SCHOOLPLAN Het Reliëf - Het Sloepje

Transcriptie

1 SCHOOLPLAN Het Reliëf - Het Sloepje Op basis van het Attendiz Instituutsplan

2 Inhoud 1. Inleiding Algemene schoolgegevens Missie, visie en uitgangspunten van de school Hoe staat onze school er voor in 2016? Ons onderwijsbeleid Onze opbrengsten Onderwijsondersteuning en leerlingenzorg Veiligheidsbeleid Personeelsbeleid Huisvestings- en financieel beleid Kwaliteitszorg en kwaliteitsbeleid Bijlagen

3 Inleiding In dit schoolplan geven wij een vooruitblik naar Waar staat onze school in 2016 en waar willen we zijn in Door dit te beschrijven in een plan willen we onszelf, de ouders, de inspectie en het bevoegd gezag duidelijkheid bieden over onze uitgangspositie en verantwoording afleggen over onze plannen voor de periode tot en met Het Attendiz Instituutsplan is de oplegger voor dit schoolplan. Terugkijkend op de afgelopen periode van is er veel veranderd. De introductie van de wetten Passend Onderwijs en Kwaliteit (V)SO en de daling van het aantal leerlingen hebben geleid tot een herinrichting van het speciaal onderwijs in Enschede. Eén van de uitgangspunten van Passend Onderwijs is dat het onderwijs zoveel mogelijk thuisnabij geboden wordt. Dit resulteerde in 2013 in een opsplitsing van Onder de Kap in een locatie in Hengelo en een locatie in Enschede. De indeling van leerlingen op basis van doelgroepen werd losgelaten en de leerlingen werden ingedeeld op basis van leerroute en uitstroomniveau (arbeidsmarkt, dagbesteding en vervolgonderwijs). Hierdoor werden de scholen SO Het Mozaïek en SO Onder de Kap op 1 augustus 2014 samengevoegd. In 2015 kreeg deze samengevoegde school de nieuwe naam Het Reliëf. Op Het Sloepje werd onderwijszorgklas De Regenboog opgestart. De onderwijszorgklas is een directe samenwerking tussen zorgaanbieder Jarabee en Attendiz en is een arrangement voor jonge leerlingen met een intensievere ondersteuningsvraag. In groep Regenboog werken leerkrachten van Het Sloepje samen met pedagogisch medewerkers van Jarabee aan één kind, één plan. Indicatie voor het onderwijszorgarrangement gaat via de gemeente en wordt altijd afgestemd met het samenwerkingsverband. Het leerlingenaantal daalt. Om Attendiz financieel gezond te houden, wordt steeds goed gekeken naar de optimalisatie van de huisvesting. Zowel Het Reliëf als Het Sloepje zaten in te grote panden. Binnen Attendiz kwam door interne verschuiving het pand aan de Floraparkstraat beschikbaar. Dit schoolgebouw is precies groot genoeg om beide scholen samen te huisvesten. Per zijn beide scholen gehuisvest aan de Floraparkstraat. Het Sloepje en Het Reliëf bieden onderwijs aan leerlingen van groep 1 t/m 8 met een psychiatrische en/of psychische en/of gedragsstoornis. Het Sloepje verzorgt het onderwijs aan groep 1 en 2 en Het Reliëf aan groep 3 t/m 8. Omdat we willen uitdragen één school te zijn met een onderbouw (Het Sloepje), een midden -en bovenbouw (Het Reliëf), is dit plan een gezamenlijk schoolplan van beide scholen. Op veel gebieden maken de scholen dezelfde ontwikkeling door en zorgen zij samen voor een doorgaande lijn in onderwijs aan deze specifieke doelgroep. Indien de scholen onderling afwijken, zal dat specifiek vermeld worden in dit schoolplan. Op verschillende momenten in de schoolloopbaan en zeker na de kleuterperiode vindt een heroverweging plaats van de doorstroom van de leerlingen naar een vorm van vervolgonderwijs (regulier of speciaal (basis)onderwijs). Vanuit het werken met individuele handelingsplannen zijn wij zowel op Het Sloepje als op Het Reliëf overgestapt naar het werken met ontwikkelingsperspectieven en groepsplannen. Opbrengstgericht werken staat hoog op onze agenda. We bieden leerlingen een leeromgeving waarin zij tot maximale ontplooiing en leerprestaties kunnen komen. Goed onderwijs wordt gekenmerkt door bereikte resultaten: de opbrengsten. Met een einddoel voor ogen van hetgeen we met de leerlingen willen bereiken, kunnen wij concrete doelen voor de langere en korte termijn vaststellen. 3

4 Resultaten bereik je alleen door het bieden van goed onderwijs. Een goede leerkracht is een belangrijke voorwaarde voor goede leerprestaties. Het personeel wordt dan ook uitgedaagd en gestimuleerd het maximale uit zichzelf te halen. Bij kwaliteit in het onderwijs staat de relatie tussen leerkracht en kind centraal. Een leerkracht leert niet van bovenaf, maar vooral door reflecteren en gereflecteerd worden op eigen handelen. De Attendiz Academie, een goede gesprekkencyclus, de school als professionele leergemeenschap helpen ons om te blijven leren. Kwaliteitszorg kreeg een prominente plek door de concrete invoering van kwaliteitskaarten, een handvat om kwaliteit op een structurele manier te implementeren en te borgen. Het kwaliteitskader van Attendiz bestaat uit negen verschillende kwaliteitsaspecten. De kwaliteitskaarten worden gefaseerd ingevoerd. Ieder schooljaar staat een aantal kwaliteitsaspecten, met de bijbehorende kwaliteitskaarten, centraal. In schooljaar 2014/2015 waren dat de aspecten 2, 3 en 7. In het schooljaar 2015/2016 lag de focus op de kwaliteitsaspecten 6 en 8. De kwaliteitskaarten vormen een belangrijk handvat voor ons om de kwaliteit op peil te houden, te borgen en te verhogen. Komende vier jaren zullen wij ons verder richten op professionele cultuur, persoonlijk meesterschap, opbrengstgericht werken, 21e-eeuwse vaardigheden, ICT-vernieuwingen, positive behavior support, intensivering samenwerking met zorg, invoering nieuw leerlingvolgsysteem en nog veel meer. Lees dit schoolplan waarin wij u een vooruitblik geven naar 2020! Carla Hilbink, directeur Vastgesteld door het bevoegd gezag : Instemming van onze MR :

5 Algemene schoolgegevens Naam van onze school: Het Reliëf/ Het Sloepje Adres: Floraparkstraat HX Enschede Tel Denominatie: Bijzonder neutraal Schooltype: Speciaal onderwijs Bestuur van onze school: Attendiz Adres: Welbergweg PE Hengelo Postbus KC Hengelo Samenwerkingsverband: Naam Website Aantal medewerkers per : Totaal Het Reliëf : 29 Directie : 2 Totaal Het Sloepje: 18 Directie : 1 Fte's : 22,46 Directie: 2,0 Fte s : 10,33 Directie: 0,6 Aantal leerlingen per : Het Reliëf : 105 Het Sloepje : 37 Aantal leerlingen per : Het Reliëf: 113 Het Sloepje: 47 Verdeling van de leerlingaantallen per : schooltype: OB MB BB Speciaal onderwijs OZ-klas 12 5

6 1. Missie, visie en uitgangspunten van de school Het Reliëf en Het Sloepje vallen onder het bestuur van Attendiz. De centrale missie van Attendiz is: Alle kinderen met specifieke onderwijsbehoeften: krijgen de kansen die nodig zijn om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. bieden wij de ondersteuning die zij nodig hebben in hun ontwikkeling. horen erbij; geen kind wordt om reden van een individuele beperking, aanleg, tempo of motivatie uitgesloten. 3.1 De kernwaarden van onze school Wij staan voor kwalitatief goed onderwijs aan leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoefte op het gebied van gedrag. De drie kernwaarden van onze school zijn: 1. Vertrouwen 2. Veiligheid 3. Respect De overkoepelende waarde is plezier. Een positief klimaat is een voorwaarde om tot optimale ontplooiing te kunnen komen. Wij willen een school zijn waar kinderen, ouders en personeel met veel plezier komen. Kinderen met verschillende achtergronden en religies en uit verschillende culturele omgevingen spelen en werken met elkaar en ontwikkelen respect voor elkaar; want zij vormen de maatschappij van de toekomst. Op onze school streven wij ernaar leerlingen een veilige plek te bieden en een stevige basis voor de toekomst. 3.2 De missie van onze school Wij bieden onderwijs aan leerlingen van groep 1 t/m 8 die zich kenmerken door dusdanige intensieve ondersteuningsbehoeften op gebied van de sociaal-emotionele ontwikkeling waardoor zij niet naar de reguliere basisschool of het speciaal basisonderwijs kunnen gaan. Voor deze specifieke doelgroep bieden wij: de kansen die nodig zijn om zich optimaal te kunnen ontwikkelen; voor de leerlingen in de onderbouw is er indien nodig de mogelijkheid van een combinatie onderwijs/zorg in de vorm van de OZ-klas. de ondersteuning die zij nodig hebben in hun ontwikkeling. dat zij erbij horen; geen kind wordt om reden van een individuele beperking, aanleg, tempo of motivatie uitgesloten. Wij willen een school zijn waar leerlingen, met specifieke onderwijs-en ondersteuningsbehoeften worden uitgedaagd te leren. Door de leerlingen scherp in beeld te hebben kunnen wij sturing geven op wat zij zowel didactisch als pedagogisch nodig hebben om tot individuele ontplooiing te komen. In de onderbouw hanteren wij de slogan Door volgen en sturen naar opbrengst en groei, waarbij het accent ligt op het stimuleren, prikkelen en uitdagen om de volgende stap in de ontwikkeling te kunnen maken. 6

7 3.3 De visie van onze school Bieden van een passend en ambitieus onderwijsaanbod. De ondersteuningsvraag van de leerling vormt het motief voor ons handelen. Ouders als partner! School en ouders zijn elkaars partners, samen zorgen wij voor een optimaal schoolklimaat. Dit is goed voor het kind, de ouders en de school. Wederkerigheid en gelijkwaardigheid staan centraal in de contacten met ouders. Handelingsgericht werken in een kader van opbrengstgericht onderwijs. Onze visie op leerlingen Elk kind hoort erbij en heeft recht op goed onderwijs. Iedere leerling heeft talent en verdient kansen om tot optimaal presteren te komen Wij zijn verplicht om eruit te halen wat erin zit. Wij zullen steeds opnieuw moeten zoeken naar ingangen bij elk kind om te komen tot de juiste pedagogische en didactische afstemming. Al onze acties en ontwikkelingen zijn terug te voeren naar één doel: Verbeteren van de ontwikkelingsperspectieven van elke individuele leerling! Leerlingen die onze school bezoeken, hebben vaak al meerdere schoolwisselingen gehad en hebben regelmatig een negatief zelfbeeld en een negatieve schoolbeleving. Het is onze opdracht om voor elk kind een veilige en gestructureerde omgeving te bieden waarin het kind voelt dat het gewaardeerd, gerespecteerd, begrepen en geholpen wordt. Onze visie op onderwijs Onderwijs is gericht op optimale opbrengsten. Iedere leerling heeft een ontwikkelingsperspectief, waarin de ondersteuningsbehoefte en het integratieve beeld richting geven voor het didactische en pedagogisch handelen. Meten is weten ; op basis van resultaten op methode-onafhankelijke toetsen, respons op instructie en gedijen van de leerling, worden doelen voor de komende periode opgesteld. Convergente differentiatie: onderwijs is afgestemd op het gemiddelde van de groep, maar ook rekening houdend met individuele verschillen; basisaanbod - intensief en verdiept programma. Planmatig onderwijs: we werken vanuit doelen. Voor alle vakgebieden hanteren wij methoden. Voor de groepen 1 en 2 worden de methoden steeds meer als bronnenboeken gebruikt. De doelen zijn leidend voor het aanbod, daar worden de activiteiten bij gezocht of zelf bedacht. Een uitdagende leeromgeving: benutten van talenten. Boeiend en betekenisvol onderwijs. Een ononderbroken ontwikkelingslijn. Aandacht voor de totale ontwikkeling van de leerling, waarbij de focus ligt op taal, rekenen en de sociaal-emotionele ontwikkeling. Stimuleren en ontwikkelen van samen (coöperatief) leren. Stimuleren, ontwikkelen en toepassen van 21 ste eeuwse vaardigheden, waaronder ICT. Bevorderen van zelfstandigheid. Onze visie op een veilig schoolklimaat Wij staan voor een veilig, gestructureerd, uitdagend, positief en respectvol schoolklimaat. Onze school moet een veilige plaats zijn waar leerlingen, ouders en personeel met veel plezier komen. Wat vinden wij belangrijke pijlers voor een veilig schoolklimaat: Rust, structuur en regelmaat binnen de school en in de klas. 7

