Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers Les 3. Begrijp de balans en stuur op kengetallen 1. Winst- en verliesrekening 2. Balans 3. Kasstroomoverzicht 4. Winst en belasting Les 3 Maak kennis met je bezittingen Ontdek hoe alles is betaald Weet waar de bank op let Les 3 Stuur op kengetallen Pas de jaarrekening aan voor de analyse Bepaal de winstgevendheid Beoordeel de solvabiliteit Bereken de liquiditeit Bekijk de efficiëntie van je bedrijf De balans Balans toont financiële positie op bepaald moment Bezittingen = + Schulden Winst = toename eigen vermogen De balans Activa Balans per 31/12/2015 Passiva Goodwill (Aandelen)kapitaal (privé) Terreinen en gebouwen Resultaat boekjaar Machines Reserves (oudedagsreserve) Auto s Inventaris Hypotheek Leningen > 1 jaar Leningen < 1 jaar Liquide middelen (kas/bank) Voorzieningen Overige vorderingen Overige schulden Totaal activa Totaal passiva 1
Bezittingen > 1 jaar verbonden aan onderneming Aanschaf > 450 Niet eenvoudig om te zetten in geld Vervanging waardevermindering Afschrijven Goodwill en overige immateriële vaste activa Niet tastbaar bezit Meer betaald dan waarde (bezit schulden) Andere: ontwikkelkosten en intellectuele eigendommen Materiële vaste activa Terreinen, gebouwen, machines, auto s en inventaris Tastbare (lange termijn) bezittingen Financiële vaste activa Deelnemingen en verstrekte leningen 20% bezit Leningen > 1 jaar Geld + bezit dat je op korte termijn (< 1 jaar) eenmalig gebruikt of omzet in geld Relatief eenvoudig om te zetten in geld De balans Activa Balans per 31/12/2015 Passiva Goodwill (Aandelen)kapitaal (privé) Terreinen en gebouwen Resultaat boekjaar Machines Reserves (oudedagsreserve) Auto s Inventaris Hypotheek Leningen > 1 jaar Leningen < 1 jaar Liquide middelen (kas/bank) Voorzieningen Overige vorderingen Overige schulden Totaal activa Totaal passiva 2
Tips om voorraden te managen Grondstoffen, halffabrikaten en gereed product Bestemd voor productie of handel Voorraad managen is lastig Te veel? Geld zit vast, risico waardeverlies Te weinig? Leverproblemen Onderzoek de vraag voor inkoop opbouwen na orders Vind strategische partners die snel voorraden kunnen bouwen Monitor verkopen en voorraden nauwgezet Werk incourante voorraden snel weg Te lage voorraad is beter dan te hoge voorraad Soort voorraad Werk dat is uitgevoerd, maar nog niet gefactureerd Softwareontwikkelaar of aannemer van grote klus Begin in jaar 1, oplevering in jaar 2 Vorderingen op klanten Belangrijkste post! Wekelijks bewaken Openstaande facturenlijst Ouderdomsanalyse Liquide middelen Geld Tegoeden bij de bank Kas Overige vorderingen/overlopende activa Posten die geen verband houden met verkoop van producten en diensten Waarborgsommen Vooruitbetaalde bedragen Te vorderen btw 3
De balans Activa Balans per 31/12/2015 Passiva Goodwill (Aandelen)kapitaal (privé) Terreinen en gebouwen Resultaat boekjaar Machines Reserves (oudedagsreserve) Auto s Inventaris Hypotheek Leningen > 1 jaar Leningen < 1 jaar Liquide middelen (kas/bank) Voorzieningen Overige vorderingen Overige schulden Totaal activa Totaal passiva Kapitaal Resultaat boekjaar Reserves Kapitaal Resultaat boekjaar BV: geplaatst en gestort aandelenkapitaal Eenmanszaak: privé vermogen/kapitaal (stortingen opnamen + resultaat) Winst wordt toegevoegd aan het eigen vermogen aan einde van het jaar Bij verlies daalt eigen vermogen Negatief eigen vermogen is slecht teken Oudedagsreserve Eenmanszaken: sparen voor pensioen Deel winst aftrekken waarover nog geen belasting wordt betaald Voor inzicht: scheiden van kapitaal 9,8% van winst uit onderneming (2015) Maximaal 8.631 (2015) Voldoen aan urencriterium (1.225 uur) Reserves (BV) Agioreserve: uitgifte aandelen boven nomimale waarde Winstreserve: voorgaande jaren na belasting Wettelijke reserves: eisen wetgever (herwaardering) 4
