Creatief omgaan met de levenslijn in fasengerichte psychotrauma therapie

Vergelijkbare documenten
Zorgzaam omgaan met traumatogene gebeurtenissen in psychotherapie

Immigratie Documenten. Chinees

Moet ik de kopieën of de originele documenten zelf indienen? Vragen of u originele documenten of kopieën moet voorzien 我需要提供材料原件还是复印件? Wat zijn de toe

Wij schrijven u naar aanleiding van... Formeel, inleiding namens het gehele bedrijf Wij schrijven u in verband met... Formeel, inleiding namens het ge

COMPLEX TRAUMA. Symposium 25 februari 2019 Hand-out Drs. A. Oud

... heeft mij om een referentie... heeft gevraagd mij om een voor refer zijn sollicitatie voor sollicitatie.... Ik verheug voor mij... zeer,. Ik hierb

Regionale Themabijeenkomst 中饮公会地区专题讲座

Posttraumatische-stressstoornis en NET therapie. Sabina Brinkman, verpleegkundig specialist i.o Khady Sagna, sociaal psychiatrisch verpleegkundige

Behandelingsstrategieen bij Complex Trauma:

Workshop behandeling doorgaand georganiseerd misbruik. Wat werkt?

Boek Slapende honden? Wakker maken!

Naar aanleiding van uw vacature in... van... 我看到您于... 在... 上登的招聘信息 Standaardzin om uit te leggen waar de vacature gevonden is Met grote interesse heb

Manual Deezmaker. Deezmaker 用户指南. 型号 : Duo 8 Green 8 Green Mini. Kysan Electronics. Page 1

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht

VERSLAVING EN TRAUMAGERELATEERDE STOORNISSEN

Trauma behandelen, je kan het niet alleen

... heeft mij om een referentie gevraagd voor zijn sollicitatie voor.... Ik verheug mij zeer, dat hierbij te kunnen doen.... 托我为他申请... 写一封推荐信, 为此我很乐意

Opnameinbloemlezingenenreadersmoedigenwijaan, maarwelgraageerstevenoverleggen. Alerechtenvandeartikelenliggenbij destichtingcognitieenpsychose.

Psychotraumatologie: eenheid en verscheidenheid in een veelstromenland. Prof. dr. Rolf Kleber Ede, 19 april 2012

Narratieve Exposure Therapie

Summary Chapter 2, Chapter 3 Chapter 4 Chapter 5

ALGEMENE VOORWAARDEN SUNWAY LANGUAGE

3MDR Een innovatieve, hoog intensieve traumagerichte psychotherapie. Top Referent Traumacentrum Dorien de Groot & Rick de Haart

COMPLEX TRAUMA BIJ KINDEREN: SAMEN DOEN WAT WERKT. Mariska de Baat (NJi), Marie-José van Hoof (Rivierduinen), Leanthe van Harten (TNO)

Informeel, standaardaanhef voor een vriend Beste mama / papa 亲爱的妈妈 / 爸爸, Informeel, standaardaanhef voor je ouders Beste oom Jeroen 亲爱的 Jerome 叔叔, Inf

De Effecten van Lichaamsgerichte Interventies op. Lichaamsbeleving, Hyperarousal, Vermijding en Herbeleving bij

Workshop NET: Narratieve Exposure Therapie. Ruud Jongedijk & Gerdie Eiting

RapidMiner Radoop 安装手册

PTSS - diagnostiek en behandeling. drs. Mirjam J. Nijdam psycholoog / onderzoeker Topzorgprogramma Psychotrauma AMC De Meren

Narratieve Exposure Therapie NET

Mindfulness voor kinderen Introductie

ALLEMAAL ANDERS EN TOCH ZO GELIJK

POH-GGZ, Jim van Os

Bijscholing: Mogelijkheden eerste lijn

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Danstherapie. Panorama. Samenvatting. Trefwoorden ANN CHATAR 1,

Erik De Soir. Leven aan zijlijn. Meditaties bij trauma en verlies. Fotografie: Michel Scaut

Leerstrategieën van Chinese karakters

各簽證種類所需繳納的管理費金額以及不需繳納此費用的例外情況請見附表

Persoonlijke correspondentie Brief. Engels

Auteur boek: Vera Lukassen Vertaling: Xiaoli Li Titel boek: Nederlands voor Chinezen Niveau A0 A2 本书作者

