Volwassenheid en effectiviteit van enterprise architectuur http://igitur-archive.library.uu.nl/dissertations/2011-0609- 200519/steenbergen.pdf Marlies van Steenbergen
Even voorstellen Principal Consultant Enterprise Architectuur Begeleiden van organisaties bij het implementeren en/of verbeteren van hun architectuurfunctie Coaching Workshops Assessments Architectuur programma management Onderzoek De effectiviteit van architectuurfuncties Co-auteur van DYA Een pragmatische aanpak voor het succesvol inrichten van het werken onder architectuur 2
Onderzoeksvraag Hoe kan een architectuurfunctie effectiviteit bereiken? Hoe kan de effectiviteit van een architectuurfunctie vastgesteld worden? Hoe kan een architectuurfunctie in volwassenheid groeien? Wat is de impact van omgevingsfactoren op de architectuurfunctie? EA Context EA Volwassenheid EA Effectiviteit 3
Survey Online survey 293 respondenten Architecten Stakeholders Gevraagd naar: Organisatie kenmerken Gebruikte EA technieken EA voordelen Periode oktober 2009 mei 2010 Respondenten uit Overheid Financiën Overige sectoren 4
EA voordelen EA blijkt in de praktijk een goed hulpmiddel om % (Zeer) Goed Bedrijfsbrede doelen te verwezenlijken, in plaats van (mogelijk tegenstrijdige) lokale optimalisaties De bedrijfsprocessen optimaal te laten ondersteunen door IT 52.7 42.8 De complexiteit van de organisatie inzichtelijk te maken 74.1 De complexiteit van de organisatie te beheersen 29.4 Gerelateerde processen en systemen te uniformeren, te integreren en/of te ontdubbelen 55.6 De kosten te beheersen 13.4 Snel en soepel in te springen op ontwikkelingen in de buitenwereld Effectief en efficiënt samen te werken met andere organisaties Een helder beeld neer te zetten van de gewenste toekomstige situatie De verschillende belanghebbenden effectief met elkaar te laten communiceren 25.3 28.2 71.9 46.2 EA blijkt in het algemeen een goed hulpmiddel 61.0 5
EA technieken EA Technieken % Vaak/Altijd De keuzes die in de EA zijn gemaakt, zijn expliciet gerelateerd aan de businessdoelen van de organisatie als geheel 66.2 Het lijnmanagement draagt uit dat EA belangrijk is 31.5 Projecten worden expliciet getoetst op de mate waarin ze conformeren aan de EA 59.2 Er wordt op georganiseerde wijze kennis uitgewisseld tussen 51.3 de verschillende soorten architecten Er wordt op georganiseerde wijze kennis uitgewisseld tussen de architecten en de overige medewerkers die participeren in projecten die aan EA moeten conformeren Er wordt assistentie geboden om conformiteit aan EA te bevorderen 37.9 41.5 Binnen projecten wordt gebruik gemaakt van een PSA 56.7 Document templates worden gebruikt om conformiteit aan EA te bevorderen Er worden financiële prikkels en sancties gebruikt om conformiteit aan EA te bevorderen 50.2 De EA is formeel (door het lijnmanagement) goedgekeurd 79.6 6 6.2
Bijdrage EA technieken: empirisch model Projecten worden getoetst op voldoen aan EA Management draagt belang EA uit Projecten Conformeren aan EA Economische Sector Projecten krijgen assistentie om aan EA te voldoen EA keuzes gerelateerd aan business doelen EA in algemeen een goed hulpmiddel Kennis uitwisseling tussen architecten 7
Verschillen tussen sectoren (1) EA blijkt een goed instrument om Bedrijfsbrede doelen te verwezenlijken, i.p.v. (mogelijk tegenstrijdige) lokale optimalisaties De bedrijfsprocessen optimaal te laten ondersteunen door IT De complexiteit van de organisatie inzichtelijk te maken Gerelateerde processen en systemen te uniformeren, te integreren en/of te ontdubbelen Overheid % (zeer) goed Financiële sector % (zeer) goed Overige sectoren % (zeer) goed 41,0 62,4 54,2 27,7 47,0 51,4 63,2 78,2 79,8 44,0 58,6 62,3 Kosten te beheersen 3,9 17,1 17,6 Snel en soepel in te springen op ontwikkelingen in de buitenwereld EA blijkt, in het algemeen, een goed hulpmiddel 17,3 34,1 24,5 47,7 65,1 68,5 8
