Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2011 Economische betekenis sector anno 2011 en ontwikkeling

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2011 Economische betekenis sector anno 2011 en ontwikkeling 2009-2011"

Transcriptie

1 Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2011 Economische betekenis sector anno 2011 en ontwikkeling Rapportage in opdracht van Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Mei 2012 Projectnummer MONIT ZKA Consultants & Planners Postbus EV Breda tel.: fax:

2 INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING 2 1. INLEIDING Aanleiding Doel Leeswijzer Verrichte werkzaamheden 4 2. TOELICHTING ONDERZOEK Inleiding Afbakening Methodiek 7 3. TOERISTISCH-RECREATIEF AANBOD Inleiding Verblijfstoeristisch aanbod Dagtoeristisch aanbod Zakelijk aanbod OMVANG BEZOEK Inleiding Verblijfstoeristisch bezoek Dagtoeristisch bezoek Zakelijk bezoek ECONOMISCHE BETEKENIS TOERISME EN RECREATIE Inleiding Economische betekenis toerisme en recreatie Economische betekenis naar categorie Economische betekenis naar regio ONTWIKKELING Inleiding Ontwikkeling aanbod Ontwikkeling bezoek Ontwikkeling economische betekenis 31 ZKA Consultants & Planners 1

3 SAMENVATTING Doel Deze Monitor Toerisme en Recreatie is opgesteld in opdracht van het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen, met als doel inzicht te geven in de economische betekenis van toerisme en recreatie in de regio in 2011 evenals in de ontwikkeling in de afgelopen twee jaar ( ). Onderstaand zijn de belangrijkste resultaten van het onderzoek samengevat. Overnachtingen met 12% gestegen tot bijna 1,7 miljoen In de regio Arnhem Nijmegen hebben in 2011 bijna 1,7 miljoen overnachtingen plaatsgevonden, waarvan bijna 60% in hotels. De regio heeft daarmee een marktaandeel van bijna 18% in Gelderland. De deelregio het Rijk van Nijmegen heeft het grootste aandeel in de overnachtingen in de regio. Het aantal overnachtingen in de regio is ten opzichte van 2009 gestegen met 12%. Bij alle sectoren is sprake van een toename, met uitzondering van overnachtingen in bungalows. Daar daalde het aantal overnachtingen met circa 2%. Deze daling wordt met name veroorzaakt door een afname in het aanbod. Het marktaandeel van de regio is in vergelijking met 2009 licht gestegen. Dagbezoek licht gedaald tot 42 miljoen bezoeken In 2011 vonden er circa 42 miljoen dagrecreatieve bezoeken plaats en ruim 0,9 miljoen zakelijke dagbezoeken. Horecabezoek, recreatief winkelen en routegebonden buitenrecreatie zijn de categorieën met het grootste aandeel in deze dagtoeristische bezoeken. Er is sprake van een sterke concentratie van het dagtoerisme in de deelregio s Arnhem en Nijmegen. Het aantal dagtoeristische bezoeken in de regio is met 0,5% afgenomen. In diverse categorieën is sprake van een daling (o.a. rondvaarten en golf). Deze wordt echter gecompenseerd door enkele categorieën met meer bezoek (vooral het recreatieve horecabezoek lijkt fors te zijn gestegen, conform het landelijke beeld). Ook het zakelijk dagbezoek kent een lichte daling van ruim 1%. Toeristen besteden circa 1,3 miljard in de regio In 2011 werd in de regio Arnhem Nijmegen 1,3 miljard besteed door toeristen en recreanten. Vooral recreatief winkelen en horecabezoek hebben hierin een groot aandeel, respectievelijk 39% en 27% van alle bestedingen. Toerisme en recreatie levert in totaal ruim FTE aan werkgelegenheid op, wat overeenkomt met circa banen. Dit is circa 7% van de totale regionale werkgelegenheid. Toeristisch-recreatieve bestedingen met 6% gestegen De toeristische-recreatieve bezoekers in de regio Arnhem Nijmegen hebben in 2011 gezamenlijk circa 6% meer uitgegeven dan in Op verblijfstoeristisch gebied gaat het om een stijging van 15%, de dagtoeristische bestedingen groeiden met ruim 5% en het zakelijk dagtoerisme met ruim 6%. De groei van de toeristisch-recreatieve bestedingen tussen 2009 en 2011 kan voor 42% worden verklaard door een volume-effect (meer overnachtingen, standplaatsen en dagbezoeken) en voor 58% door een bestedingseffect (hogere bestedingen per persoon per dag). ZKA Consultants & Planners 2

4 Figuur 1. Ontwikkeling bezoek en bestedingen naar subsector Belang sector voor regionale werkgelegenheid gestegen De werkgelegenheid die voortvloeit uit deze bestedingen is met 5% toegenomen ten opzichte van Deze stijging is sterker dan de groei van de totale werkgelegenheid in de regio (+0,5%). Hieruit kan geconcludeerd worden dat het belang van de sector voor de regionale werkgelegenheid is toegenomen. Conclusie: sector goed gepresteerd, met name het verblijfstoerisme Op basis van het voorgaande kan worden geconcludeerd dat de toeristischrecreatieve sector in de regio Arnhem-Nijmegen in 2011 goed heeft gepresteerd. De bestedingen zijn met 6% gestegen (door meer bezoekers én een hogere klantwaarde ofwel hogere bestedingen per bezoeker). De werkgelegenheid groeide met 5%. Het relatieve belang van de sector voor de regionale werkgelegenheid is toegenomen. De groei is grotendeels veroorzaakt door meer overnachtingen (+12%). Op dagtoeristisch gebied (en zakelijk dagbezoek) is per saldo sprake van een lichte daling van het aantal bezoekers (o.a. het bezoek aan attracties en musea nam af). Advies: doorontwikkeling van dagbestemming naar shortbreakbestemming Gezien de resultaten de afgelopen periode in combinatie met de potenties en aantrekkelijkheid van de regio adviseren wij de regio Arnhem Nijmegen vooral in te zetten op een groei van het verblijfstoerisme (met de campagne Cool Breaks is hiertoe al een stap gezet). In dagrecreatief opzicht is de regio al sterk ontwikkeld (met sterke attracties, musea, evenementen, natuur, twee grote steden). Doorontwikkeling tot regio die ook meer als verblijfsregio te boek zal staan vergt onder andere meer (toeristische) verblijfscapaciteit met voldoende onderscheidend vermogen en een concurrerende kwaliteit 1 en een duidelijke focus op kansrijke productmarktcombinaties voor de shortbreakmarkt. 1 Dit geldt uiteraard ook voor het bestaande verblijfsaanbod. Met name op gebied van de hotelsector blijven de gemiddelde bestedingen in de regio achter bij het landelijk gemiddelde. Nadere analyse is wenselijk om oorzaken te achterhalen. ZKA Consultants & Planners 3

5 1. INLEIDING 1.1. Aanleiding In 2010 is, in opdracht van het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen, de Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen opgesteld. Deze geeft inzicht in het toeristisch-recreatief aanbod, de omvang van het bezoek en de economische betekenis van toerisme en recreatie in de regio Arnhem Nijmegen in De monitor is voor het eerst opgesteld in 2005, waardoor ook inzicht bestaat in de ontwikkeling van (het economisch belang) van de sector. In 2011 ontstond de behoefte om de monitor in 2012 te herhalen om inzichtelijk te krijgen hoe de (betekenis van de) sector zich in de periode ontwikkeld heeft. ZKA Consultants & Planners is gevraagd dit onderzoek uit te voeren. Hierbij is omwille van de vergelijkbaarheid in hoofdlijnen dezelfde opzet en methodiek aangehouden als in Doel Primair doel van de monitor is om inzicht te krijgen in de economische betekenis van de toeristisch-recreatieve sector in de regio uitgedrukt in bestedingen en werkgelegenheid in 2011 en de ontwikkeling in de periode Daarnaast is het wenselijk het marktaandeel van de regio Arnhem Nijmegen ten opzichte van Gelderland en heel Nederland te bepalen voor wat betreft de omvang van de verblijfstoeristische vraag (= aantal overnachtingen) Leeswijzer Deze rapportage is als volgt opgebouwd: Eerst is een nadere toelichting op het onderzoek gegeven. Hierbij is ingegaan op de methodiek en de afbakening/indeling (hoofdstuk 2); Daarna is een beeld geschetst van het toeristisch-recreatief aanbod in de regio (hoofdstuk 3); Aansluitend is ingegaan op de omvang van het toeristisch-recreatief bezoek. In dit hoofdstuk is tevens aandacht besteed aan het marktaandeel van de regio ten opzichte van Gelderland en Nederland (hoofdstuk 4); Vervolgens is ingegaan op de economische betekenis van toerisme en recreatie in de regio anno 2011 uitgedrukt in bestedingen en werkgelegenheid (hoofdstuk 5); Tot slot is de ontwikkeling van de sector in de periode geanalyseerd (hoofdstuk 6) Verrichte werkzaamheden Ten behoeve van deze studie zijn de volgende werkzaamheden verricht: Startbespreking; Actualiseren aanbodbestand en vragenlijst bedrijfsenquêtes; Bedrijfsenquêtes; Deskresearch; Dataverwerking en analyse resultaten; Rapportage en toelichting. ZKA Consultants & Planners 4

6 2. TOELICHTING ONDERZOEK 2.1. Inleiding In dit hoofdstuk is een nadere toelichting op het onderzoek gegeven. Hierbij is gestart met de afbakening en indeling van het onderzoeksonderwerp (2.2.). Vervolgens is ingegaan op de gehanteerde methodiek (2.3.) Afbakening In deze paragraaf is ingegaan op de afbakening en indeling van het onderzoeksonderwerp. Hierbij komt eerst de regionale afbakening en indeling aan bod en vervolgens de afbakening van de toeristisch-recreatieve sector Regionale afbakening De regio Arnhem Nijmegen bestond eind 2011 het basisjaar voor deze studie uit 19 gemeenten. Hiermee is de gehanteerde regionale afbakening in deze studie gelijk aan die van de meting in Op onderstaande kaart is de begrenzing van de regio exclusief het Duitse Kranenburg aangegeven 2. Hierin zijn ook de zeven deelregio s (die elkaar deels overlappen) die in deze studie zijn gehanteerd weergegeven. In tabel 2.1. op de volgende pagina is aangegeven uit welke gemeenten deze deelregio s bestaan. Figuur 2.1. Begrenzing regio Arnhem Nijmegen en deelregio s 2 Waar mogelijk is het Duitse Kranenburg meegenomen omdat ondernemers uit deze plaats zijn aangesloten bij het RBT Arnhem Nijmegen. ZKA Consultants & Planners 5

