In beweging na een beroerte



Vergelijkbare documenten
Circuittraining Een nieuwe groepstraining met een functioneel karakter

Nederlandse samenvatting

Samenvatting in Nederlands

Er zijn verschillende benaderingen voor de

Protocol FIT Stroke Knowledge Brokers Project

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Onderste extrimiteiten

Fysiotherapie op de ziekenhuis stroke unit

WERKT DE WEBCARE INTERVENTIE?

e-exercise bij knie en heup artrose

Fysieke fitheid, vermoeidheid en fysieke training bij sarcoïdose patiënten

Sport & Bewegen bij Parkinson. Arlène Speelman & Marlies van Nimwegen

Samenvatting. Effectiviteit van ergotherapie: stand van zaken

MS Fitnessgroep. Klinimetrie MS. Fysiotherapie bij MS MSMS 2 december 2013

Psychologische behandeling voor SOLK-patiënten door de POH-GGZ: resultaten van een rct

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg

Klinimetrie Implementatie van een Klinimetrische-CoreSet binnen de werksetting

Samenvattingen scripties:

Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie?

Multiple Sclerose (fysiotherapeutische behandeling)

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Revalidatie na een CVA. Heeft krachttraining een effect op loopfunctie?

Kennishiaten en onderzoek Oncologische revalidatie in Nederland: een overzicht. Dr. Miranda J. Velthuis Adviseur Integraal Kankercentrum Nederland

Lokomatonderzoek in Nederland genomen en te nemen stappen

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling

Valpreventie na een CVA

Bij gebrek aan bewijs

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven

Nienke de Vries MANAGING THE DECLINE. Physical therapy in frail elderly

Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst. Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen

Longrevalidatie van eerste tot derde lijn. Capita Selecta. Dynamische Hyperinflatie & Zuurstof toediening. bij Inspanning

Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten. Ton Kuijpers, Epidemioloog

Casus mevrouw Driebergen. 52 jaar, status na icva mei Thuiswonend. Goede cognitie. Lopen: FAC 4. Couch potato: overdag veelal inactief

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een interventieonderzoek (bij voorkeur een RCT)

Verschillendedesigns beantwoorden verschillende vragen

Huisarts of hometrainer?

Ergotherapeutische Energiemanagement interventies en de effecten op vermoeidheid

Literatuuronderzoek. Systematische Review Meta-Analyse. KEMTA Andrea Peeters

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Marten Munneke UMC St Radboud/MijnZorgNet. Een bekende ziekte. Problemen. Nederland: > Patiënten!

Rehabilitatie door zelfmanagement bij chronische angst en depressie (de ZemCAD studie)

Onderzoeksdesigns. Ellen Tromp, epidemioloog St Antonius ziekenhuis

Hoofdstuk 2 beschrijft een systematisch literatuuroverzicht waarin studies worden samengevat die de effectiviteit, op bewegingsuitslag, hebben

Effect van multidisciplinaire graded exposure bij Complex Regionaal Pijn Syndroom-Type I. Marlies den Hollander

VERMOEIDHEID BIJ MS Oorzaken, werkingsmechanismen en revalidatiebehandeling VERMOEIDHEID DEFINITIE VERMOEIDHEID

Chronische vermoeidheid: Revalidatie of cognitieve gedragstherapie? Dr. Desirée Vos-Vromans

Afstudeeropdracht Hogeschool Utrecht, faculteit gezondheidszorg Artikelbegeleidster: Jolanda Spruit. Juni 2011 Utrecht. Lisanne Smit ( )

Effectiveness of a self-regulated remedial program for handwriting difficulties

De positieve effecten van krachttraining op het ADL bij patiënten met multiple sclerose. Samenvatting Doelstelling Methode Resultaten Conclusie

De PatiëntCoach als hulpmiddel bij zelfmanagementondersteuning, een praktische toepassing

Trainen bij ouderen Inhoud. Even voorstellen. Ruud van der Veen 9 November 2010

Ademhalingsfunctie: tussen proefschrift en richtlijn? Karin Postma

Samen Werken aan hetzelfde Prof. dr. Anne Visser-Meily

De rol van Psychologische Aspecten bij de Behandeluitkomsten van Manuele Therapie en Fysiotherapie bij Aspecifieke Nekpijn.

