Drpsvrzieningen Oudkarspel Visiedcument Opdrachtgever Opdrachtnemer Uitvering : Gemeente Langedijk : Stichting WnenPlus Nrd-Hlland : P. Grt, prjectleider WPNH Langedijk, juni 2009 2
Visiedcument drpsvrzieningen Oudkarspel Inhudspgave Pagina 1. Inleiding 3 2. Visie gemeente 3 3. Stand van zaken Oudkarspel 4 - Definities 5 - State f the Art 6 4. Visie prjectgrep 7 5. Vrlpige prjectdelen 7 6. Huidige situatie 8 7. Vervlg 8 8. Beschikbare brnnen 10 9. Mgelijke financieringsbrnnen 10 10. Overzicht betrkkenen 11 3
1. Inleiding Oudkarspel was tt 1941 een zelfstandige gemeente en is nu het nrdelijkste drp van de gemeente Langedijk. Het telde p 01-01-2008 in ttaal 3784 bewners. 341 bewners van 65 jaar f uder, waarvan 100 75 jr. f uder zijn. Het aantal jngeren van 0 tt 12 bedraagt 639, waarbij aangetekend dat het aantal vanaf 2004 sterk afneemt van plm. 60 kinderen per gebrtejaar naar minder dan 40. In het recente wnbelevingsnderzek van bureau Cmpanen is k de verhuisgeneigdheid nderzcht. Het blijkt dat van alle kernen in Oudkarspel het meest wrdt genemd als reden m te verhuizen, de wens m grter te wnen. Verder speelt het tenemende nderhud van de huidige wning een belangrijke rl. Ten sltte verhuizen in Oudkarspel verhudingsgewijs veel mensen vanwege het gemis aan vrzieningen (2x tt 3x z vaak als in andere kernen). De binding aan de eigen kern is k substantieel lager dan in de andere kernen. Oudkarspel heeft een vertrekverscht, waardr er sprake is van krimp in de bevlkingsmvang. En mdat er in Oudkarspel vralsng geen grte nieuwbuwplannen in de kmende peride zijn gepland, is een visie p het drp nu en in de tekmst van grt belang. De gemeenteraad van Langedijk heeft in april 2008 een raadsbesluit genmen ten aanzien van de ntwikkelingen in Oudkarspel. Beslten is: 1. In te stemmen met de cnclusie uit het nderzek dat een drpssteunpunt haalbaar en gewenst is in Oudkarspel. En in verband met deze beslissing: 2. Als keuze vr de krte termijn: z minimaal mgelijke investering ten beheve van aanpassing van het Behuden Huis vr ca. 2 jaar 3. Als keuze vr de langere termijn: Ontwikkelen van een drpssteunpunt nabij lcatie de Brede Schl Het Cllege heeft P. Grt, prjectleider van WnenPlus Nrd-Hlland gevraagd m p basis van het haalbaarheidsnderzek verder te werken aan een bedrijfsplan vr een drpservicepunt in Oudkarspel. De initiatiefgrep drpssteunpunt heeft de status van prjectgrep gekregen en is uitgebreid met vertegenwrdigers van de beide schlen, de Stichting Peuterspeelzalen en Magenta Zrg en is zich gaan teleggen p het centrum van Oudkarspel en de gedachte m het vrzieningenpeil daar te verhgen. Dit visiedcument is de weerslag van de gedachten die diverse betrkkenen hebben ten aanzien van het centrum. Betrkkenen zijn vrnemens m binnen krte tijd een intentieverklaring te sluiten en een stappenplan incl. tijdspad vast te stellen, zdat de verbeteringen van de drpsvrzieningen in Oudkarspel weer een stap dichterbij is gekmen. 4