7 Tabel 2.1. Deelregio Arnhem Betuwe Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Deelregio s in de regio Arnhem-Nijmegen Gemeenten Arnhem (incl. Nationaal Park de Hoge Veluwe) Overbetuwe Groesbeek, Lingewaard, Millingen aan de Rijn, Rijnwaarden, Ubbergen, Kranenburg (D) Duiven, Westervoort, Zevenaar (incl. Angerlo) Nijmegen Beuningen, Groesbeek, Heumen, Mook en Middelaar, Ubbergen, Wijchen, Millingen aan de Rijn Renkum, Rheden, Rozendaal Ten opzichte van de meting in 2009 is de afbakening van de deelregio Rijk van Nijmegen gewijzigd; de gemeente Millingen aan de Rijn is toegevoegd aan deze regio. De deelregio Land van Maas en Waal is komen te vervallen, omdat de gemeenten die hieronder vallen Beuningen en Wijchen tevens onder het deelgebied Rijk van Nijmegen zijn opgenomen. Overlap van deelregio s zorgt dat som der delen kan afwijken van totaal Zoals uit bovenstaande tabel en de figuur op de vorige pagina kan worden afgelezen worden een aantal gemeenten in dit onderzoek tot meer dan één deelregio gerekend. In de tabellen met bovenstaande deelregio s in de verdere hoofdstukken tellen deze zeven deelregio s dus op tot meer dan het totaal van de regio Arnhem Nijmegen. Als in de tabellen wordt gesproken van het totaal heeft dit betrekking op het totaal van de regio Arnhem Nijmegen en niet op de som van de zeven deelregio s Afbakening toerisme In de monitor zijn zowel verblijfstoerisme, dagtoerisme als zakelijk bezoek meegenomen, aangezien dit de drie segmenten zijn waar de focus van het RBT Arnhem Nijmegen op ligt. De afbakening en categoriale indeling van toerisme voor dit onderzoek is (grotendeels) gelijk aan die van de nulmeting uit 2005 en de meting over Categoriale indeling toeristisch-recreatieve sector In deze monitor zijn de volgende toeristisch-recreatieve categorieën onderscheiden: Verblijfstoerisme 3 : 1. Hotels/pensions/B&B standaard (0-2 sterren); 2. Hotels middenklasse en luxe (3-5 sterren); 3. Bungalows (inclusief appartementen); 4. Campings vaste plaatsen (seizoen- en jaarplaatsen); 5. Campings toeristische plaatsen; 6. Groepsaccommodaties; 7. Watersport passanten (jachthavens); 8. Watersport vast (jachthavens). 3 Voor hotels/pensions/b&b is een ondergrens van 5 slaapplaatsen gehanteerd. Voor de andere accommodaties is de ondergrens 20 slaapplaatsen. Dit is conform de afbakening van het CBS. ZKA Consultants & Planners 6

8 Dagtoerisme 4 : 9. Attracties (inclusief dierentuinen); 10. Musea en bezienswaardigheden; 11. Evenementen; 12. Rondvaarten; 13. Golf; 14. Routegebonden buitenrecreatie (wandelen en fietsen); 15. Recreatief winkelen; 16. Horecabezoek. Zakelijk bezoek: 17. Markt voor (semi-)zakelijke bijeenkomsten (MICE: meetings, incentives, conventions, events) Methodiek Om de gewenste informatie inzichtelijk te krijgen zijn in dit onderzoek twee methodieken voor de verzameling van de data gehanteerd: Bedrijfsenquête onder toeristische aanbieders; Deskresearch. Bedrijfsenquête Voor het inzichtelijk maken van de bezoekersaantallen en overnachtingen en omzetten/bestedingen, etc., alsmede het aanvullen en verifiëren van het niveau en de capaciteit, zijn interviews verricht onder toeristisch-recreatieve aanbieders in de regio. Gestart is met het opstellen/actualiseren van het adresbestand, Hiervoor is gebruik gemaakt van bestanden van het RBT Arnhem Nijmegen. Het geactualiseerde adresbestand is voorafgaand aan het veldwerk ter controle en completering voorgelegd aan de gemeenten in de regio. Ook is aan de gemeenten gevraagd bezoekersaantallen van de relevante evenementen aan te dragen. Om het draagvlak bij de ondernemers voor het onderzoek te bevorderen is door het RBT, voorafgaand aan het veldwerk, een aanbevelingsbrief verstuurd die het belang van het onderzoek onderstreept. Vervolgens hebben de bedrijven in de populatie per een link naar de online vragenlijst ontvangen. Aansluitend zijn de bedrijven gebeld en telefonische enquêtes afgenomen totdat de streefrespons was gerealiseerd. Bij de bedrijfsenquête zijn de volgende categorieën meegenomen: Hotels; Campings; Bungalows; Groepsaccommodaties; Jachthavens; Attracties; Musea en bezienswaardigheden; Rondvaarten; Golf; Zaalaccommodaties. 4 Voor de attracties en evenementen (met minimaal een bovenregionale betekenis) is een ondergrens van bezoeken per jaar gehanteerd. Voor de andere categorieën bedraagt de ondergrens bezoeken per jaar. ZKA Consultants & Planners 7

9 Respons: 53% van de bedrijven meegewerkt In totaal is een respons van circa 53% gerealiseerd binnen de onderzoekspopulatie. Een overzicht van de respons uitgesplitst naar de verschillende categorieën is opgenomen in tabel 2.2. Tabel 2.2. Overzicht respons bedrijfsenquête Categorie Populatie Gerealiseerd Respons Hotels/B&B % Campings % Bungalows % Groepsaccommodaties % Jachthavens % Attracties % Musea en bezienswaardigheden % Rondvaarten % Golfbanen % Zaalaccommodaties % Totaal % Deze respons van 53% van de bedrijven kan als zeer hoog worden beschouwd. Veelal wordt in onderzoeken een respons van 20-30% al als hoog bestempeld. Tijdens de vorige meting in 2010 werd vrijwel dezelfde respons behaald (circa 56%). Deze hoge respons is mede te danken aan de vooraankondigings-brief en de medewerking en betrokkenheid van het RBT Arnhem Nijmegen. Wij zijn het RBT, de gemeenten alsmede alle toeristische bedrijven die in het onderzoek hebben geparticipeerd zeer dankbaar voor hun medewerking. Basisjaar is 2011 Basisjaar voor deze studie is Cijfers voor Gelderland en Nederland die betrekking hebben op 2011 worden pas in de loop van 2012 bekend, naar verwachting eind april. Een vergelijking met Gelderland en Nederland is daardoor niet altijd mogelijk. Deskresearch Voor deze monitor is gebruik gemaakt van deskresearch om het toeristischrecreatieve aanbod te inventariseren. Hiervoor is primair gebruik gemaakt van de databestanden van het RBT Arnhem Nijmegen. Ook zijn de gemeenten gevraagd de adresbestanden te controleren. Daarnaast is deskresearch verricht om de dagtoeristische activiteiten die niet via de bedrijfsenquête inzichtelijk zijn gemaakt in kaart te brengen. Dit betreft de categorieën routegebonden buitenrecreatie, recreatief winkelen en horecabezoek. Hiervoor is primair gebruik gemaakt van het ContinuVrijeTijdsOnderzoek (CVTO) van NBTC-NIPO Research. Tevens is gebruik gemaakt van deskresearch voor de bepaling van de parameters (bestedingen 5, arbeidscoëfficiënten, etc.) voor de berekening van de economische betekenis. Ook voor het bepalen van de marktaandelen van de regio Arnhem Nijmegen ten opzichte van Gelderland en Nederland zijn externe bronnen bestudeerd (m.n. CBS). 5 De bestedingsprofielen zijn gebaseerd op de resultaten van de enquêtes in combinatie met aanvullend deskresearch (o.a. tarievenonderzoek). ZKA Consultants & Planners 8

10 3. TOERISTISCH-RECREATIEF AANBOD Inleiding In dit hoofdstuk is een beeld geschetst van het toeristisch-recreatief aanbod in de regio Arnhem Nijmegen. Hierbij is eerst ingegaan op het verblijfstoeristisch aanbod (3.2.) en vervolgens op het dagtoeristisch aanbod (3.3.). Tot slot is het zakelijk aanbod geschetst (3.4.). Overlap van deelregio s zorgt dat som der delen kan afwijken van totaal Aangezien verschillende gemeenten tot meerdere regio s kunnen behoren (zie ook hoofdstuk 2), kan de optelling van het aanbod in de zeven deelregio s in de tabellen in dit hoofdstuk groter zijn dan het totale aanbod in de regio Arnhem Nijmegen Verblijfstoeristisch aanbod In deze paragraaf wordt het verblijfstoeristisch aanbod in de regio Arnhem Nijmegen behandeld. Hierbij is een nadere indeling gemaakt naar de volgende categorieën: Hotels (3.2.1.); Campings (3.2.2.); Bungalows (3.2.3.); Groepsaccommodaties (3.2.4.); Jachthavens (3.2.5.). Het aanbod aantallen bedrijven en capaciteiten is geïnventariseerd op basis van door het RBT Arnhem Nijmegen aangeleverde bestanden. Deze bestanden zijn gecontroleerd en aangevuld op basis van de enquêtes (aangevuld met deskresearch) Hotels De categorie hotels is afgebakend als alle hotels, pensions en bed & breakfast accommodaties met minimaal 5 slaapplaatsen 6. Tabel 3.1 is een weergave van het aantal hotels in de regio, uitgesplitst naar sterrenklasse. Hieruit blijkt dat er 140 hotels, pensions en bed & breakfast accommodaties in de regio zijn gevestigd. Het merendeel van dit aanbod, ruim 57%, heeft geen ster. Circa 7% heeft 1 of 2 sterren en 36% van het aanbod betreft hotels met 3 of 4 sterren. In de deelregio s De Gelderse Poort en Rijk van Nijmegen is een concentratie van het hotelaanbod te zien, naast uiteraard de steden Arnhem en Nijmegen. Tabel 3.1. Aantal hotels naar sterrenklassen, regio Arnhem Nijmegen * 1* 2* 3* 4* Totaal Arnhem Betuwe De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Omdat veel bed & breakfast accommodaties over minder dan 5 slaapplaatsen beschikken, is slechts een beperkt deel van dit aanbod meegenomen in dit onderzoek. ZKA Consultants & Planners 9