Kindermishandeling; Wel of geen diagnose? Drs. A van Dijke Drs. M. Reijns

Algemene Voorwaarden Deliver Dutch 2018 请向下滚动到第 16 页查看中文翻译

Beeldende. kinderen /adolescenten met gedrags- en emotionele problemen De resultaten van een beschrijvende literatuur studie

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met

Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten. Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest

STUDIEDAG GEDRAGS- EN EMOTIONELE STOORNISSEN PVOC VLAAMS-BRABANT EN BRUSSEL 29 MAART 2018 ELS GOETHALS TRAUMA: GEVOLGEN VOOR GEDRAG EN EMOTIE

Overzicht van de workshop. Nauwe relatie tussen CS en trauma VERLAMD DOOR ANGST. Waarom een workshop over EMDR en conversiestoornis?

PrOP Tussen Je Oren. gebaseerd op het PrOP-model. the PrOP-model. Mariëtte J.C.P. van der Stappen

Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder?

Informatie invullen visumaanvraag China

Nederlandse samenvatting

DE BEHANDELING VAN COMPLEX TRAUMA BIJ DE WEG WIJZER EEN COMBINATIE VAN DIALECTISCHE GEDRAGSTHERAPIE EN VERLENGDE BLOOTSTELLING

Screen & Treat. Sjef Berendsen

Ga onderaan op de volgende pagina akkoord met de voorwaarden door op Agree te klikken.

Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic Play Group Therapy for Children. with Internalizing Problems.

GGzE centrum psychotrauma

Acts of war: behavior of men in battle. R.Holmes

Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen. HERKENNEN VAN EN OMGAAN MET TRAUMA IN DE KLAS. Stefanie van Ruijven Simone Rossing

南荷华雨 STICHTING CAI HONG. Lentefeest/Nieuwjaar. (Regenboog stichting) Stichting Cai Hong. is een vrijwilligersorganisatie

Redactie: Jan Matse, Pieter Fossen, Renée Hendriksen Omslagontwerp en binnenwerk: Robert Nieman Omslagillustratie: Mady Maeriën

Veilig genoeg? Omgaan met overweldigende emoties tijdens Mindfulness Based Intervention (MBI)

Caroline Ploeg, Gedragstherapeut Femy Wanders, Klinisch psycholoog

Immigratie Studeren. Duits

Complexe PTSS Zoek als PMTer samenwerking met EMDR-therapeuten

Workshop Mindfulness. 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven

Seksueel misbruik bij mensen met een verstandelijke beperking

STICHTING CAI HONG. (Regenboog stichting) Chinese Cultuur & Activiteit

Contact met het gekwetste kind

Psychologische behandeling van bipolaire patiënten. Dinsdag 17 januari 2017 Dr. Manja Koenders PsyQ Rotterdam/Universiteit Leiden

bab.la Uitdrukkingen: Persoonlijke correspondentie Gelukwensen Chinees-Nederlands

GGzE centrum psychotrauma

Handleiding. Resulta. Instructions. Anleitung. Mode d emploi. Chinese vertaling

Overzicht oefeningen en metaforen

Van harte gefeliciteerd met jullie verloving. Hebben jullie al een datum voor de trouwdag geprikt? 恭喜你们订婚, 大喜之日确定了吗? voor een fris verloofd paar dat m

Kabouters Wout Eeckhout Toon Peters Marthe Delbeke Mattis Ketels

- Verjaardagen en Jubilea 生日问候! Van harte gefeliciteerd met je verjaardag! 生日快乐! Gefeliciteerd met je verjaardag! 笑口常开! Nog vele jaren! 祝你在这特别的日子里快乐幸福

- Verjaardagen en Jubilea 生日问候! Van harte gefeliciteerd met je verjaardag! 生日快乐! Gefeliciteerd met je verjaardag! 笑口常开! Nog vele jaren! 祝你在这特别的日子里快乐幸福

