Verkorte inhoudsopgave

Transcriptie

1 Verkorte inhoudsopgave 1 GEZONDHEIDSSTRAFRECHT, DEFINITIE EN AFBAKENING Definitie en afbakening Indeling 1 2 ALGEMENEGEZONDHEIDSRECHTELIJKEREGELINGENEN STRAFRECHT Inleiding Geneesmiddelen Medische hulpmiddelen Bijzondere medische verrichtingen Ambulancevervoer Bevolkingsonderzoek Donorgegevens kunstmatige bevruchting Medisch-wetenschappelijk onderzoek Publieke gezondheid en infectieziekten Het functioneren van de individuele hulpverlener De lijkschouw 30 3 MEDISCHE DESKUNDIGHEID IN HET STRAFRECHT Inleiding Onderzoek aan het slachtoffer Onderzoek van de verdachte 41 4 HUMAAN MATERIAAL Inleiding Het lijk Lichaamsmateriaal Bloed en bloedproducten Foetaal weefsel Orgaandonatie DNA 54 5 BEGIN VAN LEVEN Inleiding Embryo s 59

2 viii Verkorte inhoudsopgave 5.3 Abortus provocatus Draagmoederschap 67 6 BESLISSINGEN ROND HET EINDE VAN HET LEVEN Inleiding Terminologie Normaal medisch handelen Op de grens van normaal medisch handelen en strafrecht Strafbaar handelen rond het levenseinde 92 7 STRAFVORDERLIJKE ASPECTEN VAN HET MEDISCH BEROEPSGEHEIM Inleiding Het medisch beroepsgeheim en verschoningsrecht Verschoningsrecht Medisch beroepsgeheim en aangifteplicht en aangifterecht Het gebruik van strafvorderlijke bevoegdheden Convenanten tussen politie en ziekenhuizen STRAFRECHTELIJKE VERVOLGING VAN MEDISCH HULPVERLENERS Inleiding Terminologie Klagen, eisen, vervolgen en maatregelen Medische fouten en de IGZ Strafrechtelijke aansprakelijkheid voor medische fouten Niet-reguliere geneeskunst STRAFRECHT, TENUITVOERLEGGING VAN STRAF EN ZORG Inleiding Zorg in detentie Plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis Tbs Overlastbezorgers De uitvoering van de Wet BOPZ Nieuw beleid voor gedwongen zorg 153 BIJLAGEN 155 LIJST VAN GERAADPLEEGDE LITERATUUR 161 JURISPRUDENTIELIJST 167

3 Volledige inhoudsopgave AFKORTINGENLIJST xi 1 GEZONDHEIDSSTRAFRECHT, DEFINITIE EN AFBAKENING Definitie en afbakening Indeling 1 2 ALGEMENEGEZONDHEIDSRECHTELIJKEREGELINGENEN STRAFRECHT Inleiding Toezicht op de gezondheidszorg Bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving Zorginstellingen en kwaliteit van zorg Geneesmiddelen Medische hulpmiddelen Bijzondere medische verrichtingen Ambulancevervoer Bevolkingsonderzoek Donorgegevens kunstmatige bevruchting Medisch-wetenschappelijk onderzoek Publieke gezondheid en infectieziekten Infectieziekten HIV/AIDS Het functioneren van de individuele hulpverlener Wet BIG Noodwet Geneeskundigen Forensisch artsen en verpleegkundigen 28

4 x Volledige inhoudsopgave 2.11 De lijkschouw Lijkvinding Het overlijden van een minderjarige 32 3 MEDISCHE DESKUNDIGHEID IN HET STRAFRECHT Inleiding Onderzoek aan het slachtoffer Overleden slachtoffers Overlevende slachtoffers Letselrapportage Zedenonderzoek Onderzoek van de verdachte Letselrapportage bij de verdachte Onderzoek in het lichaam Forensisch psychiatrisch onderzoek Bloed- en urineproef 43 4 HUMAAN MATERIAAL Inleiding Het lijk Strafvorderlijke positie van het lijk Delicten gepleegd na het intreden van de dood Indirecte strafrechtelijke bescherming van het lijk Lichaamsmateriaal Bloed en bloedproducten Foetaal weefsel Orgaandonatie DNA 54 5 BEGIN VAN LEVEN Inleiding Embryo s Abortus provocatus Begripsbepaling en reikwijdte Strafbepalingen in Sr en WAZ 64