11 De hotels in de regio hebben gezamenlijk bijna bedden, zoals weergegeven in tabel 3.2. Vooral de regio Veluwezoom heeft hierin een groot aandeel met circa 26% van het totaal aantal bedden in de regio. Ook in de deelregio s Arnhem, het Rijk van Nijmegen en De Gelderse Poort zijn relatief veel bedden te vinden. Tabel 3.2. Aantal bedden naar sterrenklassen, regio Arnhem Nijmegen * 1* 2* 3* 4* Totaal Arnhem Betuwe De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Circa 85% van het totaal aantal slaapplekken in de regio Arnhem Nijmegen is te vinden in hotels met 3 of 4 sterren. Dit wordt veroorzaakt door een relatief grote schaalgrootte in vergelijking met het 0-2 sterrensegment. In dat segment zijn de accommodaties vaak kleinschaliger van opzet Campings In de regio Arnhem Nijmegen zijn 61 campings gevestigd met 5 standplaatsen of meer. Deze campings hebben in totaal circa plaatsen/eenheden. Een weergave van het kampeeraanbod in de regio is opgenomen in tabel 3.3. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen vaste standplaatsen (zoals stacaravans), toeristische standplaatsen en trekkershutten (overige eenheden). Uit deze tabel blijkt dat de totale kampeercapaciteit grotendeels uit vaste standplaatsen bestaat (circa 63%) en voor circa 37% uit toeristische eenheden. Tabel 3.3. Kampeeraanbod regio Arnhem Nijmegen 2011 Aantal campings Aantal vaste plaatsen Aantal toeristische plaatsen Overige eenheden Totale capaciteit Arnhem Betuwe De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Een concentratie van de kampeercapaciteit is te vinden in de deelregio s Rijk van Nijmegen, De Gelderse Poort en Liemers Bungalowparken In tabel 3.4 is het aanbod aan bungalows en appartementen van complexen met minimaal 20 slaapplaatsen inzichtelijk gemaakt. De regio telt 17 aanbieders, die 437 bungalow/appartementen verhuren. In totaal gaat het om ruim slaapplaatsen. ZKA Consultants & Planners 10

12 Tabel 3.4. Aanbod bungalows/appartementen regio Arnhem Nijmegen 2011 Aantal bedrijven Aantal eenheden Aantal bedden Arnhem Betuwe De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio De meeste capaciteit in de regio Arnhem Nijmegen bevindt zich in de deelregio Rijk van Nijmegen, waar ruim 75% van de totale capaciteit geconcentreerd is Groepsaccommodaties De regio Arnhem Nijmegen telt 18 groepsaccommodaties met minimaal 20 slaapplaatsen. Deze logiesaccommodaties beschikken gezamenlijk over bijna slaapplaatsen. Hiervan is ruim de helft in de deelregio het Rijk van Nijmegen gevestigd. Tabel 3.5. Aanbod groepsaccommodaties regio Arnhem Nijmegen 2011 Aantal bedrijven Aantal bedden Arnhem Betuwe 0 0 De Gelderse Poort Liemers Nijmegen 0 0 Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Jachthavens De regio Arnhem Nijmegen telt 13 jachthavens, met een totale capaciteit van ruim ligplaatsen. Het overgrote deel betreft vaste ligplaatsen, bijna 93%. In de praktijk is het overigens zeer gebruikelijk dat ook jachthavens met (bijna) uitsluitend vaste plaatsen passantenovernachtingen realiseren door passanten toe te staan op vaste ligplaatsen, waarvan de ligplaatshouder afwezig is. Tabel 3.6. Aanbod jachthavens regio Arnhem Nijmegen 2011 Aantal jachthavens Aantal vaste plaatsen Aantal passantenplaatsen Totaal aantal plaatsen Arnhem Betuwe De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio ZKA Consultants & Planners 11

13 3.3. Dagtoeristisch aanbod In deze paragraaf wordt het dagtoeristisch aanbod in de regio Arnhem Nijmegen behandeld. Hierbij is een nadere indeling gemaakt naar de volgende categorieën: Attracties (3.3.1.); Musea en bezienswaardigheden (3.3.2.); Evenementen (3.3.3.); Rondvaarten (3.3.4.); Golf (3.3.5.) Attracties De regio Arnhem Nijmegen telt in totaal 11 attracties met minimaal bezoekers op jaarbasis. Burgers Zoo in Arnhem trekt van deze attracties de meeste bezoekers. In hoofdstuk 4 is een verdere uitwerking van de bezoekersaantallen opgenomen. Tabel 3.7. Aanbod attracties regio Arnhem Nijmegen 2011 Aantal attracties Arnhem 1 Betuwe 0 De Gelderse Poort 1 Liemers 1 Nijmegen 5 Rijk van Nijmegen 2 Veluwezoom 2 Totaal regio Musea en bezienswaardigheden In de regio Arnhem Nijmegen zijn 20 musea en bezienswaardigheden meegenomen waarvan bekend is dat zij minimaal bezoekers per jaar trekken. In hoofdstuk 4 zijn de bezoekersaantallen van deze musea en bezienswaardigheden weergegeven. Tabel 3.8. Aanbod musea en bezienswaardigheden 2011 Aantal musea/bezienswaardigheden Arnhem 8 Betuwe 1 De Gelderse Poort 3 Liemers 0 Nijmegen 5 Rijk van Nijmegen 3 Veluwezoom 2 Totaal regio Evenementen De gegevens voor de inventarisatie van het aanbod in evenementen, en de daarbij horende bezoekersaantallen, zijn verkregen via de gemeenten. Hierbij zijn zowel betaalde als gratis evenementen meegenomen met minimaal bezoekers en minimaal een regionaal marktbereik. ZKA Consultants & Planners 12

14 In totaal gaat het om 23 evenementen in de regio Arnhem Nijmegen. De bezoekersaantallen zijn opgenomen in hoofdstuk 4. Tabel 3.9. Aanbod evenementen regio Arnhem Nijmegen 2011 Aantal evenementen Arnhem 6 Betuwe 1 De Gelderse Poort 4 Liemers 0 Nijmegen 7 Rijk van Nijmegen 2 Veluwezoom 3 Totaal regio Rondvaarten In de regio Arnhem Nijmegen zijn vier rondvaartbedrijven actief. Twee hiervan zijn gevestigd in De Gelderse Poort. Tabel Aanbod rondvaarten regio Arnhem Nijmegen 2011 Aantal bedrijven Arnhem 1 Betuwe 0 De Gelderse Poort 1 Liemers 0 Nijmegen 2 Rijk van Nijmegen 0 Veluwezoom 0 Totaal regio Golf In de regio Arnhem Nijmegen zijn 7 golfbanen gevestigd. Drie deelregio s tellen twee golfbanen; Arnhem, Betuwe en het Rijk van Nijmegen. In de regio Arnhem liggen twee 18-holes banen, in de Betuwe ligt een 18-holes en een 27-holes baan. Ten slotte liggen in het Rijk van Nijmegen een 18-holes en een 36-holes baan, waardoor het de deelregio is met de meeste capaciteit in holes. Tabel Aanbod golfbanen regio Arnhem Nijmegen 2011 Aantal golfbanen Aantal holes Arnhem 2 36 Betuwe 2 45 De Gelderse Poort 1 36 Liemers 0 0 Nijmegen 0 0 Rijk van Nijmegen 2 54 Veluwezoom 1 9 Totaal regio ZKA Consultants & Planners 13

15 3.4. Zakelijk aanbod Het aanbod op de markt voor (semi-)zakelijke bijeenkomsten ook wel MICEmarkt genoemd (Meetings, Incentives, Conventions and Events) is inzichtelijk gemaakt aan de hand van gegevens van het RBT/Conventionbureau en de diverse gemeenten in de regio. Deze gegevens laten zien dat de regio Arnhem Nijmegen beschikking heeft over 98 accommodaties voor zakelijke bijeenkomsten met in totaal circa 672 zalen en een capaciteit van ruim stoelen. Tabel Aanbod markt voor (semi-)zakelijke bijeenkomsten 2011 Aantal accommodaties Aantal zalen Arnhem Betuwe 5 16 De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio ZKA Consultants & Planners 14

16 4. OMVANG BEZOEK Inleiding In dit hoofdstuk is de omvang van het toeristisch-recreatief bezoek aan de regio geanalyseerd. Eerst is ingegaan op de omvang van het verblijfstoeristisch bezoek (4.2.). Vervolgens is gekeken naar het dagtoeristisch (4.3.) en zakelijk bezoek (4.4.) aan de regio. Overlap van deelregio s zorgt dat som der delen kan afwijken van totaal Aangezien verschillende gemeenten tot meerdere regio s kunnen behoren (zie ook hoofdstuk 2), kan het totaal aantal overnachtingen of bezoeken van de zeven deelregio s in de tabellen in dit hoofdstuk groter zijn dan de totale vraag in de regio Arnhem Nijmegen Verblijfstoeristisch bezoek In de bedrijfsenquête zijn de bedrijven ondermeer gevraagd naar het aantal overnachtingen in Gebaseerd op deze gegevens, aangevuld met de capaciteiten, zijn voor alle verblijfstoeristische categorieën bezettingsgraden berekend. Het gebruik van de verblijfstoeristische accommodaties (voor de gehele populatie) is ingeschat op basis van de capaciteiten (zie 3.2) en de bezettingsgraden resulterend uit de enquêtes. In deze paragraaf is eerst ingegaan op de overnachtingen per deelsector. Deze zijn in paragraaf geresumeerd. Hierbij zijn deze gegevens tevens afgezet tegen het totaal aantal overnachtingen in Gelderland en Nederland om daarmee het marktaandeel van de regio inzichtelijk te maken. In de laatste drie subparagrafen is aandacht besteed aan de herkomst van de verblijfstoeristen, hun motief om in de regio Arnhem Nijmegen te verblijven en de boekingswijze Hotels Bijna 1,0 miljoen hotelovernachtingen in de regio De hotels in de regio Arnhem Nijmegen realiseerden in 2011 een gemiddeld bedbezettingspercentage van 43,0% 7. Op basis van dit percentage vonden er in 2011 bijna hotelovernachtingen plaats in de regio. Dit is circa 33% van het totale aantal hotelovernachtingen in Gelderland. waarvan bijna de helft een toeristisch karakter heeft De hotelvraag is uitgesplitst naar drie segmenten: toeristische vraag, zakelijke vraag en congresvraag 8. Bijna de helft (46%) van de hotelovernachtingen in de regio heeft een toeristisch karakter. Een gelijk aandeel (46%) heeft een zakelijk karakter en circa 8% had betrekking op de congresvraag. Dit betekent dat het aantal toeristische overnachtingen in hotels circa bedroeg in 2011 en het aantal (semi-)zakelijke overnachtingen circa De gemiddelde kamerbezetting van de middenklasse en luxe hotels (3 t/m 5 sterren) in de regio Arnhem-Nijmegen realiseerden een gemiddelde kamerbezetting van 62%. Dit is gelijk aan het gemiddelde voor dit segment buiten de regio Amsterdam/Schiphol (bron: persbericht februari 2012, Horwath HTL). Onder zakelijke vraag worden overnachtingen verstaan in het kader van bezoeken aan bedrijven/organisaties in de regio. Veelal hebben deze reizen een individueel karakter. Onder congresvraag worden overnachtingen verstaan in het kader van het bijwonen van een (meerdaags) congres, symposium of cursus in de regio. ZKA Consultants & Planners 15