2. Visie gemeente Het gemeentelijk beleid is gericht p het verbeteren van sciale samenhang en leefbaarheid, waarbij het del is gevarieerde, gedifferentieerde en aantrekkelijke wijken. De gemeente Langedijk wil graag het vrzieningenpeil in Oudkarspel verhgen dr het realiseren van een drpservicepunt nabij de schlen en daarbij k ruimte creëren vr de Kinderpvang. Een verdere samenwerking tussen allerlei rganisaties en een ntwikkeling naar een Brede Schl in het centrum heeft de vrkeur van de gemeente. 3. Stand van zaken Oudkarspel De gemeente wil p krte termijn een verbetering van het Behuden Huys realiseren met daarin tijdelijk een drpservicepunt. Als definitieve plek vr een drpservicepunt is gekzen vr eenlcatie in het centrum van het drp bij de VOMAR, de beide schlen en de peuterspeelzaal (PSZ).Beslten is m in het Behuden Huys te investeren in een verbeterde entree, berging en CV m de kmende jaren een drpservicepunt (DSP) p kleine schaal te kunnen realiseren. SWO Langedijk zal samen met het Behuden Huys en in samenwerking met Buitenschlse Opvang (BSO), Biblitheek e.a. dit punt verder ntwikkelen. Het del is m van het Behuden Huys weer een bleiend verenigingsgebuw annex drpshuis te maken. Deze belangrijke functie vr de bewners van Oudkarspel is enigszins uit beeld geraakt dr de enrme grei van de Buitenschlse Opvang waardr de meeste ruimten in het gebuw een hge bezettingsgraad kennen. Op de langere termijn ziet de prjectgrep veel mgelijkheden in het centrum van Oudkarspel. De kmst van Buitenschlse Opvang en een gede (schl)biblitheek biedt nieuwe mgelijkheden vr de schlen en peuterspeelzaal. Dr een multifunctinele accmmdatie te realiseren met een drpservicepunt en (wn)ruimte vr uderen ntstaat een levendig en aantrekkelijk centrum. 5
Definities Drpsgericht samenwerken Een manier van werken van gemeente en betrkken rganisaties waarbij de gegrafische eenheid het drp als vertrekpunt wrdt genmen. Wat den we in het drp en he rganiseren we het zdanig dat de drpsbewner zich daar betrkken bij velt. Drpsplatfrm Naam van het verlegrgaan dat in de vier drpskernen plaatsvindt. Wijkcördinatr, drpsbeheerder, wijkagent, wningbuwvereniging, en vertegenwrdigers van diverse bewnersgrepen maken deel uit van deze platfrms en denken en praten mee ver de leefbaarheid van de wijken. Ze kijken welke vragen en pmerkingen er zijn bij de inwners en maken plannen vr betere vrzieningen in de drpen. Het drpsplatfrm adviseert de gemeente ver allerlei nderwerpen en bewaakt, dat er resultaten wrden gebekt, als er afspraken zijn gemaakt. Drpsnetwerk Het netwerk van alle rganisaties p het terrein van wnen, welzijn en zrg in het desbetreffende drp. Het del is cntact en samenwerking bevrderen, signalen uit te wisselen, knelpunten en prblemen z ged mgelijk samen p te lssen. De cördinatr van het drpsmeldpunt kan k als trekker van het drpsnetwerk functineren. Drpsmeldpunt Het inlppunt waar bewners gehlpen wrden, waar vrijwilligers zich kunnen aanmelden, waar functinarissen spreekuren huden, etc. Het lket wrdt gevrmd dr vrijwilligers en naar gelang behefte, vraag en mgelijkheden kmen functinarissen van de betrkken rganisaties daar spreekuren en inlpuren te huden. Het drpsmeldpunt werkt als vruitgeschven lket van de rganisaties in het drp. Drpservicepunt Een fysieke plek in de drpskern in een drpshuis f andere herkenbare accmmdatie. Het drpservicepunt is de ruimte waar alles bij elkaar kmt. Meerdere rganisaties maken er gebruik van en prberen daar een knppunt van Halen, Brengen en Ontmeten te realiseren. Het bundelen van inzet en mgelijkheden leidt er te dat vrzieningen die uit het drp zijn vertrkken nu p een andere, kleinschalige, gebundelde wijze weer terug kunnen kmen. Het is het zeken naar kruisbestuiving en meerwaarde. Het spreekuur van de ergtherapeut en het spreekuur van de wijkverpleegkundige gelijk met de peningstijden van het biblitheeksteunpunt. Het prikpunt p een dagdeel dat k de senirenadviseur spreekuur heeft, enz. 6