DE NIEUWE ZORGPROFESSIONAL. BEN IK DAT?! DONDERDAG 30 MAART 2017

Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen

FiST-debriefing Treinramp Buizingen Gemeentehuis Halle

Programs By Harold Koning Dynamic Wellness Strategies, Florida, USA

nummer/postbus, plaatsnaam + postcode N. Summerbee 先生曼哈顿轮胎公司 Main 大街 335 号纽约 Van der Meer & Zonen, Hans van der Meer, Stationslaan 87, 1011 Amst

Van der Meer & Zonen, Hans van der Meer, N. Summerbee 先生 Stationslaan 87, 1011 Amsterdam 曼哈顿轮胎公司 Main 大街 335 号纽约 Standaard adressering in Nederl

Beïnvloedt Gentle Teaching Vaardigheden van Begeleiders en Companionship en Angst bij Verstandelijk Beperkte Cliënten?

Integratieve zorg en CAM: de patiënt èn verpleegkundige in zijn of haar kracht

DE RELATIE TUSSEN TRAUMA EN PSYCHOSE. Tamar Kraan Psycholoog & PhD Student

Inhoud. plaatsbepaling en verklaringsmodel met een verstandelijke beperking Literatuur verstandelijke beperking...

Dokter, ik heb kanker..

Business continuity garanderen bij kritische gebeurtenissen

Een innovatief behandelprogramma voor jongeren ( jaar) Aangevuld en verrijkt met evidence en practice based methodieken

25 jaar whiplash in Nederland

bab.la Uitdrukkingen: Persoonlijke correspondentie Gelukwensen Nederlands-Chinees

Handleiding. Samen schroeven Bolt together Zusammen schrauben Visser à deux 一起拧螺丝. Instructions. Anleitung.

Geraadpleegde bronnen

Angst en de ziekte van Parkinson. te veel of te weinig controle. Annelien Duits Harriët Smeding.

Annah Planjer Klinisch psycholoog- psychotherapeut. Supervisor NVP (Volwassenen) en VKJP (Kinder &Jeugd)

Transcriptie:

Herstellen van vroegkinderlijke traumatisering: de transformatie van het nietrepresenteerbare op de levenslijn Creatief omgaan met de levenslijn in fasengerichte psychotrauma therapie Dr Erik de Soir Koninklijk Hoger Instituut voor Defensie Departement Wetenschappelijk en Technologisch Onderzoek Brussel, België

Stelling Het is niet iedereen gegeven om met compexe psychotraumata te werken in therapeutische context

Inleidende oefening Basic Assumptions

Laat in jezelf het beeld opkomen van een aarden pot of een vaas

Denk aan je levenslijn Denk aan een onverwachte en schokkende gebeurtenis uit je leven. Beeld je in hoe je een papiertje neemt en daarop de basiszekerheden schrijft die je over het leven had vooraleer je door een plotse en onverwachte schokkende gebeurtenis getroffen werd.

Stel je voor hoe je die aarden pot of vaas die je daarnet in gedachten had zou gebruiken om alle papiertjes met daarop je basiszekerheden in te stoppen

Stel je nu voor hoe die aarden pot of vaas met een harde smak tegen de grond wordt gegooid. Honderden stukken, grote en kleine, met daar middenin jouw basiszekerheden. Gebroken. Onherstelbaar.

Wat voel je nu? Waar voel je dat in je lichaam? Wat denk je dat er nu moet gebeuren als de pot/vaas met zekerheden diggelen gaat?

Hoe zou je tewerk gaan om tot herstel over te gaan met superlijm

Wat zal er nooit meer lukken met die pot/vaas? Wat moet er nu veranderen en wat moet er met je zekerheden of overtuigingen gebeuren?

Is dit nog te herstellen?

Zou je je vrij kunnen voelen om met de brokstukken iets anders te doen zodat je er een uniek kunstwerk mee maakt?