8 Veiligheid, je veilig en geaccepteerd voelen, in en rond de school. Zichtbare gedragsverwachtingen: in de hele school wordt zichtbaar aangegeven welk gedrag in welke ruimte van je verwacht wordt. Positief gedrag wordt gezien, gewaardeerd en beloond. De inrichting van de school en de klas straalt rust uit en is tegelijkertijd uitdagend en afgestemd op de belevingswereld van het kind. Een prettige, open school- en klassensfeer. Ouders zijn belangrijke partners, samenwerken staat voorop. 8

9 Hoe staat onze school er voor in 2016? Het onderwijsbeleid van onze school wordt door een aantal factoren bepaald. De hoofdlijnen van het beleid worden bepaald door de overheid. Landelijke ontwikkelingen zijn in algemene zin bepalend voor de richting van het onderwijs. Tussen datgene wat vanuit de overheid wordt bepaald en datgene wat de school tot haar eigen ambities rekent, reikt Attendiz, het bestuur van onze school, richtlijnen aan die mede de inhoudelijke (in)richting van onze school inkleuren. Tenslotte bepaalt onze school zelf hoe het onderwijsbeleid voor de komende jaren zal worden vormgegeven. 4.1 Kansen & bedreigingen, sterke & zwakke punten van onze school Onze school staat op het standpunt dat bedreigingen die op onze school afkomen, voor zover mogelijk, geneutraliseerd moeten worden en dat de kansen die zich aandienen moeten worden verzilverd. Kansen voor onze school - Op basis van de opbrengstgegevens van meerdere schooljaren conclusies trekken voor de inrichting van het onderwijs. - Schoolstandaard sociaal-emotionele ontwikkeling vaststellen op basis van verzamelde data van meerdere meetmomenten. - Samenwerking met zorgpartners verbreden en verdiepen; onderwijszorgconcept verbreden. - Intensivering van de afstemming met het samenwerkingsverband. - Doorontwikkelen van professionele schoolcultuur: - Verhogen betrokkenheid team bij nieuwe ontwikkelingen, veranderingen, etc. - Het onderling bespreken van belemmeringen in het werk en het functioneren van medewerkers. - Afstemming hanteren van dezelfde regels (eenduidigheid in hoe om te gaan met moeilijk gedrag van leerlingen). - Regie door CvB op externe disciplines verstevigen. - OPP: - Aanscherpen op niveau bij uitstroom. - Leerlingen nog actiever betrekken bij OPP. - Onderwijstijd nog meer dan nu als middel inzetten. - PBS: - Borging en doorontwikkelen. - Afstemming tussen Het Reliëf en Het Sloepje. - Verder professionaliseren van didactische vaardigheden: - Instructievaardigheden (Interactieve Gedifferentieerde Directe Instructie (IGDI). - Toepassen en borgen van technieken uit Teach like a Champion. - Ontwikkelen en toepassen 21 e eeuwse vaardigheden en ICT. - Onderwijsaanbod voor de leerlijn leren leren. - Invoering LVS ParnasSys. - Ouderbetrokkenheid blijvend stimuleren en vergroten. - Evaluatie en borging kwaliteitszorg. - Op basis van data incidentenregistratie consequenties voor onderwijs vaststellen. - Vergroten veiligheidsbeleving van leerlingen en personeel. 9

10 - Aanbod: - Lesmateriaal voor leerlingen met een zeer specifieke ondersteuningsbehoefte. - Zelfredzaamheid. - Samenwerken / coöperatief leren bevorderen. - Aanbod creatieve vakken herbezien. - Personeel: - Passend nascholingsaanbod. - Ondersteunen en begeleiden nieuw personeel. - Vervangingsteam. Bedreigingen voor onze school Daling leerlingenaantal. Personeel dat affiniteit heeft en competent is om met deze doelgroep te werken, is moeilijk te vinden zowel binnen als buiten Attendiz. Daardoor moet er vaak intern een oplossing gezocht worden. Dit resulteert in interne personeelswisselingen en hoge belasting van vast personeel. Ziekte van personeel kan nauwelijks opgevangen worden. Hoog verzuimpercentage omdat voornamelijk leerkrachten die gebruik hebben gemaakt van interne mobiliteit niet competent blijken voor de doelgroep. Relatief veel formatie in het niet onderwijzend personeel. Doorstroom naar VSO leidt niet altijd tot bestendiging in VSO. Veel leerlingen stromen pas in groep 5 en 6 binnen en hebben vaak een grote didactische achterstand (weinig reparatietijd ). Leerlingen worden vaak voor een korte periode geplaatst. Veel leerlingen stromen na de teldatum in, waardoor deze leerlingen niet bekostigd worden. Leerlingen die in een klinische dagbehandeling worden geplaatst, moeten vaak tijdelijk naar een andere school. Dit komt de schoolgehechtheid niet ten goede. Sterke punten van onze school Combinatie onderwijs-zorg in onderbouw; onderwijszorgarrangement. Gezamenlijke huisvesting onderbouw-middenbouw-bovenbouw > combineren functies, taken en nascholing/ bevordering afstemming en doorgaande lijn. Bestendiging doorstroom vanuit groep 2. Opbrengstgericht werken. Elke leerling heeft een actueel ontwikkelingsperspectiefplan (OPP). CvB is regievoerder op leerlingenzorg. Prettige, inspirerende leeromgeving. Structuur en kaders. Onderwijsaanbod voor leerlingen met zeer intensieve ondersteuningsbehoefte op gebied van gedrag. Krachtig pedagogisch klimaat. Zeer competente leerkrachten. Personeel met passie voor leerlingen met een specifieke ondersteuningsvraag. Weinig tot geen thuiszitters. Deskundigheid in ABC (Agressievisie, Beroepshouding & Communicatie-methodiek). 10

11 Positive Behavior Support (PBS). Voorlopige schoolstandaard taal en rekenen. Werken met groepsplannen. Incidentenregistratie. Ouders waarderen school met 7,9 (midden -en bovenbouw) en met een 8,3 (onderbouw). Leerlingen vanaf groep 6 waarderen de school met 8,3 ( 0,8 hoger dan 4 jaar geleden). Respectprotocol. Onderwijsinhoudelijke werkgroepen. Sterk teambreed deskundigheidsaanbod gericht op verbeteren van opbrengsten en omgaan met moeilijk gedrag. Zwakke punten voor onze school Leerlingen stromen vaak op lager niveau uit dan je op grond van de IQ-gegevens verwacht. Visie op actief burgerschap en sociale integratie in zowel het schoolplan als de schoolgids. Methode sociaal-emotionele ontwikkeling voldoet niet aan de verwachtingen. Leerlingen vanaf groep 5 scoren laag op begrijpend lezen. 4.2 Vooruitblik We weten waar de belangrijkste aandachtspunten voor onze school liggen. Die aandachtspunten zetten we om in concrete doelstellingen. In de volgende hoofdstukken lichten wij toe op welke accenten ons beleid komt te liggen en welk tijdpad daaraan hangt. Ieder van de negen kwaliteitsaspecten uit het Attendiz kwaliteitskader komt daarbij aan bod. 11

12 5. Ons onderwijsbeleid De wet Passend Onderwijs en de wet Kwaliteit (V)SO bieden op landelijk niveau de belangrijkste kaders waarbinnen het onderwijs op onze school wordt vormgegeven. Deze nieuwe wetten hebben voor Attendiz geleid tot twee belangrijke uitgangspunten: maximale ontplooiing en thuisnabij onderwijs. Deze twee uitgangspunten vormen de input voor een aantal belangrijke ontwikkelpunten. Met de kwaliteitskaarten biedt Attendiz onze school een stevig handvat om systematisch aan de invoering en borging van deze ontwikkelpunten te werken. In het volgende hoofdstuk staan wij uitgebreid stil bij onze opbrengsten. In dit hoofdstuk lichten wij eerst de volgende kwaliteitsaspecten toe: Leerstofaanbod Onderwijstijd 5.1 Ons leerstofaanbod Een boeiend leerstofaanbod vinden wij belangrijk. Naast een sterk programma, geldt dat onze leraren het onderwijs op een dusdanige manier weten aan te bieden dat leerlingen worden uitgedaagd tot leren en ontdekken én dat zij plezier ervaren in het leren door het opdoen van succeservaringen. Hiermee wordt het leerrendement van de leerlingen vergroot. Ons leerstofaanbod is eigentijds, breed en afgestemd op de kerndoelen, zowel op het gebied van rekenen en taal als voor de leergebiedoverstijgende vormingsgebieden. Onze leraren stemmen dit af op de onderwijsbehoeften die kenmerkend zijn voor de leerlingpopulatie. Waar dat gewenst is, intensiveren of verdiepen we het aanbod. Voor leerlingen met zeer ernstige lees -en taalproblemen hanteren wij het dyslexie-protocol van Attendiz. De doelen voor de cognitieve en leergebiedoverstijgende vakken zijn leidend zijn voor het aanbod. Ons leerstofaanbod van de leerroute sluit aan op de uitstroombestemming en de leerinhouden voorzien in een doorgaande lijn. Groep 1 en 2 Vak Methode/Leerlijn Korte toelichting Rekenen/ taal/lezen Kleuterplein Deze methode biedt naast de kernvakken ook de andere kennisgebieden aan. Rekenen Gecijferd bewustzijn Taal/lezen Fonemisch bewustzijn Taal/lezen Taal/lezen/ sociaal emotionele ontwikkeling Sociaal emotionele ontwikkeling Sociaal emotionele ontwikkeling Actief burgerschap en sociale integratie De Lettermuur Aanbod van ontwikkelingsmaterialen en een gericht aanbod in de spelsituaties Goed gedaan Kleuterplein Positive Behavior Support Kleuterplein Goed gedaan Aanvullend aan de methode; aansluitend bij de belevingswereld van het jonge kind. De leerlijn Sociaal gedrag van het CED wordt gevolgd; de doelen zijn per schooljaar in een jaarplanning weggezet. Goed gedrag kun je leren! Bekrachtigen van positief gedrag staat centraal. Het aanbod is verweven in de genoemde methodes. 12

13 Groep 3 t/m 8 Vak Methode/Leerlijn Korte toelichting Aanvankelijk taal/ Veilig leren lezen (gr 3) lezen Taal Taal actief Woordenschat Spelling Technisch lezen Veilig leren lezen (gr 3) Lekker lezen Begrijpend lezen Tekstverwerking gr 4 Nieuwsbegrip 5 t/m 8 Schrijven Pennenstreken Rekenen en wiskunde Wereld in getallen Sociaal emotionele Goed gedaan Sociaal emotionele ontwikkeling ontwikkeling Sociaal emotionele ontwikkeling Positive Behavior Support Goed gedrag kun je leren! Bekrachtigen van positief gedrag staat centraal. Actief burgerschap en sociale integratie Goed gedaan (3 t/m 8) Nieuwsbegrip (4 t/m 8) Het aanbod is verweven in de genoemde methodes. TV weekjournaal Verkeer Klaarover! Verkeerskrant VVN Aardrijkskunde Grenzeloos Natuur Binnenstebuiten Geschiedenis Eigentijds Engels Groove.me Muziek Moet je doen Tekenen Moet je doen Handvaardigheid Moet je doen 5.2 Onze onderwijstijd De belangrijkste taak van onze school is kwalitatief goed onderwijs geven. De tijden waarop onze school lesgeeft, de schooltijden, bepalen wij zelf en die zijn terug te vinden in onze schoolgids. De overheid heeft vastgelegd hoeveel tijd scholen moeten besteden aan onderwijs, de onderwijstijd. Onderwijstijd beschouwen wij als een middel om beleidskeuzes te verwezenlijken. Wij verdelen de tijd zodanig over de vakken dat leerlingen in staat zijn het onderwijsprogramma tot zich te nemen. De verdeling van de onderwijstijd past bij de uitstroomprofielen van onze school. In onderstaande adviesurentabel geven wij weer hoeveel tijd wij gemiddeld aan welke vaardigheden besteden. De lesroosters in de klassen zijn gebaseerd op dit model. De verantwoording van de verdeling van de uren is als bijlage opgenomen. 13

