VERKEERSVEILIGHEIDSPLAN TEXEL

VERKEERSVEILIGHEIDSPLAN TEXEL 1999 Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 3

COLOFON Auteur Fotografie Hoofdredactie Drukwerk Uitgave en produktie Esra Broekhof Esra Broekhof Bert Dennenberg Daan Koopman Gemeente Texel Postbus 200 1790 AE DEN BURG tel. 0222 362121 Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 4

INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 9 2. Inventarisatie 13 2.1 Beleid en organisatie 13 2.1.1 Beleid 13 2.1.2 Organisatie gemeente 16 2.2 Ruimtelijke Ordening 17 2.2.1 Gebiedsbeschrijving 17 2.2.2 Toekomstige ontwikkelingen 17 2.3 Verkeer 19 2.3.1 Gebruik en vormgeving 19 2.3.2 Objectieve verkeersveiligheid 20 2.3.3 Subjectieve verkeersveiligheid 30 2.4 Huidige snelheidsremmers 31 2.5 Verkeerveiligheid rond scholen 33 3. Categoriseren van het wegennet 39 3.1 Duurzaam Veilig en categoriseren 39 3.2 Streefbeelden 40 3.2.1 Categorisering op basis van het huidige gebruik en vormgeving 40 3.2.2 Streefbeeld bereikbaarheid 41 3.2.3 Streefbeeld mobiliteitsbeheersing en veiligheid 41 3.2.4 Streefbeeld natuur, landschap en recreatie 42 3.2.5 Streefbeeld leefbaarheid 42 3.2.6 Streefbeeld busverkeer 43 3.3 Wensbeeld 43 3.4 Wensbeeld fiets 44 4. Maatregelen 49 4.1 Bromfietsers op de rijbaan 49 4.2 30 km/h gebieden 50 4.3 60 km/h gebieden 51 4.4 Fietsers van rechts voorrang 52 4.5 Educatie, communicatie en voorlichting 52 4.6 Handhaving 53 4.7 Infrastructurele maatregelen op basis van objectieve en subjectieve onveiligheid 53 4.8 Maatregelen scholen 58 5. Planning 59 6. Conclusie 63 Literatuurlijst 64 Bijlagenboek Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 5

Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 6

Dit is wit Hoofdstuk 1 Inleiding Texel: oase van ruimte en rust. Menig folder siert deze elegante tekst. Ruimte en rust, tekenend voor het gevoelen, als aan Texel gedacht wordt. En gelukkig, dit is ook één van de goede beelden van het eiland Texel. Daarnaast kent Texel ook een aantal andere beelden. Eén hiervan is het verkeersbeeld. Gezien het feit, dat in principe iedere Texelaar een potentiele weggebruiker is, plus de vele andere weggebruikers op het eiland zullen er een legio beelden hiervan bestaan. Alleen, welk beeld is de juiste en is er wel een compleet verkeersbeeld. Het bepalen van het verkeersbeleid vindt plaats vanuit verschillende invalshoeken. Deze kunnen onder andere zijn politiek beleid, beschikbare middelen, kennis en menskracht. Voor een structureel beleid en het uitzetten van lijnen naar de toekomst is een goed onderbouwde visie noodzakelijk. Vandaar dat het maken van een samenhangend verkeersveiligheidsplan essentieel is voor het voeren van een goed verkeersveiligheidsbeleid in de toekomst. Een verkeersveiligheidsplan met een samenhangend verkeersveiligheidsbeleid en een planmatige aanpak van knelpunten is mede belangrijk, omdat steeds meer subsidiemogelijkheden hieraan worden gekoppeld. Een gemeentelijk verkeersveiligheidsplan is verder van groot belang, omdat mede op basis hiervan in een breder kader afgewogen kan worden, welke middelen de gemeente hiervoor in wil zetten. Verkeer is een dynamisch proces. Een verkeersveiligheidsplan is dan wel een plan voor de komende jaren, waar weer besluiten aan vast hangen, maar is aan de andere kant ook een momentopname. Derhalve is een voortdurend oplettendheid op veranderende situaties en een adequaat optreden geboden om de rust en de ruimte ook op de weg te laten heersen. Probleemstelling Welke maatregelen moeten er genomen worden om knelpunten op het gebied van de verkeersveiligheid op te lossen? Doelstelling Het aandragen van informatie en voorstellen zodat de gemeente Texel een structureel verkeersveiligheidsbeleid kan voeren. Onderzoeksopzet De eerste stap is een inventarisatie, waarbij de volgende onderwerpen behandeld worden: - Beleid en Organisatie * Beleid overheden inzake de verkeersveiligheid * Organisatie gemeente - Ruimtelijke ordening Gebiedsbeschrijving Toekomstige ontwikkelingen (die van invloed kunnen zijn op het verkeer) Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 7

- Verkeer * Gebruik (intensiteiten en snelheden) en vormgeving (o.a. breedtes, fietsvoorzieningen, drempels/asverspringingen) van de wegen. * Objectieve verkeersveiligheid (ongevallengegevens) * Subjectieve verkeersveiligheid (klachten) - Huidige snelheidsremmers (klachten en gegevens politie) - Verkeerveiligheid rond scholen De tweede stap is het categoriseren van het wegennet. Hierbij worden wegen ingedeeld in stroomwegen, gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. Om tot een goede categorisering te komen worden er eerst verschillende streefbeelden gemaakt. Dit zijn categoriseringen gemaakt vanuit verschillende beleidsinvalshoeken zijnde: - bereikbaarheid - mobiliteitsbeheersing en veiligheid - natuur, landschap en recreatie - leefbaarheid Daarnaast worden er twee categoriseringen gemaakt gebaseerd op de huidige vormgeving en gebruik van de wegen. Door deze laatste twee categoriseringen met elkaar te vergelijken kunnen mogelijke knelpunten, ontstaan door het niet overeen komen van het gebruik met de vormgeving, worden opgespoord. Uiteindelijk worden alle streefbeelden samengevoegd tot het wensbeeld voor de categorisering van het wegennet. De derde stap is het bepalen van de maatregelen die nodig zijn voor: - Bromfietsers op de rijbaan ; - 30 km/h-gebieden; - 60 km/h-gebieden; - Fietsers van rechts voorrang ; - Educatie, communicatie en voorlichting; - Handhaving; - Objectieve en subjectieve onveiligheid; - Scholen; Hierbij zijn ook de prioriteit en de kosten van een maatregel bepaald. De vierde stap is het maken van een planning voor de te nemen maatregelen. Deze planning is belangrijk in verband met de invoeringsdatum van nieuwe regels en de einddatum van bepaalde subsidies. Tenslotte volgt er een algemene conclusie. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 8

Procedure vaststelling verkeersveiligheidsplan De gemeente hanteert de volgende procedure voor het vaststelling van het verkeersveiligheidsplan: 1. Behandeling door het gemeentebestuur. 2a. Reacties gevraagd van derden, waaronder andere overheden en wegbeheerders, politie, dorpscommissies en verkeersveiligheidsorganisaties. 2b. Behandeling door de raadscommissie voor financien, werken en milieu. 3. Vaststelling van het verkeersveiligheidsplan door de gemeenteraad. Middels deze procedure spreekt de gemeente haar intentie uit, om het gemeentelijk verkeersveiligheidsplan zo zorgvuldig mogelijk vast te laten stellen met een zo groot mogelijk draagvlak. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 9

Hoofdstuk 2 Inventarisatie 2.1 Beleid en organisatie 2.1.1 Beleid Het Rijk De Rijksoverheid propageert een beleid gericht op "Een duurzaam veilige samenleving". Dit beleid is terug te vinden in het Structuur Schema Verkeer en Vervoer (SVV II), het Nationaal Milieu Beleidsplan (NMP) en heeft inmiddels vorm gekregen in het Startprogramma Duurzaam Veilig. Het Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid 1996-2000 (MPV IV) bevat concrete afspraken en acties die het programma voor de komende jaren vormen. Het streefbeeld van het Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid is te komen tot 50% minder verkeersdoden en 40% minder ziekenhuisgewonden in het jaar 2010 t.o.v. 1986. Daarnaast blijft de taakstelling gehandhaafd zijnde 25% minder verkeersslachtoffers in het jaar 2000 t.o.v. 1985. In het MPV IV worden uitvoeringsgebieden vermeld voor het in MPV III vastgestelde beleid: 1. Mobiliteitsbeleid en verkeersveiligheidsbeleid 2. Gedrag in het verkeer 3. Duurzaam Veilig 4. Regionaal verkeersveiligheidsbeleid 5. Kennisinfrastructuur ad 1. Mobiliteitsbeleid en verkeersveiligheidsbeleid Het beleid is gericht op beheersing en terugdringen van de automobiliteit, het veilig afwikkelen van het verkeer, maatregelen voor het goederenvervoer over de weg en inschakelen van het bedrijfsleven bij activiteiten. ad 2. Gedrag in het verkeer Middels verkeerseducatie binnen- en buitenschools, de hulpverlening, voorlichting en handhaving wordt gedragsbeïvloeding ten gunste van de verkeersveiligheid bereikt. ad 3. Duurzaam Veilig In MPV III is Duurzaam Veilig geïntroduceerd. Het Rijk bedoelt met dit begrip: - het realiseren van structureel veilige oplossingen, waarbij handhaving in principe overbodig zal zijn. - dat verkeersveiligheid een criterium moet zijn bij alle beslissingen die invloed hebben op verkeer en vervoer. Beslissers moeten, meer dan nu het geval is, worden aangesproken op het effect van hun handelen. Middels een aantal afspraken met de gemeenten wil het Rijk de realisatie van Duurzaam Veilig verzekeren. Deze afspraken betreffen onder andere de volgende onderwerpen: - Categorisering van wegen - Kennis en Communicatie Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 11

- Financiën - Rotondes - Voorrang fietsers van rechts - Bromfiets op rijbaan - Voertuigeisen - Opvoerbestendigheid brom- en snorfiets - Autogordels - Telematica - Integratie in andere beleidsterreinen ad 4. Regionaal Verkeersveiligheidsbeleid Het beleid hierin is verdere samenwerking met provincies en gemeenten, stimuleren integraal verkeersveiligheidsbeleid en het opstellen planwet Verkeer en Vervoer. ad 5. Kennisinfrastructuur Middels herijking van de kennisinfrastructuur (ongevallen, medische bestanden, bestanden van verzekeraars e.d.) en het invoeren van een nieuw concept ongevallenregistratie wil het Rijk haar voorwaardenscheppende taak verbeteren. Provincie De Provincie Noord-Holland heeft samen met Rijkswaterstaat en het ROV- secretariaat, het "Meerjaren beleidsplan Verkeersveiligheid" ontwikkeld en vastgesteld. Dit plan beoogt richting te geven op de lange termijn (50% minder verkeersdoden en 40% minder ziekenhuisgewonden in het jaar 2010 t.o.v. 1986). De belangrijkste rol van de provincie is die van het coördineren van het bestuurlijke overleg over verkeersveiligheid. Daarnaast is de provincie ook wegbeheerder. De provincie bevordert een duurzame aanpak van verkeersonveiligheid ook via het Ruimtelijk Ordenings- en Mobiliteitsbeleid. Regio: ROV Noord-Holland Het ROV (Regionaal Orgaan voor de Verkeersveiligheid) is een overlegplatform van de overheden, particulieren organisaties (zoals ANWB, ENFB, VVN, VBV), het Openbaar Ministerie en de politie. Het ROV heeft geen uitvoeringsbevoegdheden, maar kan adviseren over verkeersveiligheidsvraagstukken in de provincie. De doelstelling van het ROV Noord-Holland is: de zorg voor een collectieve, eenduidige, samenhangende en effectgerichte aanpak in Noord-Holland als vertaling van het nationale verkeersveiligheidsbeleid, om daarmee de opgedragen kwantitatieve bijdrage te leveren aan de nationale doelstelling -25% slachtoffers in 2000 t.o.v. het basisjaar 1985 (uit: Regionaal Werkplan verkeersveiligheid ROV Noord-Holland 1998). Het ROV heeft structureel viermaal per jaar overleg met gemeenten en politie in de zogenaamde subregio's. In dat overleg wordt vooral informatie uitgewisseld. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 12