State f the Art In z n hnderd gemeenten is een wijkservicepunt gerealiseerd en enkele hnderden zijn in vrbereiding. Kenmerken van een wijkservicepunt - 2 f meer rganisaties werken samen p het gebied van wnen, zrg, welzijn, vrije tijd f nderwijs - diensten en activiteiten zijn gericht p wijk f drp - gericht p zelfstandigheid van wijkbewners m.n. uderen en mensen met beperkingen - cntact en ntmeting zijn essentiële nderdelen - de gezamenlijke huisvesting is geen del, maar een middel m bvenstaande te bereiken. Ontwikkelingen die een rl spelen bij wijkservicepunten - maatschappelijke ntwikkelingen: vergrijzing, ntgrening, tenemende cmplexiteit van de samenleving, lssere sciale verbanden, etc. - de kmst van de WMO - aandacht vr wijkgericht /drpsgericht werken Vrwaarden vr succes Stenen en steunen. Een ged gebuw, pen, naar buiten gericht, tegankelijk, diversiteit in ruimtes en p een lcatie nabij delgrepwningen, winkels en vrzieningen. Kwaliteit en nderlinge samenhang van zrg, diensten en activiteiten, vanuit een gemeenschappelijke visie. Aanbevelingen Start met een drm, een gemeenschappelijke visie en buw dit p rnd de klant, de gebruiker. Betrek naast de reguliere participanten/rganisaties k buurtgrepen, drpsraden en cliëntvertegenwrdigers er bij. Blijf de gezamenlijke visie bespreken en verbeteren, maar ga k gewn aan de slag. Maak een business plan met bindende afspraken. (welke delgrepen willen we bereiken, welke vrzieningen en activiteiten is daarvr ndig, wat zijn de ksten daarvan, wat zijn de verwachte pbrengsten?) 7
4. Visie prjectgrep De prjectgrep heeft in een expertmeeting met diverse rganisaties in april diverse elementen van een gezamenlijke visie aangedragen. Samengevegd ziet dat er als vlgt uit: Om van Oudkarspel weer een aantrekkelijke wnplek te maken is het belangrijk dat er een ged centrum kmt, een levendig drpscentrum dat uitndigt tt cntact en ntmeting, tussen jng en ud. In het centrum zullen allerlei vrzieningen meten kmen die bijdragen aan dat cntact en waarmee zelfredzaamheid en zelfstandigheid van bewners wrden bevrderd. In het drpscentrum is een grte rl weggelegd vr specifieke vrzieningen als de schlen, peuterspeelzaal en kinderpvang en algemene vrzieningen als de supermarkt, biblitheek en drpservicepunt. Het centrum wrdt sterker als er k een zrgaanbd (dagverzrging, cnsultatiebureau, fysitherapie, prikpunt e.d.) wrdt gerealiseerd. Echter, k zrg- en welzijnsdiensten (samen eten, meer bewegen vr uderen e.d.) maken een centrum aantrekkelijk. Wellicht kunnen in het nieuwe centrum k zakelijke dienstverlening (.a. bank, makelaarskantr, startende ndernemers) en/f winkels wrden gerealiseerd. Uiteraard is het ndzakelijk m te kmen tt een aantrekkelijk multifunctineel gebuw en een ged ingerichte penbare ruimte. Vr multifunctineel gebruik is afstemming en cördinatie ndig en dit kan leiden tt verdergaande samenwerking. Dr functies f ruimten te delen kunnen grepen gebruikers met elkaar in cntact kmen. Cntact, ntmeting en integratie zijn uitgangspunten vr de vrzieningen in het centrum. De accmmdatie kan een ged hulpmiddel zijn en de inhud en meerwaarde van samenwerking bevrderen. 