Tim Peetoom, klinisch psycholoog

1 e staps interventie: Psycho-educatiecursus voor patiënten en naastbetrokkenen 2e staps interventies: CGT, IPSRT, FFT 2e staps interventie: Verslaving, Traumabehandeling, As-2 stoornissen, ASS, Life-goals group, Functionele remediatie

Functionele remediatie Herstel, externe en interne factoren Compensatie cognitieve beperkingen Bevorderen van acceptatie Doel is psychosociaal functioneren Revalidatieprogramma

Achtergrond Cognitieve stoornissen bij 40 tot 60% van bipolaire I patiënten in euthyme phase (Martinez-Aran et al., 2004, Martino et al., 2008) Ook bij patiënten zonder medicatie (Goswami et al., 2009) Slechts 40% terug op het premorbide niveau van functioneren (Robinson et al., 2006) Cognitieve stoornissen voorspellen het psycho-sociaal functioneren beter dan de affective symptomen (Baune et al., 2015)

Cognitieve stoornissen geheugen, werkgeheugen tempo van informatieverwerking executief functioneren - 0,5 tot -1 SD (Arts et al., 2009; Bora et al.,2009)

FR programma s Deckersbach (2010): 14 sessies individueel Conclusie: minder depressie, beter functioneren op werk Torrent et al. RCT(2013): 21 sessies in groep Conclusie: verbetering relaties, beter functioneren op werk

Groepssessies Inzicht in cognitieve beperkingen - invloed dagelijks functioneren Psycho-educatie cognitie, ook partners Compensatie strategieën aanleren Individuele sessies Uitwerken van individuele doelen Implementatie strategieën Aandacht belemmeringen emotie/gedrag

Cognitie is het vermogen tot het (leren) kennen, het denken Een cognitieve stoornis is een probleem met het denken Moeite met werk, huishouden, hobby, relatie

executief functioneren geheugen taal perceptie aandacht - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - tempo van informatieverwerking zintuiglijke prikkelverwerking alertheid/arousal

ZINTUIGEN WERKGEHEUGEN LANGE TERMIJN GEHEUGEN 1. opnemen 2. Bewaren 3. Opdiepen

1. Van binnen: door eigen gedachten of gevoelens afdwalen 2. Van buiten: andere mensen, geluid, omgeving, telefoon

Compensatiestrategieën Geheugen interne en externe strategieën agenda/notitieblok, herhalen, samenvatten/vertragen, vooruit/ terugblikken Tempo van informatieverwerking omgaan met tijdsdruk, verdelen in stappen, tijd inschatten wat kun je al van te voren doen? Planning dag/week algemene planningsaanpak, taak in stappen verdelen

Moeite doelen stellen Moeite met stappen bedenken De stappen niet meer voor ogen houden/afdwalen Verminderde probleemoplossing

Wat is het doel? Welke stappen zijn nodig? Wat heb ik daarvoor nodig? Wat is de tijdsduur?

Plan je week in je agenda Let zowel op activiteit als rust in de planning Plan ontspannende activiteiten in. Plan voorbereidingen in je agenda Wissel af tussen denken en doen

Ervaringen deelnemers Waar heb je het meeste aan gehad vandaag? Groep: herkenning, ervaringen delen, tips en trucs leren Individueel: inzicht, acceptatie, begeleiding in het bereiken van doelen, planning Partner: inzicht en acceptatie bij patiënt

Conclusie Kort programma (12 sessies) Op maat gemaakt door combinatie groep/individueel Combinatie met internetherapie is mogelijk Goede houdbaarheid/acceptatie Vergroting autonomie Geen verandering in depressieve symptomen op korte termijn Beter functioneren op werk

Take-home message Cognitieve beperkingen hebben veel invloed op het psycho-sociaal functioneren bij bipolaire stoornissen Met functionele remediatie is het mogelijk om de invloed van de cognitieve beperkingen te verminderen Cognitieve stoornissen worden vaak onderschat, laat patiënten tijdens de behandeling aantekeningen maken Cognitieve stoornissen worden vaak onderschat, betrek hierbij de naastbetrokkene ook