Traumatische rouw Peta Schotanus juni 2017

Transcriptie

1 Traumatische rouw Peta Schotanus juni 2017

2 Michael Dudok de Wit: Father and daughter 2

3 Normale rouw Rouw is een normale reactie op een ingrijpende verlieservaring Rouw treedt alleen op wanneer er sprake is van een band Jaarlijks overlijden mensen in Nederland Maal 4 nabestaanden:

4 Inhoud Wat is normale verwerking? Hoe ondersteun je verwerking? Wat doe je als iemand worstelt met rouwproblematiek? Wat kun je vragen i.v.m. werkhervatting? Hoe adviseer je een leidinggevende hierover? 4

5 Kübler-Ross 5

6 William Worden 6

7 Rouwverwerking volgens het boekje 7

8 DSM 5 : Depressie en rouw Rouw: Een gevoel van leegte en verlies De somberheid neemt na enkele dagen tot weken in intensiteit af en steekt bij vlagen weer op, gaat gepaard met gedachten over of herinneringen aan de overledene Het verdriet kan gepaard gaan met positieve emoties en humor Gedachte-inhoud kent preoccupatie met gedachten en herinneringen aan de overledene Gevoel van eigenwaarde blijft doorgaans intact Gevoel van falen t.o.v. de overledene 8

9 DSM 5 : Depressie en rouw Depressie: Een sombere stemming, het zich niet kunnen voorstellen ooit weer blijdschap of plezier te ervaren De sombere stemming is aanhoudend Typerend is het allesdoordringende verdrietige en ellendige gevoel Zelfbekritiserende en pessimistische ruminaties Depressie gaat gewoonlijk gepaard met gevoelens van waardeloosheid en zelfhaat 9

10 Gecompliceerde rouw DSM 5: persisterende complexe rouwstoornis Slechts 10 % van de mensen komt in de problemen. Definitie: Gekenmerkt door ernstige en persisterende verdrieten rouwreacties, separatiepijn en separatiewanhoop 6-12 maanden na het verlies 10

11 Casus 11

12 Risicofactoren Kenmerken van de rouwende: (leeftijd, sekse, persoonlijkheid, eerdere verlieservaringen) Aard relatie met de overledene: (ambivalentie en afhankelijkheid) Aard van het overlijden: (verliezen van een kind, onverwachts overlijden, na een langdurige ziekte, meervoudige verliezen) 12

13 Traumatische rouw Definitie: Naast de kernsymptomen van de persisterende complexe rouwstoornis (de separatiepijn en wanhoop), depressieve klachten en klachten passend bij een posttraumatische stress stoornis (PTSS), waaronder Herbelevingen; Vermijding; Verhoogd angstniveau en prikkelbaarheid. 13

14 Voorbeelden traumatische omstandigheden Verkeersongevallen, natuurrampen, moord en suïcide. Terroristische aanslagen, (vluchten voor) oorlogsgeweld. Casus 14

15 Interview nabestaande slachtoffer van moord 15

16 Behandelstrategieën CGT EMDR Schrijfopdrachten Therapeutische rituelen 16

17 Conclusie Problematische rouw wordt gekenmerkt door een gebrek aan verbetering en verlichting van de klachten na verloop van tijd. Ondersteuning van verwerking: mobiliseren sociale netwerk, psycho-educatie geven over rouw, aansluiten bij wat iemand zelf aangeeft, eerdere ervaringen met het omgaan met nare gebeurtenissen, reacties normaliseren. Wanneer iemand worstelt met rouw: psycho-educatie, benoem dat de reacties die iemand heeft heel intens zijn maar heel gebruikelijk, benoem de normale angst om gek te worden, te overspoelen. 17

18 T.a.v. de werkhervatting: blijf dichtbij wat de nabestaande zelf aangeeft aan te kunnen, neem kennis van diens copingsstijl, probeer een inschatting te maken van iemand s draagkracht van voor het overlijden van de dierbare, inventariseer hoe de verhouding is met collega s en leidinggevende Adviseren leidinggevende: hoe kent de leidinggevende de persoon van voor het verlies, hoe is de verhouding met de collega s en de leidinggevende, wat weten deze over rouw en verliesverwerking. Overleg met werknemer, wees transparant, maak duidelijke afspraken maar wees ook bereid die aan te passen als het nodig is. 18

19 19