14 Groep 1 en 2 Vaardigheden groep 1-2 Percentage Aantal uren per week Taalontwikkeling 32% 8 uur Rekenen/wiskunde 12% 3 uur Functieontwikkeling 24% 6 uur SEO 22% 5 uur en 30 min Bewegingsonderwijs 10% 2 uur en 30 min Pauze (geen onderwijstijd) 2 uur en 30 min 2 uur en 30 min Bruto onderwijstijd 27 uur en 30 min 27 uur en 30 min Netto onderwijstijd 25 uur 25 uur Groep 3 t/m 8 Vakgebied groep 3 t/m 5 percentage uren per week groep 6t/m8 percentage uren per week Taal / lezen/ schrijven 40% (inclusief schrijven) 10 uur Rekenen en wiskunde 20% 5 uur Wereldoriëntatie/ kennisgebieden: Aardrijkskunde Geschiedenis Natuur Maatschappelijke verhoudingen (staatsinrichting) Geestelijke stromingen Kunstzinnige oriëntatie handvaardigheid tekenen Muziek 2% 6% 1 u en 30 min 5% 1 uur en 15 min 37 % 9 u en 15 min 21% 5 u en 15 min 8% 2 uur 5% 1 uur en 15 min 2% 30 min 30 min Sociaal-emotionele redzaamheid 10% 2 u en 30 min 10% 2 uur en 30 min Verkeer 2 % 30 min 2% 30 min Bevordering gezond gedrag 4% 1 uur 2% 30 min Lichamelijke opvoeding 4% 1 uur 4% 1 uur Burgerschapsvorming 2% 30 min 4% 1 uur Pauze (onderwijstijd) 5% 1 u en 15 min 5% 1 uur en 15 min Pauze (geen onderwijstijd) 2 uur en 30 min 2 uur en 30 min Bruto onderwijstijd 27 uur en 30 min 27 uur en 30 min Netto onderwijstijd 25 uur 25 uur 14

15 5.3 Voorkomen van lesuitval Om lesuitval en verzuim van leerlingen te voorkomen, hebben wij hiervoor een schoolbeleid opgesteld. Zie bijlage. Attendizbreed zal ook een verzuimbeleid worden opgesteld. 5.4 Vooruitblik Vanuit het kwaliteitsonderzoek, de interne audits en op basis van resultaten op de methodeonafhankelijke toetsen komen de volgende punten naar voren betreffende leerstofaanbod: Schooljaar : Het aanbod voor de sociaal- emotionele ontwikkeling wordt schoolbreed onder de loep genomen. Aanbod actief burgerschap en sociale integratie beschrijven. Het leerstofaanbod voor leerlingen met zeer intensieve ondersteuningsbehoefte nog beter afstemmen op de behoefte van de leerling. Aanbod begrijpend lezen heroverwegen (groep 5 t/m 8). Beschrijven hoe de 21st century skills worden geoperationaliseerd en nascholing onderwijzend personeel. Integreren van ICT-middelen en multimedia in onderwijs + beschrijving werkwijze. Invoeren aanbod leren leren. Onderwijstijd als instrument van schoolbeleid inzetten. Adviesurentabel onderwijszorgklas. Verzuimbeleid school afstemmen op het beleid dat door Attendiz ontwikkeld wordt. Afstemming PBS-programma Het Reliëf en Het Sloepje. Schooljaar : Ontwikkelen en toepassen 21e eeuwse vaardigheden. Integreren van ICT-middelen en multimedia in onderwijs + beschrijving werkwijze. Aanbod samenwerken en coöperatief leren beschrijven. Aanbod bevorderen zelfredzaamheid beschrijven. Implementeren aanbod leren leren. Onderwijstijd als instrument van schoolbeleid inzetten. Leerstofaanbod voor de creatieve vakken herbezien. PBS vervolg (derde jaar). Schooljaar : Ontwikkelen en toepassen 21e eeuwse vaardigheden. Uitbreiden van integreren en toepassen van ICT-middelen en multimedia in onderwijs. Implementatie samenwerken en coöperatief leren. Implementatie zelfredzaamheid. Borgen PBS. Schooljaar : 21st century skills zijn verbonden met het dagelijks handelen van de leerkracht - het werken op basis van 21st century skills is volledig geïntegreerd in de dagelijkse praktijk. Integreren van ICT-middelen en multimedia. 15

16 2. Onze opbrengsten Opbrengstgericht werken betekent dat de leeropbrengsten van de leerling, de klas en de school het uitgangspunt zijn geworden. Wij werken opbrengstgericht door ons planmatig in te zetten voor het verbeteren van de vorderingen van onze leerlingen. Dit doen wij door hoge doelen te stellen, hieraan gericht te werken en onze leerlingen systematisch te volgen in hun vorderingen. 6.1 Opbrengstgericht werken hoe doen wij dat in onze school? Wij willen de toegevoegde waarde van ons onderwijs aantonen. We kijken daarom niet alleen naar de eindopbrengsten van onze leerlingen, maar we zetten deze resultaten ook af tegen een relevante standaard. Dat gebeurt op drie niveaus: 1. Op schoolniveau 2. Op groepsniveau 3. Op leerlingniveau Opbrengsten op schoolniveau Schoolbespreking Twee keer per schooljaar meten we of de leeropbrengsten van alle leerlingen in de school op het juiste niveau liggen. Dat doen we tijdens een schoolbespreking. Indien nodig nemen we maatregelen die de hele school aangaan. Opbrengsten op groepsniveau Groepsplanbespreking Twee keer per schooljaar meten we of de leeropbrengsten in elke groep in lijn liggen met de ambitie schoolstandaarden. Deze vergelijking zegt ons of we maatregelen moeten nemen ten aanzien van de hele groep. Opbrengsten op leerlingniveau Ontwikkelingsperspectief Voor iedere leerling wordt binnen zes weken na plaatsing een ontwikkelingsperspectief (OPP) opgesteld. De Commissie voor de Begeleiding (CvB) stelt het OPP vast. In het OPP is o.a. een diagnostisch beeld van de leerling opgenomen, met daarin IQ-gegevens, het niveau op de leerlijnen van de kernvakken en andere specifieke leerlingkenmerken. In het OPP wordt beschreven welke leerroute het beste bij de leerling past. Ook wordt een uitspraak gedaan over het verwachte uitstroomniveau en de uitstroombestemming van de leerling. Gedurende dit proces vindt overleg plaats met ouders. Leerlingvolgsysteem De voortgang van iedere leerling wordt bijgehouden in het leerlingvolgsysteem. Daarin wordt elke leerling systematisch en planmatig gevolgd. Wij evalueren ieder jaar of de leerling zich ontwikkelt volgens het OPP en maken op basis daarvan beredeneerde keuzes. Leerlingrapport Vanaf groep 3 krijgen leerlingen twee keer per jaar een rapport: in januari/februari en in juni/juli. In het rapport wordt een beoordeling gegeven voor alle vakken op basis van de methode (on)afhankelijke toetsen, respons op instructie, werkstukken en/of observatie. Ook voor de leergebiedoverstijgende vakken, werkhouding en sociaal emotionele ontwikkeling, wordt een niveau 16

17 gegeven. Het rapport geeft ouders en leerlingen inzicht in het leerproces en vergroot de betrokkenheid van de leerling op het eigen leerproces. Komende periode zal het huidige rapport geëvalueerd worden en indien nodig aangepast. Ook zal onderzocht worden of een rapport voor groep 1 en 2 wenselijk is. Individuele bespreking De vraag die twee keer per schooljaar beantwoord moet worden is: wat heeft deze leerling nodig om zijn of haar OPP te behalen? Soms moeten we het onderwijs aan een leerling nog verder aanscherpen of verfijnen om het onderwijs en/of de ondersteuning nog meer te laten aansluiten bij de behoeften van de leerling. We bespreken van elke leerling de volgende drie criteria: Is er voldoende vaardigheidsgroei? Wordt de leerstof beheerst? Gedijt de leerling: is er sprake van voldoende welbevinden en betrokkenheid? Indien een leerling zich niet ontwikkelt op een of meerdere van de drie genoemde punten, verzamelen we handelingsgerichte gegevens en bepalen we welk doel we willen nastreven en wat de onderwijs-en ondersteuningsbehoeften zijn. Op grond hiervan nemen we een individuele maatregel of we wijzigen van arrangement. In dat geval zal het OPP worden aangepast. Als er veel gelijksoortige individuele maatregelen nodig zijn in één groep, dan pakken we dit groepsgewijs aan. Schoolstandaard In de toekomst zullen er landelijke standaarden komen voor het (voortgezet) speciaal onderwijs, zodat wij onze schoolresultaten daar tegen af kunnen zetten. Op dit moment zijn die landelijke standaarden er echter nog niet. Daarom beoordelen we onze behaalde opbrengsten op grond van schooleigen standaarden en maken we duidelijk welke consequenties we verbinden aan de uitkomsten van deze evaluatie voor de inrichting van ons onderwijs. Schoolstandaard kernvakken groep 1 en 2 (Het Sloepje) De voorlopige schoolstandaard taal en rekenen is vastgesteld door alle resultaten van de eindtoetsen van cito taal en rekenen van juni 2015 van hoog naar laag te ordenen en vervolgens in deze ordening drie lijnen te trekken, één bij de 20% van de scores, één bij de 80% en één bij de 100%. Deze drie lijnen corresponderen met de drie standaarden die Het Sloepje hanteert: 1. Gevorderde standaard, voor de beste 20% leerlingen (gelijk aan ondergrens CITO niveau I) 2. Voldoende standaard, voor de beste 80 % leerlingen (gelijk aan CITO niveau III) 3. Minimum standaard, voor de beste 100 % leerlingen (gelijk aan CITO V) Op basis van deze voorlopige schoolstandaarden voor taal en rekenen heeft de CvB van Het Sloepje besloten om de ambitie schoolstandaarden voor de komende twee jaren vast te stellen op het landelijke niveau. Door ook de komende jaren de schoolopbrengsten in kaart te brengen en deze te vergelijken met elkaar zullen de schoolstandaarden kunnen worden verfijnd. Schoolstandaard kernvakken groep 3 t/m 8 (Het Reliëf) Bij Het Reliëf is voor rekenen en taal uitgegaan van de schoolstandaard van voor de samenvoeging van Het Mozaïek en Het Reliëf. Op basis van drie meetmomenten van na de samenvoeging, zal in juni 2017 de schoolstandaard opnieuw worden vastgesteld. Schoolstandaard sociaal emotionele competentie In het schooljaar is gestart met de afname van de Sociale Competentie Observatie Lijst (SCOL). SCOL is een leerlingvolgsysteem voor sociale competentie. Na drie schooljaren met 17

