Methodiek Actieonderzoek

Transcriptie

1 Methodiek Actieonderzoek C O M M U N I T Y D E V E L O P M E N T College 6 1 oktober 2012 Docent: Elly Hellings

2 Mededelingen Aanpassing invulling actieonderzoek Combinatie workshops OasisGame en vakken flankerend + vaardigheden op 4 en 11 oktober

3 Leerdoel college 6 Leerdoelen: meer inzicht in de verschillende uitvoeringsfasen van actieonderzoek ontwikkelen van bewustzijn van verschillende leefwerelden van mensen

4 Programma college 6 Introductie 5 fasen actieonderzoek Introductie leefwereld- en leefwereldverkenning Leefwereldoefening Huiswerkopdracht

5 Introductie 5 fasen actieonderzoek Cyclus van actieonderzoek: Voorfase Oriëntatiefase Diagnostische fase Ontwikkelfase Actiefase

6 5 fasen actieonderzoek Fasering actieonderzoek is schematisch Volgen elkaar niet logisch op Fasen kunnen tegelijk of door elkaar lopen Er is wel een link tussen de uitkomsten uit de verschillende fasen

7 Voorfase Wie speelt er een rol in de voorfase: De opdrachtgever De initatiefnemer of probleemeigenaar De actieonderzoeker De direct betrokkenen De indirect betrokkenen De financier / sponsor

8 Voorfase Belangrijkste taak actieonderzoeker: Leggen en opbouwen van contacten Aansluiting zoeken met de groep (taal, gewoontes. gebruiken, etc.) Vertrouwen winnen Duidelijk bieden over wat wel en niet verwacht kan worden.

9 Oriëntatiefase Welke activiteiten maken onderdeel uit van de oriëntatiefase: Verkennen van het probleem Verkennen van het doel van alle betrokkenen Het verder opbouwen van een samenwerkingsrelatie met betrokkenen Het invullen van de rol als onderzoeker

10 Diagnostische fase Wat doe je in de diagnostische fase: Maken van een gezamenlijke diagnose van het probleem Vastleggen geconstateerd probleem Met betrokkenen mogelijk oplossingen inventariseren Aanvullende data verzamelen Vastleggen onderzoeksdata Analyseren onderzoeksdata

11 Diagnostische fase Belangrijk in deze fase: groepsprocessen en communicatie Informatiefunctie: vragen stellen, mensen informeren Motivatiefunctie: mensen stimuleren en enthousasiasmeren hun medewerking te verlenen Groepsontwikkelingsfunctie: posities en rollen binnen de groep worden helder Afstemmingsfunctie: werkzaamheden worden besproken en geregeld

12 Ontwikkelingsfase Het maken van een plan om bestaande situatie te verbeteren Gebaseerd op ideeën uit de diagnostische fase Continue afstemming tussen onderzoeker en betrokkenen Uitwerking en planning activiteiten

13 Ontwikkelingsfase Hoe maak je een plan met betrokkenen? Visueel neerzetten diagnose aan betrokkenen (presentatie, kunstwerk, foto s, film, drama, etc.) Met groep ideeën zoeken door middel van onderzoekstechnieken (enquete, focusgroep, etc.) Brainstormsessies organiseren Gebruik maken van best practices en ervaringen elders (voorbeeldactiviteiten, elders in de wereld verrichtte onderzoeken, etc.)

14 Actiefase Uitvoeren verbeterplan Monitoring Daar waar nodig bijstellen

15 Wat is leefwereld? Definitie: Een geheel van ideeën en interpretaties van mensen over hun persoonlijke leven en leefsituatie.

16 Leefwereld versus systeemwereld Systeemwereld = alles wat in de samenleving ontstaan is aan stelsels, structuren en instellingen op het gebied van politiek, onderwijs, gezondheidszorg, overheid, verzorgingsstaat, rechtspraak, etc.. Leefwereld = het domein waarin mensen als privépersonen met elkaar omgaan, buiten de systemen

17 Leefwereldverkenning

18 Leefwereldverkenning en actieonderzoek kennis van en inzicht in persoonlijke beleving en ervaringen van personen is van belang kennis van en inzicht in persoonlijke relaties en netwerken van mensen is van belang inzicht in de geschiedenis en achtergrond van de situatie die je onderzoekt is van belang

19 Specificering belang van inzicht: inzicht in complexiteit van behoeftes belangrijk om aan te sluiten op levenservaring van onderzoeksobject belangrijk om aansluiting te zoeken op maatschappelijke en culturele context inzicht in afhankelijkheidsmechanismen van mensen

20 Aandachtspunten: respect

21 Aandachtspunten: waarneming

22 Aandachtspunten: oordeel niet te snel

23 Aandachtspunten: eigen verantwoordelijkheid

24 Opdracht Leefwereldoefening: Kruip in de huid van.. Vorm met een andere student een groepje (maximaal 2 studenten per groepje). Kies 2 casussen uit de lijst. Voer met je collegastudent een leefwereldverkenning uit van deze casussen. Bij de ene casus ben jij de social worker en is je collega student de cliënt, bij de andere casus draai je de rollen om. Leef je goed in in je rol. Denk als social worker goed na welke leefwereldaspecten je gaat onderzoeken.

25 Huiswerk Lees deel 3 van het boek Actieonderzoek voor pofessionals in Zorg en Welzijn door: Uitvoeren en begeleiden van actieonderzoek Methodiek actieonderzoek bijeenkomst 5