Back on Track: eerste ervaringen met geprotocolleerde pijnrevalidatie in de eerste lijn. Reni van Erp, MSc

Monitoren in de thuissituatie na een heup fractuur, ervaringen met de SO-HIP studie

Samenvatting. Cliëntgerichte benadering in de ergotherapie

5-jaars Follow-up van de FAME studie

BELEVING. Is beleving van nierziekte en behandeling te beïnvloeden? Disclosure. Beleving en beinvloeding. Ziekte- en behandelpercepties

Samen naar topzorg! Joep Teijink

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking?

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE

Als beweging patiënten met CVS zieker maakt, hoe kan de kinesitherapeut dan helpen?

behandeling volgens de KNGF-richtlijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie.

Het effect van Virtual Reality training op de loopvaardigheden en balans van Parkinson patiënten tijdens ADL activiteiten

PROMOTIEONDERZOEK ARBEIDSPARTICIPATIE VAN JONGVOLWASSENEN MET LICHAMELIJKE BEPERKINGEN. Joan Verhoef

COMPRESSIE- of TRACTIETHERAPIE bij ASPECIFIEKE NEKPIJN: WAT HELPT?

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg

Gerandomiseerde pros pectieve

Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties?

Internettherapie voor CVS

Prognostische factoren bij de ziekte van Parkinson. Daan Velseboer Afdeling Neurologie AMC, 29 November 2013

Position Paper #Not4Sissies

CVA revalidatie wat weten we wel en wat nog niet. Anne Visser-Meily

Depressie na een hartinfarct en risico op nieuwe hartklachten

Beweegprogramma s voor COPD. Mirjam Verhoef fysiotherapeut Voorzitter Netwerk Fysiotherapie COPD Utrecht

Comparison: Kinderen zonder deze risicofactor.

IC door de ogen van een ander

Op weg naar huis: samen revalideren in de keten. Revalidatie in de acute fase na een CVA in het Elkerliek ziekenhuis

Kanker Nazorg Wijzer Effecten van een ehealth interventie op psychosociaal welbevinden en leefstijl van voormalige kankerpatiënten

Taalherstel na intensieve revalidatie is beter te voorspellen: Wie wordt er beter van?

Master thesis. Naam student: S. Friederichs Studentnummer: Afstudeerrichting: Klinische Psychologie

VO2max. Aerobe Capaciteit Cerebrale Parese. Aerobe capaciteit bij kinderen met CP FITNESS

VAN KLINISCHE ONZEKERHEID NAAR EEN ZOEKSTRATEGIE

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar

Pieter Bolderman Albert Schweitzer ziekenhuis MGPT Intern begeleider Maarten Gijssel

Fysieke training bij kinderen met Duchenne. Auteurs: Wendy Boers; Stephanie van den Broek

Observationeel onderzoek Patiënt-controleonderzoek Cohortonderzoek Cross-sectioneel Systematisch review

Samenvatting in het Nederlands

Angst voor vallen en verslikken bij patiënten met de ziekte van Huntington. Kristel Kalkers GZ-Psycholoog De Kloosterhoeve

Chapter 11. Nederlandse samenvatting

Ervaringsdeskundigheid binnen de Nederlandse dwarslaesierevalidatie: een exploratieve studie

Effecten van goal setting bij volwassen revalidatiepatiënten

De ontwikkeling van de ziektelastmeter Behandelalgoritme / computer programma Het onderzoek

Samenvatting Samenvatting

Fysieke activiteit en de cognitieve ontwikkeling van kinderen in het basisonderwijs

Wat werkt voor de oudere werknemers?

Transcriptie:

In beweging na een beroerte Ingrid van de Port Senior onderzoeker Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht Docent Fysiotherapiewetenschap, UU Groningen, 28 oktober 2011 Facts beroerte (CVA) Trainen na CVA 2003: 216.500 mensen met een beroerte Belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen en op de derde plaats bij de mannen Tussen 2005 en 2025 wordt een absolute toename van het aantal personen met een beroerte van 43,8% verwacht Top 10 van duurste ziekten (2005: 633 miljoen euro). Franke CL (Atrium mc Parkstad), Bots ML (Julius Centrum). Beroerte samengevat. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, www.nationaalkompas.nl Aim: To determine whether fitness training (cardiorespiratory or strength, or both) after stroke reduces death, dependence and disability. Conclusion: There is sufficient evidence to incorporate cardiorespiratory training, involving walking, within post-stroke rehabilitation in order to improve speed, tolerance and independence during walking. Further trials are needed to determine the optimal exercise prescription after stroke and identify any long-term benefits. Physical fitness training for stroke patients.saunders DH, Greig CA, Mead GE, Young A. Cochrane Database Syst Rev. 2009 Oct 7;(4) Krachttraining Taakgeoriënteerde training Cardiovasculaire training

