ASSERTIVITEIT drs. M.F. Serrurier Shepper 1 SITUATIE Assertiviteit is een zelfewuste, psyhishe weerrheid wrdoor u in stt ent op te komen voor uw eigen elngen en uiting te geven n uw gevoelens, wensen en gedhten op een zodnige wijze dt er ook respet voor de nder uit lijkt. Het gt er niet om dt u ltijd uw mening nr voren moet rengen of om het feit dt u de nder wilt domineren. Nee, ssertiviteit gt om het mken vn ewuste keuzes ten nzien vn uw gedrg. Niet iedereen weet de lns te vinden vn ssertiviteit. Assertiviteit Sussertiviteit Agressiviteit De lns kn te ver doorsln nr het respet voor de nder (sussertief) of nr het eigen elng (gressief). Personen die sussertief regeren houden nuwelijks rekening met hun eigen voorkeuren en elngen. Zij heen moeite met het stellen vn grenzen en het uiten vn hun eigen gevoel. An de ndere knt vn de lns stt gressiviteit. Dit zijn personen die volledig geriht zijn op het reliseren vn hun eigen elng, zonder rekening te houden met de wensen en ehoeften vn de nder. Agressieve personen uiten hun gevoelens op een heftige wijze en zij kunnen nderen kleineren of eledigen. Hieronder treft u een test n wrmee u inziht krijgt in uw eigen plek op de lns vn ssertiviteit. De uitkomst stelt u vervolgens in stt te refleteren op uw eigen gedrg en u in het vervolg ewust te zijn vn het effet vn uw hndelen. 1
2 TEST U krijgt zeven ses voorgelegd. Per se kunt u tien punten verdelen over de drie vershillende ntwoorden. Het ntwoord dt het meest op u vn toepssing is, geeft u de meeste punten, het ntwoord dt het minst op u vn toepssing is geeft u de minste punten. Indien een ntwoord geheel op u vn toepssing is, kunt u dit ook lle tien de punten toekennen. Per se moeten dus ltijd tien punten verdeeld worden. 1 Uw s vrgt of u een zeer dringende en elngrijke opdrht wilt uitvoeren. Angezien hij de hele dg in vergdering zit en u de enige ent die hem kn helpen, voelt u de druk op u toenemen. Ehter uw eigen gend zit vol. Wt doet u? Ik geef n dt ik grg zou willen helpen, mr dt ik gezien mijn overvolle gend hem niet vn dienst kn zijn. Ik geef n dt ik het druk he, mr uiteindelijk durf ik geen nee tegen deze elngrijke opdrht te zeggen. Ik zeg dt ik de opdrht niet n kn nemen. 2 Het is een zeer zomerse dg en uw seretresse is nr uw mening iets te shrs gekleed. Wt doet u? Ik stp op hr f en zeg dt hr kleding ontoeltr is. Ik mk terloops een opmerking over de uitentempertuur en hr zomerse outfit. Ik g nr hr toe en vertel hr dt ik egrijp dt het uiten wrm is, mr ik geef ook n dt hetgeen zij nu drgt niet geheel gepst is. 3 U zou vndg een rpport inleveren ij uw s, mr u het het nog niet f. U s vrgt u wr het rpport is. Wt zegt u? Ik he het hels nog niet f, mr ik doe mijn uiterste est om het vndg nog f te krijgen. Mk u niet druk over dt rpport, het komt heus wel, ik doe mijn est. Ik g even kijken wr ik het rpport he gelten. 2
