INTERNATIONALE POLITIESAMENWERKING

Transcriptie

1 INTERNATIONALE POLITIESAMENWERKING Onderzoek naar de modaliteiten voor Belgische participatie in internationale politiesamenwerkingsprojecten van regionale omvang Onderzoekers Serge BRAMMERTZ Stefan DE VREESE Jef THYS Promotoren Prof. Dr. Lode VAN OUTRIVE Prof. Dr. Francoise TULKENS Co-promotoren Dan KAMINSKY Patricia KLINCKHAMERS Ministerie van Binnenlandse Zaken Algemene Rijkspolitie Uitgeverij POLITEIA vzw

2 INHOUD INHOUDSOPGAVE I SITUERING VAN HET ONDERZOEK 1 IILITERATUURANALYSE 3 1. De afschaffing van de grenscontroles 4 2. De praktijk van de internationale politiesamenwerking 6 3. Beantwoorden de compenserende maatregelen voorzien door de Akkoorden van Schengen aan de politiele verwachtingen? 7 4. Het uitwisselen en opslaan van informatie 8 5. Grensoverschrijdende observatie en -achtervolging Besluit 12 m HET VOORONDERZOEK: DE BEVOORRECHTE GETUIGEN Doel Methode Thematische interviews De controlelijst De geinterviewden De resultaten De samenwerkingspraktij k Grensoverschrijdende achtervolging Grensoverschrijdende observatie Grensoverschrijdende observatie: een speciaal geval Informatie-uitwisseling Technische Problemen Uitwisseling van functionarissen Organisatie De verbindingsdienst Nebedeacpol Positieve en negatieve aspecten Wat is geoorloofd en wat niet? (On)geoorloofdheid van de samenwerking 31 en reglementerende teksten De Belgische souvereiniteit Toestemmingen en contacten met de autoriteiten Internationale rogatoire commissies Waarover wordt samengewerkt? Welke kennis is noodzakelijk bij de grensoverschrijdende samenwerking? 35

3 n 1NH0UD 5. Bilan Het onderscheid administratieve- en gerechtelijke politie De samenwerking tussen de Belgische politiediensten Onvoldoende wettelijke harmonisering Onvoldoende harmonisering van de onderzoekstechnieken Het verschallende criminele beleid Het gebruik van kunstgrepen Taalkundige verschillen Besluit 40 IV HET HOOFDONDERZOEK: DE INTERVIEWS Inleiding De doelstelling en de methode De analyse van de gegevens De respondenten De weergave van de resultaten Algemene gegevens De grenzen en de landen waarmee het meest samengewerkt wordt De politiedienst waarmee het meest samengewerkt wordt De frequentie van samenwerken Het overwicht van de gerechtelijke taken Taken en organisatie van de grensoverschrijdende samenwerking De taken bij de grensoverschrijdende samenwerking Het overwicht van gerechtelijke taken Openbare ordehandhaving Taken in verband met vreemdelingen En de preventie? Organisatie en infrastructuur Verbindingsambtenaren Het werken met gemengde equipes De lacunes Het wegvallen van de (controle aan) de grenzen Besluit Het overwicht van de informatie-uitwisseling Informatie-uitwisseling, grensoverschrijdende observatie en -achtervolging Grensoverschrijdende informatie-uitwisseling De noodzaak van het vragen van toestemming De impact van Nederlandse en/of Duitse wetgeving De regelgeving De bescherming van de persoonlijke levenssfeer Het management van de verworven informatie 68

4 BMHOUD iii Het liaisonbureau Grensoverschrijdende achtervolging en -observatie De praktijk De hinderpalen De incidenten Kennis van de regelgeving De toestemming Besluit De informatie-uiwisseling Grensoverschrijdende achtervolging en observatie De band tussen de nationale en de internationale samenwerking Samenwerking, taakverdeling en reorganisatie Nationale en internationale samenwerking De afhankelijkheid voor het verkrijgen van informatie Het vervullen van andere taken Taakverdeling bij de internationale samenwerking Het verschil tussen de landsgedeelten De bestaande taakverdeling De gewenste taakverdelingen Een eventuele reorganisatie van het Belgisch politiebestel! Besluit Hinderpalen bij de grensoverschrijdende samenwerking De juridische Problemen De juridische leemten en tegenstellingen tussen de verschillende landen De "nieuwe" onderzoekstechnieken Problemen verbunden aan de samenwerking met niet-politiele instanties De parketten De administratieve autoriteiten Het Ministerie van Financieen De staatsveiligheid Interpol De informanten De private veiligheidsdiensten De technische problemen De taalkundige en culturele problemen Besluit 101 V CONCLUSIES Inleiding De organisatie De regelgeving 106

5 iv INHOUD 4. De informatie-uitwisseling De wisselwerking tussen nationale- en internationale politiele samenwerking De hinderpalen 110 VILITERATUUR 112 BULAGEN Bijlage 1: Checklist thema's vooronderzoek Bijlage 2: Hypotesen met vragen Bijlage 3: Diensten waaruit respondenten werden gerecruteerd Bijlage 4: Lijst van rangen van gerechtelijke politie, rijkswacht en gemeentepolitie Bijlage 5: Functies van rijkswacht, gemeentepolitie en gerechtelijke politie Bijlage 6: Codelijst Bijlage 7: Lijst van tabellen