Turbulentie en strategisch vermogen

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "Turbulentie en strategisch vermogen"

Jasper Smeets
10 jaren geleden
Aantal bezoeken:

1 A Turbulentie en strategisch vermogen Strategievorming bij het ministerie van Defensie Dr. W.N.A. van Brouwershaven-Hoeke Eburon - Delft

2 Inhoud Voorwoord xii 1 Ontwikkelingen met betrekking tot het na-oorlogse Nederlandse defensiebeleid Inleiding Ontwikkelingen in de internationale omgeving Veranderingen in de politieke omgeving Ontwikkelingen in het defensiebeleid Het ministerie van Defensie en turbulentie: sturend of? En verder 22 2 Het defensiebeleid en strategisch management Inleiding Twee punten van verwondering Probleemstelling Strategisch management Het begrip strategie De relatie tussen strategie, de organisatie en haar omgeving Concepten van strategisch management Niveaus van strategisch management Varianten van strategievorming Aandachtsvelden van strategisch management Onderzoeksmodel Hypotheses 65 3 Operationalisering en verantwoording Inleiding Operationalisering Theoretische en maatschappelijke relevantie Casusselectie 83 4 Socialisten aan de macht: het monster van Loch Ness bestaat? 89 De totstandkoming van de defensienota Inleiding De plannen Hoofdthema 1: een internationale context van ontspanning Verbeterende relaties tussen Oost en West? 92

6 En verder 22 2 Het defensiebeleid en strategisch management 31 2.1 Inleiding 31 2.2 Twee punten van verwondering 32 2.3 Probleemstelling 37 2.4 Strategisch management 37 2.4.1 Het begrip strategie 38 2.

3 4.3.2 NAVO: Europese achterstand en rebellie? Hoe actief ontspannen wij in Nederland? Hoofdthema 2: vermaatschappelijking Hoofdthema 3: de financiële problematiek: bezuinigen, taakverdeling? Politieke en maatschappelijke opinies De totstandkoming van de defensienota: 11 mei juli De regeringsverklaring: enkele thema's Hoofdthema 1: internationale ontspanning? Complicaties in de relaties tussen Oost en West NAVO: de band met Nederland tijdens het totstandkomingsproces Hoe actief ontspannen wij in Nederland? Interne reacties: anticiperen of niet? De politiek-ambtelijke spelers bij de totstandkoming van de defensienota Hoofdthema 2: vermaatschappelijking Hoofdthema 3: de financiële problematiek. Bezuinigen, taakverdeling? Conclusies casus De Koude Oorlog is dood: lang leve de Koude Oorlog 139 De totstandkoming van de defensienota Inleiding Het produkt: de defensienota Hoofdthema 1: ontwikkelingen in de internationale omgeving (najaar najaar 1989) NAVO: eerste reactie op de ontwikkelingen Het defensieplan : het langetermijnplan uit Politieke reacties op de internationale ontwikkelingen Hoofdthema 2: de financiële problematiek Hoofdthema 3: het planningssysteem Publieke opinie De totstandkoming van de defensienota: 8 november Maart De regeringsverklaring: enkele thema's De context: Hoofdthema 1: ontwikkelingen in de internationale omgeving 149 vin

8 Hoofdthema 1: internationale ontspanning? 102 4.8.1 Complicaties in de relaties tussen Oost en West 102 4.8.2 NAVO: de band met Nederland tijdens het totstandkomingsproces 102 4.8.3 Hoe actief ontspannen wij in Nederland?

4 5.7.3 NAVO Hoofdthema 2: de bezuinigingen nemen vorm aan Politieke partijen: het vredesdividend, ja of nee Het totstandkomingsproces van de nota: de stuurgroep Hoofdthema 3: het planningssyteem en de organisatie De totstandkoming van de defensienota, vervolgd Conclusies casus Een krijgsmacht, groot of klein, met of zonder dienstplicht? 181 De totstandkoming van de prioriteitennota Inleiding De prioriteitennota: enkele thema's De defensienota, en dan., (de periode van 7 maart /28 november 1991) Hoofdthema 1: internationale ontwikkelingen NAVO Binnenlandse ontwikkelingen: hoe wordt de defensienota 1991 ontvangen? Hoofdthema 2: financiën De status van de nota: de kamer behandeling en verdere ontwikkelingen Hoofdthema 3: de Tweede Kamer: de dienstplicht Hoofdthema 4: krijgsmachttaken Publieke opinie De toezegging tot een evaluatienota Hoofdthema 1: internationale ontwikkelingen: Europa, de NAVO, de Noord-Atlantische Samenwerkingsraad en Midden- en Oost-Europa Binnenlandse ontwikkelingen: Hoofdthema 2: financiën Hoofdthema 3: dienstplicht De totstandkoming van de prioriteitennota: 27/28 november januari Hoofdthema 4: krijgsmachttaken Casus conclusies Ruimte en strategievorming Inleiding 233 IX

12 Conclusies casus 170 6 Een krijgsmacht, groot of klein, met of zonder dienstplicht? 181 De totstandkoming van de prioriteitennota 1993 6.1 Inleiding 181 6.

5 7.2 Waar zit de ruimte om strategische acties te ondernemen? Internationale ontwikkelingen De rol van interne kwesties bij het inkaderen van de ruimte Hoe reageren actoren uit de directe omgeving en hoe wordt de omgeving ervaren? 7.3 Niveaus en stijlen van strategisch management 7.4 Configuraties en aandachtspunten bij strategievorming Strategievarianten en aandachtspunten 7.5 Is de aanwezige ruimte benut? Rol Defensieraad (focal actor) Rol stuurgroep 7.6 Belemmeringen voor sturing (interne en externe barrières) Rol van de organisatiestructuur en het planningssysteem Interne verdeeldheid Culturele knelpunten Overige knelpunten en vertragingsoorzaken 7.7 Afsluitend 8 Turbulentie, strategievorming en strategisch management Inleiding Turbulentie en ruimte om acties te ondernemen Waar wordt strategisch beleid gevormd? Deelperspectieven en sturing Aandachtspunten bij strategievorming tijdens turbulentie Bemoeienis politieke top Van de hypotheses terug naar de punten van verwondering Aanbevelingen Bijlagen Kabinet Den Uyl en kabinet Lubbers III Defensieraad AVR, CCMV en CAV Banden Nederland met de NAVO tiidens j de onderzochte periodes 308

5.2 Rol stuurgroep 7.6 Belemmeringen voor sturing (interne en externe barrières) 7.6.1 Rol van de organisatiestructuur en het planningssysteem 7.6.2 Interne verdeeldheid 7.6.3 Culturele knelpunten 7.

6 5 Van de drie zuilenstructuur naar? Organisatieschema drie zuilen structuur in Matrixstructuur Organisatieschema matrixstructuur in Concernstructuur Organisatieschema concernstructuur Planningsprocessen: NDPP Planningsprocessen: IDPP Overzicht interviews Vragenlijst Afkortingen 335 Literatuur 341 Summary 359 Curriculum Vitae 369

matrixstructuur in 1989 317 9 Concernstructuur 318 10 Organisatieschema concernstructuur 320 11

Vergelijkbare documenten

VERANDERING IN MANAGEMENT EN ORGANISATIE BIJ DE RIJKSOVERHEID

VERANDERING IN MANAGEMENT EN ORGANISATIE BIJ DE RIJKSOVERHEID Prof. dr. (redactie) Drs. B.J. Becker Mr. dr. J.A. de Bruijn Dr. J.M. de Heer Drs. E.H. Klijn M. Noordegraaf Dr. ir. CJ.A.M. Termeer Dr. J.