Gemeente De gemeente heeft een verkeersveiligheidsopdracht vanuit de gemeentewet; de gemeente heeft als wegbeheerder de plicht te zorgen dat weggebruikers veilig van de infrastructuur gebruik kunnen maken. In het collegeprogramma 1998-2002 staat dan ook dat het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers prioriteit is. Verder wordt er over de verkeersveiligheid vermeld: De categorisering van wegen is uitgangspunt om te komen tot de opstelling van een integraal verkeersveiligheidsplan Texel, waarin opgenomen zullen worden: - reconstructie; - herinrichtingen; - aanleg van rotondes en verkeersbeperkende maatregelen; - de initiatieven van het actieprogramma "Duurzaam Veilig"; - het aantrekkelijk maken van de daarvoor in aanmerking komende wegen en straten voor het fietsverkeer; tevens wordt door verminderd autogebruik bereikt dat de wegbermen worden gespaard; - het realiseren van een maximum snelheid van 30 km/u in delen van de bebouwde kom, waarbij speciale aandacht zal worden besteed aan de routes van en naar schoolgebouwen; - het tegengaan van sluiproutes voor autoverkeer. Daarbij kan worden opgemerkt dat: - snelheidsremmers behoren tot een minimum te worden beperkt; - het accent in de dorpskernen van Texel zal liggen op de voetgangers en fietsers. Op 15 december 1997 is door het ministerie van Verkeer en Waterstaat, de provincies, de vereniging van Nederlandse gemeenten en de Unie van Waterschappen een convenant afgesloten ter bevordering van de verkeersveiligheid. In dit convenant geheten Startprogramma Duurzaam Veilig is in 24 afspraken vastgelegd, welke maatregelen door de diverse wegbeheerders de komende jaren genomen worden om hiermee de verkeersveiligheid een nieuwe impuls te geven. In de volgende hoofdstukken wordt hierop nader ingegaan. Gemeentebegroting Om het collegeprogramma gestalte te geven is er voor verkeersveiligheid een bedrag van ƒ 104.700,-- (1998) opgenomen op de gemeentelijke begroting. Gespecificeerd ziet de besteding van dit bedrag er als volgt uit: BELEID - Adviezen, plannen en voorlichting ƒ 47.000,-- - Verkeersoverleg ƒ 16.500,-- - Parkeervergunningen invaliden ƒ 5.000,-- - Campagnes verkeersveiligheid ƒ 8.400,-- -------------- Totaal beleid ƒ 76.900,-- Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 13

UITVOERING - Uitvoering verkeersmaatregelen ƒ 25.000,-- (bebording en kleine werken) - Lidmaatschappen/contributies ƒ 2.800,-- -------------- Totaal uitvoering ƒ 27.800,-- Daarnaast zijn er projectmatige werken, zoals fietspaden, rotondes, herinrichtingen, etc. Ter indicatie wordt zo'n ƒ 400.000,-(netto bedrag) per jaar door de gemeenteraad ter beschikking gesteld. 2.1.2 Organisatie gemeente Per 1 januari 1996 is de gemeentelijke organisatie verdeeld in een viertal sectoren. Het onderdeel verkeer en vervoer is vanaf die datum ondergebracht bij de sector gemeentewerken, afdeling civiele techniek. Klachten Klachten en/of opmerkingen van burgers of dorpscommissies over het verkeer of de verkeersveiligheid worden, indien schriftelijk, na registratie door de afdeling interne zaken, afgehandeld door de afdeling civiele techniek. Zaken welke een breder karakter hebben worden ingebracht in de reguliere vergadering van de overleggroep verkeerszaken. Hierin is naast de gemeente ook de politie vertegenwoordigd. Verkeersmaatregelen Verkeersmaatregelen worden door het college genomen, na advisering van de overleggroep Verkeerszaken. Middels dit overlegorgaan wordt aan het wettelijk voorschrift gehoor gegeven, door bij elk te nemen verkeersmaatregel de politie om advies te vragen. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 14

2.2 Ruimtelijke ordening 2.2.1 Gebiedsbeschrijving De gemeente Texel beslaat 58.041 ha en heeft 13.345 inwoners (op 1-1-1997) en is daarmee het grootste waddeneiland. Er zijn zeven dorpen (Den Burg, Den Hoorn, De Waal, De Koog, Oudeschild, Oosterend en De Cocksdorp) en vier buurtschappen ('t Horntje, Oost, Zuid Eierland en Midden Eierland). Den Burg is het bestuurs- en voorzieningencentrum en is het grootste dorp met ± 6.000 inwoners. Texel is een toeristisch eiland. Het gehele jaar zijn, met een piek in de zomer, veel toeristen op het eiland. De Koog is het toeristische centrum met 21.500 slaapplaatsen voor toeristen (dit is de helft van het totale aantal slaapplaatsen op Texel). Op bijlage 1a staan alle toeristische voorzieningen aangegeven. Texelaren hebben zelf 6.424 voertuigen (gegevens van TESO, deze gegevens zijn inclusief niet-kentekengebonden voertuigen zoals tractoren). In de zomer komen er door het toerisme ruim 10.000 "vreemde" auto's bij. Naast de auto neemt ook het vervoer per bus een belangrijke plaats in. Bij dit alles is Texel toch vooral een fietseiland. Er is op het eiland ruim 120 km fietspad aanwezig. Op bijlage 1b zijn de fietspaden en busroutes aangegeven. Bijlage 1c is een basiskaart van Texel met hierop de belangrijkste wegen aangegeven. 2.2.2 Toekomstige ontwikkelingen Er dient bij het maken van dit Verkeersveiligheidsplan rekening gehouden te worden met de toekomstige ontwikkelingen, die het verkeer kunnen beïnvloeden. Er is gekeken naar nieuwe woonlocaties en uitbreiding van de toeristische slaapplaatsen. Wat de woningbouw betreft, staan er voor de komend tien jaar een paar kleine te ontwikkelen locaties op het programma, zijnde: - Oosterend (noord) 15 woningen - De Cocksdorp (kern) 11 woningen - Den Hoorn (verspreid) 12 woningen - Den Burg mogelijkheid tot het ontwikkelen van locaties aan de Pontweg, hier is ruimte voor ongeveer 50 woningen en eventueel bedrijven. - De Koog (noord) bedrijventerrein met 6 bedrijven voor komende 20 jaar: - tien hectare bedrijventerrein toevoegen aan het bestaande bedrijventerrein in Oudeschild. Het maximale aantal toeristische slaapplaatsen is vastgesteld op 47.000, op dit moment is het aantal slaapplaatsen ± 43.000. Er is gekozen voor een concentratie van toerisme in De Koog en in het noordelijk gedeelte van het eiland. De Oostkant van het eiland wordt ontzien wat toerisme betreft. Voor buiten de bebouwde kom is het beleid dat er alleen slaapplaatsen bij kunnen komen door uitbreiding van de huidige voorzieningen. De prognose is dat tussen 2006 en 2010 de grens van 45.000 slaapplaatsen wordt overschreden. Voor 2020 is de prognose dat er 1000 meer auto s op het eiland aanwezig zullen zijn. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 15

Dit is wit Gem. zomer-intensiteit Verkeersgroei Texel 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1987 1992 1993 1994 1995 1997 Emmalaan 3820 4860 4660 4480 4700 4960 akenbuurt 5760 7080 6300 6680 6660 6680 Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 16 Jaar

Dit is wit 2.3 Verkeer 2.3.1 Gebruik en Vormgeving wegen Gebruik Om het gebruik van wegen te bepalen wordt er gekeken naar de intensiteiten (de hoeveelheid verkeer op een bepaald punt tijdens één etmaal) en de snelheden van het verkeer (het gedrag van dit verkeer). Voor de bepaling van de intensiteiten wordt de periode mei tot en met september als maatgevende periode gebruikt. Qua verhouding met de winterperiode zijn er in deze maanden veel meer voertuigen op het eiland aanwezig. De infrastructuur dient afgestemd te zijn op een zekere maatgevende hoeveelheid. - Intensiteiten Om het gebruik te kunnen bepalen zijn intensiteitmetingen noodzakelijk Er zijn twee vaste telpunten op het eiland, te weten op de Pontweg ten zuiden van de Emmalaan en de Pontweg ten noorden van het kruispunt Akenbuurt. Om een beeld te krijgen van de verkeersgroei op het eiland zijn de gegevens van deze twee telpunten verwerkt in een tabel. Hiervoor zijn per jaar de gemiddelde etmaalintensiteiten van de zomer (mei, juni, juli, augustus, september) berekend. Pontweg, zuidzijde van de Emmalaan mei juni juli aug sept gem. 1987 3100 3800 4500 4600 3000 3820 1992 4400 5100 5700 5400 3700 4860 1993 4600 4600 5200 5100 3800 4660 1994 4000 3600 4400 5400 5000 4480 1995 4000 5000 5300 5400 3800 4700 1996 4500 4600 - - - - 1997 4500 4600 5400 5800 4500 4960 Pontweg, noordzijde van de Akenbuurt mei juni juli aug sept gem. 1987 4200 6000 7100 7600 4000 5760 1992 6800 7000 8400 8600 4600 7080 1993 6100 6000 6700 6400-6300 1994 7300 6500 7100 6900 5600 6680 1995 5100 6700 8900 7500 5100 6660 1996 5400 - - - - - 1997 6000 6200 7800 7700 5700 6680 Deze gegevens zijn verwekt in een grafiek op bladzijde 18. Sinds 1987 is er een duidelijke verkeersgroei geweest. De laatste jaren zijn de etmaalintensiteiten echter redelijk gestabiliseerd. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 17