18 meetmomenten zullen wij voor groep 1 t/m 8 onze schoolstandaard voor de sociale competenties vaststellen (juni 2018). Standaard voor de onderwijszorgklas Er is nog geen standaard voor de onderwijszorgklas. Ondanks de mate van de kortdurende trajecten en de grote wisseling in de groepssamenstelling, streven wij ernaar om voor de onderwijszorgklas per jaar een standaard vast te stellen. Praktijk / VMBO- B Leerroutes en voorlopige schoolstandaard middenbouw-bovenbouw (Het Reliëf) Totaal IQ Leer rendement Uitstroom niveau CITO < LR 50-75% Eind 5 of 6 C 25% VMBO K/G/T LR % Eind 7 of 8 C/B 50% HAVO/VWO > 105 LR > 100% Eind 8 B/A 25% Voorlopige schoolstandaard Succesfactoren voor opbrengstgericht onderwijs op Het Reliëf en Het Sloepje: Regie bij de CvB - De CvB is verantwoordelijk voor het bieden van de juiste ondersteuning en begeleiding op schoolniveau, groepsniveau en individueel niveau. De CvB bestaat uit de directeur, de adjunct-directeur, de zorgcoördinator, de gedragswetenschapper en de jeugdarts. De rollen en taken van de CvB-leden zijn opgenomen in een bijlage. De CvB bewaakt de leerlingenzorg van start tot verwijzing. Van eind naar begin - We redeneren van het einde terug naar het begin. We kijken eerst naar wat we willen bereiken en bepalen dan welke aanpak daar het beste bij past. We redeneren van de school naar de groep naar de leerling. Ons onderwijs stemmen we achtereenvolgens af op onze schoolpopulatie, dan op de groep en tenslotte kijken we naar de individuele leerling. We leggen de lat hoog - we zijn ambitieus: proberen het hoogst haalbare uit onze leerlingen en uit ons personeel te halen. Uitgaan van kansen - waar ben je goed in en hoe kunnen we dat inzetten en verstevigen? Leerlingen ingedeeld in jaargroepen - De leerlingen zijn verdeeld over jaargroepen. Groepsgrootte - Een klas bestaat gemiddeld uit 14 leerlingen. Intensieve begeleiding in de klas - In elke klas is naast de leerkracht een onderwijsassistent die in opdracht van de leerkracht leerlingen ondersteunt en begeleidt. Reguliere methoden - Wij maken gebruik van reguliere methoden en leermiddelen. De volledige leerstof van het basisonderwijs moet geleerd kunnen worden. Convergente differentiatie - De middengroep van onze schoolpopulatie is de basis voor de inrichting van ons onderwijsprogramma. Dit betekent dat we met de hele groep leerlingen telkens aan één set doelen werken. Dit biedt de meeste kansen op hoge opbrengsten voor onze leerlingen. Daarnaast kunnen leerlingen op deze manier ook van elkaar leren, sociaal en inhoudelijk. Voor de jongste groepen geldt dat de fasen van het IGDI-model meestal niet aaneengesloten worden aangeboden. Dat heeft te maken met de korte spanningsboog van jonge kinderen en de behoefte aan herhaling. Werken met groepsplannen - Op basis van de resultaten op de toetsen, respons op instructie en het gedijen worden de leerlingen van een groep bij taal/lezen en rekenen twee keer per 18

19 jaar ingedeeld in een basis, verdiepte en intensieve groep. In het groepsplan wordt het aangegeven hoe het programma in de verschillende groepen wordt vorm gegeven. Instructie volgens IGDI model (Interactieve Gedifferentieerde Directe Instructiemodel) - Een les volgens het IGDI model begint met een gezamenlijke startactiviteit. Vervolgens volgt een korte instructie. De leerlingen die voldoende hebben aan een korte instructie gaan hierna aan het werk (verdiepte groep). Deze leerlingen worden uitgedaagd dieper in de stof te duiken of om het probleem juist in een bredere context te onderzoeken Het merendeel van de leerlingen luistert ondertussen naar de basisinstructie van de leerkracht. Na de basisinstructie starten de meeste leerlingen met de zelfstandige instructie. Een klein deel van de leerlingen krijgt verlengde instructie (intensieve groep). De les wordt met de hele klas nabesproken en afgesloten. NB: Voor de jongste groepen geldt dat de fasen van het IGDImodel meestal niet aaneengesloten worden aangeboden. Dat heeft te maken met de korte spanningsboog van jonge kinderen en de behoefte aan herhaling. Deskundige en professionele leerkrachten die in staat zijn om juist deze specifieke doelgroep die kansen en mogelijkheden te bieden om zich zo optimaal als mogelijk te kunnen ontwikkelen. Nascholing Nascholing is gericht op het verhogen van de opbrengsten (IGDI- Teach like a Champion Opbrengstgericht onderwijs- leren van elkaar, PBS, ABC). 6.2 Onze opbrengsten hoe staan wij ervoor? In de schoolgids en op onze website leggen wij verantwoording af over onze opbrengsten. Het document Opbrengsten vermeldt de uitstroomgegevens van onze leerlingen, zowel einduitstroom als tussentijdse uitstroom. Ook wordt de vergelijking gemaakt tussen de uitstroom en de verwachting die in het OPP werd gesteld. Tevens maken wij jaarlijks een analyse van deze resultaten en verbinden wij daar consequenties aan voor de inrichting van ons onderwijs in het daarop volgende schooljaar. Opbrengstgericht werken is een continu proces. De standaarden en bijbehorende ambities worden daarom na enkele jaren opnieuw vastgesteld. Zodoende kunnen we steeds betere resultaten behalen voor de leerling, de groep en de hele schoolpopulatie. 6.3 Behaalt onze school vooraf gestelde doelen? De uitstroom van Het Sloepje laat zien dat afgelopen jaren iets meer dan de helft van de leerlingen doorstroomt naar een vorm van regulier onderwijs (met name speciaal basisonderwijs). Er is sprake van doorstroom naar een vorm van speciaal onderwijs bij iets minder dan de helft van de leerlingen. De uitstroom van Het Reliëf van de afgelopen twee jaren laat een nog sterk wisselvallig beeld zien. Het is lastig om nu al te spreken van een trend. Wat wel zichtbaar is dat de uitstroom naar praktijkonderwijs en VMBO-BBL veel hoger is dan de 25% waarop de voorlopige schoolstandaard is vastgesteld. Ook is zichtbaar dat in afgelopen twee jaren de uitstroom naar HAVO/VWO beduidend lager is dan de schoolstandaard. Op basis van de uitstroomgegevens van augustus 2015 t/m augustus 2017 zullen wij een nieuwe schoolstandaard vaststellen voor de kernvakken. Uitstroom in relatie tot eerder vastgesteld OPP Bij de leerlingen die vanuit Het Sloepje in augustus 2015 doorstroomden naar een vorm van vervolgonderwijs, kwam bij 30 van de 31 leerlingen het eerder vastgestelde OPP overeen met de uiteindelijke uitstroom. 19

20 Op Het Reliëf was dit percentage 58%. Wij streven echter naar een minimaal percentage van 75%. Mogelijke oorzaken waarom dit niet is behaald: - Mate en ernst van de problematiek maakt het lastig een goede voorspelling te doen op uitstroommogelijkheden: bij 91 % van de uitgestroomde leerlingen is een diagnose vastgesteld en bij een derde van dit percentage is sprake van comorbiditeit. 15% van de leerlingen is uitgestroomd naar een vorm van dagbehandeling, dit geeft ook aan dat de problematiek soms dermate complex is, dat onderwijs tijdelijk niet mogelijk is. - Leerlingen stromen relatief laat (eind middenbouw/bovenbouw) binnen en hebben dan al vaak een forse didactische achterstand. Op basis van de leerlingkenmerken (IQ-gegevens) wordt het OPP mogelijk te ambitieus vastgesteld. - Bij veel leerlingen is sprake van een disharmonisch intelligentieprofiel. 6.4 Bestendiging hoe gaat het met onze leerlingen na verlaten van onze school? De leerlingen worden gedurende een periode van twee jaar na uitstroom gevolgd door ons. Wij horen graag hoe het met de uitgestroomde leerlingen gaat en of zij hun plek hebben weten te bestendigen. Op basis van de informatie over het aantal wel/ niet bestendigde leerlingen, trekken wij conclusies en verbinden wij hieraan consequenties voor de inrichting van het onderwijs. Deze analyse en conclusie is opgenomen in het jaarlijkse document Opbrengsten. De bestendigingscijfers van Het Sloepje van de afgelopen jaren, laten zien dat bijna 100% van de leerlingen na twee schooljaren nog op dezelfde uitstroombestemming zit. Ondanks de jonge leeftijd waarop leerlingen uitstromen, in combinatie met de korte tijd dat zij onderwijs volgen op Het Sloepje, zijn wij goed in staat een passende doorstroombestemming te vinden voor de leerlingen. Mogelijk zullen er in het kader van passend onderwijs verschuivingen komen binnen de mogelijkheden van de doorstroombestemmingen en dit vraagt om een goed en actief contact met scholen binnen het samenwerkingsverband. De bestendigingscijfers van Het Reliëf van afgelopen jaren laten een bestendigingspercentage zien van ± 80 %. De meeste leerlingen die niet meer op de uitstroombestemming zitten, betreft het leerlingen die van regulier voortgezet onderwijs de overstap naar voortgezet speciaal onderwijs hebben gemaakt. Wij streven naar een hoger bestendigingscijfer en zetten structureel in op een intensieve vorm van afstemming en samenwerking met de verschillende vervolgscholen. Om tot een passend aanbod te komen, stemmen we af wat de leerlingen moeten beheersen om de overstap te kunnen maken. 6.5 Vooruitblik Schooljaar Vaststelling schoolstandaard kernvakken. Vaststelling groepsstandaard voor elke groep bij de start van het schooljaar op basis van resultaten op de toetsen, IQ-gegevens en leerlingkenmerken voor zowel kernvakken als sociale competenties. Bij minimaal 75% van de leerlingen komt het vastgestelde OPP overeen met de uiteindelijke uitstroom. Verhogen bestendigingspercentage van leerlingen die na groep 8 van school gaan. Samenstelling CvB: betreffende deelname schoolmaatschappelijk deskundige. 20

21 Evaluatie leerlingrapport groep 3 t/m 8; wenselijkheid leerlingrapport groep 1 en 2 onderzoeken. Schooljaar Vaststelling schoolstandaard sociale competenties. Vaststelling standaard onderwijszorgklas. Bij minimaal 75% van de leerlingen komt het vastgestelde OPP overeen met de uiteindelijke uitstroom. Verhogen bestendigingspercentage van leerlingen die na groep 8 van school gaan. 21

22 7. Onderwijsondersteuning en leerlingenzorg De leerling staat centraal, de leraar als spil en de specifieke deskundige de ondersteuner. Onze school volgt en begeleidt de leerlingen zodanig dat zij een ononderbroken ontwikkeling kunnen doorlopen. Deze opvatting strookt met het beleid van het ministerie van OCW rond passend onderwijs en met de invoering van de wet Kwaliteit (V)SO. Vanuit dit kader, lichten wij in dit hoofdstuk de volgende kwaliteitskaarten toe: 1. Zorg en begeleiding 2. Afstemming 3. Klassenmanagement 7.1 Zorg en begeleiding - ons schoolondersteuningsprofiel In het document Cyclus leerlingenzorg en in het Kaderdocument HGW wordt aangegeven hoe wij de zorg en begeleiding binnen onze school planmatig vormgegeven volgens de PDCA-cyclus. De documenten zijn opgenomen in de bijlagen. In ons schoolondersteuningsprofiel (zie website) leggen wij vast welke ondersteuning Het Reliëf en Het Sloepje kunnen bieden en welke ambities wij hebben voor de toekomst. Op basis van het schoolondersteuningsprofiel inventariseren wij welke expertise moet worden ontwikkeld en wat dat betekent voor de scholing van ons team. De Attendiz Academie speelt daarin een belangrijke rol. Medewerkers leren van elkaar en met elkaar. De grote uitdaging voor de komende periode is het vergroten van de competenties bij onze medewerkers, zodat de ontwikkeling van onze leerlingen geoptimaliseerd wordt. Dit doen wij op de volgende manieren: Zorgvuldig samengesteld teambreed nascholingsaanbod, gericht op : - doorontwikkelen van een gezamenlijke basis/cultuur; - verdiepen (ortho)pedagogisch handelen afgestemd op de huidige doelgroep en de doelgroep van de toekomst; - versterken opbrengstgericht onderwijs. Versterken van persoonlijk leiderschap van de directie. Directeur en adjunct-directeuren hebben een ontwikkelassessment gehad, waaruit individuele en Attendizbrede ontwikkelpunten naar voren kwamen. Op basis van deze punten wordt specifieke deskundigheidsbevordering ingezet. Invoeren van een instrument voor het in beeld brengen van de vaardigheden van de leerkrachten. Aan de hand van een gevalideerd instrument kunnen we systematisch werken aan ontwikkeling van leerkrachtgedrag. Gesprekkencyclus: Op basis van het persoonlijk ontwikkelplan van elk teamlid, is de invulling van de deskundigheidsbevordering een vast gespreksitem. Structurele afstemming directie - Attendiz Academie. De Attendiz Academie verzorgt het nascholingsaanbod voor onze teamleden. Het is van belang om goed af te stemmen met de Attendiz Academie waar de ontwikkelaccenten voor onze school liggen. Coachingstrajecten: zowel interne als externe coachingstrajecten worden ingezet bij specifieke hulpvragen. We maken naast co-teaching en beeldcoaching intensief gebruik van coaching on the job. Werkgroepen met een specifieke onderwijsinhoudelijke opdracht. Werkgroepen als PBS, sociale competenties, taal, rekenen en ICT/ 21 ste eeuwse vaardigheden. Vanuit de 22

