Verander- management : de psychologische dimensie van veranderen Prof. dr. André Wierdsma! Nyenrode Business Universiteit! CEIBS (China Europe International Business School) Focus: Leadership Entrepreneurship S t e w a r d s h i p
Opbouw bijdrage! Grenzen hiërarchische sturing! Samenwerken in netwerken en ketens! Samenwerken! TWO! Broosheid! Veranderstrategieën:! Verzorgde reis! Trektocht! Plek der Moeite
Organiseren: Eenheid van analyse FASE 1 " Piramide " Machine FASE 2 " Organisme FASE 3 " Ketens en Netwerken O 6-8
Traditioneel organiseren: Splitsingsdenken Focus! eigen eenheid; deel! grens Kind van de rekening: " Aandacht klant " Aandacht geheel " Aandacht proces
Culturele onderstromen! Maakbaarheid: ontwerpen systeem! Disciplinering : beheersing van gedrag! Juridicering : contract
Stabiliteit Uitdagen Dynamiek 6
Emergente complexiteit Cognitieve complexiteit Netwerk Keten Eenheden Eenheid Relationele complexiteit
complexiteit
Complexiteit Netwerk:! Noodzaak toenemende waarde creatie! Afnemende opbrengsten! Altijd onvervulde wensen cliënten! Bestuurders spelen op meerdere borden in arena van belanghebbenden! Verschillende talen en belangen van stakeholders! Balans preventief en curatief! Transitie bekostiging! Steeds schuivende kaders in zorglandschap! Glazen huis
Complexiteit Organisaties:! Verkokering en sub-optimalisatie! Tussen markt en overheid! Hybride realiteit! Beperkte specialisatie mogelijkheden! Portfoliomanagement! Hoogste systeem inefficiëntie (34%-42%)! Onvoldoende benutting ICT mogelijkheden! Sturen zonder macht! Fusies/overname! Liquiditeit en vastgoed! Beperkte samenwerking tussen organisaties! Inkoop 700.000 samen op totaal van 17.000.000
Ontwikkeling&naar& systemen&met& hogere&complexiteit& Limits&to&control& Succes& Oude¶digma& Zich&ontwikkelend¶digma& Tijd&
Manager Strategie Structuur Systemen Indirect Taak Medewerker Primair proces Klant
Variëteit vangt Variëteit op! Regels, procedures en protocollen beperkte mogelijkheden! Systeem wereld
Top-down Uitdagen Netwerk van relaties 14
Variëteit vangt Variëteit op! Systeem:! regels, procedures en protocollen! beperkte mogelijkheden! Leefwereld:! dialoog over concrete casuïstiek! rijke mogelijkheden
Organiseren: ontwikkelen van infrastructuur voor Samenwerken Vakmanschap: begrensde autonomie! Begrenzing vanuit taak! vrijheid! Begrenzing vanuit waarden! veiligheid
Manager Strategie Structuur Systemen Indirect Taak Medewerker Primair proces - Ter sprake brengen - Anderen Aanspreken - Jezelf laten aanspreken - Ontwikkel praktijk Klant Direct
Complexiteit in netwerk en keten: systeem van systemen Meerdere:! Spelers, speelvelden, spelregels Meerdere rationaliteiten! Omgaan met het andere de ander
Samenwerken Constructief hanteren van verschillen vanuit besef eigenheid en interafhankelijkheid in functie van het handelen ten behoeve van de klant " Wat is redelijk? Wiens redelijkheid?