Er zijn twee verplaatsbare verkeerstellers. Hiervan zijn ook de gegevens verwerkt, de resultaten zijn te vinden in bijlage 2. Er zijn alleen gegevens beschikbaar van buiten de bebouwde kom. - Snelheden Deze kunnen bepaald worden door gebruik te maken van gegevens van snelheidscontroles van de politie. Uit deze gegevens blijkt dat er over het algemeen niet harder dan de maximum toegestane snelheid wordt gereden. De in het oogspringende knelpunten zijn: * Het gedeelte van de Laagwaalderweg dat binnen de bebouwde kom ligt. uit snelheidsmetingen blijkt dat 33 % van de auto's hier te hard rijdt. * De Postweg, waar gemiddeld 10% van de auto's te hard rijdt. Er is voor verdere gegevens geen uitputtende lijst beschikbaar. Vormgeving Bij vormgeving van de wegen buiten de bebouwde kom wordt er naar de twee belangrijkste kenmerken gekeken die een weg heeft, dit zijn rijbaanbreedte en fietsvoorzieningen. De breedte van alle wegen buiten de bebouwde kom is aangegeven op bijlage 3.1. Fietsvoorzieningen staan aangegeven op bijlage 1b. Voor wegen binnen de bebouwde wordt er bij de vormgeving gekeken naar fietsvoorzieningen, drempel/asverspring en voetgangers. Deze kenmerken zijn gekozen omdat de gegevens hiervan voorhanden zijn en de nadruk binnen de bebouwde kom op langzaam verkeer ligt. In bijlage 3 is ook de vormgeving van de wegen binnen de bebouwde kom te vinden. 2.3.2 Objectieve verkeersveiligheid De objectieve verkeersveiligheid kan gemeten worden door het inventariseren van de geregistreerde ongevallen (de gemeente Texel heeft een abonnement bij de dienst Verkeersongevallenregistratie van Rijkswaterstaat in Heerlen). De ongevallengegevens over de jaren 1993 1997 zijn te vinden in bijlage 4. Bij vergelijking van de ongevallen gegevens van de laatste vijf jaren is de trend een lichte daling van de ongevallen (en nog belangrijker een daling van de letsel ongevallen). Het is gewenst dat deze trend zich voortzet in de toekomst. Vandaar dat kruispunten en wegvakken waar veel ongelukken gebeuren aangepakt moeten worden. Alle ongevallen 1993-1997 Jaar Totaal ongevallen % Letsel ongevallen % 1993 255 20.5 36 15.5 1994 259 20.9 62 26.6 1995 261 21.0 51 21.9 1996 240 19.3 45 19.3 1997 226 18.2 39 16.7 Totaal 1241 100 233 100 Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 18

Hieronder staan middels een tweetal grafieken het aantal ongevallen samen met de streefcijfers voor de acties 25% en 40%. Verkeersongevallen Aktie -25% 90 Aantal verkeersslachtoffers 80 70 60 50 40 30 20 10 0 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 1985 1992 1993 1994 1995 1996 1997 2000 Verkeersslachtoffers 48 47 47 81 64 63 52 36 al verkeersslachtoffers conform taakstelling Aktie 25% V e rk e e rs o n g e va lle n A k tie -4 0 % Aantal verkeersslachtoffers 3 0 2 5 2 0 1 5 1 0 5 0 1985 1987 1989 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 1 9 8 5 1 9 8 6 1 9 8 7 1 9 9 3 1 9 9 4 1 9 9 5 1 9 9 6 1 9 9 7 2 0 1 0 d o d e n 3 3 3 2 0 2 1 2 1 zie k e n h u is g e w o n d e n 2 2 2 2 2 2 1 2 2 6 2 0 1 9 9 1 3 Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 19

De kruispunten en wegvakken waar de laatste vijf jaren (1993-1997) in totaal meer dan zeven ongelukken of meer dan twee letselongelukken zijn gebeurd, worden nader bekeken (de kruispunten en wegvakken staan in volgorde van het totale aantal geregistreerde ongevallen). Buiten de bebouwde kom Kruispunten: * Pontweg Keesomlaan/Westerweg (0 dod.ong, 1 gew.ong, 14 ums.ong (uitsluitend materiële schade)) Hoofdtoedracht: Geen voorrang verlenen. * Georgiëweg - Waalderstraat - Waalderweg (0 dod.ong, 5 gew.ong, 6 ums.ong) Hoofdtoedracht: Geen voorrang verlenen en te weinig afstand bewaren. * Pontweg Emmalaan/Hoornderweg (0 dod.ong, 4 gew.ong, 4 ums.ong) Hoofdtoedracht: Geen voorrang verlenen. (In 1996 is hier een rotonde aangelegd) * Pontweg Gerritslanderdijkje/Kogerweg (1 dod.ong, 2 gew. ong, 3 ums.ong) Hoofdtoedracht: Geen voorrang verlenen (conflicten tussen auto en (brom)fietser) * Pontweg - Pijpersdijk (0 dod.ong, 4 gew.ong, 3 ums.ong) Hoofdtoedracht: Geen voorrang verlenen en te weinig afstand bewaren. * Schorrenweg - Genteweg (0 dod.ong, 3 gew.ong, 0 ums.ong) Hoofdtoedracht: Geen voorrang verlenen * Postweg - Slufterweg (0 dod.ong, 2 gew.ong, 7 ums.ong) Hoofdtoedracht: Geen voorrang verlenen en te weinig afstand bewaren. Wegvakken: * Nieuwlanderweg tussen Kogerweg en de Staart (0 dod.ong, 1 gew.ong, 7 ums.ong) Hoofdtoedracht: onduidelijk (bijna alle ongelukken zijn eenzijdige ongelukken). * Kogerweg tussen Burgerdijk en Georgiëweg (0 dod.ong, 3 gew.ong, 2 ums.ong) Hoofdtoedracht: Van de rijweg geraakt (veel eenzijdige ongelukken). * Veerhaven (0 dod.ong, 2 gew.ong, 14 ums.ong) Hoofdtoedracht: Te weinig afstand bewaren en foutief parkeren. * Hoornderweg tussen Amaliaweg en de Hemmerweg (0 dod.ong, 3 gew.ong, 3 ums.ong) Hoofdtoedracht: onduidelijk (vooral eenzijdige ongelukken). * Hoornderslag tussen de Witteweg en strand paal 9 (0 dod.ong, 3 gew.ong, 2 ums.ong) Hoofdtoedracht: van de rijweg geraakt. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 20

* Ruyslaan tussen de Californiëweg en strand paal 17 (0 dod.ong, 2 gew.ong, 10 ums.ong) Hoofdtoedracht: plaats op de weg, geen voorrang verlenen en foutief geparkeerd. * Ruigendijk tussen kom De Koog en Maaikeduinweg (0 dod.ong, 3 gew.ong, 3 ums.ong) Hoofdtoedracht: van de rijweg geraakt en ongevallen met dieren. * Zaandammerdijk tussen Bargen en Schorrenweg (0 dod.ong, 3 gew.ong, 6 ums.ong) Hoofdtoedracht: voorwerp/dier. * Krimweg tussen Langeveldstraat en strand paal 28 (0 dod.ong, 2 gew.ong, 9 ums.ong) Hoofdtoedracht: plaats op de weg en te weinig afstand bewaren. * Postweg tussen Oorsprongweg en Hollandseweg (0 dod.ong, 3 gew.ong, 7 ums.ong) Hoofdtoedracht: afstand bewaren, plaats op de weg. * Postweg tussen Roggesloot en Molenlaan (0 dod.ong, 0 gew.ong, 10 ums.ong) Hoofdtoedracht: plaats op de weg. * Postweg tussen Muyweg - Slufterweg (0 dod.ong, 2 gew.ong, 7 ums.ong) Hoofdtoedracht: plaats op de weg, afstand bewaren, inhalen, voorrang/doorgang (veel eenzijdige ongevallen). * Postweg tussen Slufterweg en Oorsprongweg (0 dod.ong, 3 gew.ong, 4 ums.ong) Hoofdtoedracht: onduidelijk. Den Burg Kruispunten: * Bernhardlaan/Emmalaan - Schilderend (0 dod.ong, 3 gew.ong, 8 ums.ong) Hoofdtoedracht: geen voorrang verlenen. In 1999 zal deze kruising voorzien worden van een rotonde. * Bernhardlaan Waalderstraat (0 dod.ong, 1 gew.ong, 7 ums.ong) Hoofdtoedracht: Geen voorrang verlenen en te weinig afstand bewaren. * Akenbuurt - Kogerstraat (0 dod.ong, 3 gew. ong, 4 ums.ong) Hoofdtoedracht: Te weinig afstand bewaren en geen voorrang verlenen. Wegvakken (Wegvak straatnaam & twee kruisende straten): * Wilhelminalaan tussen Burgerhoutstraat en Binsbergenstraat (0 dod.ong, 1 gew.ong, 18 ums.ong) Hoofdtoedracht: Foutief parkeren. * Parkeerterrein Vogelenzang (0 dod.ong, 0 gew.ong, 10 ums.ong) Hoofdtoedracht: Foutief parkeren. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 21

* Emmalaan tussen Elemert en Haffelderweg (0 dod.ong, 0 gew.ong, 8 ums.ong) Hoofdtoedracht: onduidelijk. * Schilderend tussen Schilderweg en Reijer Keijserstraat (0 dod.ong, 3 gew.ong, 4 ums.ong) Hoofdtoedracht: plaats op de weg. De Koog Wegvakken: * Nikadel tussen Brink en de Zeekraal (0 dod.ong, 1 gew.ong, 11 ums.ong) Hoofdtoedracht: geparkeerde voertuigen. * Badweg tussen de Ruyslaan en strand 19 (0 dod.ong, 2 gew.ong, 9 ums.ong) Hoofdtoedracht: foutieve plaats op de weg en negeren verkeerstekens. * Boodtlaan tussen Duinroosstraat en Mienterglop (0 dod.ong, 3 gew.ong, 5 ums.ong) Hoofdtoedracht: foutieve plaats op de weg en geen voorrang verlenen. * Ruyslaan tussen Pelikaanweg en Orchismient (0 dod.ong, 3 gew.ong, 2 ums.ong) Hoofdtoedracht: Foutieve plaats op de weg en geparkeerde voertuigen. Oudeschild Wegvakken: * Schilderweg tussen Heemskerckstraat en Laagwaalderweg (0 dod.ong, 0 gew.ong, 11 ums.ong) Hoofdtoedracht: Te weinig afstand bewaren, parkeren en foutieve plaats op de weg. Op de volgende pagina s staan alle ongelukken aangegeven op kaarten. Een gele cirkel van 1 mm breed geeft 1 ongeluk met uitsluitend materiële schade aan. Een oranje cirkel van 2mm geeft 1 ongeluk met letsel aan. Een rode cirkel van 4mm geeft 1 ongeval met dodelijke afloop aan. Hierdoor worden ongelukken met letsel of dodelijke afloop groter weergegeven. Deze ongelukken zijn ook maatgevender dan ongelukken met uitsluitend materiële schade. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 22

Conclusies: Op de ongevallenkaart is duidelijk te zien dat er twee wegen zijn waar veel ongelukken gebeuren. Dit zijn de Pontweg en de Postweg. Dit zijn ook de wegen met de hoogste intensiteiten. Ongevallen naar hoofdtoedracht Hoofdtoedracht Totaal ongevallen % Letsel ongevallen % Voorrang/door-gang 280 22.6 71 30.5 Diverse. Toedracht bestuurder 249 20.1 8 3.4 Plaats op de weg/bocht 235 18.9 56 24.0 Overige toedracht 138 11.1 38 16.3 Afstand bewaren 125 10.1 22 9.4 Parkeren 57 4.6 0 0.0 Inhalen 52 4.2 12 5.2 Toestand weg/voertuig 35 2.8 6 2.6 Afslaande beweging 31 2.5 7 3.0 Dieren 19 1.5 2 0.9 Verkeerstekens 11 0.9 4 1.7 Voetgangers 9 0.7 7 3.0 Totaal 1241 100 233 100 De meeste ongelukken vinden plaats op wegvakken. Dit heeft te maken met de plaats van het voertuig op de weg, bochten en het niet afstand bewaren. Ongelukken op kruispunten hebben vaak te maken met voorrang. Ongevallen naar vervoerwijze bestuurders Vervoerwijze Totaal bestuurders % Letsel bestuurders % Personenauto 1458 64.1 53 22.6 Overig object 177 7.8 1 0.4 Fiets 177 7.8 79 33.6 Bestelauto 167 7.3 5 2.1 Bromfiets 151 6.6 66 28.1 Vrachtauto 53 2.3 0 0.0 Overige voertuigen 33 1.5 1 0.4 Motor 32 1.4 14 6.0 Voetganger 25 1.1 16 6.8 Totaal 2273 100 235 100 Bij de meeste ongelukken zijn personenauto s betrokken. In de bovenstaande tabel is duidelijk te zien dat fietsers en bromfietses qua verhouding erg kwetsbare verkeersdeelnemers zijn. Het percentage letsel ongevallen is bij deze categorie weggebruikers hoog. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 27