23 werkgroepen vindt deskundigheidsverbreding plaats naar het hele team. Dit zou een nog prominentere plek in onze school kunnen innemen. Onderlinge klassenconsultatie met een specifieke kijkwijzer. Interventiebesprekingen. Dit is afgelopen jaren extern ingezet. Komend jaar willen we onderzoeken of wij dit intern kunnen bieden. Klassenconsultatie structureel en op verzoek door directie, zorgcoördinator en gedragswetenschapper. Zorgcoördinatoren en gedragswetenschappers maken deel uit van een vakgroep binnen Attendiz. Hierdoor is het voor deze specifieke deskundigen ook mogelijk om kennis en deskundigheid te delen, te verdiepen en te verbreden. Ook schoolmaatschappelijk deskundigen, secretaresses en conciërges hebben Attendizbrede overleggen. 7.2 Afstemming Niet de beperkingen, maar de mogelijkheden van de leerling staan centraal. Het potentieel van al onze leerlingen is vastgelegd in het OPP. Kinderen verschillen en dat mag; dat is normaal. Onze school houdt rekening met de verschillen tussen leerlingen. Wij verzamelen voor iedere leerling systematisch informatie over de voortgang in de ontwikkeling met behulp van toetsen, observaties, gesprekken en (zelf)rapportages. De leraren gebruiken deze informatie om het onderwijs dagelijks en op langere termijn af te stemmen op het niveau en de ontwikkeling van de leerlingen. Wanneer leerlingen niet genoeg lijken te profiteren, gaat de school na waar de ontwikkeling stagneert en wat mogelijke verklaringen hiervoor zijn. Om die reden vinden wij het noodzakelijk dat onze leerkrachten binnen hun groep differentiëren in aanbod, instructie, verwerkingstijd, en begeleiding. Om het onderwijs en de ondersteuning goed te kunnen afstemmen op de groep, is het van belang om over de juiste gegevens te beschikken. Resultaten van leerlingen op de toetsen en op de sociale competenties, alsook het intelligentieprofiel en de specifieke leerlingkenmerken geven ons de input om het gemiddelde van de groep vast te stellen per ontwikkelingsgebied. Ook is het mogelijk om op basis van de gegevens te bepalen welke 25% van de leerlingen een verdiept programma en welke 25% van de leerlingen een intensief programma krijgt aangeboden. Voor aanvang van het schooljaar maakt de leerkracht in samenspraak met de zorgcoördinator op basis van de gegevens een groepsplan voor rekenen, taal (spelling - begrijpend lezen - technisch lezen) en sociale competenties. Op basis van nieuwe resultaten, wordt het groepsplan medio en eind schooljaar geëvalueerd tijdens de groepsplanbespreking en indien nodig bijgesteld. In oktober en april vindt een tussentijdse evaluatie plaats. In de kwaliteitsonderzoeken is hoog geschoord op Afstemming. Door personeel van beide scholen wordt wel aangegeven dat de afstemming voor leerlingen met zeer specifieke behoeften beter kan. Dit is opgenomen in doelen van hoofdstuk 5. Afstemming op het gebied van ICT-middelen en ontwikkelen en toepassen 21 ste eeuwse vaardigheden zijn eveneens opgenomen bij de doelen van hoofdstuk 5. Het auditrapport van Het Sloepje geeft aan dat er veel aandacht is voor het creëren van een uitdagende, gestructureerde en voorspelbare speel- en leeromgeving. Het leerstofaanbod is passend bij de onderwijsbehoeften van leerlingen en aansluitend bij de belevingswereld. Dit zorgt voor betrokkenheid en taakgerichtheid van de leerlingen. Het inzetten van het lesmodel IGDI kan schoolbreed nog sterker vormgegeven worden. Doelen voor de leerlingen kunnen we voor elke leeftijd nog meer zichtbaar maken, zodat leerlingen nog meer deelgenoot gemaakt worden van hun eigen leerproces. 23

24 7.3 Klassenmanagement Bij goed klassenmanagement worden problemen niet alleen goed opgelost, ze worden gebruikt om van te leren en liever nog, voorkomen. Klassenmanagement is de manier waarop het onderwijs in de klas georganiseerd wordt en het is de basis voor effectief onderwijs. Ook nu is er een centrale rol weggelegd voor de leerkracht. Hij of zij is verantwoordelijk voor de lesinhoud, de manier van werken, de instructie en de relatie tussen leerkracht en leerlingen. Goed klassenmanagement is de pijler van het onderwijs. Daarom plant en structureert de leerkracht zijn of haar eigen handelen, op basis van de informatie die er over de leerlingen beschikbaar is. Hij/zij zorgt ervoor dat het niveau van de lessen past bij het beoogde eindniveau van de leerlingen. Op de kwaliteitsonderzoeken van Het Sloepje en Het Reliëf is hoog gescoord op het onderdeel Klassenmanagement. We hebben afgelopen jaar vanuit Teach like a Champion verschillende hernieuwde didactische technieken toegepast. We kunnen nog winst halen door schoolbreed afspraken te maken over de toepassing van de technieken. In de groepsadministratie kunnen we nog scherpere afspraken maken over het gebruik van plan- en volgdocumenten. In het lokaal zijn gedragsverwachtingen zichtbaar aangegeven (PBS). Dit kunnen we nog uitbouwen door gedragsverwachtingen tijdens verschillende fasen van een les vast te stellen en te visualiseren. Alhoewel veel aspecten van klassenmanagement sterk zijn ontwikkeld, ontbreekt een document waarin wij beschrijven hoe wij klassenmanagement vormgeven. 7.4 Vooruitblik Doelen m.b.t. zorg en begeleiding - Jaarlijks SCHOP evalueren en actualisering. - Is samenvoeging SCHOP van Het Sloepje en SCHOP van Het Reliëf mogelijk> Jaarlijks document Cyclus leerlingenzorg evalueren en eventueel bijstellen. - Jaarlijks Kaderdocument HGW evalueren en eventueel bijstellen. - Is een gezamenlijk Kaderdocument HGW voor Het Reliëf en Het Sloepje mogelijk > Is een gezamenlijk document Cyclus leerlingenzorg voor Het Reliëf en Het Sloepje mogelijk > Doelen m.b.t. afstemming - Afstemming van onderwijstijd (opgenomen als doel in hoofdstuk 5). - Versterken IGDI-model > Doelen m.b.t. klassenmanagement - Ontwikkelen van een document Klassenmanagement dat aangeeft hoe wij klassenmanagement in onze school vormgeven. Het document bevat o.a. didactische technieken, instructiemodel, inrichting van de klas, groepsadministratie, afspraken en verwachtingen tijdens de instructie, verwerking en evaluatie >

25 8. Veiligheidsbeleid Attendiz streeft op al haar scholen een klimaat na dat de veiligheid garandeert voor iedereen die bij school betrokken is. Het kwaliteitsaspect dat in dit hoofdstuk centraal staat is daarom het schoolklimaat. Het schoolklimaat is opgedeeld in drie aspecten: 8.1 Fysieke veiligheid Een gezonde en veilige omgeving kent voor onze school twee componenten: Wet- en regelgeving rondom Arbo- en BHV-beleid. Eisen met betrekking tot de inrichting van onze ruimten. Onze school heeft een arbocoördinator en beschikt over een groep BHV-ers. Vanaf zullen de BHV-ers van Het Reliëf en Het Sloepje een gezamenlijke werkgroep vormen. De BHV-ers en de arbocoördinator hebben structureel overleg met de directie en volgen de door Attendiz geboden nascholing. Op dit moment, in 2016, wordt Attendizbreed gewerkt aan het opstellen van protocollen op diverse, veiligheid gerelateerde onderwerpen, met als doel structurele verbetering aan te brengen. Daarbij valt te denken aan een protocol medisch handelen, een protocol keuring speeltoestellen en een schoolveiligheidsplan. 8.2 Pedagogisch klimaat Het pedagogisch klimaat staat voor de veiligheid van iedereen die bij onze school betrokken is, met name onze leerlingen. Een veilig pedagogisch is een voorwaarde om te kunnen leren. Wij creëren gezamenlijk een omgeving die het leren bevordert en gedragsproblemen voorkomt. Een omgeving ook waarin de leerlingen die vaak bewust of onbewust bevestigd zijn in hun tekortkomingen, vooral positieve ervaringen opdoen. Een driejarig traject van Positive Behavior Support (PBS) ondersteunt ons om dit vorm te geven binnen de school. Het Sloepje en Het Reliëf zullen de afzonderlijke trajecten van PBS in elkaar vlechten. Wetenschappelijk onderzoek in de Verenigde Staten en Noorwegen heeft aangetoond dat PBS positieve effecten heeft op de leerprestaties en het welbevinden. Hoe geven wij vorm aan het creëren van een veilig en positief schoolklimaat waarin elke leerling optimaal kan profiteren van het geboden onderwijs: De kernwaarden van waaruit wij handelen zijn: veiligheid, respect en vertrouwen. De overkoepelende waarde is plezier. Een positief klimaat is een voorwaarde om tot optimale ontplooiing te kunnen komen. De kernwaarden zijn aan de hand van onze mascotte gevisualiseerd in de hele school. Schoolbreed zijn duidelijke afspraken gemaakt omtrent de verwachtingen die wij hebben ten aanzien van het gedrag van elke leerling. Deze gedragsverwachtingen zijn positief geformuleerd en gekoppeld aan onze kernwaarden. De gedragsverwachtingen worden structureel met de leerlingen ingeoefend en zijn in elke ruimte van de school gevisualiseerd. Wij leren kinderen actief gedrag aan in gedragslessen. De gedragslessen zijn opgenomen in het jaarrooster. Adequaat gedrag wordt door alle teamleden systematisch, onverwacht en positief bekrachtigd. Hiermee wordt individueel, met de groep, maar ook met de hele school gespaard voor een beloning. 25

