VERDIENMODELLEN ONDER DE PARTICIPATIEWET Netwerk Werken naar vermogen Utrecht, 28 augustus 2014 pagina 1
ACHTSTE NETWERKBIJEENKOMST Donderdagavond 28 augustus 2014 vond de achtste bijeenkomst van het netwerk Werken naar Vermogen plaats. In het netwerk ontmoeten managers sociale diensten en SW bedrijven elkaar.. Steeds is het onderwerp van gesprek in ons netwerk gerelateerd aan de vraag: hoe krijgen we meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk?. De bijeenkomst stond ditmaal in het teken van verdienmodellen onder de Participatiewet. Vragen bij deze bijeenkomst waren: hoe kan het financieel en maatschappelijk uit? met welke mensen en met welke activiteiten is het maatschappelijk nut positief? aan welke knoppen kun je draaien? wat vraagt dat van de verschillende spelers? hoe organiseer je het dan? Sjoerd van t Erve, algemeen directeur van Weener XL verzorgde een aftrap op de bijeenkomst. pagina 2
AFTRAP: WEENER XL Weener XL verenigt alle functies op het gebied van werk en inkomen voor de gemeente s- Hertogenbosch. Passend werk voor mensen met een beperking, begeleiding naar regulier werk en een uitkering verstrekken als iemand daar recht op heeft. Sjoerd van t Erve begint zijn verhaal met zijn WHY: Zoveel mogelijk mensen naar regulier werk. Maar als dat niet kan, mensen op andere manier actief. We laten ze toch niet op de bank zitten?! En over de betekenis van verdienmodellen: We geven mensen een uitkering. Als je alles meetelt kost dat gauw 18.000 per jaar. Voor dat geld kunnen we toch beter zorgen dat mensen actief zijn, het liefst aan het werk?! Dát is toch onze maatschappelijke opgave! Weener XL test uit onder welke voorwaarden mensen kunnen werken die (voorlopig) niet volledig naar regulier werk uit kunnen stromen. Wanneer zijn de maatschappelijke opbrengsten hoger dan de kosten? Hoe kijken ze ernaar? Wat is er nodig om de rekensom in de praktijk te laten kloppen? Werken tegen loonwaarde is een onderdeel van het dienstverleningsconcept van Weener XL. pagina 3
WERKGEVERSBENADERING DOELMATIGHEID Individuele aanpak LW 50-80% Loonkostensubsidie Detachering/Begeleid werken Werkervaring met uitkering Plaatsingssubsidie No risk polis Uitstroom regulier werk LW 80-100% Groepsaanpak LW 20-50% Loonkostensubsidie Werken op locatie Groepsdetacheringen Beschut werk ONTWIKKELING Direct aan het werk Training Actief naar werk Bemiddeling Maatschappelijke participatie LW 0-20% Participatiebaan Arbeidsmatige dagbesteding Maatschappelijke tegenprestatie Vrijwilligerswerk Mantelzorg RECHTMATIGHEID
VERDIENMODELLEN Uitgangspunten van verdienmodellen v werken met loonwaarde: alleen inzetten als uitstroom naar regulier werk écht niet mogelijk is, anders worden geen uitkeringen bespaard integraal kijken: alle budgetten bij elkaar (uitkering, participatie, uitvoering) alle kosten en alle opbrengsten meenemen niet per kandidaat doorrekenen, maar groepsgewijs benaderen. Vermijdt schijn-exactheid. niet voor iedere kandidaat kan het uit (uitkeringshoogte speelt mee) selecteer je werksoorten: groen en schoonmaak zijn bij Weener XL het meest kansrijk (type werk geschikt voor kandidaten en goede opbrengsten) combineer het resultaat van de uitvoeringsorganisatie met het financiële effect van plaatsing voor de gemeente Op de volgende slide is het verdienmodel uitgewerkt. Er zijn geen bedragen ingevuld, omdat die voor uitvoeringsorganisatie én gemeente verschillen. Gebruik reële bedragen: vul samen de bedragen in die voor jullie situatie gelden. Zo kom je tot een reële begroting. Die moet dan taakstellend zijn. pagina 5