4 U het een eoordelingsgesprek met één vn uw medewerkers. Tot op heden lijven zijn resultten ver hter ij hetgeen jullie eerder fgesproken heen. Wt doet u? Ik geef n dt ik ontevreden en en ik vrg wrom hij zijn resultten niet gehld heeft. Ik zeg dt ik teleurgesteld en in zijn resultten en ik g smen met hem n wt de reden drvn is en op welke wijze hij dit zelf kn oplossen. Ik dri in eerste instntie een eetje om de hete rij heen en geef dn uiteindelijk n dt ik niet heleml tevreden en met zijn resultten. 5 Tien minuten geleden zou een vergdering eginnen, mr één vn uw medewerkers is er nog niet en u heeft esloten op hem te whten. Uiteindelijk komt hij innen. Wt doet u? Ik egin diret met de vergdering. Ik zeg dt hij tien minuten te lt is en dt dit de ltste keer is dt ik op hem he gewht. Ik geef n dt ik het vervelend vindt dt hij te lt is en vrg hem de volgende keer op tijd nwezig te zijn. 6 Er moet een elngrijke eslissing worden genomen. Door middel vn het opsteken vn uw hnd stemt u vóór het esluit. U zit op de ltste stoel en tot op heden heeft niemnd zijn hnd opgestoken. Ehter u ent vóór het te nemen esluit. Wt doet u? Ik steek mijn hnd rustig op. Ik steek mijn hnd snel op en ik kijk uitdgend om me heen. Ik steek mijn hnd niet op. 7 U gt morgen op vkntie en eigenlijk moet u vnvond nog inpkken. Ehter het rpport wr u smen met een olleg n het gewerkt is nog niet f, ondnks dt u dit wel eloofd het. Wt doet u? Ik werk de hele vond door, wrdoor ik geheel gestresst en sleht voorereid op vkntie g. Ik leg het rpport op het ureu vn mijn olleg en hoop dt deze het lsnog f kn mken. Ik g nr mijn olleg toe en leg hem de situtie uit. Vervolgens vrg ik of hij het rpport vn mij over zou kunnen nemen. 3
3 DIAGNOSE Zet per vrg uw sores in de onderstnde puntentel. Tel drn per kolom uw sores op. Vrg Sussertief Assertief Agressief 1 B A C 2 B C A 3 C A B 4 C B A 5 A C B 6 C A B 7 A C B Totl Uit de ovenstnde tel kunt u flezen of u overwegend ssertief, sussertief of gressief regeert. 4 ADVIES Zols uit de introdutie is geleken, lneert ssertiviteit tussen de uitersten gressiviteit en sussertiviteit. In dit gedeelte worden per tegorie een ntl tips en nevelingen gegeven voor het optimliseren of ehouden vn dit evenwiht. Sussertief (36 of meer punten) Wrshijnlijk shuift u uw eigen elngen veelvuldig n de knt om vervolgens een nder te plezieren of om een onfronttie te vermijden. Doordt u zwijgt en u zih wt onderdnig opstelt, zullen nderen u ook gemkkelijk kunnen overshduwen. Het dvies luidt ls volgt. Kom eens wt vker op voor uw eigen elng en voor hetgeen u wenst te ereiken. Vertrouw drij op uw eigen intuïtie en uw kwliteiten. Toon wt meer durf en experimenteer in een 'veilige' omgeving met nieuw gedrg. Bijvooreeld door duidelijk stelling te nemen en op te komen voor uw eigen mening. Proeer ook eens over uw eigen ngstdrempel heen te stppen en te ervren dt het opkomen voor uw eigen elng niet ltijd door nderen ls negtief of gressief ervren wordt. Misshien ent u iemnd die zih l snel lt leiden door irrtionele gedhten en het u de neiging om in zelfversterkende gedhten en opvttingen te gn geloven. Stel dn eens uw eigen gedhtegng ter disussie, ijvooreeld n de hnd vn de Rtionele Effetiviteits Trining (zie litertuur). Assertief (36 of meer punten) U ent in de meeste situties uiterst effetief en u mkt ewuste keuzes met etrekking tot het l dn niet verwezenlijken vn uw eigen elng. Anshouw ehter nogmls de puntentel en ekijk nr welke knt vn de lns 'sussertiviteit - gressiviteit' u het meeste neigt. Wees u ervn ewust dt er nog steeds situties zijn wrin u niet ltijd optiml funtioneert. Door u ewust te zijn vn de situties wrin u sussertief of gressief regeert en door vervolgens uw gedrg ook n te pssen, 4