26 Op school is een respectprotocol waarnaar al het onderwijzend personeel handelt. Het respectprotocol staat op onze website. NB: in het schooljaar zullen wij evalueren of het respectprotocol voldoende dekkend is voor de groepen 1 en 2. Er is op school een PBS-team samengesteld bestaande uit alle geledingen van de organisatie. Het PBS team komt 6x per jaar bij elkaar. Dit team monitort alles omtrent gedrag, ontwikkelt en borgt het beleid. Vanaf het nieuwe schooljaar zullen Het Reliëf en Het Sloepje een gezamenlijk PBS-team vormen. Incidentregistratie (Swiss); registratiesysteem van gedrag dat wij niet willen zien. In dit systeem wordt aangegeven wie het gedrag laat zien, wanneer (op welk tijdstip) en waar (in welke situatie). Door het analyseren van deze gegevens kunnen wij alert zijn en extra aanpassingen doen in situaties waar relatief meer ongewenst gedrag getoond wordt. Ook kunnen we op basis van de gegevens gerichte ondersteuning geven aan individuele leerlingen en groepen leerlingen. Coördinator veiligheid; vanuit het PBS-team is een teamlid coördinator betreffende de veiligheid. Hij/zij analyseert de incidenten en bepreekt de bevindingen met het team. Hieruit kunnen acties op individueel, groeps- en schoolniveau voortvloeien. Betrekken van ouders bij het scheppen van een veilig klimaat door: aandacht voor het stimuleren van positief gedrag tijdens huisbezoeken, nieuwsbrieven, informatieavonden en overige contacten met ouders. Bieden van optimale leerkrachtnabijheid. De leerlingen worden gezien en gehoord: tijdens de pauzes, bij aankomst en binnenkomst, in de klas, tijdens het werken, bij het vertrek naar de taxi s of fietsen. Vertrouwenspersonen voor de leerlingen. Leerlingen kunnen te allen tijde in gesprek met een vertrouwenspersoon. Er is een aparte brievenbus voor de vertrouwenspersoon, waar leerlingen ook anoniem hun zorgen kunnen neerleggen. Al het onderwijzend en onderwijsondersteunend personeel is bekend met Agressievisie, Beroepshouding & Communicatie-methodiek (ABC). Zij kunnen de verschillende gedragsfasen bij de leerlingen herkennen en weten de juiste interventies toe te passen. Hiervoor hebben de teamleden de basistraining gevolgd en de jaarlijkse verdiepingscursus. Ook worden via de ABC-methodiek coaching on the job en interventiebesprekingen ingezet. Wij hebben in de veiligheidsbeleving van de leerlingen gemeten in het onderzoek van B&T. Om meer zicht te krijgen op de veiligheidsbeleving van de leerlingen, zullen wij dit jaarlijks bevragen. Op basis van de gegevens kunnen we aanpassingen in ons beleid overwegen. Wij hebben een verzuimbeleid, gericht op het voorkomen van lesuitval van de leerlingen (zie bijlage). Attendizbreed gewerkt aan het opstellen van een schoolveiligheidsplan met betrekking tot de thema s agressie, geweld, seksuele intimidatie en discriminatie. Dit plan is gericht op het voorkomen, registreren, afhandelen en evalueren van incidenten. 8.3 Sociale veiligheid Leerlingen van onze school hebben veelal moeite met het functioneren in sociale situaties. Zij zijn vaak onvoldoende weerbaar en beschikken over onvoldoende vaardigheden om zich staande te houden in de wereld om hen heen. Hierdoor kunnen ongewild onveilige situaties ontstaan of worden 26

27 sociale situaties als onveilig ervaren. Het is daarom van belang dat wij als school sterke aandacht geven aan de sociale en emotionele ontwikkeling. In het schooljaar is gestart met de afname van de Sociale Competentie Observatie Lijst (SCOL). SCOL is een leerlingvolgsysteem voor sociale competentie. Op basis van de informatie zullen wij onze aanpak en het aanbod specifiek afstemmen. Het bevorderen van de sociale en emotionele ontwikkeling van de leerlingen vindt gedurende de hele dag, op allerlei momenten plaats. Leerkrachten en onderwijsassistenten leren de leerlingen sociale vaardigheden en laten voorbeeldgedrag zien. De leerkracht volgt de sociale ontwikkeling en de veiligheidsbeleving van de leerlingen, zorgt voor nabijheid en is aanspreekpunt bij problemen. Lessen voor het bevorderen van sociale en emotionele ontwikkeling. Wij gebruiken hiervoor de methode Goed gedaan. Komend schooljaar zullen wij onderzoeken of er een nog passender aanbod is dan de huidige methode ons biedt (zie hoofdstuk 5). 8.4 Vooruitblik Doelen m.b.t. fysieke veiligheid - Implementeren van de door Attendiz opgestelde protocollen m.b.t. veiligheid. - Doelen m.b.t. het pedagogisch klimaat - Afstemmen en invlechten PBS-traject Het Reliëf en Het Sloepje > Verfijning Respectplan voor jonge leerlingen > Analyse van incidentenregistratie verfijnen consequenties voor onderwijs vaststellen > Inzetten instrument om de veiligheidsbeleving van leerlingen jaarlijks te meten > Implementeren van het door Attendiz opgestelde veiligheidsplan. - Doelen m.b.t. sociale veiligheid - SCOL interpreteren en analyseren > zie hoofdstuk 6. - Aanbod sociale en emotionele ontwikkeling (zie hoofdstuk 5). 27

28 9. Personeelsbeleid Onze school conformeert zich aan het kaderstellend personeelsbeleid van Attendiz, waarbij een jaarlijkse gesprekkencyclus, excellentie, mobiliteit, duurzame inzetbaarheid en een eigen vervangingsteam belangrijke uitgangspunten zijn. Ook vindt de nodige na-, bij- en omscholing van onze teams en medewerkers plaats onder de vlag van de Attendiz Academie. De inhoudelijke keuzes die op onze school worden gemaakt ten aanzien van personeelsbeleid vloeien hier uit voort. Ons school-specifieke personeelsbeleid richt zich op: Werving, selectie en behouden van personeel. De leerlingen van onze school vragen leerkrachten en onderwijsassistenten met specifieke competenties. Je moet beschikken over een positieve en vriendelijke grondhouding, maar ook tegelijkertijd heldere kaders kunnen en durven stellen, achter het gedrag van kinderen kunnen en willen kijken. Preventief handelen en de afweging van je eigen rol hierin zijn belangrijke voorwaarden om te kunnen werken op onze school. Andere eigenschappen die ons personeel kenmerken zijn: humor, relativeringsvermogen, emotionele stabiliteit en bovenal passie en bevlogenheid voor onze leerlingen. Leerkrachten die niet eerder in een gedragssetting hebben gewerkt, kunnen moeilijk inschatten wat het in de praktijk van je vraagt. Een aantal dagen meekijken in een groep is wezenlijk anders dan zelf de groep leiden. Wij hebben daardoor afgelopen periode te veel personele wisselingen gehad. De wisselingen komen hoofdzakelijk voort uit het niet slagen van interne mobiliteit en/of het niet kunnen vinden van goede vervangers. Wisselingen zijn niet goed, zij veroorzaken onrust in de school, bij leerlingen, ouders en personeel. Ons beleid is gericht op het werven en behouden van competent personeel. Om te komen tot goede matches, geven wij uitgebreid informatie over dat wat onze leerlingen vragen, laten wij mensen meekijken en een periode meedraaien. Doel is om het begeleiden en coachen vanaf de eerste dag te intensiveren met behulp van de Attendiz Academie. Inzetten op blijvend leren van alle personeel. Structureel inzetten op het versterken van de specifieke (ortho)pedagogische vaardigheden die onze doelgroep vraagt. Structureel inzetten op het versterken van de didactische vaardigheden van leerkrachten om te komen tot hogere opbrengsten. Het versterken van het leren van elkaar door: onderlinge klassenconsultatie, interventiebesprekingen en onderwijsinhoudelijke overleggen, reflectie en feedback. Verantwoordelijkheden in de school delen door de samenstelling van inhoudelijke werkgroepen. Optimalisering van ICT-vaardigheden van onderwijzend personeel als voorwaarde voor het ontwikkelen van 21e-eeuwse vaardigheden bij de leerlingen. De directie voert in een tweejarige cyclus functioneringsgesprekken, POP-gesprekken en beoordelingsgesprekken met alle personeelsleden. Enerzijds om te helpen bij het werken aan professionele groei en ontwikkeling, anderzijds om ervoor te zorgen dat de inbreng van een ieder maximaal bijdraagt aan het realiseren van de doelen van de school. Een vast onderwerp van de gesprekken is het verzuim en met name de verzuimpreventie. Wij hebben de omslag gemaakt van verzuimmanagement naar gezondheidsmanagement. Vanaf 2017 zal 28

29 fit for the future, gezonde leefstijl, goede conditie en duurzame inzetbaarheid een vast onderdeel zijn van de gesprekken. Van belang is ook om samen te kijken naar wat dit van de werkomgeving vraagt en dit als onderwerp op te nemen in de plenaire overleggen. Helder taakbeleid, met als doel evenredige verdeling van werk en piekmomenten voorkomen. Uitgaande van een 40-urige werkweek. In zullen Het Sloepje en Het Reliëf een gezamenlijk taakbeleid ontwikkelen. Vooruitblik Doelen m.b.t. personeel - Ontwikkelen van een gezamenlijk taakbeleid Het Reliëf en Het Sloepje > Versterken begeleiding en coaching van nieuw personeel en vervangers, in samenwerking met Attendiz Academie >

30 10. Huisvestings- en financieel beleid Leidend voor het huisvestingsbeleid van onze school is de meerjarenonderhoudsplanning van Attendiz. Tegelijkertijd zijn onze leerlingtallen bepalend. Met het oog op de daling van het totaal aantal leerlingen bij Attendiz, wordt beoogd optimale groepsbezettingen te creëren. Daar draagt ook onze school aan bij. Ten aanzien van het financiële beleid conformeert onze school zich aan het Attendizbeleid. 30

31 11. Kwaliteitszorg en kwaliteitsbeleid Kwaliteitszorg beschouwen wij als een manier van werken die kenmerkend is voor onze hele schoolorganisatie. Centraal staat de opvatting dat kwaliteit niet in één afdeling of persoon zit, maar deel uitmaakt van het denken en handelen van al onze medewerkers. In een aantal onderling samenhangende projecten werken wij systematisch aan de borging van kwaliteit en aan mogelijkheden om ons onderwijs te verbeteren Kwaliteitskaarten Het Attendiz kwaliteitskader bestaat uit 9 verschillende kwaliteitsaspecten, waarbij de aspecten 1 t/m 7 hierboven al aan bod kwamen: 1. Opbrengsten 2. Zorg en begeleiding 3. Leerstofaanbod 4. Onderwijstijd 5. Schoolklimaat 6. Klassenmanagement 7. Afstemming 8. Kwaliteitszorgsysteem 9. Kwaliteitszorgvoorwaarden Deze 9 kwaliteitsaspecten zijn onderverdeeld in 43 indicatoren. Attendiz heeft iedere indicator uitgewerkt in een eigen kwaliteitskaart. In die 43 kwaliteitskaarten hebben wij onze eigen opvattingen over goed onderwijs uitgewerkt. Zij vormen de leidraad voor het onderwijskundig handelen van ons team. Rest ons nu nog om stil te staan bij het kwaliteitszorgsysteem en de voorwaarden. Ons kwaliteitszorgsysteem heeft betrekking op onze resultaten, het onderwijsproces, het schoolklimaat, het pedagogisch-didactisch klimaat en het veiligheidsbeleid. Naast de zelfevaluatie die wij jaarlijks houden, zien wij de input van een drietal rapporten als zeer waardevol Het kwaliteitsonderzoek van Van Beekveld & Terpstra Eind 2015 is een grootschalig kwaliteitsonderzoek afgenomen op op Het Reliëf en Het Sloepje. Ouders, leerlingen (vanaf groep 6), leerkrachten, onderwijsassistenten, specialisten, onderwijsondersteunend personeel en directie hebben vragenlijsten ingevuld. De resultaten van dit kwaliteitsonderzoek zijn in januari 2016 gepresenteerd. Het Sloepje (kwaliteitsonderzoek okt 2015) De gemiddelde scores laten zien dat alle doelgroepen Het Sloepje gemiddeld of hoger dan het niveau van het landelijke gemiddelde waarderen. De leerlingen vulden de vragenlijst niet in, omdat zij niet oud genoeg zijn. De respons van ouders geeft met 17% een vertekend beeld, omdat per abuis de gescheiden ouders dubbel zijn meegeteld in het totaal. Nadere beschouwing leert dat het aantal ouders dat de vragenlijst heeft ingevuld ongeveer 30% is. Sterke punten: Hoge betrokkenheid en bevlogenheid van het personeel. Schoolklimaat wordt zeer positief beoordeeld door alle groepen. Werken vanuit doelen (opbrengstgericht passend onderwijs), betekenisvol onderwijs. Hoge scores op afstemming van pedagogisch en didactisch handelen van personeel op de individuele onderwijsbehoefte van elke leerling. 31

