project: Vormen van kleinschalig wonen
Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Wout de Vries en ROC Mondriaan Vormen van kleinschalig wonen Auteurs Titel Vormgeving Binnenwerk: DBD design/ruurd de Boer, omslag: Tekst in Beeld/Hubi de Gast ISBN 978 920 3720 689 0 Copyright 2011 Uitgeverij Edu Actief b.v. Eerste druk/eerste oplage Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotokopie of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikelen 16h t/m 16m Auteurswet 1912 jo. Besluit van 27 november 2002, Stb. 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoeding te voldoen aan de Stichting Reprorecht te Hoofddorp (Postbus 3060, 2130 KB) of contact op te nemen met de uitgever voor het treffen van een rechtstreekse regeling in de zin van art. 16l, vijfde lid, Auteurswet 1912.
> Over dit project Aan dit project werk je samen met een groep van drie studenten. Daarbij werk je aan de volgende doelstellingen. Doelstellingen Je hebt inzicht in de ontwikkelingen in de maatschappelijke zorg met betrekking tot wonen. Je kunt rekening houden met de mogelijkheden en beperkingen van een van de doelgroepen in de maatschappelijke zorg. Je kunt voorlichting verzorgen aan belangengroepen, zowel mondeling als schriftelijk. Je kunt de gemaakte keuzes verantwoorden. Naast de producten die de opdrachtgever vraagt, lever je bij je docent ook een persoonlijk verslag in. In dit persoonlijk verslag is opgenomen: het plan van aanpak de takenlijstjes het logboek de reflectie volgens de STARR-methode. Taal Taal Taal Taal Neem dit project door en onderstreep de woorden die je niet kent. Neem deze woorden over in je woordenlijst en zet de betekenis erbij. Nieuwe, onbekende woorden die je tegenkomt tijdens dit project voeg je toe aan de woordenlijst. Na afloop van de project neem je dit overzicht op in je taalportfolio. Werkmodel: Woordenlijst op www.factor-e.nl Uitgeverij Edu Actief b.v. 3
> Casus Dag, mijn naam is Thijmen. Ik ben 45 jaar. Ik wil graag vertellen over het werk dat ik nu doe en over hoe het zover is gekomen. Ik ben de eigenaar van een zorgboerderij, maar mijn actieve loopbaan is begonnen in de slagerij in het dorp waar ik ben opgegroeid. Ik ging daar als 16- jarige jongen aan het werk als leerling-slager. Toen ik vijftien jaar in die slagerij had gewerkt, besloot de slager zijn slagerij te verkopen om van zijn oude dag te gaan genieten. Ik werd werkloos. Maar dankzij een medewerker van de uitkeringsinstantie kreeg ik de gelegenheid mij om te scholen. Ik ben als man van 32 jaar een hboopleiding gaan doen. Ik heb de uitstroom activiteitenbegeleiding gedaan. Al snel kreeg ik tijdens mijn opleiding een baan van 24 uur aangeboden in de instelling waar ik stage liep. Na twee jaar opleiding ging ik een deeltijdstudie volgen en bleef ik daarnaast 24 uur werken. Op mijn 37e veranderde ik van werkplek. Ik ging werken als locatiehoofd van een woonvorm voor mensen met een verstandelijke beperking, onderdeel van de koepelorganisatie waarvan ook mijn vorige werkplek een onderdeel was. Ruim vier jaar heb ik hier met veel plezier gewerkt, ik heb er veel diverse ervaringen opgedaan. Ik had al verschillende leer- en werksituaties meegemaakt, maar ik moest nog steeds dingen uitvoeren binnen de mogelijkheden die de stichting ons als onderdeel van de organisatie bood. Er waren veel voorschriften, regeltjes en protocollen, die voor het beroep niet altijd aantrekkelijk zijn. Ik kreeg een sterke drang om zelf aan de knoppen te gaan draaien, maar ja hoe pak je dat aan? Mijn vrouw werkte in een pool van invallers in de ouderenzorg. Zij vertelde enthousiast over de veranderde woonmogelijkheden voor ouderen. Door haar werk in verschillende woonvormen, zowel grootschalig als kleinschalig, wist ze de voor- en nadelen