THERAPY KEYWORDS RE-CO-NAISSANCE (SENSE) RE-CO-LLECTION (trauma completion) RE-COMPOSITION (the life puzzle) RE-CONSTITUTION (traumatic work) RE-CONSTRUCTION (basic beliefs) RE-COGNITION (& new cognitions) RE-AUTHOR & RE-STORY (a life)

Theoretische Modellen biological sequelae of having been exposed to traumatic events (Van der Kolk, 1984, 1994); behavioral conditioning framework (Keane, 1989a; Keane et. Al., 1985); psychodynamic perspective (Horowitz, 1986; Marmar, 1991; Weiss, 1993); informational & emotional processing (Creamer et. al., 1992; Foa & Kozak, 1986; Foa et. al., 1989; etc); schema-based model (Epstein, 1991 ; Janoff-Bulman, 1992 ; McCann & Pearlman); constructionist narrative perspective (Harvey et. al., 1990; 1991; 1992; Meichenbaum & Fitzpatrick, 1993; Meichenbaum & Fong, 1993).

Healing Stories Terminology Used by Therapists Assimilate and liquidate traumatic experience Janet Metabolised psychologically Wilson Fabricate a new meaning McCann & Pearlman Develop a healing theory Figley Re-author or re-story a life Epstein & White Restructure and conclude the trauma story Herman Engage in narrative repair Shafer Rebuild shattered assumptions Janoff-Bulman Co-construct a better and healthier life story Spence Orient into a new life narrative construct new selves Goncalves

Stages of Recovery DE SOIR, 1997, 1998 Different Stages of Restoring the Trauma Puzzle: Stage of Recoil and Physical Recovery (FASE 1); Stage of Early Exploration and Completion on Sensori-Motor, Cognitive and Emotional Levels (FASE 2); Stage of Narrative Working Through (FASE 2); Stage of Meaning and Sensegiving (FASE 3)

Stages of Trauma Recovery Erik DE SOIR, 1999, 2000 Broken Vase Therapy Creative Arts Protocol re-co-naissance re-co-llect re-co-nstitute re-form re-frame

De theoretische inzichten in de volgende uiteenzetting zijn een compilatie van inzichten uit de theorie van structurele dissociatie zoals beschreven in het Het Belaagde Zelf Structurele dissociatie en de behandeling van chronische traumatisering Onno van der Hart, Ellert Nijenhuis & Kathy Steele

Hoe beginnen aan het werken met de tijdslijn als alles een ruïne lijkt?

De mentale weerbaarheid van de psychotherapeut Beschikken over voldoende integratieve capaciteiten Voldoende gro(u)nding hebben (eigen ervaringen) Volop bewust zijn van de processen die zich in het hier en nu afspelen (mindfulness opstelling) Authentieke, behoedzame opstelling t.a.v. de cliënt Constant reflecteren over alle gedragingen van cliënt Vermijden om op impulsieve wijze te reageren op de (vaak dringende of dramatische) behoeften van cliënt

De therapeut én de cliënt moeten voldoende stabiel zijn

Empirische onderbouw voor psychofysiologische stabilisatie via Oosterse technieken MINDFULLNESS BASED (STRESS) INTERVENTIONS (BUDDHIST) MEDITATION YOGA VIPASSANA NEURO/FEEDBACK BREATHING TRAINING TAI CHI

Breathing Biofeedback as an Adjunct to Exposure in Cognitive Behavioral Therapy Hastens the Reduction of PTSD Symptoms: A Pilot Study Rosaura Polak Anke B. Witteveen Damiaan Denys Miranda Olff Appl Psychophysiol Biofeedback (2015) 40:25 31 DOI 10.1007/s10484-015-9268-y

http://seanrobsville.blogspot.be/2013/05/meditation-and-posttraumatic-stress.html Loving-Kindness Meditation for Posttraumatic Stress Disorder: A Pilot Study 1.David J. Kearney 1,2,*, 2.Carol A. Malte 3, 3.Carolyn McManus 4, 4.Michelle E. Martinez 5, 5.Ben Felleman 5 and 6.Tracy L. Simpson 3,6 Published 2013. This article is a US Government work and is in the public domain in the USA Issue Journal of Traumatic Stress Volume 26, Issue 4, pages 426 434, August 2013