17 Ten opzichte van 2009 is het aandeel toerisme iets gedaald (van 51% tot ongeveer 46%), maar in absolute aantallen groeide het aantal toeristische hotelovernachtingen wel. In het algemeen vindt in de Nederlandse hotellerie juist een verschuiving naar meer toeristische vraag plaats Campings Bijna 0,3 miljoen toeristische kampeerovernachtingen in de regio Op basis van de resultaten van de bedrijfsenquête is berekend dat het gemiddeld aantal persoonsovernachtingen per standplaats in 2011 circa 99 bedroeg. Dit betekent dat er in de regio Arnhem Nijmegen in 2011 in totaal ruim toeristische overnachtingen op campings werden doorgebracht (exclusief overnachtingen op vaste plaatsen) Bungalows Ruim 0,25 miljoen overnachtingen in bungalows/appartementen in de regio De slaapplaatsbezettingsgraad voor bungalows (incl. appartementen) in de regio Arnhem Nijmegen is op basis van gegevens uit de bedrijfsenquête geschat op circa 32,7% in Met de ruim slaapplaatsen in de regio betekent deze bezettingsgraad, dat er in 2011 bijna toeristische overnachtingen werden doorgebracht in bungalows Groepsaccommodaties Ruim 0,1 miljoen overnachtingen in groepsaccommodaties in de regio De groepsaccommodaties in de regio Arnhem Nijmegen hadden in 2011 een gemiddelde bedbezettingsgraad van 27,7%. Met een capaciteit van bijna bedden betekent dit, dat er in 2011 ruim overnachtingen in groepsaccommodaties hebben plaatsgevonden Jachthavens Aangezien passantenovernachtingen in jachthavens zowel kunnen plaatsvinden op passantenplaatsen als op vaste ligplaatsen, zoals uit de praktijk is gebleken, is de bezetting bepaald over de totale capaciteit. De bezetting is uitgedrukt in het gemiddeld aantal persoonovernachtingen per plaats. Voor 2011 resulteert dit in een gemiddelde van 2,6 persoonsovernachtingen per plaats. Dit gegeven leidt tot een schatting van circa passantenovernachtingen (uitgedrukt in personen) in de jachthavens in de regio Arnhem Nijmegen in ZKA Consultants & Planners 16

18 Totaal aantal overnachtingen en marktaandeel Bijna 1,7 miljoen overnachtingen in de regio Arnhem Nijmegen in 2011 Door het resumeren van de voorgaande gegevens is berekend dat in 2011 in totaal bijna 1,7 miljoen overnachtingen hebben plaatsgevonden in de regio Arnhem Nijmegen 9. Het merendeel (58%) hiervan vond plaats in hotels. Op campings werd circa 19% van de totale overnachtingen doorgebracht en in bungalows circa 16%. Tabel 4.1. Overnachtingen regio Arnhem Nijmegen naar logiesvorm Categorie Overnachtingen 2011 Toeristische overnachtingen 2011 Hotels (58%) (39%) Campings (toeristisch) (19%) (27%) Bungalows (16%) (23%) Groepsaccommodaties (7%) (10%) Jachthavens (passanten) (0%) (1%) Totaal (100%) (100%) Ruim 1,1 miljoen toeristische overnachtingen, vooral in hotels Zoals eerder in dit hoofdstuk beschreven, is bijna de helft van de hotelovernachtingen in de regio toeristisch. In totaal zijn er in 2011 in de regio Arnhem Nijmegen ruim 1,1 miljoen toeristische overnachtingen gerealiseerd in de verblijfstoeristische sector. Een weergave van de verdeling van deze toeristische overnachtingen naar verschillende logiesvormen is opgenomen in tabel 4.1. Hieruit kan worden afgeleid dat hotels een groot aandeel hebben, circa 39%, van het totaal aan toeristische overnachtingen in het verblijfstoerisme in de regio. Daarna volgen de campings en bungalows met een aandeel van respectievelijk 27% en 23%. Rijk van Nijmegen deelregio met meeste overnachtingen Onderstaande tabel is een weergave van het aantal overnachtingen van alle logiesaccommodaties per deelregio. Hieruit kan worden afgeleid dat de meeste overnachtingen plaatsvinden in het Rijk van Nijmegen. De deelregio s Arnhem, Gelderse Poort en Veluwezoom hebben elk een aandeel van ongeveer 20% van het totale aantal overnachtingen in de regio Arnhem Nijmegen. Tabel 4.2. Overnachtingen naar deelregio Categorie Overnachtingen 2011 Aandeel Arnhem % Betuwe % De Gelderse Poort % Liemers % Nijmegen % Rijk van Nijmegen % Veluwezoom % Totaal regio % 9 Dit is inclusief zakelijke en semi-zakelijke overnachtingen in hotels, maar exclusief het aantal overnachtingen op vaste staanplaatsen op campings en vaste ligplaatsen in jachthavens. ZKA Consultants & Planners 17

19 In de regio vindt bijna 18% van alle overnachtingen in Gelderland plaats In tabel 4.3. zijn het aantal verblijfstoeristische overnachtingen in de regio afgezet tegen het totale aantal in de provincie Gelderland en Nederland 10. Tabel 4.3. Marktaandeel verblijfstoerisme regio Arnhem Nijmegen Aantal overnachtingen Marktaandeel t.o.v. regio Arnhem Nijmegen Gelderland Nederland Gelderland Nederland Hotels ,2% 2,8% Overig ,5% 1,4% Totaal ,7% 2,0% Deze tabel laat zien dat de regio Arnhem Nijmegen een marktaandeel van 17,7% heeft op het totaal aantal overnachtingen in de provincie Gelderland. Ten opzichte van Nederland heeft de regio Arnhem Nijmegen een marktaandeel van bijna 2%. Vooral in de hotelsector heeft de regio een sterke positie Herkomst verblijfstoeristen Aan de verblijfstoeristische accommodaties is tevens gevraagd naar de afkomst van hun verblijfsgasten. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar de regio Arnhem Nijmegen, de rest van Nederland of het buitenland. Van alle toeristische verblijfsgasten in de regio is circa 11% afkomstig uit de regio zelf, circa 66% uit de rest van Nederland en ongeveer 23% uit het buitenland. Een uitsplitsing naar type verblijfsaccommodatie is opgenomen in tabel 4.4. Tabel 4.4. Herkomst toeristische verblijfsgasten Regio Overig Nederland Buitenland Hotels toeristisch 4% 67% 28% Campings toeristisch 17% 67% 16% Bungalows 11% 61% 28% Groepsaccommodaties 21% 68% 11% Watersport passanten 29% 49% 22% Totaal toeristisch 11% 66% 23% Van de (semi-) zakelijke gasten komt circa 0,4% uit de regio Arnhem Nijmegen (in aantallen gaat het om bijna gasten), 58% uit overig Nederland en circa 42% uit het buitenland. In totaal betekent dit dat van alle verblijfsgasten in de regio Arnhem Nijmegen ongeveer 8% afkomstig is uit de regio, 63% uit de rest van Nederland en 29% uit het buitenland. Het belangrijkste herkomstland voor de buitenlandse toeristen blijkt Duitsland te zijn. Daarnaast worden met name Groot- Brittannië en België als belangrijkste herkomstlanden genoemd. In vergelijking met de meting in 2009 is met name een toename te constateren van het aandeel buitenlandse gasten (de percentages lagen in 2009 op respectievelijk 12% verblijfsgasten uit de regio, 70% uit de rest van Nederland en 18% uit het buitenland). De stijging van het aantal buitenlandse gasten is conform de landelijke tendens. Mogelijk speelt de campagne Cool Breaks een rol in de groei van de buitenlandse overnachtingen in de regio Arnhem Nijmegen. 10 Cijfers Gelderland en Nederland afkomstig van CBS. ZKA Consultants & Planners 18

20 Bezoekmotief Aan de verblijfsaccommodaties is ook gevraagd naar de drie meest voorkomende redenen/motieven voor hun toeristische gasten om naar de regio Arnhem Nijmegen te komen. De vraagstelling was gesloten met de volgende antwoordcategorieën: Rust en ruimte; Natuur (flora en fauna)/landschap; Bezoek stad (bijvoorbeeld Arnhem, Nijmegen); Wandelen; Fietsen; Overige sportieve recreatie (golf, paardrijden, etc.); Bezoek attractie; Bezoek museum/bezienswaardigheid; Bezoek evenement; Watersport (varen, kanoën, surfen, etc.); Eigen accommodatie/voorzieningen; Overig, namelijk De top 3 van belangrijkste bezoekmotieven voor verblijfstoeristen in de regio Arnhem Nijmegen is: 1. Bezoek stad (bijvoorbeeld Arnhem, Nijmegen) 2. Natuur (flora en fauna) / landschap 3. Rust en ruimte Uiteraard zijn er verschillen tussen de diverse verblijfstoeristische categorieën. Voor hotelgasten staan bezoek stad, bezoek evenement en natuur in de top-3. Campinggasten bezoeken de regio vooral voor de rust en ruimte, om te fietsen of om te wandelen. Deze bezoekmotieven komen veelal overeen met de top-3 voor bungalows: natuur, rust en ruimte en wandelen Boekingswijze Onderdeel van de bedrijfsenquête is de vraag op welke wijze de accommodatie geboekt is: niet vooraf geboekt, rechtsreeks bij de accommodatie zelf (online, via , telefonisch etc.) 11, via het lokale kantoor van VVV/Toerist Info, via een touroperator/ reisbureau of via een boekingssite. In onderstaande tabel zijn de antwoorden op deze vraag weergegeven uitgesplitst naar de verschillende categorieën verblijfstoeristische accommodaties. Tabel 4.5. Boekingswijze verblijfstoeristen Niet vooraf Rechtstreeks VVV 12 Site Boekings- Touroperator/ reisbureau Anders, namelijk Hotels toeristisch 5% 59% 1% 31% 2% 2% Campings toeristisch 19% 75% 2% 5% 0% 0% Bungalows 2% 74% 0% 17% 7% 0% Groepsaccommodaties 0% 80% 4% 14% 0% 1% Watersport passanten 21% 79% 0% 0% 0% 0% Totaal toeristisch 8% 69% 1% 19% 3% 1% Inclusief boekingen via de diverse platforms waarop het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen actief/vindbaar is zoals bijvoorbeeld CoolBreaks, via google, etc. Het betreft een fysiek VVV kantoor. De (regionale) VVV beschikt niet over een boekingscentrale. ZKA Consultants & Planners 19