2.3.3 Subjectieve verkeersveiligheid Subjectieve verkeersveiligheid is de veiligheid, zoals deze door de burgers wordt ervaren. Deze verkeersveiligheid is dan ook te 'meten' door klachten te inventariseren. Des te meer er over een bepaalde verkeerssituatie geklaagd wordt, des te groter de subjectieve verkeeronveiligheid is. Om de subjectieve verkeersveiligheid te onderzoeken is er gebruik gemaakt van de laatste verslagen van het overleg tussen de gemeente en de dorpscommissies en de verslagen van de overleggroep verkeerszaken. Daar het binnenkomen en het afhandelen van klachten een doorgaand proces is, is voor dit verkeersveiligheidsplan gekozen voor die klachten, welke op dit moment nog niet zijn afgehandeld. De onderstaande lijst betreft dus een momentopname: Den Burg: - Vooral de Bernhardlaan wordt als een probleem gezien. Ondanks de snelheidsremmende voorzieningen ligt de snelheid volgens de bewoners te hoog. - Scholieren van OSG veroorzaken verkeersonveilige situaties door onverlicht uit het voetpad tussen de Emmalaan en de Keesomlaan te komen. - Verzoek om Paelwerck 30 km/h-zone te maken, in verband met te hard rijden van auto's. - De N.Z.H. bussen die tegen het verkeer in mogen rijden op de Keesomlaan worden als een probleem gezien. De Waal: - Te hoge snelheid op de Laagwaalderweg nabij de kom. De Koog: - Verzoek van Maartenhuis, om in de Ruyslaan te zorgen voor: * verkeersdrempels * wegversmallingen * bermonderhoud - Verzoek om op Gerritslanderdijkje 50 km/uur in te stellen. - Verzoek om verkeersremmers op de Grensweg voor villapark. De Cocksdorp: - De verkeersintensiteit dient op de Molenlaan verminderd te worden. Den Hoorn: - Verkeersonveiligheid voor fietsers op de Westerweg. Het grootste gedeelte van de klachten die binnen komen kunnen meteen worden opgelost. Er zijn veel klachten die gaan over snelheidsremmers. Deze worden in de volgende paragraaf behandeld. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 28

2.4 Huidige snelheidsremmers Er komen veel klachten bij de gemeente binnen over snelheidsremmers. In dit verkeersveiligheidsplan wordt in kort bestek daarop ingegaan. Uitgangspunt hierbij is te bepalen, welk beleid er in de toekomende tijd gevoerd dient te worden inzake dit item. Er is gekozen voor een subjectieve en objectieve evaluatie. - Subjectieve evaluatie De gemeente heeft de dorpscommissies gevraagd wat haar bevindingen zijn omtrent de huidige snelheidsremmers. De resultaten hiervan staan hieronder vermeld: Den Burg: * snelheidsremmers Schilderend: In het begin waren de snelheidsremmers effectief. Na een gewenningsperiode wordt geconstateerd, dat een deel van het verkeer het midden van de snelheidsremmers neemt, waardoor er gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Ook is er momenteel geluidsoverlast, vooral veroorzaakt door vrachtwagens. * snelheidsremmers Bernhardlaan: Deze zijn niet effectief genoeg. De bewoners hebben nog steeds het idee dat er te hard wordt gereden. Den Hoorn: Herenstraat De snelheidsremmers werken goed. Oudeschild: * snelheidsremmers Bolwerk: Bewoners zouden graag zien, dat er ook drempels worden aangelegd bij de bestaande versmallingen. * Loodsingel: Bewoners zouden graag snelheidsremmers willen. Oosterend: Tevreden met de huidige snelheidsremmers. De Koog: Geen klachten over huidige snelheidsremmers De Waal: * snelheidsremmer Hogereind nabij de Polderweg: Deze snelheidsremmer werkt goed, maar auto's rijden zich er vaak klem. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 29

* snelheidsremmer Hogereind nabij nieuwbouw: Deze snelheidsremmer zou verplaatst moeten worden naar het begin van de straat in verband met nieuwe woningbouw. De Cocksdorp: Geen voorstander van het aanbrengen van obstakels als snelheidsremmers. De voorkeur gaat uit naar wegversmallingen. Controle en handhaving zijn ook gewenst. - Objectieve evaluatie Hiervoor worden snelheidsgegevens van de politie gebruikt. Uit deze gegevens blijkt dat er bij snelheidsremmers niet te hard gereden wordt (helaas is er geen uitputtende lijst voorhanden). Op bijlage 3 (kaart vormgeving binnen de bebouwde kom) staan alle snelheidsremmers aangegeven. Buiten de bebouwde kom zijn er alleen snelheidsremmers op de Hoornderslag en de Californieweg. Conclusie De meningen van de dorpscommissies zijn omtrent de vormgeving van de snelheidsremmers verdeeld. Uit snelheidsmetingen van de politie blijkt, dat in het algemeen bij snelheidsremmers niet te hard wordt gereden. Uit bovenstaande kan geconcludeerd worden, dat snelheidsremmers op zich functioneel zijn, maar dat de beleving en de ervaringen van de gebruikers niet altijd positief zijn. Als beleidslijn wordt derhalve een terughoudend beleid inzake het toepassen van snelheidsremmers voorgestaan. Echter in voorkomende gevallen, waarbij andere maatregelen dan snelheidsremmers niet effectief geacht worden om tot een verkeersveilig wegbeeld te komen, zullen snelheidsremmers worden toegepast. Qua vormgeving geniet in deze drempels de voorkeur, één en ander sterk afhankelijk van de situatie ter plaatse (functie van de weg, snelheid, soort verkeer en wegbreedte). Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 30

2.5 Verkeersveiligheid rond scholen In dit onderdeel van het verkeersveiligheidsplan wordt een korte schets gegeven van de verkeerssituatie rondom de scholen. Verder worden de situaties geanalyseerd en afgesloten met een conclusie. Den Burg - De Fontein Burdetstraat 8 De school ligt aan een rustige straat met éénrichtingsverkeer. In de straat is een parkeerverbod aanwezig ter plaatse van de ingang van de school. De ingang van de school is gesitueerd in een bocht. Er zijn geen speciale oversteekvoorzieningen aanwezig. De situatie rondom de school is niet geheel optimaal. In het toeristische seizoen kunnen bij het brengen en het ophalen van de schoolkinderen zich opstelproblemen voordoen, maar in het algemeen gesproken doen zich verder geen grote problemen voor. - De Kompasschool Beatrixlaan 22 De school heeft twee ingangen. Eén ingang is gelegen aan de Beatrixlaan, de andere is gelegen aan het kruispunt Molenstraat Pieter van Cuykstraat. Langs de Beatrixlaan ligt aan de kant van de school een voetpad. De Molenstraat en de Pieter van Cuykstraat zijn allebei zeer rustige woonstraten. De situatie rondom de school is alleszins redelijk en voor zover bekend doen zich hier geen problemen voor. - Jac P. Thijsseschool Keesomlaan 15 De school heeft twee ingangen. Eén ingang ligt aan een doodlopende straat (voor auto's), waarlangs een voetpad gesitueerd is. Hierbij is het voetpad fysiek gescheiden van de weg middels palen. De andere ingang ligt aan de Keesomlaan, net naast de vijver. Ter plaatse van de ingang wordt het voetpad van de weg gescheiden, middels paaljes verbonden met kettingen. Op de Keesomlaan ligt een oversteekvoorziening in de vorm van een zebrapad. en zijn er parkeerhavens (betaald parkeren). De situatie rondom de school is redelijk, gezien de voetpaden, de fysieke afscheidingen en het zebrapad. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 31

- St. Jozef school Beatrixlaan 46 De hoofdingang is gesitueerd aan de Lijnbaan. Dit is een rustig woonstraatje met éénrichtingsverkeer. Langs de Lijnbaan ligt een voetpad en er zijn een beperkt aantal parkeerplaatsen voorhanden. Qua vormgeving is de situatie niet slecht. In de praktijk echter doen zich tijdens de aanvangsen uitgaanstijden van de school problemen voor. Dit betreft voornamelijk het blokkeren van de straat en de chaotische taferelen op de weg. Het laatste is in wezen inherent aan een school en is meer een kwestie van gedrag en dan van vormgeving. In het verleden zijn ook diverse aanpassingen uitgevoerd, zowel aan de weg, als op het schoolterrein. Hoewel het straatje qua karakter een prima situatie is voor een school (woonomgeving) is mede door de groei van de school een situatie ontstaan, die met aanpassingen in de weg niet zijn op te lossen. - Vrije school Texel Gasthuisstraat 55 Bij de kruising Gasthuisstraat-Beatrixlaan ligt een plateau met zebra's. Ook bij de vooringang van de school (Beatrixlaan) ligt een zebra. Op de Beatrixlaan zijn parkeervakken aanwezig aan de zijde van de school. De wegsituatie rondom de school is redelijk goed. - De Hogeberg Haffelderweg 40 De Emmalaan is een hoofd-invalsweg van Den Burg met aan één zijde (de zijde van de school) een fietspad en een trottoir. Tussen de Haffelderweg en het Schilderend is over een deel een tweezijdig fietspad aanwezig. Er zijn twee toegangen tot het schoolterrein. De hoofdtoegang is gelegen aan de Haffelderweg. Tegenover de ingang van de school is een groot parkeerterrein aanwezig. De andere ingang is gelegen aan de Emmalaan. De school is via verschillende wegen goed te bereiken. Vanuit het park zijn diverse oversteekvoorzieningen (zebra) op de Emmalaan. In de praktijk doen zich hier een aantal problemen voor. Dit uit zich gelukkig niet in ongevalscijfers, maar is vooral een belevingskwestie. Deze subjectieve onveiligheid komt voort uit verschillende invalshoeken. Deze zijn de beslotenheid van de Emmalaan, vanwege de hoge begroeiing, de onverwacht opduikende fietser of voetganger vanuit het park, het onvoorspelbare gedrag van de schoolkinderen en bij duisternis, het onverlichte fietspad. Qua vormgeving zijn de wegen rondom de school alleszins redelijk, maar er zijn diverse aspecten aanwezig, welke aanleiding zijn voor subjectieve verkeersonveiligheid. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 32