VOORBEELD VERDIENMODEL Berekening voor uitkeringsgerechtigde met loonwaarde X Exploitatie uitvoeringsorganisatie*) Effect voor gemeente Uitkeringsgerechtigde met loonwaarde X Effecten exploitatie, bv. detacheren, groen/schoonmaak (1) X uur Uitkeringsgerechtigde met loonwaarde X Effecten gemeente (2) X uur Loonkosten WML - Organisatiekosten - Verloningskosten - Totaal kosten Inleenvergoeding/NTW (gekoppeld aan loonkosten/ntw reguliere medewerker) + Loonkostensubsidie + Vergoeding begeleidingskosten + Totaal opbrengsten Loonkostensubsidie A (-) Begeleidingskosten A (-) Uitvoeringskosten vast, variabel A (-) Aanvullende uitkering A (-) Kosten bij plaatsing in detachering met loonkostensubsidie Totaal uitgaven Betaling uitkering zonder plaatsing B (-) Uitvoeringskosten vast, variabel B (-) Kosten bij uitkering verstrekken Totaal uitgaven Saldo exploitatie (+ / -) Saldo (A - B) *) Voor de rekensom maakt het niet uit of dit een publieke uitvoeringsorganisatie is of een privaat bedrijf. Tussenvorm: detachering. Totaalresultaat per plaatsing (saldo 1)+(saldo 2) Totaalresultaat per FTE (1)+(2) Totaalresultaat
MEER DAN VERDIENMODELLEN Een kloppende rekensom is niet genoeg. Wat is nodig om het te laten kloppen in de praktijk? niet alleen budgetten, ook mensen bij elkaar: gezamenlijke opgave centraal strakke sturing op het realiseren van de rekensom transparantie: steeds kunnen laten zien wat het effect is stapsgewijs opbouwen: fail fast, fail cheap! En als het werkt: bouw het dan uit. Begin klein, zorg dat je de businesscase in beeld houdt en zorg dat je ten aller tijde kan bijsturen werk aan wederzijds vertrouwen tussen gemeente en uitvoeringsorganisatie door prestaties zichtbaar en transparant te maken Het realiseren van het voorgespiegelde verdienmodel door de uitvoeringsorganisatie is voorwaarde om het vertrouwen van de gemeente te (her)winnen. pagina 7
DISCUSSIE Als het echt gaat lukken om mensen tegen loonwaarde te laten werken, wat is dan het effect op het I-deel? Kunnen we de besparingen op uitkeringen dan nog wel meerekenen in de rekensom? Nieuwe, objectieve verdeelmodel biedt extra kansen. Hoe krijg je de governance goed geregeld? Zoveel elkaar beïnvloedende budgetten in één hand, dat is een risico. Absolute randvoorwaarde: transparante governance. Hoe voorkom je dat je de mensen die uit kunnen stromen naar regulier werk vasthoudt in je systeem van werken tegen loonwaarde? Antwoord: alleen tijdelijke contracten zodat mensen steeds de arbeidsmarkt raken. Kunnen we het model ook toepassen bij reguliere bedrijven die maatschappelijk verantwoord willen ondernemen? Indruk is dat in veel markten (retail bijv.) de uurtarieven te laag zijn om via detachering de businesscase kloppend te krijgen. hoe ga je het realiseren als meerdere gemeenten samen één uitvoeringsorganisatie hebben? Vraagt om nog meer investeren in relaties. (arbeidsmatige) dagbesteding erbij? In principe kan dat wel. Het gaat om dezelfde benadering: alle budgetten bij elkaar, alle kosten en opbrengsten tegen elkaar afwegen. Maar doe het stap voor stap. pagina 8
MEER WETEN? Wil je reageren, heb je een vraag of heb je een interessant onderwerp voor een volgende netwerkbijeenkomst? Neem dan contact op met: Maurits Depla Maurits Depla (06 139 472 53) e-mail: Maurits.Depla@Hiemstraendevries.nl Rudy Slegers (06 31 94 36 96) e-mail: Rudy.slegers@Hiemstraendevries.nl Rudy Slegers pagina 9