WALKING DISTANCE (mean and 95% CI) GAIT SPEED (mean and 95% CI) Lower limb strengthening training Lower limb strengthening training Bourbonnais 2002 N= 25 0.36 [ 0.04-0.68] Moreland 2003 N=133-0.14 [-0.20 - -0.08] Ouellette 2004 N= 42 0.25 [ 0.06-0.44] S.E.S. N= 200 0.00 [-0.28-0.28] Cardio-respiratory fitness training Katz 2003b N= 92 0.32 [0.23-0.41] Glasser 1986 N= 20-0.11 [-0.50-0.28] Kim 2001 N= 20-0.19 [-0.58-0.20] Bourbonnais 2002 N= 25 0.64 [ 0.31-0.96] Ouellette 2004 N= 42-0.74 [-0.93 - -0.54] S.E.S. N=107-0.13 [-0.73-0.47] (random effects model) Cardio-respiratory fitness training Katz 2003b N= 92 0.35 [0.26-0.44] Chu 2004 N= 12 0.47 [-0.21-1.15] S.E.S. N=104 0.36 [-0.03-0.75] Gait oriented training Duncan 1998 N= 20 0.73 [ 0.32-1.14] Dean 2000 N= 9 0.24 [-0.65-1.12] Ada 2003 N= 27 0.79 [ 0.49-1.10] Duncan 2003 N= 100 0.28 [ 0.20-0.36] Blennerhassett 2004 N= 30 1.30 [ 1.02-1.59] Eich 2004 N= 50 0.62 [ 0.46-0.78] Salbach 2004 N= 91 0.27 [ 0.18-0.36] Macko 2005 N= 61 1.51 [ 1.37-1.66] Pang 2005 N= 63 0.19 [ 0.07-0.32] S.E.S. N= 451 0.62 [0.30-0.95] (random effects model) Van de Port I, et al. Am J Phys Med Rehabil. 2007-1 0 1 2 Favours Control Favours Intervention ~41.2 m. Gait oriented training Richards 1993 N= 27 0.00 [-0.33-0.33] Duncan 1998 N= 20 0.78 [0.37-1.19] Teixera-Salmela 1999 N= 13 0.70 [0.07-1.33] Dean 2000 N= 9 0.14 [-0.75-1.02] Liston 2000 N= 18-0.14 [-0.58-0.31] Laufer 2001 N= 25 0.83 [0.49-1.15] Pohl I 2002 N= 30 0.61 [0.31-0.91] Pohl II 2002 N=30 1.94 [1.59-2.30] Ada 2003 N= 27 0.50 [0.20-0.79] Duncan 2003 N= 100 0.23 [0.15-0.31] Eich 2004 N= 50 0.75 [0.59-0.91] Salbach 2004 N= 91 0.31 [0.22-0.40] Macko 2005 N= 61 0.30 [0.17-0.43] ~0.14 m/s S.E.S. N=501 0.45 [0.27-0.63] -1 0 1 2 Favours Control Intervention Favours Van de Port I, et al. Am J Phys Med Rehabil. 2007 Effectiviteit van behandeling Conclusies Literatuuronderzoek Alleen Randomized Controlled Trials (RCT s) Experimentele groep taakgeorienteerde CCT gericht op de onderste extremiteit Zoekactie tot maart 2008 Significante verbetering van loopsnelheid, loopafstand en transfers (TUG) in het voordeel van CCT Een niet significante verbetering van balans (BBS) en step test in het voordeel van CCT Wevers et al, Stroke 2009;40(7):2450-9 Wevers et al, Stroke 2009;40(7):2450-9