Den Hoorn - Jan Drijverschool Naalrand 2 De school ligt aan een rustige straat (30 km/h). Het schoolterrein wordt fysiek van de weg gescheiden middels een poortje en er is een oversteekvoorziening aanwezig in de vorm van een zebrapad. Bij deze school zijn geen problemen geconstateerd. De Waal - Redmer Yskaschool Langwaal 9 De ingang van de school ligt aan een zeer rustige doodlopende straat (voor auto's). De aan de zijkant van de school gelegen weg, de Sommeltjesweg, is een relatief drukke gebiedsontsluitingsweg, waar een maximumsnelheid heerst van 80 km per uur. Aan de kant van de school ligt een voet- en fietspad. De asfaltuitvoering van deze weg en de, qua verhouding tot de Langwaal, hoge snelheden op de Sommeltjesweg roept een subjectief onveiligheids gevoel op. In het verleden zijn ook diverse keren klachten hieromtrent geweest. Qua vormgeving zijn de wegen rondom de school voldoende. Aan het subjectieve onveiligheidsgevoel omtrent de Sommeltjesweg kan niet met eenvoudige maatregelen tegemoet gekomen worden. Bijvoorbeeld het instellen van een snelheidsbeperking is hier gezien de functie en inrichting van de weg niet op zijn plaats. De Koog - Lubertisschool Brink 29 Bij de ingang aan de Brink zijn een zebrapad en paaltjes met kettingen aanwezig (om er voor te zorgen dat er ook bij het zebrapad wordt overgestoken). De andere ingang ligt aan een doodlopende straat waar geen auto's in mogen rijden. De straat die hier op aansluit (Plevierstraat) is een rustige straat met éénrichtingsverkeer. Over de omgeving van deze school zijn geen problemen bekend. Oudeschild - De Bruinvis Trompstraat 1 De school heeft twee ingangen. Bij beide ingangen zijn voorzieningen aanwezig om de snelheid van het verkeer te remmen in de vorm van drempels. Ter plaatse van de ingang aan Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 33

de Houtmanstraat is ook een fysieke scheiding aanwezig tussen het schoolterrein en de weg middels een poort van paaltjes met kettingen. Qua vormgeving is de inrichting voldoende. Oosterend - Jacob Daalderschool Vliestraat 26 De school heeft twee ingangen. De hoofdingang is gelegen op het parkeerterrein aan de Botterstraat. De neveningang is gelegen aan de Vliestraat. Dit is een rustige woonstraat. Er zijn geen bijzondere oversteekvoorzieningen getroffen. De vormgeving behoeft geen verdere aanpassingen. - De Akker Kotterstraat 3 De ingang van school ligt aan een rustig woonstraatje. Het aan de kant van de school gelegen voetpad is per plaatse van de ingang fysiek gescheiden middels paaltjes verbonden met kettingen. Vóór de school is een wegversmalling in de weg aangebracht. De vormgeving is aangepast aan de aanwezigheid van de school. De Cocksdorp - Durperhonk Klimpstraat 33 De school ligt aan een parkeerterrein. De scholieren kunnen hierdoor niet rechtstreeks de weg op. De uitgangen van dit parkeerterrein zijn middels plateau s weer aangesloten op de openbare weg. Qua vormgeving behoeft de omgeving geen aanpassingen. - Jan P. Strijbosschool Oorsprongweg 41 Midden-Eierland De school ligt aan een zeer smal zijstraatje van de Oorsprongweg. De uitgang van de school is een poort van palen met kettingen. Direct nabij de school zijn een aantal parkeerplaatsen. Het zijstraatje naar de school is een onopvallende aansluiting. Middels bebording wordt het verkeer attent gemaakt op de aanwezigheid van overstekende schoolkinderen. Op de Oorsprongweg geldt een adviessnelheid van 50 km per uur. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 34

Al hoewel er geen ongevallen zijn plaats gevonden in de afgelopen vijf jaar nabij deze school is het meer opvallend maken van de aansluiting van het zijweggetje wenselijk. Conclusie Over het algemeen is de vormgeving van de wegen rondom scholen voldoende. Wegaanpassingen zijn gewenst op de Emmalaan ter hoogte van de OSG Hogeberg en betere opvallendheid van het zijstraatje aan de Oorsprongweg voor de Jan P. Strijbosschool. Verder is het in het algemeen gewenst om aandacht te schenken aan gedragsbeinvloeding. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 35

Hoofdstuk 3 Categoriseren van het wegennet 3.1 Duurzaam veilig categoriseren In de 80-erjaren schreven vele wegbeheerers in voor de Aktie 25%. Deze gezamelijke inspanning van de diverse overheden was gericht op het verminderen van de aantallen verkeersslachtoffes met 25% in het jaar 2000 ten opzichte van de aantallen in 1985. Toen in de 90-er jaren uit de ongevallengegevens naar voren kwam, dat dit streefbeeld in gevaar kwam, werd de noodzaak van een nieuwe impuls noodzakelijk geacht. Dit impuls kwam er: Duurzaam veilig. Duurzaam veilig omvat een serie maatregelen waarbij naast het streefcijfer van de aktie 25% : * 25% minder verkeersslachtoffers in 2000 t.o.v. 1985 is toegevoegd * 40% minder gewonden en 50% minder doden in het verkeer in 2010 t.o.v. 1986. Eén van de eerste maatregelen in Duuraam Veilig is het categoriseren van het wegennet. Hierbij worden aan alle wegen een functiebestemming gegeven. Voor de verkeersveiligheid is het belangrijk dat de vormgeving en gebruik van de weg worden aangepast aan de volgende verkeersveiligheidprincipes: 1 functionaliteit van het wegennet: het gebruik van de weg moet in overeenstemming zijn met de functie; 2 homogeniteit van het verkeer: geringe verschillen in snelheid en bewegingsrichting tussen verkeersdeelnemers en geringe verschillen in massa en kwetsbaarheid van verkeersdeelnemers, ook t.o.v. obstakels; 3 voorspelbaar verkeersgedrag: routekeuzes en manoeuvres voor alle verkeersdeelnemers overal en altijd begrijpelijk en eenvoudig. De basis van Duurzaam veilig is categoriseren van het wegennet. Wegen worden hierbij ingedeeld naar functie: stromen = zich (als voetganger) doelgericht verplaatsen of (als bestuurder) voertuigen doen voortbewegen, in een min of meer constante richting en met een min of meer constante (relatief hoge) snelheid. uitwisselen = zich (als voetganger) doelgericht verplaatsen of (als bestuurder) voertuigen doen voortbewegen, met wisselende snelheid en/of richting. Hier valt ook onder: het verzamelen, verdelen en kruisen van verkeer, alsmede het vertrekken, keren, draaien, stoppen en stallen van voertuigen. Met deze functies kun je tot de volgende indeling van wegen komen: 1. stroomwegen: de prioriteit ligt hier bij stromen zowel op de wegvakken als kruispunten. Er wordt met een snelheid van 100 of 120 km/h gereden; 2. gebiedsontsluitingswegen: de prioriteit ligt op de wegvakken bij stromen en op de kruispunten bij uitwisselen. Er wordt binnen de bebouwde kom 50 km/h gereden en buiten de bebouwde kom wordt er 80 km/h gereden; Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 37

3. erftoegangswegen: de prioriteit ligt hier bij uitwisselen zowel op de wegvakken als op de kruispunten. Binnen de bebouwde kom wordt er 30 km/h gereden en buiten de bebouwde kom wordt er 60 km/h gereden. Stroomwegen en gebiedsontsluitingswegen hebben een verkeersfunctie. Erftoegangswegen hebben een verblijfsfunctie. Op Texel zijn er op het moment geen stroomwegen en deze zijn in de toekomst ook niet gewenst, vandaar dat het wegennet wordt ingedeeld in gebiedsontsluitingswegen (GOW) en erftoegangswegen (ETW). 3.2 Streefbeelden Eén van de eerste stappen naar categoriseren is het opstellen van streefbeelden. Streefbeelden worden gemaakt vanuit verschillende beleidsinvalshoeken. Deze beleidsinvalshoeken zijn: - Bereikbaarheid - Mobiliteitsbeheersing en veiligheid - Natuur, landschap en recreatie - Leefbaarheid - Busverkeer Daar er reeds een wegennet aanwezig is met een bepaald gebruik en vormgeving wordt eerst hiernaar gekeken. 3.2.1 Categorisering op basis van het huidige gebruik en vormgeving Categoriseringen op basis van gebruik en vormgeving zijn belangrijk, omdat je hierbij uitgaat van de bestaande situatie. De criteria om een weg in te delen in gebiedsontsluitingsweg of erftoegangsweg op basis van gebruik of vormgeving staan in de tabellen met voorkeurskenmerken voor wegen (bijlage 18 en 19). Met deze tabellen en de gegevens over gebruik en vormgeving in het vorige hoofdstuk kunnen er categoriseringen gemaakt worden. De categorisering voor gebruik buiten de bebouwde kom staat op bijlage 5. De categorisering voor vormgeving buiten de bebouwde kom staat op bijlage 6. Door deze twee categoriseringen met elkaar te vergelijken, wordt zichtbaar waar gebruik en vormgeving niet met elkaar overeen komen (bijlage 7). Dit is het geval bij: - De Postweg: te smal. - Het Gerritslanderdijkje: te breed De categorisering vormgeving voor binnen de bebouwde kom staat op bijlage 13. Daar er niet voldoende gegevens over het gebruik (intensiteiten auto s, fietsers en voetgangers) binnen de bebouwde kom aanwezig zijn, wordt dit buiten beschouwing gelaten. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 38

3.2.2 Streefbeeld bereikbaarheid Buiten de bebouwde kom. Het streefbeeld bereikbaarheid wordt gemaakt op basis van kernenhiërarchie. Dit houdt in dat er gekeken wordt naar de verzorgingsstructuur van het gebied. Er wordt onderscheid gemaakt in:hoofdkern, subkern en kleine kern. Hoofdkern = hoofdkern van een gemeente, hier is een zo hoog mogelijk voorzieningsniveau aanwezig (Den Burg). Subkern = een kern met de minimale basis voorzieningen zoals scholen en winkels (Den Hoorn, Oudeschild, De Koog, Oosterend en De Cocksdorp). Kleine kern = een kern met weinig tot geen voorzieningen (De Waal, 't Horntje, Oost, Zuid Eierland en Midden Eierland). De veerhaven wordt gezien als subkern, omdat dit een hele belangrijke voorziening is voor het eiland. De grootschalige recreatieterreinen zijn hier buiten beschouwing gelaten. Op basis van deze indeling kan het streefbeeld bereikbaarheid van buiten de bebouwde kom gemaakt worden, daarvoor wordt de onderstaande tabel gebruikt. Categorie-indeling op basis van kernenhiërarchie van/naar Hoofdkern subkern kleine kern Hoofdkern GOW GOW ETW Subkern GOW GOW ETW Kleine kern ETW ETW ETW GOW = gebiedsontsluitingsweg ETW = erftoegangsweg Het streefbeeld bereikbaarheid buiten de bebouwde kom is te vinden op bijlage 8. Binnen de bebouwde kom Binnen de bebouwde kom moeten voorzieningen goed bereikbaar zijn. Daarom worden wegen die naar grote voorzieningen (o.a. parkeerplaatsen en toeristische voorzieningen) gaan, gecategoriseerd als GOW, De rest van de wegen wordt ETW. Op bijlage 14 staat het streefbeeld bereikbaarheid binnen de bebouwde kom. 3.2.3 Streefbeeld mobiliteitsbeheersing en veiligheid De gedachte achter dit streefbeeld is dat het niet wenselijk is dat auto's 2 uur achter elkaar op ETW's zitten, maar in plaats daarvan bijvoorbeeld 5 minuten op een ETW, daarna 15 min op een GOW en daarna 1 uur op een stroomweg. Dit streefbeeld wordt opgesteld aan de hand van maaswijdtes van wegen, dit is de tijd (in kilometers uitgedrukt) die auto's op een bepaalde categorie weg mogen rijden. Voor Texel zijn de volgende normen goed inpasbaar en op de praktijk geschoeid: Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 39