標題 : 一個治療創傷後壓力症的 愛與慈悲 冥想的先導研究撮要 : 愛與慈悲 冥想加強待人待己的慈悲和同情心, 練習包括重覆默念一些對自己和他人有正向的語句 本研究為一開放先導研究, 是關於患有創傷後壓力症 (PTSD) 退役軍人中使用 愛與慈悲 冥想 我們在基綫,12 週 愛與慈悲 冥想療程後, 和治療 3 個月後, 評估患者的 PTSD 自身同情心和靜觀正念 從基綫到每一個評估點計算效應值, 而自身同情心則評估其中介者角色 治療的出席率高, 有 74% 人出席 9 到 12 節治療 自身同情心隨着高效應值增加, 而中至高效應值則令靜觀正念增長 在 3 個月後評估點的 PTSD 症狀則有高效應 (d = -0.89), 但同期抑鬱症狀只有中效應值 (d = -0.49) 加強自身同情心則在 PTSD 和抑鬱症狀減少中有中介角色 總括而言, 愛與慈悲 冥想安全及易被接受, 亦與 PTSD 和抑鬱症狀減退有關連 更多使用 愛與慈悲 冥想治療 PTSD 的研究有助決定這些改變只是由於 愛與慈悲 冥想介入治療, 或只是其他影响 ( 包括同期的其他治療 ) 标题 : 一个治疗创伤后压力症的 爱与慈悲 冥想的先导研究撮要 : 爱与慈悲 冥想加强待人待己的慈悲和同情心, 练习包括重复默念一些对自己和他人有正向的语句 本研究为一开放先导研究, 是关于患有创伤后压力症 (PTSD) 退役军人中使用 爱与慈悲 冥想 我们在基线,12 周 爱与慈悲 冥想疗程后, 和治疗 3 个月后, 评估患者的 PTSD 自身同情心和静观正念 从基线到每一个评估点计算效应值, 而自身同情心则评估其中介者角色 治疗的出席率高, 有 74% 人出席 9 到 12 节治疗 自身同情心随着高效应值增加, 而中至高效应值则令静观正念增长 在 3 个月后评估点的 PTSD 症状则有高效应 (d = -0.89), 但同期抑郁症状只有中效应值 (d = -0.49) 加强自身同情心则在 PTSD 和抑郁症状减少中有中介角色 总括而言, 爱与慈悲 冥想安全及易被接受, 亦与 PTSD 和抑郁症状减退有关连 更多使用 爱与慈悲 冥想治疗 PTSD 的研究有助决定这些改变只是由于 爱与慈悲 冥想介入治疗, 或只是其他影响 ( 包括同期的其他治疗 )

Loving-kindness meditation is a practice designed to enhance feelings of kindness and compassion for self and others. Loving-kindness meditation involves repetition of phrases of positive intention for self and others. We undertook an open pilot trial of loving-kindness meditation for veterans with posttraumatic stress disorder (PTSD). Measures of PTSD, depression, self-compassion, and mindfulness were obtained at baseline, after a 12-week loving-kindness meditation course, and 3 months later. Effect sizes were calculated from baseline to each follow-up point, and self-compassion was assessed as a mediator. Attendance was high; 74% attended 9 12 classes. Self-compassion increased with large effect sizes and mindfulness increased with medium to large effect sizes. A large effect size was found for PTSD symptoms at 3-month follow-up (d = 0.89), and a medium effect size was found for depression at 3-month follow-up (d = 0.49). There was evidence of mediation of reductions in PTSD symptoms and depression by enhanced self-compassion. Overall, loving-kindness meditation appeared safe and acceptable and was associated with reduced symptoms of PTSD and depression. Additional study of loving-kindness meditation for PTSD is warranted to determine whether the changes seen are due to the loving-kindness meditation intervention versus other influences, including concurrent receipt of other treatments.

Vipassana Meditation: Systematic Review of Current Evidence Alberto Chiesa The Journal of Alternative and Complementary Medicine. January 2010, Vol. 16, No. 1: 37-46

Life Span Integration Werken met de tijdslijn

De tijdslijn in de fasengerichte behandeling van complexe psychotraumata In eerste instantie is het erg belangrijk om met het overkoepelende deel een overzicht van het leven op te bouwen: een maquette op te stellen. Na het opbouwen van kennis en competentie omtrent stabilisatie is het van groot belang om in het leven en het levensverhaal op zoek te gaan naar het ontstaan van de verschillende delen. In voortdurend in kaart brengen van alle krachten, hulpbronnen en medestanders is beschermend

Behandeling van de tijdslijn De cliënt moet in een toestand van voldoende stabiliteit zitten en vanuit een «verteller» deel zijn leven kunnen reconstrueren in mijlpalen. Tijdens dit proces is het behoud van voldoende «mentale capaciteit» (mentale spanning) belangrijk. Het kunstzinnige of creatieve biedt de gelegenheid om een soort metataal te ontwikkelen waarin de mijlpalen kunnen worden uitgedrukt of vormgegeven. Gedurende het proces van reconstructie van de tijdslijn is de therapeut aanwezig om sturend op te treden.