21 Deze tabel laat zien dat de meeste verblijfstoeristen vooraf reserveren, veelal rechtstreeks bij de accommodatie zelf. Gemiddeld 8% van de verblijfstoeristen boekt niet vooraf, dit zijn met name watersport passanten en campinggasten. Bij hotels, bungalows en groepsaccommodaties wordt bij het boeken ook regelmatig gebruikt gemaakt van intermediairs, vooral van boekingssites, maar ook van touroperators of reisbureaus. Deze verdeling van de boekingswijze komt sterk overeen met het landelijke beeld, zoals blijkt uit het ContinuVakantieOnderzoek (CVO). Uit het CVO blijkt verder dat 47% van de Nederlandse vakantiegangers geen informatie inwint voorafgaande aan een vakantie in eigen land. Ongeveer 35% wint informatie in bij de accommodatieverschaffer Dagtoeristisch bezoek In deze paragraaf is het dagtoeristisch bezoek in de regio Arnhem Nijmegen in kaart gebracht. Hierbij is gebruik gemaakt van zowel de resultaten van de bedrijfsenquêtes als aanvullend deskresearch (m.n. gegevens Gelders- Overijssels Bureau voor Toerisme (GOBT)). Tevens is bij een aantal categorieën een inschatting gemaakt op basis van het CVTO (zie ook hoofdstuk 2) Attracties In totaal bezochten in 2011 ruim 2 miljoen bezoekers de elf attracties in de regio Arnhem Nijmegen. De grootste trekker was Burgers Zoo in Arnhem met ruim 1,5 miljoen bezoeken in dat jaar. Gezien het kleine aantal aanbieders en de vertrouwelijkheid van individuele gegevens, zijn de gegevens in deze rapportage niet uitgesplitst naar deelregio. Uiteraard zijn deze bezoekersaantallen wel in de verdere analyse meegenomen Musea en bezienswaardigheden De 26 musea en bezienswaardigheden (met meer dan bezoekers per jaar) die gevestigd zijn in de regio Arnhem Nijmegen trokken in 2011 gezamenlijk ruim 1,3 miljoen bezoekers. Het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem is de grootste trekker met ruim bezoekers per jaar. In tabel 4.6 is de top-10 van musea en bezienswaardigheden in de regio opgenomen. De musea en bezienswaardigheden in deze top-10 zijn goed voor 91% van het totale aantal museumbezoeken in de regio. Tabel 4.6. Top-10 musea en bezienswaardigheden regio Arnhem Nijmegen Rangorde Naam Gemeente Aantal bezoeken Nederlands Openluchtmuseum Arnhem Kröller-Müller Museum Arnhem Museum Het Valkhof Nijmegen Airborne Museum Hartenstein Renkum Stichting Nederlands Watermuseum Arnhem Afrika Museum Groesbeek Museum voor Moderne Kunst Arnhem Nationaal Bevrijdingsmuseum Groesbeek Kasteel Doornenburg Lingewaard Museumpark Oriëntalis Groesbeek Bron: eigen inventarisatie ZKA Consultants & Planners 20

22 Evenementen Het aanbod aan evenementen, zowel betaald als gratis, met meer dan bezoekers per jaar en met minimaal een bovenregionale betekenis, is geïnventariseerd op basis van gegevens aangeleverd door de gemeenten. Bij de gratis evenementen zijn de bezoekersaantallen veelal gebaseerd op globale inschattingen van organisatoren. In totaal waren er 23 relevante evenementen in Gezamenlijk trokken zij bijna 3,8 miljoen bezoekers. In tabel 4.7 is een top-10 van de evenementen met de meeste bezoekers opgenomen. De Vierdaagse feesten in Nijmegen trokken in 2011 de meeste bezoekers, evenals dat in 2009 het geval was. Tabel 4.7. Evenementen top-10 regio Arnhem Nijmegen Rangorde Naam Gemeente Aantal bezoeken Vierdaagse feesten Nijmegen Relevante evenementen Gelredome Arnhem World Statues Festival Arnhem Koninginnedag Arnhem Arnhem Internationale Wandelvierdaagse 13 Nijmegen Hobma modelbouw Overbetuwe Najaarskermis Nijmegen Nijmegen Paasmarkt Nijmegen Gebroeders van Limburg Festival Nijmegen Koninginnenacht Arnhem Arnhem Bron: Gemeenten Rondvaarten De vier rondvaartbedrijven die actief zijn in de regio Arnhem Nijmegen hebben in 2011 ruim bezoekers getrokken. Gezien het kleine aantal aanbieders en de vertrouwelijkheid van individuele gegevens, zijn de gegevens in deze rapportage niet uitgesplitst naar deelregio. Uiteraard zijn deze bezoekersaantallen wel in de verdere analyse meegenomen Golf De zeven golfbanen trokken in 2011 ruim bezoekers. Om dezelfde reden als voor rondvaarten (4.3.4) worden geen uitgesplitste gegevens naar deelregio weergegeven. Ook hier geldt dat de bezoekersaantallen uiteraard wel worden meegenomen in de verdere analyses Routegebonden buitenrecreatie Routegebonden buitenrecreatie is in deze studie gedefinieerd als het maken van een recreatieve fietstocht of een recreatieve wandeling waarvoor men minimaal 2 uur van huis is 14. Het aantal activiteiten is op basis van gegevens van het ContinuVrijeTijdsOnderzoek (CVTO) bepaald op bijna 10 miljoen. De verdeling over de deelregio s is gebaseerd op het areaal natuur (bron: CBS) Het betreft het aantal deelnemers aan de Internationale Wandelvierdaagse. Per dag is het aantal startende deelnemers meegenomen. Het aantal toeschouwers dat de marsen langs het parcours bekijkt is niet meegenomen omdat hiervoor formele en betrouwbare inschattingen ontbreken. Deze ondergrens is conform de ondergrens in de Landelijke R&T Standaard die in opdracht van IPO is opgesteld. ZKA Consultants & Planners 21

23 De meeste activiteiten vonden plaats in de deelregio s Arnhem en Rijk van Nijmegen. Tabel 4.8. Routegebonden buitenrecreatie regio Arnhem Nijmegen Categorie Activiteiten 2011 Aandeel Arnhem % Betuwe % De Gelderse Poort % Liemers % Nijmegen % Rijk van Nijmegen % Veluwezoom % Totaal regio % Recreatief winkelen Onder recreatief winkelen wordt in deze studie verstaan: het winkelen in de binnenstad of het winkelen voor plezier in een stadsdeelcentrum of wijkcentrum waarvoor men minimaal 2 uur van huis is. Het bezoek aan een meubelboulevard of tuincentrum is niet meegenomen. Het aantal activiteiten is geanalyseerd met behulp van het CVTO. Uitgaande van deze definitie is berekend dat er in 2011 ruim 11 miljoen keer recreatief is gewinkeld in de regio Arnhem Nijmegen. Het toebedelen aan de diverse deelregio s is gedaan door middel van capaciteitsgegevens (m 2 winkelvloeroppervlak niet-dagelijks) van Locatus 15. De deelregio s Arnhem en Nijmegen zijn het populairst voor het recreatief winkelen, met een aandeel van respectievelijk 26% en 20%. Tabel 4.9. Recreatief winkelen regio Arnhem Nijmegen Categorie Activiteiten 2011 Aandeel Arnhem % Betuwe % De Gelderse Poort % Liemers % Nijmegen % Rijk van Nijmegen % Veluwezoom % Totaal regio % Horeca Onder horecabezoek wordt een bezoek aan de horeca verstaan (inclusief Holland Casino Nijmegen en bowlen/kegelen) waarbij men minimaal 2 uur van huis is. Uitgaande van deze definitie en afbakening is op basis van het CVTO (aangevuld met cijfers van Holland Casino) berekend dat in 2011 ruim 13,5 miljoen horecabezoeken plaatsvonden in de regio Arnhem Nijmegen. De verdeling naar deelregio s is gemaakt op basis van capaciteitsgegevens (bron: Bedrijfschap Horeca en Catering). Wederom geldt, evenals bij het recreatief winkelen, dat de deelregio s Arnhem en Nijmegen het grootste aandeel hebben, met circa 29% en 25%. 15 Locatus verzamelt als onafhankelijke bron informatie over alle winkels en consumentgerichte, dienstverlenende bedrijven in de Benelux. ZKA Consultants & Planners 22

24 Tabel Horecabezoek regio Arnhem Nijmegen Categorie Activiteiten 2011 Aandeel Arnhem % Betuwe % De Gelderse Poort % Liemers % Nijmegen % Rijk van Nijmegen % Veluwezoom % Totaal regio % Totaal dagbezoek Ruim 42 miljoen dagbezoeken aan de regio in 2011 In totaal betekent het voorgaande dat er in 2011 ruim 42 miljoen dagbezoeken hebben plaatsgevonden in de regio Arnhem Nijmegen. Horecabezoek, recreatief winkelen en routegebonden recreatie hebben het grootste aandeel in deze dagtoeristische bezoeken, respectievelijk 32%, 26% en 24%. Tabel Dagtochten regio Arnhem-Nijmegen naar type dagtocht Categorie Aantal dagtochten Aandeel (%) Attracties % Musea en bezienswaardigheden % Evenementen % Rondvaarten % Golf % Routegebonden buitenrecreatie % Recreatief winkelen % Horecabezoek % Totaal % Bijna een derde van de dagbezoeken in Arnhem In tabel 4.12 is weergegeven hoe de dagtochten in de regio Arnhem Nijmegen zijn verdeeld over de diverse deelregio s. Uit deze tabel kan worden opgemaakt dat met name in Arnhem veel dagbezoeken plaatsvinden (31%). Ook in de deelregio Nijmegen vinden veel dagbezoeken plaats, 24% van het totaal. Het Rijk van Nijmegen heeft eveneens een behoorlijk aandeel (17%). De overige deelregio s hebben een meer bescheiden aandeel. Tabel Dagtochten naar deelregio Categorie Aantal dagtochten Aandeel (%) Arnhem % Betuwe % De Gelderse Poort % Liemers % Nijmegen % Rijk van Nijmegen % Veluwezoom % Totaal regio % Herkomst dagtoeristen Onderdeel van de bedrijfsenquête onder attracties en musea was de vraag betreffende de herkomst van de dagtoeristen. Hierbij is dezelfde uitsplitsing als voor de verblijfstoeristen gebruikt: de eigen regio, de rest van Nederland en het buitenland. Het resultaat is weergegeven in tabel 4.13 op de volgende pagina. ZKA Consultants & Planners 23