Achtergestelde leningen Laatste in rij bij faillissement Eerst alle andere leninggevers Daarom tellen bij eigen vermogen Garantievermogen Tante Agaath-lening De balans Activa Balans per 31/12/2015 Passiva Goodwill (Aandelen)kapitaal (privé) Terreinen en gebouwen Resultaat boekjaar Machines Reserves (oudedagsreserve) Auto s Inventaris Hypotheek Leningen > 1 jaar Leningen < 1 jaar Liquide middelen (kas/bank) Voorzieningen Overige vorderingen Overige schulden Totaal activa Totaal passiva Resterende looptijd > 1 jaar Hypotheken, obligaties en leningen bij bank Ter financiering van vaste activa Schulden binnen 1 jaar af te lossen Ter financiering van vlottende activa Nog te betalen facturen Regelmatig en op tijd betalen Geen slechte betaler Afhankelijk goede relatie leverancier Voorzieningen Toekomstige schulden waarvan hoogte onbekend is Garantievoorziening, voorziening vakantiedagen, reorganisatievoorziening, voorziening voor groot onderhoud 5
Overige schulden/overlopende passiva Te betalen btw Vooruitontvangen bedragen Nog te ontvangen facturen voor kosten Waar kijkt de bank naar? Hoe blijvend is het bedrijf? Stabiel en loyaal klantenbestand Voorspelbaarheid omzet, winst, cash flow Wat is de winstmarge? Wat is de brutomarge? Waar kijkt de bank naar? Hoe ontwikkelt de omzet zich? Uitgesplitst per maand Groei of opdrogen? Omzet per klant (van groot naar klein) Aantal nieuwe klanten Blijven klanten? Waar kijkt de bank naar? Hoe snel betalen klanten? Hoe groot is het werkkapitaal? kortlopende schulden Wie is die ondernemer, wie ben jij? Succes in verleden? Jaarrekening vertelt verhalen Balans: In staat om te betalen? Winst- en Verliesrekening: Winst gemaakt? Kasstroomoverzicht: Cash gegenereert? (bronnen en bestemmingen) Nu klaar voor de volgende stap Financiële gezondheid meten door cijfers te interpreteren Jaarrekening aanpassen Representatief maken voor analyse Balans Gemiddelde balansposten Boekwaarde vs. marktwaarde 6
Jaarrekening aanpassen Winst- en verliesrekening Incidentele kosten Kosten van vorig jaar (claims) Onjuist beeld (achterstallig onderhoud) Kosten voor de toekomst (voorziening) W&V aanpassen Winst- en verliesrek. Jaarrekening Correctie Rekenen met % Omzet Kostprijs van de omzet Brutowinst Personeelskosten Afschrijvingen Huisvestingskosten Autokosten Verkoopkosten Distributiekosten Algemene kosten Bedrijfsresultaat Fin. baten en lasten Winst voor belasting 100% Balans aanpassen Activa Jaarrekening Correctie Rekenen met % Goodwill Terreinen en gebouwen Machines en installaties Auto s Inventaris Liquide middelen Overige vorderingen Totaal activa 100% Balans aanpassen Passiva Jaarrekening Correctie Rekenen met % Kapitaal Resultaat boekjaar Reserves Hypotheek Leningen > 1 jaar Leningen < 1 jaar Voorzieningen Overige schulden Totaal passiva 100% Demonstratie Voorbeeld template jaarrekening aanpassen Ratio analyse Interpreteren van cijfers door twee getallen te vergelijken met elkaar Ratio s bruikbaar voor alle ondernemingen 7