Behandeling van de tijdslijn Stapsgewijs worden de belangrijkste mijlpalen een voor een blootgelegd en wordt triggering vermeden. Sommige gebeurtenissen zullen nooit verteld kunnen worden! Gedurende het proces van reconstructie moet er ook voldoende pauzetijd in acht genomen worden. Leren omgaan met de verschillende verschijningen van de trauma-gerelateerde toestanden van de cliënt (fight, flight, freeze, submit, etc.). De vaardigheden van de cliënt om zich op creatieve wijze te uiten, worden maximaal benut.

Gevaren binnen de fasengerichte aanpak Het duidelijk stellen van de verschillende mijlpalen in de traumatisering kunnen de kenmerkende fobische (paniek)reacties op elk moment triggeren : (1) fobie van de traumatische herinnering (2) fobie van de hechting (attachment), (3) fobie van de mentale inhouden, (4) fobie van de gedissocieerde delen. BELANG VAN EEN NATUURLIJKE EN POSITIEF PRIKKELENDE OMGEVING Steele, Van der Hart, & Nijenhuis (2001)

Fase 1: Symptoomreductie en -stabilisatie Voor wordt begonnen met de creatieve exploratie van de tijdslijn, moet de fobie van de hechting (met de therapeut) grotendeels overstegen zijn. De fobie van de (traumatische) mentale inhouden t.a.v. bepaalde levensfasen is misschien nog maar gedeeltelijk overstegen waardoor de therapeut niet mag verwachten dat meteen alles te verwoorden en verder te exploreren is. Verschillende subtoestanden (ANP en EP delen) kunnen tijdens het proces protest aantekenen tegen de duidelijke structurering van het leven.

Wat moeten we aan trauma cliënten leren in fase 1? Maak voor jezelf een inventaris in 5 punten

Competentieverhoging tijdens het creëren van duidelijkheid op de tijdslijn Psychofysiologische regulatie - Het tolereren en reguleren van affect (emoties, ondraaglijke gevoelens) en de weerstand aan destructieve impulsen Regulatie van bewuste emoties als zelfhaat, schaamte en schuldgevoelens Tolerantie van wanhoop en uitzichtloosheid Containment van emoties en impulsen Zelfbeheer, relaxatie en steun (kunnen steun zoeken bij anderen, buiten de therapiecontext) Leren omgaan met onbegrip en eenzaamheid Leren aanvaarden dat herstel lang duurt

Competentieverhoging tijdens het creëren van duidelijkheid op de tijdslijn Psychofysiologische regulatie Verbalisatie in plaats van «passage à l acte» (snijden) Stressbeheer, relaxatie, energiehuishouding (evenwicht bewaren tussen werk, rusten, ontspanning, eten, etc.) Ontwikkeling van een trauma-woordenboek en een taal om interne wereld onder woorden te brengen Symbolisatie (metafoor) voor ervaringen vinden Dagboek, internet journal, lees- en schrijfopdrachten DE TIJDSLIJN VAN JE LEVEN Verhogen relationele vaardigheden in dagelijks leven

Overgang naar fase 2 Confrontatie met mentale inhouden en traumatische herinneringen

Fobie van de mentale inhouden Interne gewaarwordingen (op het niveau van sensaties en herbelevingen) worden verward met externe gebeurtenissen Psychofysiologische gijzeling Leren inzien dat dissociatieve respons (opspannen en zichzelf overgeven) beschermt cliënt tegen de niet uitspreekbare ervaringen Vroegere ervaringen leerden dat het vaak veiliger is op niet te reageren of te spreken (simultaan met werking van de hersenen) -> dus: zich de tijdslijn NIET te herinneren! Sommige mentale inhouden kunnen gedissocieerd leven in verschillende delen van de persoonlijkheid (zie theorie structurele dissociatie EP ANP, Van der Hart et al., 2006)