Buiten de bebouwde kom - Maximaal 5 minuten op een erftoegangsweg = 5 km (bij 60 km/h) - Maximaal 15 minuten op een gebiedsontsluitingsweg = 20 km (bij 80 km/h) De categorisering die deze normen opleveren staat in bijlage 9. Binnen de bebouwde kom Hier wordt uitgegaan van hetzelfde principe, maar de normen worden wat scherper gesteld: - Maximaal 1 minuten op een erftoegangsweg = 0,5 km (bij 30 km/h) - Maximaal 3 minuten op een gebiedsontsluitingsweg = 2,5 km (bij 50 km/h) De categorisering die deze normen opleveren staat in bijlage 15. 3.2.4 Streefbeeld natuur, landschap en recreatie Buiten de bebouwde kom Het is belangrijk dat er in natuur en landschapsgebieden zo min en zo langzaam mogelijk gereden wordt om de rust niet te verstoren. Vandaar dat hier erftoegangswegen gewenst zijn. Ook is het belangrijk dat er bij campings en/of bungalowparken rustig wordt gereden in verband met een goede oversteekbaarheid van de weg. Hier zijn dan ook erftoegangswegen gewenst. Daar dit streefbeeld subjectief is (de beleving van natuur, landschap en recreatie is divers) is het waarschijnlijk onmogelijk om tot een éénsluitende mening te komen. Toch is gepoogd voor de streefbeeld een indeling te maken. Het streefbeeld natuur, landschap en recreatie is te vinden in bijlage 10. Binnen de bebouwde kom Dit streefbeeld is voor binnen de bebouwde kom niet relevant. 3.2.5 Streefbeeld leefbaarheid Buiten de bebouwde kom Het streefbeeld leefbaarheid houdt in dat wegen waar woningen aan staan en gebieden met een belangrijke recreatieve waarde zoveel mogelijk een verblijfsfunctie krijgen. Deze worden als erftoegangswegen aangegeven. Het streefbeeld leefbaarheid is te vinden in bijlage 11. Binnen de bebouwde kom Om ook een goede leefbaarheid binnen de bebouwde kom te creëren zouden in principe zoveel mogelijk wegen erftoegangswegen moeten zijn, aangezien er aan iedere weg huizen staan. Dit streefbeeld is te vinden in bijlage 16. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 40

3.2.6 Streefbeeld busverkeer De achtergrond van dit streefbeeld is, dat voor het busverkeer gezien de afmetingen en het kunnen bieden van voldoende service (snelle verplaatsing) wegen beschikbaar dienen te zijn met voldoende breedte en capaciteit. Concreet houdt dit in, dat het busverkeer voornamelijk aangewezen is op gebiedsontsluitingswegen. Aangetekend dient te worden, dat het streefbeeld voor busverkeer een momentopname is. Het betreft namelijk de huidige busroutes. Bij eventuele routewijzigingen verandert het streefbeeld. Derhalve dienen route wijzigingen op de nodige consequenties bezien te worden en dient bij de vervoersmaatschappijen op aangedrongen te worden, dat het busverkeer voor het over grootste deel gebruik maakt van gebiedsontsluitingswegen. Op de bijlagen 12 en 17 is voor buiten en binnen de bebouwde kom dit streefbeeld weergegeven. 3.3 Wensbeeld Het wensbeeld geeft aan welke wegen een verkeersfunctie hebben en welke wegen een verblijfsfunctie. Wegen worden nu definitief ingedeeld in gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. Het wensbeeld komt tot stand door de verschillende streefbeelden tegen elkaar af te wegen. Buiten de bebouwde kom wegen de streefbeelden bereikbaarheid, mobiliteitsbeheersing en veiligheid en natuur, landschap en recreatie zwaar, binnen de bebouwde kom wegen vooral leefbaarheid en mobiliteitsbeheersing en veiligheid zwaar. In bijlage 18 staat een tabel, waarin alle wegen van Texel staan met daarbij de afweging tussen de verschillende streefbeelden en de uiteindelijke wenscategorisatie. Deze wenscategorisatie staat afgebeeld op de volgende pagina s. Toelichting bij wenscategorisering: Buiten de bebouwde kom: - Op gebiedsonsluitingswegen blijft de maximum snelheid 80 km/h. - De aangegeven erftoegangswegen zijn potentiële 60 km/h wegen. Concreet houdt het laatste in, dat per weg bekeken wordt waar wel 60 km per uur reëel is, en waar niet. Binnenweggetjes zullen over het algemeen 60 km per uur worden. Hogere orde erftoegangswegen, zoals bijvoorbeeld de Hoofdweg en de Laagwaalderweg niet. Binnen de bebouwde kom: - Op gebiedsontsluitingswegen blijft de maximum snelheid 50 km/h. - Op erftoegangswegen wordt of blijft de maximum snelheid 30 km/h. Om doorsnijding van zones te voorkomen is in voorkomende gevallen een GOW-weg aangewezen als ETW-weg. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 41

3.4 Wensbeeld fiets Op 14 mei 1996 is door de gemeenteraad het Fietspadenplan Texel vastgesteld. In dit fietspadenplan wordt het gemeentelijke fietsbeleid verwoord. Onder andere wordt aangegeven, welke fietspaden de gemeente de komende jaren wil realiseren. Omdat het fietsbeleid een onderdeel uitmaakt van het algehele verkeersveiligheidsbeleid wordt het Fietspadenplan Texel 1996 en toekomstige fietspadenplannen geacht een integraal onderdeel uit te maken van dit verkeersveiligheidsplan. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 42

Wensbeeld categorisering it is wit Wensbeeld categorisering Gebiedsontsluitingsweg Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel Erftoegangsweg 43

Wensbeeld categorisering Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 44 beeld categorisering Gebiedsontsluitingsweg Erftoegangsweg

beeld categorisering Gebiedsontsluitingsweg Erftoegangsweg Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 45

Wensbeeld categorisering Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 46 beeld categorisering Gebiedsontsluitingsweg Erftoegangsweg

Hoofdstuk 4 Maatregelen In dit hoofdstuk worden de maatregelen benoemd, plus de eventuele hiermee gemoeide gelden, die moeten worden geïnvesteerd om: a) structurele verkeersveiligheid actief te (blijven) bevorderen; b) knelpunten op te lossen. De genoemde maatregelen worden gesplitst in: - maatregelen die voortvloeien uit het startprogramma Duurzaam Veilig, - overige maatregelen. Zoals eerder gemeld is op 15 december 1997 door het ministerie van Verkeer en waterstaat, de provincies, de vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen een convenant afgesloten ter bevordering van de verkeersveiligheid. In dit convenant verklaart het rijk, provincie, gemeenten en waterschappen om middels 24 afspraken een nieuwe impuls te geven aan de verkeersveiligheid. Dit zogenoemde "Startprogramma Duurzaam Veilig" is qua tijd in twee fasen gesplitst. De eerste fase heeft een looptijd tot en met 2001 (wellicht verlenging tot 2002). Deze fase is voornamelijk gericht op snel uitvoerbare maatregelen infrastructuur, educatie, flankerende maatregelen en voorbereiding 2e fase. Fase twee start vanaf 2002 (of 2003) en is gericht op integrale uitvoering Duurzaam Veilig. Voor de uitvoering van fase 1 neemt het rijk 50% van de kosten voor haar rekening. Maatregelen die in dit VVP genoemd worden voortvloeiend uit het startprogramma zijn: 1. Bromfietsers op de rijbaan; 2. 30-km gebieden; 3. 60-km gebieden; 4. Fietsers van rechts voorrang; 5. Educatie, communicatie en voorlichting. 6. Handhaving; Overige maatregelen die behandeld worden zijn: 7. Infrastructurele maatregelen op basis van objectieve- en subjectieve onveiligheid; 8. Verkeersveiligheid rond scholen. Maatregelen betreffende bermverharding zijn in dit VVP niet opgenomen, daar deze in een aparte notitie zijn verwoord. Vanwege de relatie VVP Verkeersveiligheid Bermverharding wordt de nota als bijlage bij dit plan gevoegd. 4.1 Bromfietsers op de rijbaan In december 1999 zal van rijkswege de maatregel "Bromfietsers op de rijbaan" wettelijk van kracht worden. Deze maatregel houdt in, dat elke wegbeheerder voor haar wegareaal bepaald, op welke wegen zij wel dan geen bromfietsers op haar fietspaden toelaat (in het algemeen geldt de regel dat als er op een weg minder dan 70 km/h gereden wordt, de bromfietser op de Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 47

weg moet rijden). In de praktijk houdt deze maatregel in, dat middels bebording aangegeven wordt, op welke fietspaden óók bromfietsers zijn toegestaan. Voor de Texelse situatie houdt dit in, dat langs onze verplichte fietspaden, waarop de gemeente ook bromfietsers toestaat de bebording aangepast wordt (fietssymbool en bromfietssymbool). Binnen de bebouwde kom zijn er enkele fietspaden die aangepast moeten worden: - Emmalaan: het is niet gewenst om hier bromfietsers op de weg te hebben. Het fietspad ligt namelijk aan één kant van de weg. Aan deze kant ligt ook een middelbare school. Hierdoor zouden ongewenst veel oversteekbewegingen gemaakt moeten worden als bromfietsers op de weg zouden rijden. De bromfietsers blijven dus op het fietspad rijden. De borden G11 en G12 (rond blauw bord met fietser erop) moeten vervangen worden door een nieuw bord met ook een bromfietser erop (het fiets/bromfietspad bord). - Schilderend: Op dit gedeelte van het Schilderend is een tweezijdig fietspad aanwezig. Gezien de vele uitritten, het relatieve slechte uitzicht op de fietspaden, de geringe breedten van deze fietspaden is het om verkeersveiligheidsredenen gewenst om bromfietsers op de weg te hebben. Hierdoor kan ook ingespeeld worden op de geplande herinrichting van dit gedeelte van het Schilderend. Middels plaatsing bebording zal het verkeer op de veranderde situatie attent gemaakt worden. - Waalderstraat: de bromfietsers blijven hier op het fietspad, omdat dit fietspad aansluit op fiets/bromfietspaden buiten de bebouwde kom. De borden G11 en G12 moeten hier vervangen worden door het nieuwe fiets/bromfietspadbord. - Molenlaan: de bromfietsers blijven hier op de hoofdrijbaan, omdat dit fietspad tevens gebruikt wordt als wandelpad. Een combinatie van voetgangers met bromfietsers wordt ongewenst geacht. borden G11 en G12 blijven hier gehandhaafd. Buiten de bebouwde kom worden alle verplichte fietspaden fiets/bromfietspaden. In deze veranderd er voor de fietspaden langs onze hoofdwegen, die alle GOW-weg worden niets. Daar de gemeentelijke onverplichte fietspaden langs potentiele 60 km-wegen liggen is het wenselijk om voor deze wegen de bestaande situatie te handhaven. De kosten voor de vervanging van de borden bedragen ƒ 75.000,--. Deze kosten kunnen geput worden uit de onlangs verkregen rijkssubsidie van ƒ 136.000,-- hieromtrent. 4.2 30-km gebieden Op een nog nader aan te wijzen tijdstip zal het rijk een algemene snelheidslimiet van 30 km/h voor de bebouwde kom invoeren. De afzonderlijke wegbeheerders kunnen voor een aantal wegen hierop uitzondering maken. Met de invoering van dit snelheidslimiet wordt beoogd een verhoging van de verkeersveiligheid voor met name woonkernen. Om hierop in te spelen is in het convenant afgesproken dat tot en met het jaar 2001 de gemeenten met sobere maatregelen een aantal 30 km/h gebieden gaan inrichten. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 48