Belang mezelf Dominantie Samenwerking Vermijden Toegeven Belang Anderen
Spanning bij samenwerken! Reflex individuen: Doe wat ik zeg Vertel me wat ik moet doen! Reflex van eenheden sluiten van de grenzen Wij en Zij
Managers én leidinggevenden:! Worden aangesproken op resultaat! Wel verantwoordelijk, maar beperkte invloed op de processen die resultaten voortbrengen! Gevolg?! Angst en onzekerheid! Gevolg?! Regressie / terugval
Relationele dynamiek: broosheid van handelen 4x O! On! On! On! On Hannah Arendt
Samenwerking in netwerken! Terug vanuit de toekomst! Reizen door het onbekende! Omgaan met onverwachte! Moeras, doorwaadbare plekken & planken! Respect en Gunnen! Verbindende begrenzing
Vertrouwen ontwikkelen! Gedeelde ervaringen! Dialoog over concrete casuïstiek! Vertrouwen is:! geen startconditie! eindresultaat
Veranderstrategieën: Verzorgde reis en de Trektocht! De Verzorgde reis: Implementeren van blauwdruk! De Trektocht : Co-creëren van verandering
Verzorgde reis: psychologisch contract U bent onderdeel van een problematische situatie! Wilt u zo vriendelijk zijn mijn oplossing te accepteren? Mijn oplossing vergt dat u uw gedrag en houding verandert! P 7-4
Kotter: Leading Change (1996) 1. Urgentiebesef vestigen 2. Leidende coalitie 3. Visie en strategie ontwikkelen 4. Veranderingsvisie communiceren 5. Draagvlak creëren 6. Korte termijn successen genereren 7. Verbeteringen consolideren 8. Veranderingen verankeren in de cultuur
Kotter: The heart of change (2002) Niet:! Analyseren en denken Wel:! Zien en voelen Conclusie:! Het gaat om veranderen gedrag
Veranderen De kern van veranderen is het continueren van identiteit in zich wijzigende omstandigheden Wierdsma (2001)
Trektocht: psychologisch contract Ik heb een ambitie en ik nodig u uit om met elkaar te verkennen hoe we de ambitie kunnen uitwerken, verrijken en realiseren. P 7-14
Veranderen: individueel én collectief leren Veranderen betekent Gedragsverandering vergt Individueel én Collectief Leerproces van afleren en aanleren
Resultaten Gedrag Regels Inzichten Principes
Intensiteit van verandering Huidige Regels Inzichten Verbeteren Reorganiseren Gewenste Regels Inzichten Principes Principes Ontwikkelen
Veranderen: individueel én collectief leren Veranderen Betekent Gedragsverandering Vergt Individueel én Collectief Leerproces van afleren en aanleren Vraagt Structuur én Cultuur van samenwerking
2. Herbeslissen Co-creatie: collectief leren Bestaand Gewenst 1. Herkennen Regels Inzichten Principes Collectief Leerproces Regels Inzichten Principes 3. Herontwerpen
Trektocht: Veranderen als co-creatieproces! Respecteer verleden! Bouw op de kracht! Punt aan de horizon: missie, visie en ambitie! Ontwerp verandering als oefening in gewenst gedrag! Kleine betekenisvolle stapjes! Proces van vallen en opstaan! Versterk voorbeelden van het nieuwe! Power of the present! Narratieve ontwikkeling
Plek der Moeite: de bocht van U van verandering Veranderen: Verlaten van bekende Betreden van onbekende Plek der Moeite
Plek der Moeite:! kost moeite én! is de moeite
Weg van de Plek der Moeite: Disciplinering Inzichten worden vanzelfsprekendheden Zij spreken, weten niet Zij die weten, spreken niet Lao Tse
Terug naar de Plek der moeite: Co-creatie! Verbind lagen en slecht muren! Verbind denken en handelen! Relaties op basis van respect voor verschil! Waardeer en bouw op levengevende krachten! Diagnose is implementatie
Inspiratie en Verdieping! Wierdsma & Swieringa, (2011). Lerend organiseren en veranderen. Groningen: Noordhof! Wierdsma (2014). Vrij-moedig positie kiezen; moreel leiderschap in vitale netwerken. Breukelen: Nyenrode University Press. Emeritaatsrede. Downloaden via Nyenrode website als pdf.! Leiderschap verankeren in Levenskunst. Prof. Dr. Joep Dohmen & Prof Dr. André Wierdsma! Persoonlijk leiderschap in vitale organisaties: resultaat een compassie Prof. Dr. André Wierdsma en Drs. Mil Rosseau (PTSTA)
Leiderschap verankeren in Levenskunst Prof. Dr. Joep Dohmen (emeritus, Universiteit voor Humanistiek) en prof. Dr. André Wierdsma (emeritus, Nyenrode Business Universiteit) bundelen hun inzichten en ervaringen. In een intensieve én inspirerende week, in gezelschap van maximaal 12 collega s, reflecteert u op uw persoonlijk leiderschap. Hoe balanceert u tegenstellingen als controle én vertrouwen, maakbaarheid én broosheid? Wat bieden de denkers over levenskunst aan perspectieven? Gun uzelf de inspiratie om daarna op authentieke wijze uw leiderschap te versterken. Lessen uit de levenskunst in relatie met uw rol als leider. Waar : Evdaimonia Academie op Kreta Wanneer : 22-28 mei 2016 www.evdaimonia.nl / info@evdaimonia.com
Persoonlijk leiderschap in vitale organisaties: resultaat én compassie Prof. Dr. André Wierdsma en Drs. Mil Rosseau (PTSTA) verzorgen al twintig jaar samen op Nyenrode de workshop Persoonlijk leiderschap. In een intensieve vierdaagse voor leidinggevenden met meer dan tien jaar ervaring (maximaal15 deelnemers) versterkt u uw persoonlijk leiderschap. Speel niet meer om zelf te winnen. Leer samen met anderen te winnen. Durft u uit te dagen én ondersteunt u anderen om uitdagingen aan te kunnen? Werkt u vanuit innerlijke kracht en co-creatie? Waar : sfeervolle kleinschalige locatie in België Wanneer : 22-25 september 2015 www.ta-academie.com / info@ta-academie.com