Fobie van de mentale inhouden die terug duidelijk worden op de tijdslijn Door psycho-educatie moeten cliënten zicht krijgen op het hele proces: de lichamelijke en fysiologische onderbouw Door de stapsgewijze aanpak van de therapie, met somatosensory monitoring moet het meedelen van mentale inhouden mogelijk worden De therapeut laat het ritme aan de cliënt maar treedt hierbij op als katalysator (remmen/versnellen)

Gronding bij herbelevingen Blijf rustig en in nabijheid van cliënt, blijf praten, zelfs al lijkt cliënt je niet te horen. Raak cliënt niet aan zonder toelating, misbruik begint steeds met aanraking. Praat traag, gebruik eenvoudige woorden, blijf jezelf herhaal en aanwijzingen geven. Gebruik alle prikkels in de omgeving om de zintuigen te blijven voeden en het verschil te bewijzen t.o.v. de oorspronkelijke gebeurtenis Laat cliënt ogen openhouden, rondkijken en als het kan de dingen benoemen.

Gronding bij herbelevingen Laat je niet uit je evenwicht brengen, blijf geduldig en besef dat de informatieverwering van cliënt tijdelijk verstoord is (hersenwerking) Vraag niet te direct wàt er precies (is) gebeur(d)t of wat er precies herinnerd wordt want hierdoor kan de arousal nog toenemen en de dissociatieve flashback langer worden. Herhaal telkens dat cliënt veilig is, niets hier kan gebeuren, het gaat om opdringerige herinneringen uit het verleden en dat je erbij blijft. Durf creatief uit de hoek komen: CD opzetten, geurstokjes aansteken, etc. Alles wat er bijkomend kan op wijze dat deze zintuiglijke ervaringen verschillend is.

Tegenindicaties voor beginnen met de confrontatie in fase 2 en reconstructie op de tijdslijn In een vroegtijdig stadium (onervarenheid) Bij onvoldoende therapeutische alliantie Indien misbruik of geweld nog aanwezig of bezig is (moet dit eerst stoppen) Bij hoogbejaarden, ernstige gezondheidsproblemen of terminale ziekte -> onvoldoende mental tension Te weinig ego-sterkte (onvoldoende mentale spanning of integratieve capaciteit) Beperkte capaciteiten voor zelfzorg ( Luz )

Tegenindicaties voor beginnen met de confrontatie in fase 2 en reconstructie op de tijdslijn Te weinig mentale en emotionele coping vaardigheden Actuele levenscrisis (acute suïcidale neigingen) Gebrek aan integratieve capaciteit door co-morbide psychiatrische problematiek: psychotische episodes of pathologische regressie, gebrek aan impulscontrole, te snelle stemmingsschommelingen Gebrek aan motivatie of samenwerking Totaal oncontroleerbare herbelevingen Indien te weinig (creatieve) ervaring/vorming therapeut

Doelstellingen van levenslijn reconstructive in fase 2 Stapsgewijs werken naar containment van lichamelijke gewaarwordingen (die constant getriggerd worden) Stapsgewijs werken naar containment van opdringerige herbelevingen (die zich in het dagelijks leven bevinden) Beheer van de dialectiek tussen herbeleven-vermijden Bereiken van realisatie, synthese, personificatie en integratie van de traumatiserende inhouden Werken aan herinterpretatie en betekenisgeving van de gebeurtenissen op de tijdslijn Terugblikken als volwassene op de ervaringen als kind met een volwassen en doorleefde bril op de neus

Verschillende stadia van fase 2 terugvinden in levenslijnwerk Stadium 1: Voorbereidingen Stadium 2: Synthese Stadium 3: Realisatie en integratie

Integratie van de traumatische inhouden op de tijdslijn Het is belangrijk om na de synthese te beginnen met het proces van realisatie t.t.z. de personificatie en de presentificatie van de traumatiserende ervaringen als een gebeuren dat heeft plaatsgevonden in de eigen geschiedenis en dat in het hier en nu de genoemde gevolgen heeft -> REALISATIE van de tijdslijn Op die wijze kan de traumatiserende ervaring worden ingeschreven in de eigen levensgeschiedenis als een narratief en autobiografisch stuk.