Verschillen tussen sectoren (2) EA technieken en gebruik Overheid % Vaak of Altijd Financiële sector % Vaak of Altijd Overige sectoren % Vaak of Altijd Projecten worden expliciet getoetst op de mate waarin ze conformeren aan de EA Document templates worden gebruikt om conformiteit aan EA te bevorderen Binnen projecten wordt gebruik gemaakt van een PSA Projecten die EA conform behoren te zijn, conformeren uiteindelijk inderdaad aan de desbetreffende architectuurvoorschriften EA-voorschriften blijken vatbaar voor verschillende interpretaties 46,2 73,0 58,7 37,6 65,9 47,2 47,1 85,1 41,0 50,8 71,6 70,0 41,8 31,0 21,0 9
Invloed van aantal project architecten Aantal project architecten <5 6-20 21-50 >50 Voordelen voor de organisatie De bedrijfsprocessen optimaal laten ondersteunen door IT De complexiteit van de organisatie inzichtelijk maken Voordelen voor projecten Projecten die onder EA worden uitgevoerd blijken vaker de gewenste functionaliteit te leveren dan projecten die niet onder EA worden uitgevoerd Voordelen voor projecten Projecten die onder EA worden uitgevoerd blijken langzamer te worden opgestart dan projecten die niet onder EA worden uitgevoerd (Zeer) goed (Zeer) goed (Zeer) goed (Zeer) goed 52.5 43.2 26.1 50.0 85.9 66.3 83.0 47 (Veel) vaker (Veel) vaker (Veel) vaker (Veel) vaker 66.7 39.4 36.7 46.7 (Veel) sneller (Veel) sneller (Veel) sneller (Veel) sneller 17.6 2.8 15.0 14.3 10
Belangrijke referenties Detert, J.R., Schroeder, R.G. and Mauriel, J.J. (2000). A framework for linking culture and improvement initiatives in organizations. Academy of Management Review, 25(4), 850-863. Eisenhardt, K.M. (1989). Building theories from case study research. Academy of Management Review, 14, 532-550. Grant, R.M. (1996b). Toward a knowledge-based theory of the firm. Strategic Management Journal, 17, 109-122. Hevner, A.R., March, S.T., Park, J. and Ram, S (2004). Design Research in Information Systems Research. MIS Quarterly, 28(1), 75-105. Star, S.L. and Griesemer, J.R. (1989). Institutional ecology, translations and boundary objects: amateurs and professionals in Berkeley s Museum of Vertebrate Zoology, 1907-39. Social Studies of Science, 19(3), 387-420. 11
Wetenschappelijke Publicaties Steenbergen, M. van, Berg, M. van den and Brinkkemper, S. (2007). A Balanced Approach to Developing the Enterprise Architecture Practice. In J. Filipe, J. Cordeiro, and J. Cardoso, editors, Enterprise Information Systems, LNBIP 12, pages 240 253 Steenbergen, M. van, Bos, R. and Brinkkemper, S. (2008). The application of a prescriptive and a constructive perspective to design-science research. In V. Vaishnavi, and R. Baskerville, editors, Proceedings of the Third International Conference on Design Science Research in Information Systems and Technology, pages 191-211, Atlanta, Georgia: Georgia State University, May 7-9. Steenbergen, M. van and Brinkkemper, S. (2008). Modeling the contribution of enterprise architecture practice to the achievement of business goals. In: Papadopoulos, G. A., Wojtkowski, W., Wojtkowski, W. G., Wrycza, S., & Zupancic, J. (editors), Information Systems Development: Towards a Service Provision Society, Springer-Verlag: New York. Steenbergen, M. van and Brinkkemper, S. (2009). The architectural dilemma: division of work versus knowledge integration. In: H. Weigand, H. Werthner, and G. Gal, editors, Proceedings of the Third International Workshop on Business/IT Alignment and Interoperability (BUSITAL'09) held in conjunction with CAiSE'09 Conference, pages 46-60, Amsterdam, the Netherlands Steenbergen, M. van, Schippers, J., Bos, R., and Brinkkemper, S. (2010). The Dynamic Architecture Maturity Matrix: Instrument Analysis and Refinement. In Dan, A., Gittler, F. and Toumani, F., editors, ICSOC/ServiceWave 2009, LNCS 6275, pages 48-61, Springer-Verlag, Berlin Heidelberg Steenbergen, M. van, Bos, R., Brinkkemper, S., Weerd, I. van de and Bekkers, W. (2010). The Design of Focus Area Maturity Models. In: R. Winter, J. L. Zhao and S. Aier, editors, Proceedings of the 5th International Conference on Design Science Research in Information Systems and Technology, Sankt Gallen, LNCS 6105, pp. 317 332, Springer-Verlag Berlin Heidelberg Steenbergen, M. van, Foorthuis, R., Mushkudiani, N., Bruls, W., Brinkkemper, S. and Bos, R. (2011). Achieving Enterprise Architecture Benefits What makes the Difference? In 15th IEEE 12 International Enterprise Distributed Object Computing Conference Workshops, pages 350-59.