Bij de bestaande 30 km/h gebieden zijn poorten een veel toegepast middel. Ook bij de door categorisering bepaalde nieuwe verblijfsgebieden zal deze maatregel toegepast worden. Poorten geven de grenzen van een verblijfsgebied aan, deze grenzen moeten absoluut herkenbaar zijn, omdat er spraken is van verandering van het snelheidsregime. Weggebruikers mogen niet over het hoofd zien dat ze een verblijfsgebied ingaan of verlaten. In totaal moeten er 25 poorten binnen de bebouwde kom worden aangelegd. Daarnaast moeten er aanvullende maatregelen genomen worden. Dit zijn voornamelijk plateaus. De locaties van alle poorten en plateaus zijn te vinden in bijlage 20. Op Texel is momenteel ruim 13 km weglengte ingericht als 30 km zone. Hieraan dient in de woonkernen een areaal van 33,3 km toegevoegd te worden als 30-km gebied. De hiervoor noodzakelijke maatregelen als bebording en sobere inrichting is begroot op een totaal bedrag van ƒ 550.000,--. Deze kosten kunnen deels gefinancierd worden uit de toegezegde rijkssubsidie van ƒ 121.300,--. De resterende kosten ad ƒ 428.700,- zullen door de gemeente zelf moeten worden opgebracht. 4.3 60-km gebieden Ook in verkeersluwe gebieden (erftoegangswegen) buiten de bebouwde kom is een verlaging van de snelheidslimiet gewenst. In het convenant is afgesproken hierop in te spelen door het instellen van 60 km/h gebieden. Alle (potentiële verkeerskundige) verblijfsgebieden buiten de bebouwde kom dienen op den duur te worden ingericht als 60 km/h-gebied. Realisatie in de eerste fase van Duurzaam Veilig (1998 t/m 2001) stelt drie voorwaarden: - versterking van de verblijfsfunctie is wenselijk; - de intensiteit van het gemotoriseerde verkeer is gering of met (sobere) maatregelen te reduceren. - te hoge snelheden zijn met behulp van sobere maatregelen terug te brengen tot een acceptabel niveau. Een sobere inrichting van het 60 km/h-gebied houdt in dat alle plaatsen waar wegen het gebied binnen gaan worden gemarkeerd door middel van poorten. Sober houdt bovendien in dat er naar wordt gestreefd maatregelen te nemen op plaatsen die als knelpunt zijn aan te merken. In eerste instantie komen er twee gebieden in aanmerking om 60 km/h gebied te worden, namelijk het Hoge Berg gebied (landschapsreservaat) en het gebied ten zuiden van de Koog gelegen tussen de Westerweg en de Pontweg. Dit is recreatie en natuur gebied. Voor deze gebieden zullen de poorten worden toegepast. In totaal worden er 26 poorten buiten de bebouwde kom aangelegd. Daarnaast kunnen er op knelpunten aanvullende maatregelen genomen worden. De voorkeur gaat uit naar het aanleggen van plateaus, want vooral op kruispunten is het van belang dat de snelheid laag ligt. De locatie van de poorten en aanvullende maatregelen zijn te vinden op bijlage 21. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 49

Van rijkswege is hiervoor momenteel geen subsidie beschikbaar. De beschikbaar gestelde middelen, neergelegd in het convenant worden in zijn geheel aangewend voor de inrichting van 60 km gebieden voor waterschappen. Andere wegbeheerders blijven verstoken van subsidie. Op Texel komt een potentieel lengte van 183,9 km in aanmerking voor inrichting tot 60-km gebied. Als eerste gebieden wordt gedacht aan de recreatiegebieden en aan het Hogeberg gebied. Vanwege het niet verkrijgen van subsidie hiervoor, zijn in dit verkeersveiligheidsplan geen daadwerkelijke projecten opgenomen. De komende jaren zal incidenteel hiernaar gekeken worden. 4.4 Fietsers van rechts voorrang Uiterlijk in het jaar 2000 zal van rijkswege de algemene voorrangsregel "verkeer van rechts gaat voor" ook gelden voor fietsers, bromfietsers, bestuurders van een invalidenvoertuig en overig langzaam verkeer. Ter bevordering hiervan zullen in het kader van de verkeersveiligheid in 30-km en 60-km gebieden kruispuntmaatregelen getroffen dienen te worden, bijvoorbeeld het aanleggen van plateaus. De kosten hiervan zijn meegenomen in punt 4.2 en 4.3 van dit verkeersveiligheidsplan. 4.5 Educatie, communicatie en voorlichting Gezien de hoeveelheid wettelijke veranderingen in de verkeersregels, de gemeentelijke maatregelen is het van groot belang alle weggebruikers hierover adequaat in te lichten. Wat verder van even groot belang is, is het creëren van draagvlak onder de bevolking voor deze maatregelen. Derhalve is een goede voorlichtingscampagne, plus een goede communicatie tussen de gemeente en haar burgers van groot belang. Een belangrijk onderdeel van educatie is de educatie van nieuwe verkeersdeelnemers. Onder nieuwe verkeersdeelnemers wordt verstaan: kinderen die voor het eerst zelfstandig naar school gaan, voor het eerst zelf gaan fietsen, op zestien jarige leeftijd op een brommer gaan rijden en op achttien jarige leeftijd het rijbewijs gaan halen. Hierbij is institutionele verkeerseducatie aanwezig in de vorm van basis- en voortgezetonderwijs, verkeers- en rijopleidingen, cursussen en trainingen. Daarnaast is om het kennisniveau van de weggebruiker op peil te houden permanente verkeerseducatie nodig. Hieronder vallen voorlichtingsprojecten (bijvoorbeeld op de veerboot voor de toerist), campagnes en diverse regionale projecten zoals caravancontroles, cursus auto te water en voorlichting alcohol en sportkantines. Tot en met het jaar 2001 wordt een bedrag van ƒ 25.000,- per jaar gereserveerd ten behoeve van eigen voorlichtingscampagnes, bijvoorbeeld op scholen en ter ondersteuning van derden. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 50

4.6 Handhaving Een duurzaam veilig wegennet zal op de lange termijn de benodigde handhaving inspanning verminderen. Het wegennet is immers zo aangepast dat de weggebruiker kan afleiden welk gedrag verlangd wordt. Men weet dan wat de maximumsnelheid is, weet hoe de voorrang is geregeld en is voorbereid op de verschillende verkeerssituaties die kunnen optreden. In de periode waarop het Startprogramma betrekking heeft blijft een intensieve handhavingsinspanning noodzakelijk, omdat slechts een deel van het wegennet kan worden aangepast. Ook bij de invoering van nieuwe regels is tijdelijk gericht politietoezicht belangrijk. Derhalve zal van gemeentewege bevorderd worden, dat van politiezijde de prioriteitsstelling ten opzichte van verkeershandhaving voldoende is. 4.7 Infrastructurele maatregelen op basis van objectieve en subjectieve onveiligheid Kruispuntmaatregelen: Kruispunten zijn de uitgelezen plaats voor maatregelen in een sober ingericht verblijfsgebied. Daar doen zich de meeste potentiële conflicten voor en is een lagere snelheid en een toename van de attentie het meest wenselijk. Kruispuntmaatregelen bestaan uit fysieke snelheidsremmers of attentieverhoogde maatregelen zoals markering. Ze moeten zorgen voor de benodigde snelheidsbeperking en een adequaat kunnen reageren van de bestuurders op de kruispuntssituatie. Kruispunten die moeten worden aangepakt zijn: - Pontweg Keesomlaan/Westerweg De vormgeving van het kruispunt moet veranderd worden. Er kan worden volstaan met het aanbrengen van middengeleiders in de Keesomlaan en Westerweg en het uitbuigen van de fietspaden. Het kruispunt wordt hierdoor visueel versmald, plus dat de ondergeschiktheid van de Keesomlaan en de Westerweg ten opzichte van de Pontweg wordt benadrukt. - Georgiëweg - Waalderstraat - Waalderweg Op de Waalderstraat kan een middengeleider worden aangelegd, plus de weg haakser aansluiten om de naderingssnelheid op het kruispunt te verminderen. Verder kunnen in de Georgieweg en de Waalderweg ook middengeleiders aangebracht worden, bedoeld als snelheidsremmers. - Pontweg Geritslanderdijkje/Kogerweg De aanleg van een rotonde kan in overweging genomen worden, omdat hier een aantal ernstige ongelukken zijn gebeurd. De snelheid wordt hierdoor gereduceerd en het kruispunt wordt overzichtelijk. - Pontweg - Pijpersdijk De vormgeving kan verbeterd worden door het aanbrengen van een middengeleider in de Pijpersdijk en door het fietspad uit te buigen. Verder dient hier de openbare verlichting verbeterd te worden. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 51

- Postweg - Slufterweg Vooral fietsers worden snel over het hoofd gezien. Vandaar dat het een goede optie is om het fietspad rood te maken. (Deze maatregel kan bij alle kruispunten met fietspaden gebruikt worden, omdat er veel conflicten zijn tussen auto en fietser op deze kruispunten.) - Schorrenweg - Genteweg Er is een stop bord geplaatst, wat voorlopig voldoende is. Er valt te overwegen om hier een plateau aan te leggen. - Bernhardlaan/Emmalaan - Schilderend Hier wordt (waarschijnlijk) in 1999 een rotonde aangelegd. - Bernhardlaan - Waalderstraat De ongelukken die hier gebeuren hebben vooral te maken met de complexiteit van het kruispunt. Vandaar dat het aanleggen van een rotonde een goede optie is. - Akenbuurt - Kogerstraat Snelheidsreductie en verbetering van het uitzicht zijn voor het oplossen van de problemen op dit kruispunt essentieel. Derhalve wordt voorgestaan om van de weg een bebouwdekom inrichting te geven. Dit kan geschieden middels het aanbrengen van betonbanden langs de weg, het inkorten van de linksafstroken, het verwijderen van de rechtsafstroken en het haaks aansluiten van de Kogerstraat op de Akenbuurt. - Pontweg Akenbuurt Momenteel wordt dit kruispunt geregeld middels een verkeersregelinstallatie. Binnen het begrip Duurzaam Veilig is bij afschrijving van de installatie het plaatsen van een nieuwe niet op zijn plaats. Alsdan zal overwogen worden een rotonde aan te leggen. Wegvakmaatregelen: Wegvakmaatregelen zijn voornamelijk gewenst om de oversteekbaarheid van een weg te verbeteren en om de snelheid plaatselijk te verlagen. Ongelukken die op parkeerplaatsen gebeuren worden verder niet behandeld, omdat ten eerste hier vaak minder ernstige ongelukken gebeuren en ten tweede omdat deze parkeerproblemen moeilijk op te lossen zijn. Wegvakken die moeten worden aangepakt zijn: - Nieuwlanderweg tussen de Kogerweg en de Staart. De oorzaken van de ongevallen zijn niet eenduidig. Wellicht kan verruiming van het dwarsprofiel het één en ander verbeteren. Inmiddels is deze weg voorzien van grasbetontegels. - Kogerweg tussen de Georgieweg en de Burgerdijk. Bijna alle ongelukken die er gebeuren zijn eenzijdige ongelukken van bromfietsers. Hierbij was een aantal keer alcohol in het spel. Permanente alcoholcontrole is in deze noodzakelijk. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 52