Cochrane Review English 2010 Doel: Onderzoeken van veiligheid van CCT en effectiviteit ervan op het gebied van mobiliteit 6 trials geincludeerd (N=292) CCT is veilig en effectief om mobiliteit te verbeteren Meer onderzoek is nodig om de effecten op KvL, participatie en kosten te bepalen Onderzoeksgroep: Lotte Wevers, Gert Kwakkel, Eline Lindeman, Ingrid van de Port Van de Port et al, BMC Neurol. 2009 Aug 13;9:43. Doelen Methoden (1) Het bepalen van de (kosten)effectiviteit van een gestructureerd, progressief, taak georienteerd circuit trainingsprogramma vergeleken met reguliere zorg Het onderzoeken van de generaliseerbaarheid van de behandeleffecten van de fysieke training op vermoeidheid, depressie en kwaliteit van leven Enkelblind gerandomiseerde gecontroleerde trial Multicentre: 9 revalidatiecentra Poliklinische CVA patienten na klinische revalidatie (N=220) Inclusiecriteria: zelfstandig 10m lopen, ontslagen uit klinische revalidatie met indicatie FT in polikliniek Exclusiecriteria: beperkt cognitief en/of communicatief functioneren, teveel comorbiditeit Methoden (2) Controlegroep Methoden (3) Controlegroep - Reguliere fysiotherapie - Meestal één op één - Variatie per centrum: randomisatie gestratificeerd - Circuit training met 8 werkstations - 2x per week, 90 minuten, 12 weken: totaal 24 sessies - Gesuperviseerd door fysiotherapeut en/of bewegingsagoog - 4-6 patiënten - Activiteit bij elk werkstations gedurende 3 minuten, daarna 3 minuten rust

Balans 1 8 2 Conditie trainen 7 4-6 patienten & 2 therapeuten 3 Transfers 6 5 4 Loopoefeningen Methoden (4) Methoden (5) Design Kenmerken CCT - Taak georiënteerd (gericht op activiteitenniveau) - Progressief (toenemen van herhalingen, gewicht enz) - Intensief (voldoende belasting om effect te behalen) - Maatwerk (passend bij de behoefte van patient) - Groepsdynamica en feedback (vooruitgang is zichtbaar) Ontslag klinische revalidatie 1e selectie 2 weken voor ontslag R interventie controle 12 weken training, 24 sessies 12 weken follow-up (korte termijn) Lange termijn follow-up Primary outcome* Secondary Outcome* Methoden (6) Uitkomstmaten T0 T1 T2 T3 T4 Objective Instrument baseline 6 weeks 12 weeks 18 weeks 24 weeks Mobility SIS 3.0 (mobility) X X X X x Costs EuroQol (EQ-5D) X X X X X Lower limb strength MI X X X Walking endurance 6MWT X X X Gait speed 5 m walk test X X X TUG X X X Stair walking Modified stairs test X X X Balance TBT X X X Confidence not to fall FES X X X Instrumental ADL SIS 3.0 X X X Fatigue FSS X X X Anxiety and HADS X X X Depression Health related quality RMI X X X of life NEADL X X X * Uitkomsten worden gemeten door een geblindeerde onderzoeker 6. Hoe vond u het in de afgelopen weken om a. Rechtop te zitten zonder uw evenwicht te verliezen? b. Rechtop te staan zonder uw evenwicht te verliezen? c. Te lopen zonder uw evenwicht te verliezen? d. Vanuit uw bed op een (rol)stoel te komen? e. Buiten bij u in de buurt te lopen? Helemaal niet Een beetje Vrij Erg Uiterst f. Snel te lopen? g. Eén trap op te klimmen? h. Meer dan één trap op te klimmen? i. In en uit een auto te stappen?

Resultaten Discussiepunten Geslacht (%m/v) Leeftijd in jaren (SD) Tijd sinds CVA in dagen (SD) Type (%bloeding/infarct) Recidief (%ja/nee/onbekend) Partner (%ja/nee) Interventie (controle/cct) N=250 65/35 56.9 (10.3) 96.9 (46.9) 19/82 11/88/1 82/18 124/126 - Contrast tussen interventie en controlegroep - Controleren van de controlegroep - Keuze van de uitkomstmaten Exercise is Medicine Dank voor uw aandacht!! - Taak georiënteerd - Progressief - Intensief - Feedback Taak georiënteerde intensieve groepstraining is een kansrijke vorm van training voor patiënten na een beroerte i.v.d.port@dehoogstraat.nl