5. Vrlpige prjectdelen 1. Aantrekkelijk basisnderwijs met gede samenwerking tussen de beide schlen, de biblitheek, Kinderpvang en Peuterspeelzalen. 2. Een drpservicepunt met een gede zrginfrastructuur waarmee inwners van Oudkarspel in huis, f dichtbij in de eigen wijk, bijna alle zrg kunnen verkrijgen die ndig is m z lang mgelijk (zelfstandig) in het drp te kunnen blijven wnen 3. Werkruimte vr rganisaties actief in de Multifunctinele Accmmdatie (MFA), mgelijk k vr derden 8
4. Geschikte en aantrekkelijke wningen vr seniren in en nabij het centrum. Dit zrgt k vr drstrming en vernieuwing 5. Onderzeken f zwaardere zrg (verpleeghuisplaatsen, dagbehandeling, tijdelijke pvangplaatsen, 24 uurs zrg, grepswningen) haalbaar is. 6. Huidige situatie De gemeente Langedijk heeft een substantieel deel van de grnd in het centrum van Oudkarspel zelf in eigendm. Onlangs is ng een grte kavel met wning gekcht, grenzend aan de parkeer- en speelvrzieningen. In het centrum zijn al 2 schlen gevestigd, een peuterspeelzaal en een grte supermarkt. Verder veel parkeerplaatsen en een grt speelveld achter de supermarkt. De ndzaak en urgentie m het vrzieningenniveau te verhgen wrdt dr allen nderschreven. Met name lagere bevlkingscijfers, lagere prgnse vr het leerlingenaantal, de grte verhuisgeneigdheid van uderen en een lagere waardering vr het vrzieningenniveau levert de ndige urgentie p, maar k de behefte aan verbeteringen is vr veel rganisaties de drijfveer m zich actief in te zetten in dit prces. De prjectgrep bestaat daardr uit een breed palet aan rganisaties die mee willen den aan het realiseren van een drpscentrum met een multifunctinele accmmdatie in Oudkarspel: Stichting Peuterspeelzalen Basisschl Barnewiel (Blauwe lper) Basisschl Sint Maarten (Atrium) Stichting Kinderpvang Langedijk Stichting Biblitheek Langedijk Magenta Zrg Stichting Welzijn Ouderen Wningbuwvereniging Langedijk Gemeente Langedijk 7. Vervlg De rganisaties in de initiatiefgrep en wellicht ng anderen wrden gevraagd een intentieverklaring te sluiten waarin del, delstellingen, werkwijze en financiële inzet in de vrbereidingsfase, zijn vastgelegd. Deze partijen werken samen aan de realisatie van een drpscentrum met een multifunctinele accmmdatie in het centrum van Oudkarspel. 9
In het vervlgprces wrdt gedacht aan een stuurgrep waarin alle rganisaties die de intentievereenkmst hebben getekend, p bestuurlijk niveau zijn vertegenwrdigd. In de stuurgrep wrden de kaders bepaald en de cördinatie en afstemming geregeld tussen de diverse aspecten en ntwikkelingen. Op uitverend niveau een prjectgrep met prjectverantwrdelijken van de rganisaties die zich met name richt p de multifunctinele accmmdatie incl. wnen en zrg- en welzijnszaken. Ter vrbereiding p de intentieverklaring zal ng een stappenplan, een realistisch tijdpad en een cmmunicatieplan ndzakelijk zijn. Verkenning stappenplan en tijdspad Er zijn al enkele wrkshps geweest die hebben geleid tt dit visiedcument. De vlgende stap is het ndertekenen van een intentieverklaring echter daarvr kan een verdere cncretisering van de verbeelding ng gewenst zijn. De puzzelstukjes zijn gevnden, de buitenste rand is al neergelegd, maar de afbeelding met ng verder wrden afgemaakt. Deze fase kan wrden afgeslten