goed op een rij te zetten. Tijdens de gesprekken die volgden, werd het ons steeds duidelijker: we gaan samen een zorgboerderij opzetten. Intussen zijn we vier jaar verder, de zorgboerderij is een zorgcentrum geworden De doelgroep is divers en bestaat uit mensen voor wie het moeilijk is inhoud en richting te geven aan het leven en die qua hulpverlening vaak tussen de wal en het schip belanden. We bieden de bewoners behalve 24 uursopvang een weekprogramma voor dagbesteding binnen het centrum of bij een van bedrijven waarmee we een samenwerkingsverband hebben. Bovendien is er ruimte voor ontspanning en recreatie. En er is een passend weekendprogramma voor de bewoners als zij in het weekend niet met verlof naar familie gaan. 4 Vormen van kleinschalig wonen
De opdracht > Opdrachtgever De opdrachtgevers zijn ouders, zoals de ouders van Gea, Jan of Petra (zie de cases in de bijlage achter in). Als groep kiezen jullie de doelgroep en problematiek uit de verschillende cases. Vervolgens kies je een woonvorm die aansluit bij de wensen en/of mogelijkheden, met als uitgangspunt de vraag van ouders en/of toekomstige bewoners. > Omschrijving opdracht Jullie gaan de mogelijkheden voor een kleinschalige woonvorm voor een door jullie nader te bepalen doelgroep verkennen en onderzoeken. Het doel is deze woonvorm te vestigen in jullie eigen regio of in de regio waar de opleiding wordt aangeboden. Bij het realiseren van de woonvorm houd je rekening met de wensen en mogelijkheden van de toekomstige bewoners. Jullie beschrijven het uitgangspunt van de woonvorm, de concrete vraag van de ouders en/of toekomstige bewoners. Voor de opdracht leveren jullie twee producten op en verzorgen jullie een presentatie: Jullie maken een aantrekkelijk(e) boekje/brochure met alle informatie over het opzetten van een woonvoorziening of woonvorm voor kleinschalig wonen ten behoeve van het sociale systeem van de cliënt. Jullie maken een collage, foto s, een maquette en/of een plattegrond van deze woonvorm, die jullie bij de presentatie kunnen gebruiken om duidelijk te maken hoe jullie woonvorm eruit komt te zien. Jullie verzorgen een presentatie van de woonvoorziening of woonvorm voor kleinschalig wonen die jullie hebben gekozen. De studenten van de uitstromen persoonlijk begeleiders gehandicaptenzorg/specifieke doelgroepen niveau 4 maken daarnaast een uitgewerkt verslag over de protocollen (minimaal drie) die zij in deze woonvorm gaan hanteren. > Producteisen Boekje/brochure Het boekje/de brochure bestaat uit de volgende hoofdstukken: 1. inleiding Dit hoofdstuk bevat een globale beschrijving van het hoe, wat, waar en waarom van deze woonvorm. 2. omschrijving van de doelgroep Dit hoofdstuk bevat een concrete omschrijving van de doelgroep, de criteria voor de aanmelding en de opvang van de bewoners. 3. visie en missie van de woonvorm Dit hoofdstuk bevat een concrete omschrijving van de visie en de missie. 4. organisatiebeleid Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van de inrichting van de organisatie. Uitgeverij Edu Actief b.v. 5
5. begeleiding en activiteiten Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van de begeleidingsbehoefte en het zorg- en activiteitenaanbod. 6. personeelsbeleid Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van het personeelsbeleid. 7. dienstverleningsbeleid Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van alle ondersteunende acties. 8. accommodatiebeheer Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van de roerende en onroerende zaken van de woonvorm. Extra hoofdstukken voor niveau 4: 9. financieel beleid Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van de herkomst, het beheer en de besteding van de financiële middelen. 