Stappenplan Trendanalyse Twee sporen: A. Analyse en maatregelen nav Citoscores (kwantitatieve toetsing) B. Analyse en maatregelen nav kwalitatieve toetsing bijvoorbeeld leesonderzoek Stappen: Teamleden afzonderlijk en taalcoördinator/ intern begeleider 1. Afnemen toetsen 2. Verzamelen en aanleveren toetsuitslagen In teamverband (eventueel voorbereid in kleiner verband) 3. Trendanalyse in drie stappen: 3.1. Wat zie je? De resultaten in woorden weergeven. Welk soort fouten worden gemaakt (bijv.: leerlingen lezen de vraag niet goed/ begrijpen figuurlijke taal niet/kunnen niet overweg met meerkeuze vragen) 3.2. Welke trends neem je waar? Wat betreft de school/de bouwen/ groepen/ leerkrachten 3.3. Wat zijn de oorzaken van tegenvallende resultaten? Sta daarbij vooral stil bij oorzaken die door de school te beïnvloeden zijn. Om evenwichtig te kunnen analyseren is het Gloot model als Referentiekader een goed middel. Kijk ook naar de omstandigheden waaronder de toets is afgenomen (waren kinderen zich bewust van toetssituatie/ was er een rustige werkomgeving etc.) In teamverband (eventueel voorbereid in kleiner verband) 4. Maatregelen naar terreinen waar de resultaten achter blijven naar terreinen waar de scores voldoende of goed zijn maar hoger kunnen of waar bepaalde kinderen die goed scoren zeer goed kunnen scoren voor school als geheel, voor bouw en de afzonderlijke groepen Ook wat betreft maatregelen het Gloot model als middel gebruiken (zie volgende pagina s). Dus ook maatregelen wat betreft organisatie, aanbod en bijvoorbeeld leerkrachthouding en vaardigheden. 1
Regiegroep / taalcoördinator/ intern begeleider 5. Maatregelen uitwerken Voorbeelden van algemene maatregelen Het talige doel en het liefst ook het streefresultaat van een les altijd vooraf met kinderen bespreken Taaldoel op het bord zetten 't Liefst doel samen ervaren of voordoen (dus niet teveel uitleggen) Zorgen dat kinderen niet alleen hoeven luisteren maar veel ook kijken, doen, bewegen etc. Aan het einde van de les: reflecteren op het doel en de resultaten. In hoeverre is het doel bereikt Kwaliteitstrajecten organiseren van meerdere lessen rondom één activiteit Zaken die niet zo goed gaan op het bord zetten en de komende lessen herhalen (consolideren) Woordenschat: woordenlijsten ophangen en de woorden regelmatig herhalen: per thema of homoniemen/synoniemen/moeilijke woorden/leenwoorden etc.) Taaltijd uitbreiden (zie ook kwalitetiskaarten Schoolaanzet.nl) Tijd intensiever benutten (tongbreker tijdens de pauze/ nieuwskring met discussie ipv vertellen wat je in het weekend hebt gedaan) Nooit stagiaires achterin de klas (ze ondersteunen groepjes bij lezen/ woordenschat) Vaart in de les door veelvuldig afwisselen tussen instructie & zelfstandig leren (bijv. steeds 10 min.) Voorbeelden van maatregelen voor zorgleerlingen Stille werkplek creëren waar lln zich beter kunnen concentreren Zorghoekje in de klas creëren met extra materialen (voor activiteiten zorg uit de activiteitenlijn) en evt. PC Pré-teaching (zorglln vooraf extra instructie geven) Verlengde instructie bieden Werken met max. 3 niveau's: instructieonafhankelijk, instructiegevoelig en instructieafhankelijk (zie ook schema's na deze tekst) Werken met tutorlezers en deze goed instrueren Technisch lezen: voorlezen aan jongere leerlingen en dit voorbereiden (eerst opnemen). Beter beurten geven: eerst alle kinderen de gelegenheid geven na te denken dan als leerkracht zelf beurten geven (geen vingers). 6. Uitvoering plannen, organiseren en faciliteren 7. Opnemen in taalbeleidsplan en voor rapportage inspectie 2
GLOOT model (Luc Koning) Gedrag van de leerling (in dit geval slechte taal-leesprestaties) is de resultante van Leerlingkenmerken : sociaal, cognitief, fysiek Onderwijs kenmerken in de klas: pedagogische aanpak (relatie met leerlingen, hoge verwachtingen hebben, kinderen stimuleren het zelf te doen), didaktische aanpak (aandacht voor instructie, kwaliteit van de instructie, omgaan met verschillen, werkvormen), organisatie (samenwerken, zelfstandig werken, zelfstandig leren) Omgevingskenmerken: buurt waarin de school staat, thuismilieu, uitdagendheid van de leeromgeving Taakkenmerken: betekenisvolheid, lengte, zwaarte, tijdstip, etc. 3
Werkschema Trendanalyse Bijeenkomst: Op basis van uitslagen van toets: We zien de volgende trends 1. We denken dat het ligt aan/oorzaken We denken aan de volgende maatregelen Opmerkingen 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 4
Instructiemodellen Verlengde instructie Presentatie & evaluatie Begeleiding Instructie 'onafhankelijk' Instructie gevoelig Instructie afhankelijk Leerkracht loopt rond en let extra op instructie afhankelijke kinderen Leerkracht loopt rond en let extra op instructie afhankelijke kinderen Presentatie & evaluatie 5