met het ndertekenen van een intentieverklaring waarin partijen aangeven de intentie uitspreken aan het gehele traject deel te willen nemen dat met leiden tt een begde drpsvrziening in Oudkarspel. Na de intentieverklaring wrden de plannen verder uitgewerkt, waarbij een drietal elementen van grt belang zijn: de stenen, de inhud en het prces. Bij het prces gaat het zeker k ver het bestuurlijk traject incl. vergunningen en besluiten, maar k m cmmunicatie met deelnemende partijen en betrkkenen. Bij de stenen - het gebuw - en de inhud wat gaat er gebeuren -, kan k een fasering wrden aangebracht. Wat zijn de mgelijkheden m delen te verwezenlijken p krte termijn in de bestaande accmmdatie (schlgebuwen en peuterspeelzalen), en wat p langere termijn. Bij dit laatste zal k gedacht wrden aan de wnzrg vrziening. Het zal duidelijk zijn dat een wnzrg vrziening niet in enkele maanden kan wrden gerealiseerd. Dit srt vrzieningen ksten gewn meer tijd. 10
Het tijdspad ziet er dan bijvrbeeld als vlgt uit: Besluitvrming visiedcument dr gemeente en leden initiatiefgrep: juli/augustus Wrkshp ter vrbereiding p intentieverklaring september Intentieverklaring september Ontwikkeling en vaststellen Prgramma van Eisen nvember Samenwerkingsvereenkmst vr realisatie, beheer en explitatie december Start drpsvrziening.a. wijkvestiging Biblitheek 2010 Realisatie drpsvrziening/multifunctinele accmmdatie 2011 Realisatie wn- zrgvrziening 2012 8. Beschikbaren brnnen - Wm Beleidsplan - Beleid Brede Schl gemeente Langedijk - Wnbelevingsnderzek - Kamerstuk bevlkingsdaling Min. VROM april 2009 - Handreiking vr wijkservicepunten, Mvisie 2008 - Haalbaarheidsnderzek drpservicepunt Oudkarspel, 2008 9. Mgelijke financieringsbrnnen - Prvinciale subsidiemgelijkheden.a. * Kleinschalig wnen vr mensen met dementie en/f vr kwetsbare delgrepen * Multifunctinele Accmmdaties * Regeling Drpshuizen * Regeling Vitaal Wnenprjecten (in vrbereiding) * ISV-gelden - Biblitheekwerk, subsidie Infrastructuur (spreiding en bereik van biblitheekwerk in kleine kernen) - Stimuleringsfnds Vlkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) - Zrginfrastructuur (kapitaalslasten en verige huisvestingsksten) - Ministerie van OCW, regeling vr het stimuleren en aanpassen van huisvesting tt brede schlen (sluitingstermijn 30 juni 2009, realisatie vr 2012) 11
Betrkkenen bij wijkvrzieningen Oudkarspel Stichting Peuterspeelzalen Langedijk Elsbeth Hartkrn Tanja van Lingen Stichting Atrium t.a.v. Sint Maarten Jannes Graansma Ruud van der Veldt Biblitheek Tn de Kruyff Marjlein Desburg Smit Kinderpvang Langedijk Paula Feld Henk Lustig Gemeente Langedijk Ada Wester Linda Meerbeek Wim Nugteren Frank Bnsel Openbare Basisschl Barnewiel Janette Kuijpers Magenta Zrg Snja Faas Stichting Welzijn Ouderen Langedijk Marian Ttté Behuden Huys Karin van de Vliet Yvnne de Rijk Wningbuwvereniging Langedijk Kees Kwadijk Overigen Helma Brinkman Peter Twisk Jeff Vermeulen Piet Grt Liesbeth Hf Functie vrzitter hfd speelzalen alg. directeur vestigingsdirecteur directeur stafmedewerkster regimanager directeur medew. Leerplicht en jeugd crdinatr drpsgericht werken wethuder wethuder directeur beleidsmedewerkster directeur beheerder bestuurslid directeur Kern 8, crdinatr Brede Schl Planadvies Planadvies prjectleider WPNH/ dir. BBV adviseurs prjectmanager WPNH 12