5 Volledige inhoudsopgave xi Het veroorzaken van letsel bij of de dood van een ongeboren kind Draagmoederschap Civielrechtelijke bepalingen omtrent draagmoederschap Strafrechtelijke bepalingen omtrent draagmoederschap Jurisprudentie 69 6 BESLISSINGEN ROND HET EINDE VAN HET LEVEN Inleiding Terminologie Normaal medisch handelen Op de grens van normaal medisch handelen en strafrecht Geschiedenis euthanasie en hulp bij zelfdoding Ontwikkeling in de jurisprudentie Ontwikkeling van de regelgeving De huidige wetgeving De grenzen van de euthanasie De melding van euthanasie Vervolgingsbeleid Evaluatie van de wetgeving Hulp bij zelfdoding Nieuwe initiatieven op het gebied van levensbeëindiging Nemo tenetur Levensbeëindiging zonder verzoek Levensbeëindiging bij wilsonbekwamen Levensbeëindiging bij pasgeborenen Late zwangerschapsafbreking Strafbaar handelen rond het levenseinde 92 7 STRAFVORDERLIJKE ASPECTEN VAN HET MEDISCH BEROEPSGEHEIM Inleiding Het medisch beroepsgeheim en verschoningsrecht Verschoningsrecht Medisch beroepsgeheim en aangifteplicht en aangifterecht Het gebruik van strafvorderlijke bevoegdheden Binnentreden Inbeslagneming en doorzoeking Doorzoeking ter inbeslagneming 101

6 xii Volledige inhoudsopgave Zeer bijzondere omstandigheden Beklag tegen inbeslagneming Telefoontap Vorderen van gegevens Convenanten tussen politie en ziekenhuizen STRAFRECHTELIJKE VERVOLGING VAN MEDISCH HULPVERLENERS Inleiding Terminologie Wettelijke begrippen Definities van de IGZ Klagen, eisen, vervolgen en maatregelen Acties van de patiënt of diens nabestaanden Acties van de zorginstelling Acties van externe organisaties Samenloop van procedures Medische fouten en de IGZ Melding aan de IGZ Patiëntveiligheid en blame free melden Strafrechtelijke aansprakelijkheid voor medische fouten Onderzoek naar medische fouten De beslissing over vervolging Artikel 12 Sv Kwalificatie van medische fouten De praktijk van vervolging voor medische fouten Onbevoegd handelen Fouten met betrekking tot het inschatten van de ernst van de situatie Fouten met betrekking tot het instellen van een behandeling Fouten in de uitvoering van de zorg of de behandeling Organisatiefouten Niet-reguliere geneeskunst STRAFRECHT, TENUITVOERLEGGING VAN STRAF EN ZORG Inleiding Zorg in detentie Keuring en controle Gedwongen behandeling Overlijden in detentie 141

7 Volledige inhoudsopgave xiii Onderzoek aan en in het lichaam Plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis Tbs Tbs met dwangverpleging Controle Gedwongen behandeling in Tbs Overlastbezorgers Strafrechtelijke aanpak Vrijwillige zorg Gedwongen zorg Geestesstoornis Gevaar Bereidheid tot vrijwillige opname De praktijk De uitvoering van de Wet BOPZ Nieuw beleid voor gedwongen zorg 153 BIJLAGEN 155 Bijlage I: Stroomschema toetsing euthanasie en hulp bij zelfdoding 156 Bijlage II: Stroomschema toetsing levensbeëindiging zonder verzoek 157 Bijlage III: Stroomschema toetsing late zwangerschapsafbreking 158 Bijlage IV: Stroomdiagram NODO-procedure 159 LIJST VAN GERAADPLEEGDE LITERATUUR 161 JURISPRUDENTIELIJST 167