25 Van de dagtoeristen in de regio Arnhem Nijmegen is 45% afkomstig uit de regio zelf, 42% komt uit de rest van Nederland en ongeveer 13% betreft buitenlandse dagtoeristen. Tabel Herkomst dagtoeristen Herkomst Regio Arnhem Nijmegen Overig Nederland Buitenland Attracties 52% 40% 8% Musea en bezienswaardigheden 36% 45% 19% Totaal 45% 42% 13% Tevens is gevraagd naar het belangrijkste herkomstland van de buitenlandse dagtoeristen. Hierbij zijn Duitsland, België, Groot-Brittannië, evenals bij de verblijfstoeristen, veel genoemde landen Zakelijk bezoek Ruim 0,9 miljoen zakelijke bezoeken aan de regio Het zakelijk bezoek is geraamd op basis van de totale capaciteit vermenigvuldigd met de bezettingsgraad van de accommodaties die hebben deelgenomen aan de bedrijfsenquête. Deze methode is gelijk aan die bij de raming van het verblijfstoeristisch bezoek. Uit de bedrijfsenquête kan worden afgeleid dat het gemiddeld aantal bijeenkomsten per zaal circa 34 per jaar bedraagt. Het gemiddeld aantal deelnemers per bijeenkomst is 41 personen 16. In de regio Arnhem Nijmegen zijn 98 zalenaccommodaties gevestigd, met een totale capaciteit van 672 zalen. Dit betekent dat er in 2011 in totaal bijna bijeenkomsten hebben plaatsgevonden. Dit is goed voor bijna zakelijke bezoeken aan de regio. Deze zakelijke bezoeken vonden voor circa 33% plaats in de deelregio Arnhem. Tabel Zakelijke bezoek aan de regio Arnhem Nijmegen Aantal bezoeken Aandeel Arnhem % Betuwe % De Gelderse Poort % Liemers % Nijmegen % Rijk van Nijmegen % Veluwezoom % Totaal regio % Het merendeel betreft Nederlandse bezoekers Uit het onderzoek blijkt dat van de zakelijke (dag)bezoekers circa 68% afkomstig is uit de eigen regio, tegenover 26% afkomstig uit de rest van Nederland en 6% uit het buitenland. Boekingen overwegend rechtstreeks Tevens is bij de bedrijfsenquête gevraagd naar de boekingswijze voor de zakelijke reserveringen. De overgrote meerderheid (80%) betreft rechtstreekse boekingen door bedrijven/de corporate markt, gevolgd door rechtstreekse boekingen door verenigingen/ associaties (13%). Slechts een klein deel van de boekingen is indirect (3% PCO en 4% andere intermediair). 16 Het meest voorkomende aantal deelnemers per bijeenkomst is tussen 0 en 20 deelnemers (41%). Slechts 9% betreft bijeenkomsten met meer dan 100 deelnemers. ZKA Consultants & Planners 24

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014 Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014 Rapportage in opdracht van Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Juni

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014. Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014. Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013 Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013 MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2014 2 Monitor Toerisme en Recreatie Aanleiding en doel Deze

Nadere informatie

Toeristische betekenis Holland Rijnland

Toeristische betekenis Holland Rijnland Toeristische betekenis Holland Rijnland Rapportage in opdracht van Samenwerkingsorgaan Holland Rijnland 20 oktober 2005 Projectnummer T13.5.108 ZKA Consultants & Planners Postbus 4833 4803 EV Breda tel.:

Nadere informatie

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003)

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Rapportage in opdracht van Stichting VVV Zuid-Limburg 14 februari 2008 Projectnummer

Nadere informatie

SAMENVATTING MONITOR VRIJETIJDSECONOMIE RIVIERENLAND 2014

SAMENVATTING MONITOR VRIJETIJDSECONOMIE RIVIERENLAND 2014 SAMENVATTING MONITOR VRIJETIJDSECONOMIE RIVIERENLAND 2014 In 2015 heeft het Regionaal Bureau voor Toerisme Rivierenland, in opdracht van Regio Rivierenland, de Monitor Vrijetijdseconomie over 2014 laten

Nadere informatie

Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen

Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen Rapportage in opdracht van: Stichting VVV Zuid-Limburg September 2015 Projectnummer 15.060 Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk tel.:

Nadere informatie

Economische effectmeting toerisme en recreatie Bergen (L)

Economische effectmeting toerisme en recreatie Bergen (L) Economische effectmeting toerisme en recreatie Bergen (L) Rapportage in opdracht van de Gemeente Bergen (L) Oktober 2009 Projectnummer MONIT.9.124 Postbus 4833 4803 EV Breda tel.: 076-5658877 fax: 076-5656489

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Zuid-Holland Zuid Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Zuid-Holland Zuid Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Zuid-Holland Zuid Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 Postbus 4833 4803 EV Breda

Nadere informatie

Monitor Toerisme Groene Hart 2010 Eindmeting economische betekenis verblijfstoerisme in het Groene Hart

Monitor Toerisme Groene Hart 2010 Eindmeting economische betekenis verblijfstoerisme in het Groene Hart Monitor Toerisme Groene Hart 2010 Eindmeting economische betekenis verblijfstoerisme in het Groene Hart Rapportage in opdracht van Stichting Groene Hart, Kloppend hart Augustus 2011 Projectnummer MONIT.11.031

Nadere informatie

Monitor economische betekenis vrijetijdssector Zuidoost-Brabant Nulmeting 2010

Monitor economische betekenis vrijetijdssector Zuidoost-Brabant Nulmeting 2010 Monitor economische betekenis vrijetijdssector Zuidoost-Brabant Nulmeting 2010 Rapportage in opdracht van Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE) November 2011 Projectnummer MONIT.11.024 ZKA Consultants

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Drechtsteden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Drechtsteden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Drechtsteden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 ZKA Consultants & Planners Postbus

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 ZKA Consultants & Planners Postbus

Nadere informatie

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014 Kerncijfers toerisme Zeeland 214 Oriëntatiefase Informatiebronnen tijdens de oriëntatiefase van de se toerist in Zeeland (aantallen zijn gebaseerd op toeristische vakanties) 3 Rechtstreeks bij accommodatieverschaffer

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie regio Venlo Huidige situatie (2013) en ontwikkeling (2008-2013)

Economische betekenis toerisme en recreatie regio Venlo Huidige situatie (2013) en ontwikkeling (2008-2013) Economische betekenis toerisme en recreatie regio Venlo Huidige situatie (2013) en ontwikkeling (2008-2013) Rapportage in opdracht van: Regio Venlo Januari 2015 Projectnummer 14.010 ZKA Consultants & Planners

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 Brabantse regio s

Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 Brabantse regio s Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 se regio s Rapportage in opdracht van s Bureau voor Toerisme en de vijf se regio s December 2007 Projectnummer T13.6.135 ZKA Consultants & Planners

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 (economische effectberekening, cijfers 2013)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 (economische effectberekening, cijfers 2013) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 (economische effectberekening, cijfers 2013) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 In opdracht van: Toerisme Flevoland Het Ravellijn 1 8233 BR Lelystad

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: fax:

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: fax: Toerisme in Cijfers 2009 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 (economische effectberekening, cijfers 2012)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 (economische effectberekening, cijfers 2012) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 (economische effectberekening, cijfers 2012) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 Rapportage voor: Toerisme Flevoland Het Ravellijn 1 8233 BR Lelystad

Nadere informatie

T E. monitor toerisme en recreatie flevoland 2011 Economische effectberekening (cijfers 2010)

T E. monitor toerisme en recreatie flevoland 2011 Economische effectberekening (cijfers 2010) FLE R U EVOLAN I M D T E V O OR OPL OSS monitor toerisme en recreatie flevoland 2011 Economische effectberekening (cijfers 2010) ING EN Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2011 (economische effectberekening,

Nadere informatie

Edelherten in de Gelderse Poort

Edelherten in de Gelderse Poort Edelherten in de Gelderse Poort Joke Luttik, Geert Groot Bruinderink, Tineke de Boer, Martin Goossen Betekenis natuurontwikkeling voor de regionale economie ALTERRA Betekenis blijkt uit cijfers voor: omzet,

Nadere informatie

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011)

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) FLE R U EVOLAN I M D T E V OPL OOR OSS MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) ING EN Foto: Marina Eemhof (Center Parcs) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland

Nadere informatie

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011)

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) FLE R U EVOLAN I M D T E V OPL OOR OSS MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) ING EN Foto: Marina Eemhof (Center Parcs) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland

Nadere informatie

FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND. Nu.Hier. Noord-Holland

FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND. Nu.Hier. Noord-Holland FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND Nu.Hier. Noord-Holland COLOFON Dit onderzoek is uitgevoerd door Amsterdam Marketing in samenwerking met De Afdeling Onderzoek. De opdracht tot

Nadere informatie

Economische effectmeting toeristische-/vrijetijdssector Gemeente Leerdam Economische betekenis verblijfs- en dagtoerisme gemeente Leerdam

Economische effectmeting toeristische-/vrijetijdssector Gemeente Leerdam Economische betekenis verblijfs- en dagtoerisme gemeente Leerdam Economische effectmeting toeristische-/vrijetijdssector Gemeente Leerdam Economische betekenis verblijfs- en dagtoerisme gemeente Leerdam Rapportage in opdracht van Gemeente Leerdam April 2011 Projectnummer

Nadere informatie

Regiomonitor Overijssel. Kengetallenonderzoek 2015

Regiomonitor Overijssel. Kengetallenonderzoek 2015 Regiomonitor Kengetallenonderzoek 2015 Regiomonitor Kengetallenonderzoek 2015 4 Inhoud Inhoud 1 Inleiding 6 Regiomonitor 6 Werkwijze 6 2 Dagrecreatie 8 Ondernomen activiteiten 8 Bestedingen tijdens activiteiten

Nadere informatie

fjj; K provincie ^S& groningen

fjj; K provincie ^S& groningen fjj; K provincie ^S& groningen m bezoekadres: Martinilcerkhof 12 Aan Provinciale Staten postadres: algemeen telefoonnr: Postbus 610 9700 AP Groningen 050 316 49 II algemeen faxnr.: www.provinciegroningen.nl