- Hoornderweg tussen de Hemmerweg en de Amaliaweg Het grootste probleem is hier een scherpe bocht. Deze bocht wordt voorzien van grasbetontegels. - Westerweg tussen de Pontweg en komgrens Den Hoorn. Het betreft hier subjectieve onveiligheid voor met name fietsers. Dit wordt veroorzaakt, door een relatief smalle weg in combinatie met een bochtig tracé. Een vrijliggend fietspad kan het subjectieve onveiligheidsgevoel wegnemen. - Hoornderslag tussen de Witteweg en strand paal 9. Op dit gedeelte weg zijn drempels en een fietspad aangelegd. De ongelukken die in de laatste paar jaar zijn plaats gevonden zijn ongelukken tussen fietsers onderling. Deze problemen zijn moeilijk op te lossen. - Ruyslaan tussen de Pelikaanweg en strand paal 17. De problemen ontstaan door geparkeerde auto's bij Ecomare en het strand. Deze problemen zijn moeilijk op te lossen. - Ruigendijk tussen de Maaikeduinweg en de Postweg In de bochten zullen grasbetontegels worden toegepast. - Zaandammerdijk tussen Bargen en de Schorrenweg Dit gedeelte weg is erg bochtig. Inmiddels zijn de bermen voorzien van grasbetontegels. - Krimweg tussen de Langeveldstraat en strand paal 28. Dit gebied heeft een recreatieve functie. Dit gebied komt in aanmerking om een 60 km/h gebied te worden. Ook wordt de weg verbreed met grasbetontegels. - Postweg Deze hele weg levert problemen op. Naar aanleiding van de functie van de weg (verkeersfunctie) zou de vormgeving aangepast moeten worden. De wegberm wordt voorzien van grasbetontegels. Daarnaast dient het wegvak ter hoogte van het vliegveld heringericht te worden. Te denken valt aan snelheidsreducerende maatregelen in de vorm van rijbaansplitsing plus het aanbrengen van betonbanden. - Schilderend tussen de Reijer Keijzerstraat en de komgrens. De meeste ongelukken vinden plaats met bromfietsers. Deze zouden daarom hier beter op de weg kunnen rijden in plaats van op het fietspad (alleen binnen de bebouwde kom). Deze weg staat op de planning om heringericht te worden. Een onderdeel van deze herinrichting is het opheffen van de fietspaden en in plaats daarvan een fietsstrook te maken tot de kruising met de Bernhardlaan. - Ruyslaan tussen de Pelikaanweg en de Orchismient Een gedeelte van de ongelukken wordt veroorzaakt door geparkeerde auto's. Sinds kort geldt er een parkeerverbod aan één zijde. Dit heeft de problemen opgelost. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 53

- Schilderweg tussen de Heemskerckstraat en de Laagwaalderweg Een groot deel van de ongevallen is hier te wijten aan te hoge snelheden. Dit wegvak dient ingericht te worden tot bebouwdekom profiel. - Boodtlaan tussen de Duinroosstraat en Mienterglop De vormgeving van de weg is niet eenduidig. De gehele weg dient een bebouwdekom profiel te krijgen in de vorm van openbestrating met betonbanden en parkeervakken.. Deze vormgeving kan worden aangepast bij groot onderhoud. - Emmalaan tussen de Elemert en de Haffelderweg Het betreft hier een combinatie van factoren, zijnde de beslotenheid, vanwege de begroeiing, de onverwacht opduikende fietser of voetganger vanuit het park, het onvoorspelbare gedrag van de schoolkinderen en bij duisternis het onverlichte fietspad. Qua infrastructurele wijzigingen zijn er geen voor de handliggende oplossingen. Deze worden meer gezocht in het herstructuren van de beplanting langs de Emmalaan, het optimaliseren van de bebording en bebakening en het aanbrengen van openbare verlichting langs het fietspad. Verder dient aandacht besteed te worden aan mentaliteitsverbetering binnen de lessen verkeerseducatie op de scholen. - Keesomlaan Het betreft hier subjectieve onveiligheid. In de reguliere bespreking met de NZH zal de routing van het busverkeer door deze straat besproken worden. Belijning op wegvakken buiten de bebouwde kom: Momenteel worden in het kader van duurzaam veilig andere richtlijnen inzake belijning aanbevolen. Bij de uitvoeringen van groot onderhoud asfalt zal hierop ingespeeld worden. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 54

Hieronder staat een opsomming van de voorgestelde maatregelen met een prioriteitsstelling, op basis van de ongevallen (en vooral de ernst ervan) over de afgelopen 5 jaar. Op dit moment is zekerheid over het voortbestaan van de huidige subsidie-regelingen (Gebundelde Doeluitkering) onduidelijk. Derhalve wordt in dit VVP uitgegaan van de bruto bedragen. Naam project Kosten bruto 1. Kruispunt Waalderweg-Geörgiëweg: 11 ongevallen waarvan 5 met letsel, aanleg middengeleider ƒ 175.000,-- 2. Wegvak Boodtlaan - Duinroosstraat - komgrens 8 ongevallen waarvan 3 met letsel, Herinrichting 2e fase, uitvoering met groot onderhoud. 3. Kruispunt Pontweg - Pijpersijk: 7 ongevallen waarvan 4 met letsel, aanpassen fietspad ƒ 125.000,-- 4. Wegvak Akenbuurt - Kogerstraat: 7 ongevallen waarvan 3 met letsel, Herinrichting wegvak en aanpassen kruispunt ƒ 550.000,-- 5. Wegvak Schilderend - komgrens: 7 ongevallen waarvan 3 met letsel, Herinrichting ƒ 350.000,-- 6. Kruispunt Pontweg Gerritsl.dijkje 6 ongevallen, waarvan één dodelijk en 2 met letsel, aanleg rotonde ƒ 825.000,-- 7. Kruispunt Pontweg - Westerweg 15 ongevallen, waarvan 1 met letsel Aanleg middengeleiders, uitbuigen fietspad ƒ 200.000,-- 8. Wegvak Postweg t.h.v. vliegveld 9 ongevallen, waarvan 2 met letsel, Herinrichting ƒ 550.000,-- 9. Kruispunt Bernhardlaan - Waalderstraat 8 ongevallen, waarvan 1 met letsel Aanleg rotonde ƒ 450.000,-- 10. Kruispunt Pontweg - Rozendijk: 5 ongevallen, waarvan 1 met letsel Aanleg rotonde ƒ 825.000,-- Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 55

Op de volgende lijst is weergegeven de projecten op basis van subjectieve onveiligheid en op basis van vervanging in het kader van Duurzaam Veilig. A. Aanleggen rotonde Pontweg Akenbuurt i.p.v. verkeersregelinstallatie in het kader van Duurzaam Veilig. ƒ 825.000,-- B. Aanleggen fietspad Westerweg Subjectieve onveiligheid ƒ 5.000.000,-- 4.8 Maatregelen scholen Bij de meeste scholen zijn alle mogelijk maatregelen genomen. Bijna overal zijn poorten, paaltjes met kettingen, zebra's, plateaus etc. aanwezig. De problemen die er nu nog aanwezig zijn, worden voor een groot gedeelte veroorzaakt door ouders die hun kinderen met de auto van school komen ophalen. Aangezien dit een mentaliteitskwestie is, zal hier vanuit de scholen nader aandacht aan worden besteed. OSG De Hogeberg De maatregelen, die hier genomen dienen te worden, zijn: 1. Herstructurering van de beplanting van de Emmalaan. Dit zal in eerste instantie plaats vinden middels snoeiwerkzaamheden. Anderzijds dient hier een totaalplan van gemaakt te worden binnen het gehele gebied tussen de Emmalaan en de Keesomlaan. 2. Het optimaliseren van de bebording en bebakening. 3. Het aanbrengen van openbare verlichting langs het fietspad. Kosten ƒ 40.000,--. Jan P. Strijbosschool Het meer opvallend maken van het weggetje naar de school kan plaats vinden middels het aanbrengen van een echte inritconstructie. Kosten ƒ 5.000,--. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 56

Hoofdstuk 5 Planning Er zijn twee verschillende planningen gemaakt. Ten eerste is een planning voor de eerste fase van Duurzaam Veilig gemaakt. Hierin staat de planning voor het verwisselen van de borden van de fietspaden, de aanleg van 30 km/h gebieden, de aanleg van 60 km/h gebieden en educatie en communicatie. Deze planning is gebonden aan de einddata van de verschillende subsidies. Ten tweede is er een planning gemaakt voor aanpak van de infrastructurele voorzieningen die genomen moeten worden om de verkeersveiligheid te vergroten. Op dit moment is het voortbestaan van de huidige subsidieregelingen niet zeker, vandaar dat er in deze planning geen subsidie bedragen zijn meegenomen. De twee planningen zijn op de volgende pagina s te vinden. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 57

Hoofdstuk 6 Conclusie Het wegennet van Texel als Duurzaam Veilig inrichten, behelst een hele serie maatregelen. Ten eerste moet het wegennet worden aangepast aan de nieuwe regels, namelijk 'bromfietsers op de rijbaan'(invoering december 1999) en 'fietsers van rechts voorrang'(invoering medio 2001). Daarnaast worden er 30 km/h en incidenteel 60 km/h gebieden aangelegd. Hierbij spelen ook de aspecten educatie en communicatie een grote rol. Daarnaast dienen de objectieve en subjectieve verkeersonveilige punten aangepakt te worden. Het vergroten van de verkeersveiligheid is een verantwoordelijkheid van iedere wegbeheerder. Overheden en wegbeheerders hebben hierin een specifieke taak, vanwege beleid en uitvoering. Om tot een verkeersveilig wegennet op Texel te komen, is het vaststellen van dit verkeersveiligheidsplan één van de eerste stappen. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 59

Literatuur CROW, Handboek Categorisering wegen op duurzaam veilige basis Deel 1 (Voorlopige) Functionele operationele eisen publicatie 116, Ede, april 1997. CROW, Handleiding Startprogramma Duurzaam Veilig, concept, 20 februari 1998. Gemeente Texel, Collegeprogramma 1998-2002. Gemeente Texel, Verkeersveiligheidsplan Texel 1997, concept. Gemeente Texel, Verkeersstromen Texel, september 1989. Ministerie van Verkeer en Waterstaat, De daad bij het woord, Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid 1996-2000. Politie Noord-Holland-Noord, District Den Helder/Texel, Verkeersongevallen Den Helder & Texel 1997. Provincie Noord-Holland, Deel 1 Bepalen van de verkeersfuncties, Functionele indeling provinciale wegen, maart 1996. Provincie Noord-Holland, Deel 2 Uitwerking en globale effecten, Functionele indeling provinciale wegen, maart 1997. Provincie Noord-Holland, Streekplan Noord-Holland-Noord, Perspectieven voor een duurzame ontwikkeling, september 1994. Ritzema, Johanneke, Een Duurzaam Veilig Wegverkeerssysteem in buitengebieden, Oostelijk buitengebied Raalte/westelijk buitengebied Hellendoorn (Schoonhetenseweg en omgeving), Buitengebied Hardenberg, stageverslag, Raalte, november 1997. ROV Noord-Holland Duurzaam Veilig, cost gaet voor de baet uyt', Studiedag ROV-NH 3 december 1997. ROV Noord-Holland, Regionaal Werkplan Verkeersveiligheid, 27 november 1997. Veilig Verkeer Nederland, Bouwstenen voor het Gemeentelijk Verkeers Veiligheids Plan. Unie van Waterschappen, Sobere maatregelen in een Zone-60, Een impuls voor veiligere waterschapswegen, april 1998. Vervoerregio Noord-Holland-Noord, Ontwerp Regionaal Verkeers- en Vervoerplan, november 1993. Verkeersveiligheidsplan gemeente Texel 61