Voorbeelden uit lopende psychotrauma therapie Voorbeelden van creatieve tijdslijnen

Creatief aan de slag

Inspiratie uit het militair milieu

Het Field Manual 21-76 (U.S. Army Survival Manual) hanteert volgende ezelsbruggetje voor "survival" : S Size up the situation (surroundings, physical condition, equipment) U Use all your senses ( Undue haste, makes waste ) R Remember where you are V Vanquish fear and panic I Improvise V Value living A Act like the natives L Live by your wits (but for now: learn basic skills)

De overlevende ontwikkelt onder moeilijke omstandigheden, in een als onveilig ervaren omgeving, zeer snel een menselijke drang tot overleven. Daarvoor heeft hij, zeker wanneer hij diep in vijandelijk gebied verkeert, enkele basale overlevingsvaardigheden (survival skills) nodig: beschutting, drinkwater en vuur. Camouflage en munitie zijn de specifiek militaire vereisten.

Overleven vraagt om hoge fysieke en mentale eisen. Alleen indien noodzakelijk zal de overlevende risico s nemen en bijvoorbeeld terugvechten. Daarom moet hij zich van tactieken bedienen om in leven te blijven. Deze tactieken zijn samengevat in het ezelsbruggetje kauwgrind (kiezelsteentjes om op te sabbelen zodat er, ook onder de droogste omstandigheden, speeksel wordt aangemaakt):

K Kennis geeft zelfvertrouwen A Angst de baas blijven U Uit handen van de vijand blijven W Wil om te overleven G Gezond verstand gebruiken R Rugzak tactisch bepakt I Improvisatievermogen N Nooit opgeven D Discipline strikt handhaven

De operationele gereedheid (OG) geeft uitdrukking aan het vermogen van een eenheid om de toegewezen taken uit te voeren. OG is gebaseerd op de personele en materiële gereedheid (PG en MG) alsmede de mate van geoefendheid (GO) van een eenheid: personele gereedheid (PG) + materiële gereedheid (MG) OPERATIONELE GEREEDHEID + mate van geoefendheid (GO) = operationele gereedheid

De zandbak van je leven OSMEAL Q

Het lichaam in de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) wordt gezien als een paleis HARA & SHEN

Het lichaam in de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) wordt gezien als een paleis HARA & SHEN

Het paleis en de ridders Auteur van Mama is anders (autobiografisch boek) & Hier doet het geen pijn (boek over DID voor kinderen) Uitgegeven bij CLAVIS Uitgeverij door Heidi Vanrompay

Illustratie van het droevige kind

Illustratie van de verschillende delen

Symbolisatie van het EP deel RECOVERY/ATTACHMENT CRY

BRUG MAKEN TUSSEN Vroeger-Nu-Toekomst

Symbolisatie TIJDSLIJN

De tijdslijn opgedeeld in mijlpalen

De tijdslijn opgedeeld in mijlpalen

De tijdslijn opgedeeld in mijlpalen

De tijdslijn opgedeeld in mijlpalen

Synthese Door het uitdrukken, vormgeven en meedelen van de gebeurtenissen op de tijdslijn die vaak gedeeltelijk of volledig gedissocieerd werden komen tot de reconstructie van het levensverhaal en het opheffen van de dissociatie. Helen door het terug heel maken van de ervaring op zijn verschillende niveaus. Synthese =/ catharis of abreactie => in contact brengen van sensorimotorische, emotionele en cognitieve processing. Traumatische inhouden kunnen situeren in tijd en ruimte (zonder overspoeld te worden).

Serenity Purity Regularity Generosity Absence of Vanity Charity Sincerity Magnanimit y Nobility Het innerlijk kompas van de 18 -itys Simplicity Veracity Integrity Equanimity Tenacity Fixity Humility Adaptability Nonirritability

TIJDENS DE MIDDAG BESCHIKBAAR AAN DE VERMINDERDE PRIJS VAN 15,00

QUESTIONS erik.de.soir@telenet.be www.dewegwijzer.org www.erikdesoir.be www.levenaandezijlijn.be