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2007 (economische effectberekening, cijfers 2006)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2007 (economische effectberekening, cijfers 2006) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2007 (economische effectberekening, cijfers 2006) Juni 2007 Projectnummer T13.6.010 ZKA Consultants & Planners Provincie Flevoland Postbus 4833 Afdeling Economische

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2008 (economische effectberekening, cijfers 2007)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2008 (economische effectberekening, cijfers 2007) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2008 (economische effectberekening, cijfers 2007) September 2008 Projectnummer T13.8.021 ZKA Consultants & Planners Provincie Flevoland Postbus 4833 Afdeling Economische

Nadere informatie

Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapport 2015/2016: Resultaten Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland

Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapport 2015/2016: Resultaten Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapport 2015/2016: Resultaten Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Den Haag, juli 2016 Aanleiding & doel onderzoek Per jaar komen

Nadere informatie

Economische effectmeting toerisme en recreatie IJmond Stand van zaken 2010 en ontwikkeling 2007-2010

Economische effectmeting toerisme en recreatie IJmond Stand van zaken 2010 en ontwikkeling 2007-2010 Economische effectmeting toerisme en recreatie IJmond Stand van zaken 2010 en ontwikkeling 2007-2010 Rapportage in opdracht van het regionaal economisch stimuleringsprogramma IJmond Veelzijdig December

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling ( )

Economische betekenis toerisme en recreatie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling ( ) Economische betekenis toerisme en recreatie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 Postbus 4833

Nadere informatie

Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008

Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008 Economisch belang toerisme & vrije tijd Augustus 2008 1 Inleiding De bijdrage van de toerisme en vrije tijdsector aan de Nederlandse samenleving is groot. De sector draagt bij aan de kwaliteit van het

Nadere informatie

ONZE VisiE ONZE MissiE ONZE DOElstElliNg ONZE DOElgROEPEN

ONZE VisiE ONZE MissiE ONZE DOElstElliNg ONZE DOElgROEPEN Company Profile Regionaal Bureau voor Toerisme Welkom bij het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen. Als dé (toeristische) marketingorganisatie in de regio informeren wij u graag waar we staan.

Nadere informatie

FACTS & FIGURES

FACTS & FIGURES FACTS & FIGURES - 2016 Toerisme in de stad TOERISTISCH DAGBEZOEK DAGBEZOEK VAN NEDERLANDSE BEZOEKERS AAN UTRECHT 2015 NBTC NIPO TOERISTISCH BEZOEK AAN STEDEN 2013 aantal bezoeken: 4.528.000 (positie 4

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland (ontwikkeling 2002-2012)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland (ontwikkeling 2002-2012) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland (ontwikkeling 2002-2012) 1. INLEIDING Deze notitie gaat in op de ontwikkeling van toerisme en recreatie in Flevoland in de periode 2002-2012. De analyse is gebaseerd

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006 Bedrijfsprofiel 1 & 2 sterrenhotels in beeld Van Spronsen & Partners horeca-advies December 26 In dit profiel: Aanbod - - - - - - - - - - - - - - - -2 Ontwikkeling - - - - - - - - - - - - 3 Branche onder

Nadere informatie

Toerisme: wie heeft er baat bij? Onderzoek naar de economische betekenis van toerisme in de gemeente Oosterhout

Toerisme: wie heeft er baat bij? Onderzoek naar de economische betekenis van toerisme in de gemeente Oosterhout Toerisme: wie heeft er baat bij? Onderzoek naar de economische betekenis van toerisme in de gemeente Rapportage in opdracht van: Gemeente 25 juni 2003 Projectnummer T13.3.012 Postbus 4833 4803 EV Breda

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk. Nulmeting (2014)

Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk. Nulmeting (2014) Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk Nulmeting (2014) 1 Colofon Betreft: Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk Nulmeting 2014 Opdrachtgever: Gemeenten

Nadere informatie

Dagrecreatie en verblijf in Overijssel (binnenlands) Feiten & cijfers

Dagrecreatie en verblijf in Overijssel (binnenlands) Feiten & cijfers Dagrecreatie en verblijf in Overijssel (binnenlands) Feiten & cijfers 2009-2014 Inleiding Deze rapportage geeft meer inzicht in de ontwikkelingen in de Overijsselse vrijetijdssector. In het bijzonder wordt

Nadere informatie

Nederlander minder op vakantie in 2010

Nederlander minder op vakantie in 2010 Vakantieparticipatie De vakantieparticipatie geeft het percentage van de Nederlandse bevolking weer dat in het onderzoeksjaar minstens één keer op vakantie is geweest. In de vorige eeuw is de vakantieparticipatie,

Nadere informatie

Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapportage 2010/2011 Samenvatting Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland

Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapportage 2010/2011 Samenvatting Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapportage 2010/2011 Samenvatting Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Research Department NBTC Juli, 2011 Dit hoofdstuk gaat in

Nadere informatie

2008 2012 % Groei verblijf locaties 11% Groei aantal hotel kamers 4% Groei van marktaandeel in de logies verstrekkende markt -6%

2008 2012 % Groei verblijf locaties 11% Groei aantal hotel kamers 4% Groei van marktaandeel in de logies verstrekkende markt -6% Inleiding Hieronder zult u een opsomming zien van trends in de Nederlandse hotel markt. Ook geeft het een beknopt verslag van de verschillende ontwikkelingen in deze markt. Ook de regio waar het hotel

Nadere informatie

KERNCIJFERS TOERISME VELUWE

KERNCIJFERS TOERISME VELUWE De brochure Toerisme Veluwe 2016 is een product van VisitVeluwe dat tot stand is gekomen in samenwerking met het Bureau Economisch Onderzoek van de provincie Gelderland. Aan dit product kunnen geen rechten

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden F. Hegger. Toerdata Noord, 2007

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden F. Hegger. Toerdata Noord, 2007 Toerisme in Cijfers 2007 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2014. Gelderland

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2014. Gelderland Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2014 Gelderland Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland - 1 - De uitvoering van de PWE 2014 vond plaats in opdracht van de onderstaande instanties: Gemeenten

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 Inhoudsopgave Kerncijfers kusttoerisme... 1 Deel 1: Aanbod Logiescapaciteit in bedden... 9 Hotels... 10 Gastenkamers... 12 Jeugdlogies en vakantiecentra... 13 Kampeerbedrijven

Nadere informatie

Monitor Recreatie & Toerisme 4-meting maart 2014

Monitor Recreatie & Toerisme 4-meting maart 2014 Monitor Recreatie & Toerisme 4-meting 2013 maart 2014 Inleiding Het aanjaagprogramma Recreatie & Toerisme is in november 2009 van start gegaan. Om het effect van de werkzaamheden te meten wordt jaarlijks

Nadere informatie

Trends en ontwikkeling in (cultuur) toerisme. Evelien Jonker - projectleider NBTC-NIPO Research

Trends en ontwikkeling in (cultuur) toerisme. Evelien Jonker - projectleider NBTC-NIPO Research Trends en ontwikkeling in (cultuur) toerisme Evelien Jonker - projectleider NBTC-NIPO Research Inkomend versus binnenlands (cultuur) toerisme 2 Binnenlandse (cultuur) toerisme 3 Binnenlands toerisme ontwikkeling

Nadere informatie

DroomPark Hooge Veluwe Raming economische effecten transformatie

DroomPark Hooge Veluwe Raming economische effecten transformatie DroomPark Hooge Veluwe Raming economische effecten transformatie Rapportage in opdracht van: Gemeente Arnhem 4 juni 2015 Projectnummer 15.055 RH Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk tel.: 088-2100 250 fax:

Nadere informatie

Cavelot Cadzand-Bad Raming economische betekenis

Cavelot Cadzand-Bad Raming economische betekenis Cavelot Cadzand-Bad Raming economische betekenis Rapportage in opdracht van Ontwikkelingsmaatschappij Cavelot BV 12 juni 2009 Projectnummer RESORT.9.069 ZKA Consultants & Planners Postbus 4833 4803 EV

Nadere informatie

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Nieuw onderzoek naar inkomend toerisme door NBTC Door: Ton Vermeulen, NRIT Onderzoek Het inkomend toerisme levert de Nederlandse economie

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2011 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

Datum: 8 november 2012. Gevolgen verhoging toeristenbelasting en introductie forensenbelasting in de gemeente Venlo. 2. Impact per type accommodatie

Datum: 8 november 2012. Gevolgen verhoging toeristenbelasting en introductie forensenbelasting in de gemeente Venlo. 2. Impact per type accommodatie N O T I T I E Datum: Onderwerp: Gevolgen verhoging toeristenbelasting en introductie forensenbelasting in de gemeente Venlo 1. Inleiding Eind 2010 verhoogde de gemeente Venlo het tarief voor toeristenbelasting

Nadere informatie

Economische Betekenis Toerisme Zandvoort Nulmeting

Economische Betekenis Toerisme Zandvoort Nulmeting Economische Betekenis Toerisme Zandvoort Nulmeting Tweede Versie Juli 2010 Projectnummer MONIT.9.006 ZKA Consultants & Planners Postbus 4833 4803 EV Breda 076-5658877 076-5656489 e-mail: info@zka.nl www.zka.nl

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2009 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010)

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Toerisme en recreatie in zicht Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Colofon Uitgever: Kronenburgsingel 525 Postbus 9292 6800 KZ Arnhem internet: www.arnhem.kvk.nl Auteurs: Drs.