10. wettelijke regelgeving Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van de geldende landelijke en plaatselijke regelgeving. De informatie in het boekje/de brochure geeft een goed beeld van de op te zetten woonvorm. Het gaat om drie fases: het opzetten het realiseren het in stand houden van een kleinschalige woonvorm voor de uitgekozen doelgroep. Collage, foto s, maquette, plattegrond Het ziet er verzorgd uit. Het maakt duidelijk hoe de woonvorm eruit gaat zien. Presentatie Tijdens de presentatie geven jullie een toelichting op de volgende punten: globale beschrijving van de woonvorm omschrijving van de doelgroep visie en missie organisatiebeleid begeleiding en activiteiten personeelsbeleid dienstverleningsbeleid accommodatiebeheer. Extra voor niveau 4: financieel beleid wettelijke regelgeving. Eisen presentatie van de woonvorm: logische opbouw (inleiding, kern, conclusie) heldere en functionele informatieoverdracht gebruik van presentatietechnieken/hulpmiddelen interactie met de groep duidelijke afronding. Werkmodel: Presenteren op www.factor-e.nl 6 Vormen van kleinschalig wonen
Extra voor niveau 4 De extra opdracht bestaat uit het volgende: Een uitgewerkt verslag over minimaal drie protocollen. Deze protocollen worden in de woonvoorziening of woonvorm voor kleinschalig wonen gehanteerd. Het verslag bevat een motivatie en verantwoording van de keuze. Uitgeverij Edu Actief b.v. 7
> Het project Plan van aanpak Lees eerst het project helemaal door. Begin daarna met de uitwerking van het project zoals in dit boek beschreven wordt. Stel samen een plan van aanpak op voor het hele project. Zorg dat het werkplan niet meer dan twee A4 tjes lang is. Werk de volgende punten uit: 1. Aanleiding of probleemstelling Hierbij geef je antwoord op de volgende vraag: waar loopt de opdrachtgever tegenaan? 2. Doelstellingen van de opdrachtgever Behandel hier de vraag: wat wil de opdrachtgever bereiken met het product dat je voor hem maakt? 3. Beschrijving van de opdracht Ga in op de vragen: welk resultaat wordt verwacht, hoe moet de opdracht worden opgeleverd, aan welke eisen moet de opdracht voldoen? 4. Betrokken partijen Je werkt in de projectgroep samen met verschillende mensen. Maak afspraken over de werkwijze en leg deze vast in een samenwerkingscontract. 5. Planning en afspraken Maak een planning voor de activiteiten die jullie gaan doen en verdeel daarbij de taken. Houd de opleverdatum goed in de gaten en maak afspraken over wie wat wanneer klaar moet hebben. Werkmodel: Samenwerkingscontract op www.factor-e.nl Laat jullie plan van aanpak goedkeuren door jullie docent/begeleider. Maak een begin met je logboek schrijven: Hoe is het samenwerken verlopen? Wat ging goed en niet goed? Heb je een voldoende bijdrage geleverd? Hoe is het samenwerken verlopen? Hebben jullie duidelijke afspraken gemaakt? Hoe is dit gegaan? Werkmodel: Logboek op www.factor-e.nl Vooronderzoek Voordat je met het vooronderzoek start, vul je eerst de takenlijst in. Deze laat je goedkeuren door je docent voordat je met het vooronderzoek gaat starten. Er zijn verschillende vragen waarop je vooraf een antwoord moet kunnen geven: Wat is de minimale en maximale omvang van de groep? Welke voorwaarden stellen we aan de woonvorm/woonomgeving? Welke doelgroep gaan jullie huisvesten? Zijn er grenzen aan de problematiek? Wat is jullie visie op begeleiden? Wat zijn voorwaarden voor de inrichting van de woonvorm? Welke begeleidingsbehoefte is er? Waaruit bestaat het activiteitenaanbod voor de dagbesteding en de vrijetijdsbesteding? Is de ene vraag beantwoord, dan rijst weer een andere. Je merkt dat je van het ene in het andere terechtkomt. Daarom is het belangrijk dat jullie beginnen met het maken van een lijst van onderwerpen waarover je kunt brainstormen. 8 Vormen van kleinschalig wonen