De advocaat in jeugdstrafzaken

Transcriptie

1 De advocaat in jeugdstrafzaken D. Ruij sendaal Met bijdragen van: Mr. J.A.C. Bartels Mr. J.H. de Graaf Mr. H.W.J. de Groot Mr. R.H.J. de Vries Mr. M.A.C. van Vuuren KLUWER Deventer 2002

2 Inhoudsopgave WOORDVOORAF. 5 MR. J.A.C. BARTELS TUSSEN RECHTSBESCHERMING EN PEDAGOGISCH BELANG EN DE ROL VAN DE RAADSMAN; ENKELE AANTEKENINGEN. 11 MR. J.H. DE GRAAF DE ADVOCAAT IN HET AMSTERDAMS GECONCENTREERD BEJEGENINGSMODEL 19 MR. H. W.J. DE GROOT 1 De positie van de raadsman 21 2 Twee driesprongen 23 3 Geconcentreerde bejegening kern ook ctvielzijn 26 GA ER MAAR AANSTAAN. 27 MR R.H.J. DE VRIES 1 Verbaliserings- en vervolgingsbeleid 29 2 Effecttviteit vanjeugdsaneties en -maatregelen 32 3 Samenwerking tussen procespartijen 33 RECHTSBESCHERMING OF PEDAGOGISCH BELANG? 55 MR. M.A.C. VAN VUUREN

3 AD VOCAA TJE LEEF JE NOG? DE RAADSMAN IN JEUGDSTRAFZAKEN: TUSSEN RECHTSBESCHERMINC EN PEDAGOGISCH BELANG 41 D. RUIJSENDAAL Voorwoord. 43 INLEIDING 45 / Onderwerp van onderzoek Terreinafbakening Probleemstelling Opbouw 47 DE ROL VAN DE RAADSMAN IN HET JEUGDSTRAFRECHT: DE LITERATUUR 49 2 Het jeugdstrqfrecht Geschiedenis in het kort Doelstelling en middelen Doelstellingen van volwassenenstrafrecht en jeugdstrafrecht Middelen om de doelstelling te bereiken De wet De betekenis van 'rechtsbescherming' in het jeugdstrafrecht De betekenis van 'het belang van het kind' in het jeugdstrafrecht Definitie van tiet belang van het kind' in het jeugdstrafrecht Het pedagogisch belang in het strafproces Het pedagogisch belang in de strafrechtelijke reactie Wie bepaalt welke strafrechtelijke reactie het meest pedagogisch is? Samenspei tussen rechtsbescherming en pedagogisch belang 64 3 De rol van de raadsman in het jeugdstrafrecht De minderjarige versus de volwassen dient Körte geschiedenis van de raadsman injeugdstrafzaken De wet over de raadsman injeugdstrafzaken Algemene wet-en regelgeving Toevoeging Processuele bevoegdheden De literatuur over de raadsman injeugdstrafzaken De raadsman en rechtsbescherming De raadsman en het (pedagogisch) belang van zijn client De specialisatie 'jeugdstrafrechtadvocaat' 74 4 Conclusie literatuuronderzoek De raadsman tussen rechtsbescherming en pedagogisch belang Model Vervolg van het onderzoek 79

4 DE ROL VAN DE RAADSMAN IN HET JEUGDSTRAFRECHT: DE PRAKTUK 81 5 Inleiding en onderzoeksvragen 83 6 Methodebeschrijvingpraktijkonderzoek Participanten Materiaal: de vragenlijst Indeling Vraagtypen Procedure Statistische onderzoeksopzet Scoring van de antwoorden Statistische verwerking en de betekenis vanp, n, m en SD 88 7 Resultaten praktijkonderzoek Werkgegevens van de participanten Vraag 1 & 2 - Doelstellingen van jeugd- en volwassenenstrafrecht Vraag 3 - De definitie of omschrijving van het pedagogisch belang Vraag 4 - Pedagogisch effect van aspecten van jeugdstrafrecht Vraag 5 - Degene die bepaalt wat het pedagogisch belang vereist Vraag 6 - De definitie of omschrijving van een op rechtsbescherming gerichte verdediging Vraag 7 - Pedagogisch effect van handelingen van de raadsman Vraag 8 - De verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang in de verdediging Vraag 9 - De verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang: constantof flexibel? Vraag 10 - Redenen voor een constante verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang Vraag 11 - Factoren op grond waarvan de verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang kan veranderen Vraag 12-De client als aanleiding tot het afwijken van de verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang Vraag 13 - Het feit als aanleiding tot het afwijken van de verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang Vraag 14 - De procesfase als aanleiding tot het afwijken van de verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang Vraag 15 - De procesdeelnemers als aanleiding tot het afwijken van de verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang Vraag 16 - Invloed van het standpunt van de client op de verdediging Vraag 17 - Door wie het standpunt van de client wordt beinvloed Vraag 18 - Hoe, in welke gevallen en waarom de raadsman het standpunt van de client beinvloedt Vraag 19-Problemen in de verdediging met formele regeis Vraag 20a en 20b - Problemen in de samenwerking tussen raadsman en overige procesdeelnemers 107

5 8 Conclusie praktijkonderzoek: antwoorden op de onderzoeksvragen Inhoud van een op rechtsbescherming gerichte verdediging Inhoud van het pedagogisch belang van de minderjarige verdachte Een algemene omschrijving of definitie Pedagogisch belang als doelstelling van het jeugdstrafrecht Het pedagogisch effect van middelen van jeugdstrafrecht Het pedagogisch effect van het optreden van de raadsman Invloed op de opvatting over het pedagogisch belang De verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang in de verdediging Invloed van de 'beroepsgroep' op de opvattingen over de verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang De flexibele verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang De factoren die afwijking veroorzaken van de verhouding rechtsbescherming - pedagogisch belang Het standpunt van de client in de verdediging Invloed van het eerste standpunt van de client op de verdediging Wie het uiteindelijke standpunt van de client heeft beinvloed Bei'nvloeding van het standpunt van de client door de raadsman Gesignaleerde Problemen bij de verdediging Problemen in de verdediging met formele regeis Problemen in de samenwerking tussen de raadsman en overige procesdeelnemers 119 SLOTBESCHOUWING Conclusies en de maatschappelijke relevantie van het onderzoek Geraadpleegde bronnen