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

TOERISME EN RECREATIE ALGEMEEN

TOERISME EN RECREATIE ALGEMEEN Kerncijfers TOERISME EN RECREATIE ALGEMEEN Vakanties van Nederlanders Ontwikkeling vakantieparticipatie* (%) van de Nederlandse bevolking 81% 82% 81% 4 28% 29% 28% 31% 33% 33% 21% 21% Alleen in buitenland

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2003 2007 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut

Nadere informatie

Toerisme in Nederland 2012

Toerisme in Nederland 2012 Toerisme in Nederland 2012 Toerisme in Nederland 2012 Verklaring van tekens. Gegevens ontbreken * Voorlopig cijfer ** Nader voorlopig cijfer x Geheim Nihil (Indien voorkomend tussen twee getallen) tot

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het toerisme en de factoren die daarop

Nadere informatie

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 OMVaNg EN ONTwIkkELINg VaN de ECONOMIsCHE betekenis VaN TOERIsME EN RECREaTIE IN de PROVINCIE UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2014 De vrijetijdsmarkt

Nadere informatie

Economische Betekenis Toerisme Zandvoort (2014) & ontwikkeling Eénmeting

Economische Betekenis Toerisme Zandvoort (2014) & ontwikkeling Eénmeting Economische Betekenis Toerisme Zandvoort (2014) & ontwikkeling 2008-2014 Eénmeting November 2015 Projectnummer 15018 Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk T. 088-2100250 E: info@zka.nl W: www.zka.nl INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Consumentenonderzoek Toerisme

Consumentenonderzoek Toerisme Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Stenden Instituut Service Management onderdeel

Nadere informatie

UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL

UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2016 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2016 De vrijetijdsmarkt

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Vakanties van Nederlanders in Zuid-Holland. ContinuVakantieOnderzoek

Vakanties van Nederlanders in Zuid-Holland. ContinuVakantieOnderzoek Vakanties van Nederlanders in Zuid-Holland ContinuVakantieOnderzoek NBTC-NIPO Research Postadres Postbus 63470 50 JL Den Haag Bezoekadres Prinses Catharina Amaliastraat 5, Den Haag Grote Bickersstraat

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KUST

TRENDRAPPORT KUST TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 Inhoudsopgave Kerncijfers kusttoerisme... 1 Deel 1: Aanbod Logiescapaciteit in bedden... 9 Hotels... 10 Gastenkamers... 12 Jeugdlogies en vakantiecentra... 13 Kampeerbedrijven

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2010 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

Parels van de Veluwe Betekenis van Het Nationale Park De Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum voor toerisme en economie van de regio

Parels van de Veluwe Betekenis van Het Nationale Park De Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum voor toerisme en economie van de regio Parels van de Veluwe Betekenis van Het Nationale Park De Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum voor toerisme en economie van de regio Rapportage in opdracht van Stichting Het Nationale Park De Hoge

Nadere informatie

Toerisme I.T OERISME IS VAN BELANG II.P OSITIEF TOERISTISCH IMAGO

Toerisme I.T OERISME IS VAN BELANG II.P OSITIEF TOERISTISCH IMAGO Nijmegen heeft mede dankzij de Vierdaagse een grote naamsbekendheid en de stad heeft een uitstekend toeristisch imago. Een sfeervolle en gastvrije stad in een mooie omgeving. De binnenstad, evenementen

Nadere informatie

Toerisme Monitor 2012

Toerisme Monitor 2012 Toerisme Monitor 2012 Onderzoek naar de ontwikkelingen van de toeristische sector in de provincies Fryslân en Groningen in het jaar 2012 European Tourism Futures Institute exploring opportunities 1 Management

Nadere informatie

KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME 2013 - GRONINGEN

KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME 2013 - GRONINGEN KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME 2013 - GRONINGEN Inhoudsopgave 1. INLEIDING EN LEESWIJZER... 1 1.1 Achtergrond... 1 1.2 Monitoringsvraag... 2 1.3 Keuze voor landelijk beschikbare cijfers... 2 1.4 Leeswijzer...

Nadere informatie

Ondanks crisis toch toename van aantal vakanties

Ondanks crisis toch toename van aantal vakanties Ondanks crisis toch toename van aantal vakanties Vakanties van Nederlanders in 2009 Door: Rob Dirven Voor de beschrijving van de vakantiebesteding van de Nederlandse bevolking is in het Trendrapport toerisme,

Nadere informatie

De Duitse gast in Overijssel

De Duitse gast in Overijssel De Duitse gast in Overijssel Onderzoek Duitse gast in Overijssel Diepte interviews Duitse gasten in Overijssel Zomer- en najaarsmeting Right Marktonderzoek Panelonderzoek NordRheinWestfalen en Niedersachsen

Nadere informatie

BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT

BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT Kantorenmarkt Weert Tot 2020 zeer beperkte behoefte aan nieuwe kantoorruimte in Weert, er is al meer dan voldoende aanbod van kantoorruimte, toevoegen van

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie 2012 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie Utrecht

Monitor Toerisme en Recreatie 2012 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie Utrecht Afdeling Mobiliteit, Economie en Cultuur Monitor Toerisme en Recreatie 2012 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie Monitor Toerisme en Recreatie 2012

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Toerisme-

Stadsmonitor. -thema Toerisme- Stadsmonitor -thema Toerisme- Modules Algemeen beeld 2 Toerisme is van belang 3 Positief toeristisch imago 4 Bezoekdoelen 5 Verblijven in Nijmegen 8 Bijlage: Bronnen 10 Datum: 21-01-2014 Gemeente Nijmegen

Nadere informatie

Toerisme in Nederland 2011

Toerisme in Nederland 2011 Toerisme in Nederland 2011 Toerisme in Nederland Het gebruik van logiesaccommodaties 2011 Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader voorlopig cijfer x geheim nihil (indien voorkomend

Nadere informatie

FACTSHEET BEZOEK AAN ROTTERDAM 2013

FACTSHEET BEZOEK AAN ROTTERDAM 2013 213 UITGAVE: GEMEENTE ROTTERDAM ROTTERDAM MARKETING ONDERNEMERSFEDERATIE ROTTERDAM CITY DE ROTTERDAMSE VRIJETIJDSSECTOR Een sterke vrijetijdssector is voor Rotterdam heel belangrijk. Deze sector draagt

Nadere informatie

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH M A A R T 2 0 1 1 TOERISME IN PERSPECTIEF

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH M A A R T 2 0 1 1 TOERISME IN PERSPECTIEF N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH M A A R T 2 0 1 1 TOERISME IN PERSPECTIEF 2011 ONTWIKKELINGEN MBT T OT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISM E NADER BEKEKEN Toerisme in perspectief 2011 Ontwikkelingen

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014

Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014 Beleidsonderzoek & Analyse BOA Feitenblad draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014 1. Inleiding Al vele jaren laat Leiden het onderdeel Toeristisch

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Toerisme en recreatie

Toerisme en recreatie Hoofdstuk 8 Toerisme en recreatie 8.1 Inleiding Toerisme en recreatie zijn belangrijke sectoren in een stad als. Mensen uit binnen- en buitenland bezoeken de stad om de historische sfeer te proeven, een

Nadere informatie

KENNISCENTRUM (KUST)TOERISME. Toerisme in de Delta. Ontwikkeling 2004-2008 JAARGANG 1

KENNISCENTRUM (KUST)TOERISME. Toerisme in de Delta. Ontwikkeling 2004-2008 JAARGANG 1 (KUST)TOERISME Toerisme in de Delta Ontwikkeling 2004-2008 2009 1 JAARGANG 1 Inhoudsopgave Inleiding............................................................1 Aanbod verblijfsaccommodaties in de Delta.............................3

Nadere informatie

Rapportage in opdracht van Provincie Limburg. Februari ZKA Consultants Biesbosweg 16c 5145 PZ Waalwijk Tel

Rapportage in opdracht van Provincie Limburg. Februari ZKA Consultants Biesbosweg 16c 5145 PZ Waalwijk Tel Toeristische Trendrapportage 2015-2016 Rapportage in opdracht van Provincie Februari 2017 ZKA Consultants Biesbosweg 16c 5145 PZ Waalwijk Tel. 088-2100250 e-mail: info@zka.nl www.zka.nl Voorwoord koploper

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2006-2011

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2006-2011 TRENDRAPPORT KiTS KUST 2006-2011 Inhoudsopgave Kerncijfers uit het trendrapport... 5 Deel 1: Toeristisch aanbod De gegevens over het logiesaanbod in dit rapport (2006-2011) houden reeds rekening met het

Nadere informatie

Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme

Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme Rapportage in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu 19 november 2013 Projectnummer 13.092

Nadere informatie

Hotels. Rabobank Cijfers & Trends. Trends. Kansen en bedreigingen. Branche-informatie

Hotels. Rabobank Cijfers & Trends. Trends. Kansen en bedreigingen. Branche-informatie Hotels Hotels hebben als hoofdactiviteit het verstrekken van logies. Logiesverstrekkers zonder sterclassificatie (dit loopt van één ster tot vijf sterren) mogen zich geen hotel noemen. Dit geldt bijvoorbeeld

Nadere informatie

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 OMVaNg EN ONTwIkkELINg VaN de ECONOMIsCHE betekenis VaN TOERIsME EN RECREaTIE IN de PROVINCIE UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2014 De vrijetijdsmarkt

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KUST

TRENDRAPPORT KUST TRENDRAPPORT KUST 2012-2013 Inhoudsopgave Kerncijfers kusttoerisme... 1 Deel 1: Aanbod Logiescapaciteit in bedden... 9 Hotels... 10 Gastenkamers... 12 en vakantiecentra... 13 Kampeerbedrijven en vakantieparken...

Nadere informatie

Gelderse Aanval op de Uitval Cijfers over voortijdig schoolverlaten in de Gelderse regio s

Gelderse Aanval op de Uitval Cijfers over voortijdig schoolverlaten in de Gelderse regio s Gelderse Aanval op de Uitval Cijfers over voortijdig schoolverlaten in de Gelderse regio s Jorike Smeitnk Wilmie van der Kuil November 2009 Rapport 08-0734c l JorSm-av l 01 Inhoud Leeswijzer... 5 1. Algemeen

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013)

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) 1 Inhoudsopgave Gebruikte termen... 4 Methodologie... 6 1. Commerciële logies in Vlaanderen... 8 1.1. Vlaanderen... 8 1.1.1. Evolutie aantal aankomsten en overnachtingen

Nadere informatie

Inspelen op authenticiteit en beleving: het creatieve aanbod wint het van de massa;

Inspelen op authenticiteit en beleving: het creatieve aanbod wint het van de massa; Hotels Hotels hebben als hoofdactiviteit het verstrekken van logies. Logiesverstrekkers zonder sterclassificatie (dit loopt van één ster tot vijf sterren) mogen zich geen hotel noemen. Dit geldt bijvoorbeeld

Nadere informatie

Ontwikkeling leerlingaantallen

Ontwikkeling leerlingaantallen Ontwikkeling leerlingaantallen Elk jaar wordt op 1 oktober het leerlingaantal van elke basisschool geregistreerd door de Dienst Uitvoering Onderwijs (). Op basis van deze leerlingtelling wordt de bekostiging

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, november 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, november 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, november 2015 Daling WW hapert in Gelderland Minder WW-uitkeringen dan, maar wel meer dan e Eind november 2015 telde Gelderland 51.800 WW-uitkeringen. Dat zijn er 850

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Den Haag 18-1-2013 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Naar een landelijke R&T standaard Eindnotitie over bepalen bestedingen en werkgelegenheid in de vrijetijdssector

Naar een landelijke R&T standaard Eindnotitie over bepalen bestedingen en werkgelegenheid in de vrijetijdssector Naar een landelijke R&T standaard Eindnotitie over bepalen bestedingen en werkgelegenheid in de vrijetijdssector Versie 1.2: 18-05-2009 In opdracht van: - provincie Utrecht - provincie Flevoland - provincie

Nadere informatie