zult u lleen mr n effetiviteit winnen. Agressief (36 of meer punten) U ent overwegend ezig met het verwezenlijken vn uw eigen elng. Hierdoor kunt u veelvuldig in onflit rken met nderen en zullen deze onfliten gemkkelijk esleren. Wees u zih er dn ook vn ewust dt uw gelijk hlen niet hetzelfde is ls gelijk krijgen. Welliht dt u op de korte termijn uw eigen elngen reliseert, mr op de lnge termijn shdt u de reltie met de nder. Hierdoor stn nderen steeds minder welwillend tegenover u. Proeer eens wt minder fel en diret te regeren. G eerst eens n wt de elngen vn een nder zijn en ervr wt er geeurt ls u ndermns elngen entrl stelt. Proeer u in de nder te verdiepen door op een onevooroordeelde wijze te luisteren, door te vrgen en smen te vtten. Hierdoor voelen nderen zih serieus genomen en zullen zij u ook serieuzer nemen. Wnt voordt u egrepen wordt, zult u eerst de nder moeten leren egrijpen. 5 VERWIJZINGEN Boeken Assertiviteit, N. Shelton & S. Burton, TFC Triningsmedi, 2000 Door middel vn prktishe oefeningen leert u de prinipes vn ssertiviteit doorgronden en onder de knie te krijgen. U ouwt n uw zelfvertrouwen, u leert ostkels overkomen en u herkent het vershil tussen ssertief, gressief en sussertief gedrg. De inzihten en vrdigheden die u met dit oek opdoet, zijn ruikr in de privé- en werkomgeving. Vrdigheidsmeter: Assertiviteit, P. Qurry & E. Ash, TFC Triningsmedi, 2000 De vrdigheidsmeter is ontwikkeld door twee edrijfspsyhologen en het geeft een helder eeld vn de lezers vrdigheden op het geied vn ssertiviteit. Door middel vn een zelfnlyse en door 360- grden feedk wordt dit eeld steeds verder ingevuld. Het oek evt eenvoudig in te vullen vrgenlijsten, soreformulieren en nlyseshem's, wrmee de lezer tot een gegrond oordeel en mogelijke vervolgstppen komt. RET, een ndere kijk op prolemen, A. Ellis, Them Uitgeverij Shouten en Nelissen, 1998 In dit werkoek worden stpsgewijs de prinipes vn Rtionele Effetiviteits Trining (RET) toegeliht. De RET gt ervn uit dt het veelvuldig niet de situties of de omgeving zijn die stressgevoelens en sussertief gedrg veroorzken, mr onze eigen gedhten over die situties. An de hnd vn prktijkoefeningen en opdrhten leert u uw eigen irrtionele gedhten op te sporen, te onderzoeken en ook ddwerkelijk n te pkken. 5
Wesites www.queendom.om Op deze site treft u een korte (grtis) en lnge (tegen etling) ssertiviteitstest n. Binnen enkele minuten het u de uitslg op de test en krijgt u tips en nevelingen voor uw verdere ontwikkeling. Het ndeel vn deze site is dt u zih eerst n dient te melden, lvorens u de test in kunt vullen. http://users.erols.om/ehkitty/introvert/index.html Deze site is genmd 'Assertive Introvert' en geeft de voordelen vn het introvert zijn n. Er worden hndzme en grppige tips gegeven, hoe u juist nog meer rust in uw leven kunt reëren. Tevens is er een 'Introverts lexion', wrin op humoristishe wijze de kijk vn een extrovert en een introvert met elkr worden vergeleken. Drnst vindt u een ntl links en verwijzingen nr diverse psyhologishe en persoonlijkheidstests. 6