Winstgevendheid Solvabiliteit Liquiditeit Efficiëntie Top 12 kengetallen Ratio analyse W&V ProScando Winst- en verliesrekening over 20xx Omzet 90.000 Kostprijs van de omzet 50.000 Brutowinst 40.000 Personeelskosten 2.500 Afschrijvingen 2.500 Huisvestingskosten 5.000 Autokosten 2.000 Verkoopkosten 4.000 Distributiekosten 1.400 Algemene kosten 7.700 + Operationele kosten 25.100 Bedrijfsresultaat 14.900 Financiële baten en lasten 500 + Resultaat voor belasting 14.400 Belasting 2.200 Nettoresultaat 12.200 Balans ProScando Winstgevendheid Balans per 31/12/20xx 24.000 25.000 14.000 9.000 Vorderingen 8.500 16.000 Liquide middelen 13.500 Winstmarges Brutomarge = brutowinst / omzet x 100% 40.000 / 90.000 x 100% = 44,4% 31.000 Totaal 55.000 Totaal 55.000 Winstmarge = resutaat voor belasting / omzet x 100% 14.400 / 90.000 x 100% = 16,0% Winstgevendheid Rentabiliteit Winst vergelijken met geïnvesteerd vermogen (rendement op eigen vermogen = REV) REV = nettoresultaat / eigen vermogen x 100% 12.200 / 25.000 x 100% = 48,8% (> marktrente) Trek ondernemersloon van nettoresultaat af (12.200 12.000) / 25.000 x 100% = 0,8% Winstgevendheid Rentabiliteit Winst vergelijken met alle financieringen (rendement op totaal vermogen = RTV) RTV = nettoresultaat / totaal vermogen x 100% 12.200 / 55.000 x 100% = 22,2% Wint vergelijken met investeringen? Rend. vaste activa = nettoresultaat / vaste activa x 100% 12.200 / 24.000 x 100% = 50,8% 8
Winstgevendheid Winstgevendheid Kosten in % van omzet Marketing% = marketingkosten / omzet x 100% 4.000 / 90.000 x 100% = 4,4% Ieder euro marketing levert 10 bruto marge op 40.000 / 4.000 = 10 Omzet en kosten vergelijken met andere waarden Omzet per werknemer = Omzet / aantal werknemers Verkoopkosten per nieuw klant Gebruik ratio s die voor jou van belang zijn! Solvabiliteit In hoeverre kan de onderneming op langere termijn aan haar verplichtingen voldoen Financiële gezondheid Solvabiliteit Solvabiliteitsratio = eigen vermogen / totaal vermogen x 100% 25.000 / 55.000 x 100% = 45,5% (47% landelijk) Kan onderneming rente betalen? Interestdekking = bedrijfsresultaat / rentelast 14.900 / 500 = 29,8 (norm = 4) Liquiditeit In hoeverre kan de onderneming op korte termijn aan haar verplichtingen voldoen Kan je de rekeningen betalen? Liquiditeit Current ratio = vlottende activa / kort vreemd verm. 31.000 / 16.000 = 1,9 (norm > 1,3) Kun je voorraden ook snel verkopen? Quick ratio = (vlottende activa voorraden) / kort vreemd vermogen (31.000 9.000) / 16.000 = 1,4 (norm > 1,0) 9
Liquiditeit Efficiëntie Netto werkkapitaal = vlottende activa kort vreemd vermogen Geld om gewone operatie draaiende te houden Geld dat op korte termijn vast zit 31.000 16.000 = 15.000 (norm > 0) Hoe snel betalen klanten? Hou oud is mijn voorraad? Wat is de bezettingsgraad van machine? Efficiëntie dagen = debiteuren / omzet x 365 dagen 8.500 / 90.000 x 365 dagen = 34 dagen Ouderdomsanalyse Openstaande vorderingen naar leeftijd Ouderdomsanalyse Totaal 0 30 30 60 60 90 > 90 Klant A 1.716,43 1.250,60 340,63 125,20 Klant B 1.253,63 760,32 372,31 121,00 Klant C 267,23 267,23 Totaal 3.237,29 2.278,15 712,94 125,20 121,00 % 70,4% 22,0% 3,9% 3,7% Efficiëntie Omlooptijd voorraad = voorraden / kostprijs omzet x 365 dagen 9.000 / 50.000 x 365 dagen = 66 dagen oud Omloopsnelheid voorraad = kostprijs omzet / voorraden 50.000 / 9.000 = 5,6x per jaar verkocht Speficieke kengetallen Geproduceerde en verkochte aantallen Aantal (nieuwe) klanten Aantal werknemers Aantal m2 winkelruimte Doorlooptijden order-, productie- en leverproces Percentage herhalingsaankopen Aantal bezoekers website etc 10
Tips Voor de beste analyse: Gebruik aangepaste jaarrekening Gebruik gemiddelde (balansposten: vermogens, debiteuren, crediteuren, voorraden etc.) Kengetallen kiezen Afhankelijk van: Type onderneming (Productie / Handel / Diensten) Doelen en strategie onderneming (wat wil je hoe bereiken en hoe meet je dat?) Demonstratie Voorbeeld template kengetallen In de volgende presentatie Analyseren van resultaten Investeringsbeslissingen 11