Inhoudsopgave. i nhoudsopgave

Transcriptie

1 Inhoudsopgave Leeswijzer...7 Proloog Inleiding Historie Huidige situatie Doelstelling onderzoek Maatschappelijke relevantie Wetenschappelijke relevantie Onderzoeksvraag Onderzoeksopzet Documenten Notatieafspraken Definities en diagrammen Figuren en wiskundige formulering Van Onderzoeksvraag naar Ontwerp Empirische cyclus Richtinggevende uitgangspunten voor het ontwerp Waarheid Maximale informativiteit, eenvoud en domein Geldigheid, bruikbaarheid en uitvoerbaarheid Informatieverzameling Informatiebronnen en strategieën Verdieping van onderzoeksvraag en vermoeden Model Literatuurrelatiediagram en Definitierelatiediagram Onderzoekstype Onderzoeksstrategie Leeswijzer sectie Onderzoeksontwerp Wat is een (Nederlandse) (lucht vaart ) sector? Verkenning begrip sector Het maatschappelijk leven Productie en functie Organisatieomgeving De sector als systeem Systeemleer Aggregatieniveau Demarcatie Gezichtspunt De sector als waardeketen Definitie waardeketen Waardeketen als systeem De sector als onderdeel van een cluster Organisaties en clusters Kenmerken van een cluster Classificatie van clusters...62 Schiphol is groter dan Nederland 1

2 3.5 Het Nederlandse lucht vaart cluster De sector of het cluster als netwerk Clusterconcept versus netwerkconcept Netwerkconcept Definitie van de Nederlandse lucht vaart sector Wat is productiviteit? Productiviteit als theoretisch begrip Productiviteit van een systeem Systeem en doel Efficiëntie en effectiviteit Productiviteit van een mens Mens en motivatie Voorbeeld theorie ten aanzien van inhoud Voorbeeld theorie ten aanzien van proces Productiviteit van een organisatie Productiviteit van een (lucht vaart )netwerk Productiviteit waardeketen Productiviteit (productie)netwerk Productiviteit Nederlands lucht vaart netwerk Productiviteit op macroniveau Definitie van productiviteit Wat is besturing? (Be)sturing als theoretisch begrip Verkenning besturingsdefinitie Besturingsparadigma Besturing van een mens Besturing van een organisatie Organisatie en besturingsparadigma Organisatie en doel(en) Besturing en doelcongruentie Besturing van twee organisaties Besturingsparadigma voor twee organisaties Samenwerkingsvormen Besturing van samenwerking Besturingsaspecten en gezichtspunten Besturing van (waarde)netwerken Waardeketen en verticale besturing Waardeketen en horizontale besturing Besturing van een netwerk of cluster De omgeving van een netwerk Systeemleer en besturing van een netwerk De Nederlandse lucht vaart sector en het macroniveau Productiviteit en samenleving Quartaire organisaties en besturing Definitie van besturen Stellingen Onderzoeksvraag en vermoeden Schiphol is groter dan Nederland

3 6.2 Definitie van gezichtspunten en besturingsrelaties Waarde Coöperatie Cultuur Kennis Informatie Basisstelling Coherentie gezichtspunten in relatie tot productiviteit Volledigheid Onafhankelijkheid Significantie Patronen in gezichtspunten en besturingsrelaties Coöperatie, cultuur en waarde Informatie, coöperatie en cultuur Cultuur, informatie en kennis Waarde, informatie en kennis Waarde, coöperatie en informatie Kennis, cultuur en coöperatie Stellingen uit Interview I, II en III Stellingen over de structuur van een netwerk Klieken en clusters binnen de Nederlandse lucht vaart sector Centraliteit KLM en NVLS in het netwerk Mensen in relatie tot organisaties Perceptie in de Nederlandse lucht vaart sector Stellingen over patronen van besturingsrelaties Binding en doelcongruentie Egoïsme en opportunisme Complexiteit en informatie Stellingen over (soorten) organisaties Publiek-private samenwerking binnen de Nederlandse lucht vaart sector Terugtrekkende overheid Hybride organisaties Stellingen over de tijd Overheid en doelcongruentie Productiviteit, doelcongruentie en tijd Kenniserosie bij overheidspartijen Casusselectie en invulling Casusonderzoek in relatie tot onderzoeksontwerp Eenheid van analyse Interview II Korte beschrijving casussen Soorten casusonderzoek Criteria voor casusdefinitie Definitie van casussen Protocol voor het casusonderzoek Elementen van het casusonderzoek Strategie voor dataverzameling Schiphol is groter dan Nederland 3