32 Uitdagende leeromgeving. Het schoolgebouw wordt zeer positief beoordeeld door alle doelgroepen. De school staat volgens alle doelgroepen positief bekend in de regio en ouders zijn tevreden over hun keuze voor de school. Ontwikkelpunten: Effectievere interne afstemming leerlingenzorg. Elkaar feedback kunnen en durven geven. Time management, effectief met je tijd omgaan. Taakbeleid. Nieuwsvoorziening naar ouders. Inzet van ICT en nieuwe media. Het Reliëf (kwaliteitsonderzoek okt 2015) De gemiddelde scores laten zien dat alle doelgroepen van Het Reliëf op of hoger dan het niveau van het landelijke gemiddelde waarderen. De respons van ouders was met 54% hoog, landelijk ligt dit gemiddelde rond 30%. De respons van leerlingen was bijna 100%. Sterke punten: Leerlingen en ouders waarderen de school met respectievelijk een 8,3 en een 7,9. Ouders geven aan dat zij tevreden zijn over de deskundigheid van de leerkrachten en zich serieus genomen voelen. Kwaliteitszorgsysteem: alle vragen m.b.t. het systematisch en planmatig behouden en verbeteren van het onderwijs worden zeer positief gewaardeerd. Ouderbetrokkenheid : alle doelgroepen zijn positief over de mate waarin ouders betrokken zijn bij de school. Andersom zijn ouders tevreden over de mate van betrokkenheid van leerkrachten. Belonen van positief gedrag wordt als prettig ervaren. De ontwikkelmogelijkheden worden als zeer positief ervaren. Informatievoorziening vanuit school aan personeel en ouders. Ontwikkelpunten: Versterken van het onderling afstemmen van het hanteren van dezelfde regels. Veiligheidsbeleving: sfeer tussen leerlingen onderling. Voorzieningen voor de specifieke leerbehoeften van de leerlingen. Schoolgebouw wordt qua aantrekkelijkheid zeer negatief beoordeeld door met name de leerkrachten en onderwijsassistenten.. Arbeidsomstandigheden : vervanging bij ziekte / personele wisselingen Het interne auditrapport In maart 2014 kreeg Het Reliëf (toen nog Het Mozaïek) bezoek van het Attendiz auditteam en in februari 2016 Het Sloepje. Het Sloepje (interne audit febr.2016) Sterke punten: Invoeging programmagericht en opbrengstgericht werken in het onderwijsconcept. Hoge ambities. De leerresultaten worden vooralsnog afgezet tegen de resultaten van het regulier onderwijs. 32

33 Het OPP heeft een prominente rol en is leidend voor het onderwijs. De CvB heeft zicht op de ontwikkeling, is nauw betrokken bij de leerlingenzorg en heeft hierin de regie. Veilig en ondersteunend schoolklimaat. Prettige en inspirerende leeromgeving. Onderwijsaanbod is doelgericht en planmatig. Het klassenmanagement is goed op orde, er wordt veel structuur geboden in tijd, ruimte en materialen. Sterk in orthopedagogisch handelen, mede door het volgen van de Agressievisie, Beroepshouding & Communicatie-methodiek (ABC). De teamleden, ouders en leerlingen ervaren Het Sloepje als een veilige school waar teamleden en leerlingen op een respectvolle manier met elkaar omgaan. Ontwikkelpunten Op basis van de opbrengstgegevens nog meer dan nu conclusies trekken voor de inrichting van het onderwijs. De rollen en taken van de leden van de CvB afbakenen en verhelderen. Verder professionaliseren van instructievaardigheden vanuit het lesmodel Interactieve Gedifferentieerde Directe Instructie (IGDI). Er is winst te behalen op het gebied van communicatie onderling en naar ouders toe. De kwaliteitszorg is volop in ontwikkeling. Op het gebied van evaluatie en borging kan nog een slag gemaakt worden waarbij het belangrijk is om het team hierin mee te nemen. Het Reliëf (interne audit mrt.2014) Sterke punten School is bewust bezig met opbrengstgericht werken. Hoge betrokkenheid van personeel. Klimaat is positief en respectvol. Leerkrachten creëren een taakgerichte werksfeer; actieve betrokkenheid van leerlingen. Bij de inrichting van het gebouw is rekening gehouden met prikkels, structuur en rust. School heeft schoolstandaard ontwikkeld voor de kernvakken; voor de leerstofoverstijgende vakgebieden is dit in ontwikkeling. Kwaliteitszorg is volop in ontwikkeling. School werkt planmatig aan verbeterdoelen. Ontwikkelpunten Organisatievorm van veel niveaus in één groep belemmert verdere verdieping van effectieve instructie. N.a.v. opbrengstgegevens scherpere analyse en onderbouwde stappen voor de (her) inrichting van het onderwijs. Vertaling van de verbeterdoelen naar het team, alsook de prioritering van de doelen Het inspectierapport In november 2013 kende de inspectie een basisarrangement toe aan Het Sloepje en in mei 2014 aan Het Reliëf (toen nog Het Mozaïek). Opbrengsten en kwaliteitszorg stonden centraal in het bezoek van de inspectie. 33

34 Het Sloepje (inspectie nov.2013) Sterke punten Het team werkt op leerlingniveau opbrengstgericht op basis van OPP-en. Er zijn doelen voor de kernvakken en voor de sociaal-emotionele ontwikkeling. Het Sloepje voldoet aan de landelijke standaard voor bestendiging. Ontwikkelpunten Sterkere analyses maken van de gegevens van de opbrengsten en de bestendiging en op basis daarvan mogelijke consequenties voor de inrichting van het onderwijs overwegen. Het ambitieniveau van de doelen en de maatregelen die worden genomen wanneer leerlingen doelen niet bereiken. Een specifieker uitstroomniveau in het OPP aangeven. Opbrengstgericht werken op groeps- en schoolniveau. Het Reliëf (inspectie mei 2014) Sterke punten De stappen van opbrengstgericht werken zijn zichtbaar in het systeem van leerlingenzorg en in het handelen van de leerkracht. School heeft een schoolstandaard voor de kernvakken en haalt eruit wat er in zit op cognitief vlak. Er wordt gewerkt op basis van het OPP. Er zijn doelen vastgesteld voor Nederlandse taal, rekenen & wiskunde en voor de sociaalemotionele ontwikkeling. De voorwaarden om leerlingen te volgen op leergebiedoverstijgende ontwikkeling zijn aanwezig. Op basis van het volgsysteem wordt gewerkt aan het vaststellen van een voorzichtige schoolstandaard. De didactische aanpak in de klas wordt versterkt door het werken met een direct instructiemodel. De school houdt zicht op bestendigingen. Grootste deel van de leerlingen (80%) bevindt zich na twee jaar nog op de uitstroombestemming. Ontwikkelpunten Format OPP 11.5 Vooruitblik De ontwikkelpunten vanuit de inspectierapporten en vanuit de audit op Het Reliëf zijn in gang gezet of zijn reeds afgerond. Zo hebben beide scholen het format OPP aangepast, is er een verdiepte analyse gemaakt op basis van uitstroom-en bestendigingsgegevens en zijn beide scholen bezig met een schoolstandaard voor de leerstofoverstijgende vakgebieden. Op Het Reliëf is de indeling van de leerlingen over de groepen aangepast in meer homogeniteit qua leeftijd en ontwikkelingsniveau. De ontwikkelpunten die in de kwaliteitsonderzoeken en in de audit op Het Sloepje worden aangegeven, zijn opgenomen bij de doelen in de hoofdstukken van dit schoolplan. Voor Het Sloepje en Het Reliëf ligt een belangrijke taak om de ontwikkelpunten op elkaar af te stemmen en gebruik te maken van elkaars kwaliteiten. 34

35 11.6 Tot slot Dit schoolplan geeft in globale beleidsdoelstellingen aan waar Het Reliëf en Het Sloepje in de komende jaren naar toe willen groeien. Met de wetenschap van nu zijn deze doelstellingen geformuleerd, maar het is niet denkbeeldig dat nieuwe inzichten ons in de komende periode zullen verrijken. Onze kwaliteitskaarten gebruiken wij als handvat om globale beleidsdoelstellingen concreet vorm te geven. Zij geven specifiek uitwerking aan de algemene doelen die wij nastreven. Deze manier van werken biedt ons de mogelijkheid om te anticiperen op ontwikkelingen die op ons af komen. De beleidsdoelstellingen worden uitgewerkt in actieplannen. Het eerste actieplan beslaat het schooljaar 2016/2017. In het actieplan werken wij uit met welke beleidsdoelstellingen wij aan de slag gaan. Ieder jaar zorgen wij voor een actueel actieplan. 35

36 Bijlagen 1. Verzuimbeleid p Taakverdeling CvB p Verantwoording urentabel Het Reliëf p Verantwoording urentabel Het Sloepje p.43 Documenten op de website 1. SCHOP Het Reliëf 2. SCHOP Het Sloepje 3. Respectprotocol Documenten op te vragen op school 1. Kaderdocument opbrengstgericht werken Het Reliëf 2. Kaderdocument opbrengstgericht werken Het Sloepje 3. Cyclus leerlingenzorg 36

37 Beleid ter voorkoming van lesuitval of verzuim van leerlingen actie Investeren in het contact met ouder(s)/ verzorger(s), vooral ook om positieve situaties en/of gebeurtenissen terug te koppelen. Bij afwezigheid van een leerling zonder afmelding, wordt direct door school met ouders gebeld. Lukt het niet om contact met ouders te krijgen, wordt in de loop van de dag vanuit school gecheckt hoe het thuis is. Bij een verzoek om verlof wordt door ouders altijd een formulier ingevuld en ondertekend. Directie van de school beslist of er sprake is van geoorloofd verzuim en of verlof kan worden toegestaan. De verlofaanvragen worden bij het secretariaat gedocumenteerd. Bij onderschrijding jaarlijkse minimum urentabel door noodzakelijke behandeling onder schooltijd wordt dit zorgvuldig gedocumenteerd in het leerlingdossier. De CvB voert de regie hierop. Verzuim van leerlingen wordt door de leerkracht geregistreerd in ParnasSys. De leerkracht meldt (een vermoeden van) ongeoorloofd verzuim bij directie. Als een leerling in een periode van vier opeenvolgende lesweken in totaal 16 uur heeft verzuimd (ongeoorloofd), meldt de leerkracht dit bij directie. Directie meldt dit bij de leerplichtambtenaar en bij het digitaal verzuimloket van DUO. Directie meldt dit aan ouders. Telkens wanneer de leerling opnieuw 16 uur gedurende vier weken ongeoorloofd verzuimt, wordt er een melding bij het verzuimloket en bij de leerplichtambtenaar gedaan. Directie meldt dit aan ouders. Bij twijfelachtig verzuim meldt de leerkracht dat bij directie. Directie stemt af met de leerplichtambtenaar. Bij veel verzuim door ziekte, geeft de leerkracht dit door aan directie. Directie kan met medeweten van ouders jeugdarts inschakelen. Overmatig verzuim en twijfelachtig verzuim wordt besproken in CvB. wie leerkracht leerkracht leerkracht directie secretariaat leerkracht leerkracht leerkracht leerkracht directie leerkracht directie leerkracht directie leerkracht directie directie 37

38 CvB - samenstelling CvB en rolverdeling binnen CvB De Commissie voor de Begeleiding is verantwoordelijk voor het bieden van de juiste ondersteuning en begeleiding aan alle leerlingen bij ons op school. De commissie is zodanig samengesteld dat vanuit verschillende oogpunten adequaat en deskundig advies kan worden gegeven. De commissie bestaat uit de directeur, de adjunct-directeur, de zorgcoördinator, de gedragswetenschapper, de schoolmaatschappelijk deskundige en de jeugdarts GGD. De commissie bewaakt de leerlingenzorg van start tot verwijzing. In grote lijnen richt de commissie zich op drie speerpunten: 1. De Commissie voor de Begeleiding stelt het ontwikkelingsperspectief (OPP) op. 2. De leden van de commissie stimuleren en coachen onze leerkrachten expliciet in het (ortho)pedagogisch en didactisch handelen. 3. Tijdens de leerlingenbesprekingen formuleert de commissie of de leerling zich ontwikkelt volgens het vastgestelde OPP. De CvB vergadert 1x per maand en ziet er op toe dat alle leerlingen de ondersteuning en begeleiding krijgen die nodig is om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Rolverdeling CvB-leden: Directeur Voorzitter. Eindverantwoordelijk. Algehele regie en coördinatie. Verantwoordelijk voor de coördinatie, uitvoering en bewaking van het proces op leerlingniveau (casemanager). Casemanager. Coaching, stimulering en begeleiding leerkrachten. Adjunct-directeur Vervangt de directeur bij afwezigheid. Verantwoordelijk voor de coördinatie, uitvoering en bewaking van het onderwijs- en zorgproces op leerlingniveau (casemanager). Coaching, stimulering en begeleiding leerkrachten. Coördinator verwijzingen. 38

39 Gedragswetenschapper Inbreng vanuit specifieke deskundigheid betreffende gedragsproblematiek en/of psychiatrische problematiek. Coaching, stimulering en begeleiding van leerkrachten op orthopedagogisch handelen. Terugkoppeling van observaties en onderzoeken. Opstellen OPP. Coördinatie van de aanvragen (her) indicaties. Verantwoordelijk voor de coördinatie, uitvoering en bewaking van het proces op leerlingniveau (casemanager). Contacten met samenwerkingsverband. Zorgcoördinator Inbreng vanuit specifieke deskundigheid betreffende didactiek, klassenmanagement, leerstofaanbod en pedagogisch handelen. Coaching, stimulering en begeleiding van leerkrachten op pedagogisch en (ortho)didactisch handelen. Coördineert en analyseert de opbrengsten per groep en van de school en koppelt deze terug. Verantwoordelijk voor de coördinatie, uitvoering en bewaking van het onderwijs- en zorgproces op leerlingniveau (casemanager). Coördinatie externe disciplines. Schoolmaatschappelijk deskundige Inbreng vanuit specifieke deskundigheid betreffende gezin, systeem en hulpverlening. Coaching en stimuleren van leerkrachten, gericht op contacten met ouders en instanties. Verantwoordelijk voor de coördinatie, uitvoering en bewaking van het zorgproces op leerlingniveau (casemanager). Contacten met indicatiestellers en hulpverlenende instantie. Jeugdarts Inbreng vanuit specifieke medische deskundigheid. Terugkoppeling van onderzoeken. Doorverwijzing naar specialisten. Handelingsadviezen. 39

40 Urentabel en onderbouwing groep 1 en 2 Het Sloepje Urentabel groep 1 en 2 taalontwikkeling Rekenen/wiskunde Functieontwikkeling SEO Bewegingsonderwijs Vaardigheden groep 1-2 Percentage Aantal uren per week Taalontwikkeling 32% 8 uur Rekenen/wiskunde 12% 3 uur Functieontwikkeling 24% 6 uur SEO 22% 5 uur en 30 min Bewegingsonderwijs 10% 2 uur en 30 min Pauze (geen onderwijstijd) 2 uur en 30 min 2 uur en 30 min Bruto onderwijstijd 27 uur en 30 min 27 uur en 30 min Netto onderwijstijd 25 uur 25 uur Op Het Sloepje wordt onderwijs geboden aan leerlingen van groep 1 en 2. Het lesaanbod sluit aan bij de belevingswereld van jonge kinderen en vraagt om integratie van verschillende ontwikkelingsgebieden in de les. Hieronder geven wij een toelichting van wat wij verstaan onder de verschillende ontwikkelingsgebieden en hoe wij de ontwikkelingsgebieden daarin verwerken. 40

41 Toelichting renverdeling Taalontwikkeling Op Het Sloepje staan de tussendoelen taalontwikkeling voor groep 1 en 2 centraal. Spelactiviteiten vormen hierin een essentieel instrument omdat ze taal en denken beïnvloeden en bevorderen. Daarnaast wordt de methode Kleuterplein doelgericht ingezet, dit is een geïntegreerde methode voor groep 1 en 2. Voor het doelgericht werken aan fonemisch bewustzijn wordt naast de methode Kleuterplein de map Fonemisch bewustzijn ingezet. Taalontwikkeling staat ook centraal binnen het thematisch werken waarin nauw wordt samengewerkt met een logopedist. Onder de taalontwikkeling valt: Doelgerichte (IGDI) activiteit op basis van het weekdoel Muziek Toneel/ drama Poppenkast Schooltv Uitstapjes Liedjes/ versjes Hoeken Voorlezen Expressie activiteiten Activiteiten die tevens de vakgebieden aardrijkskunde/geschiedenis en natuureducatie aan de orde laten komen Koken Gezamenlijke eetmomenten (fruit en brood) Spelen Etc. Rekenen/Wiskunde Op Het Sloepje staan de tussendoelen voor rekenen en wiskunde centraal. Doelgerichte activiteiten die wiskundige ervaringen uitlokken tijdens spel en alledaagse situaties vormen hierin een belangrijk instrument. Daarnaast wordt de methode Kleuterplein aangeboden. Voor het doelgericht werken aan gecijferd bewustzijn wordt naast de methode Kleuterplein de map gecijferd bewustzijn ingezet. Rekenontwikkeling en ruimtelijke oriëntatie staan ook centraal binnen het thematisch werken waarin wordt samengewerkt met een kinderfysiotherapeut/ kinderoefentherapeut. Onder rekenen en wiskunde valt: Zie taalontwikkeling Functieontwikkeling Werken met ontwikkelingsmateriaal, kunstzinnig oriëntatie, oefenen van vaardigheden, taalactiviteiten, rekenactiviteiten en het spelen in de hoeken. In samenhang wordt dan gewerkt aan: - Taalontwikkeling - Rekenen/wiskunde - Zintuiglijke en motorische ontwikkeling - Sociaal emotionele ontwikkeling - Leren leren - Ruimtelijke oriëntatie - Spel, beweging en drama (spelen in hoeken) - Geschiedenis en Aardrijkskunde 41

42 Sociale e emotionele ontwikkeling Bewegingsonderwijs - Expressie activiteiten Spelactiviteiten zien wij als belangrijke bron om de sociaal emotionele ontwikkeling te stimuleren. Vaardigheden worden aangeboden tijdens de lessen van de methode Goed Gedaan. Er wordt gewerkt aan de kerndoelen benoemd bij sociaal gedrag, maar ook het actief burgerschap en sociale redzaamheid komen aan de orde. Het spreekt voor zich dat er vakoverstijgend veel aandacht is voor de sociaal emotionele ontwikkeling en de vaardigheden die binnen de lessen aangeboden worden. De aspecten die binnen de sociaal emotionele ontwikkeling belangrijk zijn, worden verweven binnen het totale onderwijsaanbod voor jonge kinderen inclusief de pauze momenten. Spelen en spel (buiten, binnen, spelles) Hieronder wordt verstaan het in samenhang werken aan: - Bewegingsonderwijs - Taalontwikkeling - Rekenen en wiskunde - Sociaal emotionele ontwikkeling - Leren leren - Ruimtelijke oriëntatie - Spel, beweging en drama 42

43 Onderbouwing adviesurentabel groep 3 t/m 5 Leerstofaanbod: Nederlandse taal Leerlingen met ernstige gedragsmoeilijkheden of psychiatrische problematiek hebben zonder uitzondering grote problemen met het adequaat handelen in taalgebruiksituaties en met name bij het onderdeel communiceren. Juist het beperkte vermogen om (op correcte wijze) sociale contacten aan te gaan en te onderhouden; deel te nemen aan gesprekken of samen te werken zonder dat de gedragsproblematiek een bepalende rol speelt, maakt dat het werken aan deze communicatieve vaardigheden sterke aandacht verdient. Veel leerlingen van Het Reliëf hebben, gezien hun problematiek meer kans op laaggeletterdheid. Goede beheersing van gesproken en geschreven taal bevordert deelname in de maatschappij. Om de kansen van onze leerlingen in de maatschappij te vergroten, besteden wij minimaal 35 (bovenbouw) tot 40% (onderbouw) van de onderwijstijd aan Nederlandse taal. Rekenen/wiskunde In het oog springende kenmerken voor leerlingen met ernstige gedragsmoeilijkheden of psychiatrische problematiek zijn onder meer hun informatieverwerkingsproblematiek en de verstoorde relatie tussen leerlingen en hun omgeving. Leerlingen van onze school hebben veelal problemen met het aanbrengen van structuur in hun denken en in de wereld om zich heen. De sociaal-emotionele problematiek waaronder de leerlingen gebukt gaan, bemoeilijkt het aanbieden van interactief en communicatief onderwijs. De leerlingen hebben moeite met luisteren naar elkaar en het accepteren van door anderen gevonden oplossingen. Om deze reden besteden wij 20% van de onderwijstijd aan rekenen en wiskunde. Kunstzinnige Oriëntatie 5 % van de onderwijstijd wordt besteed aan het leergebied Kunstzinnige Oriëntatie. Zowel handvaardigheid als tekenen biedt verschillende aanknopingspunten om leerlingen met ernstige gedragsmoeilijkheden of psychiatrische problematiek in de gelegenheid te stellen door middel van creativiteit en verbeelding, (gekanaliseerd) uiting te geven aan hun gevoelens. Sommige leerlingen van onze school zijn echter beperkt in hun verbeeldende vermogens. Bewegingsonderwijs Voor de leerlingen van onze school vraagt het veel tijd om hen beter te leren bewegen. Wij besteden 4 tot 6% van de onderwijstijd aan dit vakgebied. Daarnaast wordt ook tijdens het buitenspel in de pauzes aandacht aan dit vakgebied besteed. Regels en afspraken vereisen veel herhaling, omkleden neemt veel tijd in beslag, het elkaar aanraken is veelal problematisch en het omgaan met winnen en verliezen zijn gevoelige onderwerpen. De organisatie en de structuur van de lessen zijn belangrijk voor een gedoseerde aanbieding van leerervaringen. Sociaal emotionele redzaamheid 43

44 Leerlingen van onze school hebben veel ondersteuning nodig bij de ontwikkeling van sociaalemotionele vaardigheden. Op het programma hebben wij hier 10% van de lestijd voor ingeroosterd. Echter de ondersteuning op sociaal-emotionele redzaamheid vindt gedurende de hele dag plaats. Vakoverstijgende leergebieden Bij alle kinderen op Het Reliëf is sprake van een ernstige onderwijsbelemmering als gevolg van hun informatieverwerkingsproblematiek. Het orthopedagogisch en orthodidactisch handelen is daarom op onze school van groot belang. Nog meer dan op andere scholen wordt aandacht besteed aan de cultuur en het klimaat binnen de school. Alleen wanneer het klimaat optimaal is, kan de cognitieve ontwikkeling optimaal verlopen. Ons pedagogisch klimaat kenmerkt zich door veiligheid, respect en vertrouwen. We bieden onze leerlingen veiligheid door middel van het structureren in tijd, werkzaamheden, ruimte en relaties. Uitgangspunt hierbij is: van voorstructurering naar zelfregulering. Gaandeweg de schoolcarrière wordt de leerling, passend bij zijn mogelijkheden, uitgedaagd om zelfstandiger te worden. Onze leeromgeving speelt in op de behoeften van leerlingen door een warme sfeer en een heldere structuur. Op Het Reliëf is het duidelijk welk gedrag van elke leerling en elke medewerker verwacht wordt. Er gelden duidelijke afspraken en onze lokalen zijn schoon, ruim, functioneel, uitdagend en overzichtelijk ingericht. Wij houden rekening met de verschillende culturele, godsdienstige en maatschappelijke achtergronden van onze ouders en leerlingen. Voor het aanbod voor de sociaal emotionele ontwikkeling wordt gebruik gemaakt van de methode Goed Gedaan en het schoolbrede aanbod van PBS (Positive Behavior Support). Tijdens de PBSlessen, de lessen uit Goed gedaan, maar ook tijdens andere activiteiten gedurende de dag werkt de leerkracht met de leerlingen aan: jezelf presenteren, een keuze maken, opkomen voor jezelf, omgaan met je beperking, ervaringen delen, aardig doen en omgaan met ruzie. 44