4 7.4 Onderzoekspopulatie Opbouw onderzoekspopulatie Onderzoekspopulatie in relatie tot het domein Onderzoekspopulatie en power Onderzoeksmodel Modellering van een sector Grafentheorie als basis van het onderzoeksmodel Van graaf naar netwerk Gericht en gewogen netwerk Modellering van een sector als netwerk Modellering van productiviteit Modellering van besturing De verzameling gezichtspunten De verzameling besturingsrelaties Deelverzamelingen besturingsrelaties en gezichtspunten Besturingsfunctie Modellering van een casus De verzameling casussen De verzameling tijdstippen De verzameling productiviteiten De verzameling netwerken De verzameling respondenten Modellering van het onderzoek Persoonsdata Bedrijfsdata Jaardata Aggregatie naar besturing Formulering vermoeden met basisstelling Van ontwerp naar gegevensverzameling Enquête Vereisten casusopzet Grootte onderzoekspopulatie Enquêteopzet voor de casus Operationalisering Operationaliseren Operationaliseren van doelen en productiviteit Operationaliseren van besturingsrelaties Reciprociteit Productfit Doelcongruentie Binding Vertrouwen Macht Kennisbeschikbaarheid Kenniscomplementariteit Tijdigheid van informatie Bruikbaarheid van informatie Schiphol is groter dan Nederland

5 10 Casus Open Skies Internationale verdragen in de lucht vaart Periode vóór 1978: Airline Deregulation Act Periode 1978 tot 1989: Open Cities Program Periode 1989 tot 1992: Open Skies-verdrag Periode 1992 tot 2007: Open Skies-verdrag EU-VS Casus Japan Periode tot 1953: Een bijzonder begin Periode : Karel Doorman en Nieuw-Guinea Periode : Verbetering relaties en uitbreiding landingsrechten Periode : Groeiende relaties en gebruik Boeing Periode : Meer Boeing 747 s Periode : Martinair en uitbreiding naar Sapporo Casus Aanleg Vijfde Baan en Lucht vaart wet Periode : Turbulente start Periode : Intermezzo Periode : De PKB-procedure Periode : Voorbereidingen voor de aanleg Periode : Aanleg en ingebruikname Periode : Eerste gebruiksfase en evaluatie normenstelsels Casus Privatisering Schiphol Periode tot 1995: Eerste ideeën over privatisering Periode : Opmaat naar groen licht Periode : Uitstel besluitvorming Periode : Opnieuw op weg naar overeenstemming Periode : Van uitstel naar afstel? Van gegevensverzameling naar data-analyse Onderzoeksvraag, vermoeden en data-analyse Analysetechnieken Controle en aanpassing van data Verkenning onderzoeksdata Casus Open Skies Casus Japan Casus Vijfde baan Casus Privatisering Integrale casus Toetsing b-stellingen Analyse bivariate stellingen Analyse basisstelling Factoranalyse Multiple regressie Toetsing p-stellingen Analyse afzonderlijke stellingen Analyse integraal model Toetsing i-stellingen Stellingen over structuur netwerk Stellingen over patronen van besturingsrelaties Schiphol is groter dan Nederland 5

6 17.3 Stellingen over (soorten) organisaties Stellingen over de tijd heen Overzicht toetsing i-stellingen Synthese van analyseresultaten Coöperatie als belangrijkste gezichtspunt Productiviteit in de tijd (Bedrijfs)economische doelen Ecologische doelen Sociale doelen Productiviteit en gepercipieerde productiviteit Van Data-analyse naar Conclusies Van vermoeden naar conclusie Conclusies per casus Bilaterale verdragen (Open Skies) Aanleg vijfde baan en Lucht vaart wet Privatisering Schiphol Coöperatie en doelcongruentie in de tijd De lucht vaart sector op macroniveau Evaluatie onderzoeksopzet Inhoudsvaliditeit Interne validiteit Statistische validiteit Causale interpretatievaliditeit Externe validiteit Begripsvaliditeit Populatievaliditeit Ecologische validiteit Aanbevelingen voor nader onderzoek Bestuurlijke vraagstukken Nederlandse lucht vaart sector (Sub)clusters en lucht vaart gerelateerde sectoren Valorisatie van onderzoeksmechaniek Wetenschappelijk gebruik en onderzoek Epiloog Literatuurlijst Samenvatting Summary Bijlage 1: Afkortingen Bijlage 2: Lijst van geïnterviewden Bijlage 3: Analysetechnieken Curriculum Vitae Schiphol is groter dan Nederland