Toeristische betekenis Holland Rijnland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toeristische betekenis Holland Rijnland"

Transcriptie

1 Toeristische betekenis Holland Rijnland Rapportage in opdracht van Samenwerkingsorgaan Holland Rijnland 20 oktober 2005 Projectnummer T ZKA Consultants & Planners Postbus EV Breda tel.: fax:

2 Inhoudsopgave 1. INLEIDING Aanleiding Doelstelling Aanpak Leeswijzer 2 2. VERBLIJFSTOERISME Inleiding Aanbod Hotels Campings Bungalows Overig logies Jachthavens Gebruik Hotels Campings Bungalows Overig logies Jachthavens Totaal aantal overnachtingen Herkomst en groepssamenstelling 8 3. DAGTOERISME Inleiding Dagtoeristisch bezoek Herkomst dagtoeristen ECONOMISCHE BETEKENIS TOERISME HOLLAND RIJNLAND Inleiding Economische betekenis toerisme Holland Rijnland Economische betekenis toerisme naar categorie Verblijfstoerisme Dagtoerisme Economische betekenis toerisme per gemeente 13 ZKA Consultants & Planners

3 1. INLEIDING 1.1. Aanleiding Op 26 oktober a.s. vindt een bestuurlijke conferentie plaats over toerisme in de regio Holland Rijnland. Voor deze conferentie is informatie gewenst over het toerisme in de regio 1 (aanbod, overnachtingen, bezoekersaantallen, economische betekenis, etc). ZKA Consultants & Planners heeft reeds tweemaal voor de provincie Zuid- Holland onderzoek gedaan naar het toerisme in Zuid-Holland (o.a. de TOER Teller 2004). Hierdoor zijn bij ons bureau reeds veel gegevens beschikbaar. Daarom heeft het Samenwerkingsorgaan Holland Rijnland ons opdracht gegeven op basis van de aanwezige data een beeld te schetsen van het toerisme in de regio Holland Rijnland Doelstelling Het Samenwerkingsorgaan Holland Rijnland wil graag een compleet beeld krijgen van toerisme in de regio. Wat is het aanbod, hoe wordt dit gebruikt, waar komen de toeristen vandaan en wat is de economische betekenis. Meer concreet bestaat er behoefte aan de volgende informatie: Verblijfstoeristisch aanbod naar categorie (hotels, campings, bungalowparken en jachthavens) op gemeenteniveau (met bij de hotels nog een verdeling naar sterrenklasse); Totaal aantal overnachtingen in Holland Rijnland naar logiesvorm; Aantal toeristische overnachtingen in Holland Rijnland naar logiesvorm; De herkomst van de toeristische verblijfsgasten, op regioniveau; De groepssamenstelling van de toeristische verblijfsgasten, op regioniveau; De herkomst van dagtoeristische gasten, op regioniveau; Verblijfstoeristische bestedingen en totale werkgelegenheid, verdeling over sectoren, indien mogelijk op gemeenteniveau; Dagtoeristische bestedingen en totale werkgelegenheid, verdeling over sectoren, indien mogelijk op gemeenteniveau Aanpak Om bovenstaande informatie te leveren, is gebruik gemaakt van de data zoals deze is verzameld voor de TOER Teller 2004 Zuid-Holland. Deze data zijn ten behoeve van deze studie geanalyseerd en bewerkt. Er zijn geen aanvullende bronnen geraadpleegd. 1 De regio Holland Rijnland bestaat uit de volgende gemeenten: Alkemade, Leiden, Oegsgeest, Voorschoten, Leiderdorp en Zoeterwoude (voormalige Leidse regio) én Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk, Noordwijkerhout, Rijnsburg, Sassenheim, Valkenburg, Voorhout en Warmond (voormalige Duin- en Bollenstreek). In de TOER Teller is deze regio nog aangeduid als de Leidse Regio en Duin- en Bollenstreek. ZKA Consultants & Planners 1

4 1.4. Leeswijzer Deze rapportage is een bondig en louter beschrijvend overzicht van het toerisme in de regio Holland Rijnland. Voor de gehanteerde onderzoeksmethodiek en afbakeningen voor de TOER Teller 2004, wordt verwezen naar de rapportage TOER Teller 2004 Zuid-Holland; Economische betekenis toerisme 2003 en ontwikkeling Deze rapportage is als volgt opgebouwd: In hoofdstuk 2 is een beeld geschetst van het verblijfstoerisme in de regio; Hoofdstuk 3 behandelt het dagtoerisme in de regio; In hoofdstuk 4 is ingegaan op de economische betekenis van toerisme in Holland Rijnland. ZKA Consultants & Planners 2

5 2. VERBLIJFSTOERISME 2.1. Inleiding In dit hoofdstuk is een beeld geschetst van het verblijfstoerisme in de regio Holland Rijnland. Hierbij is eerst (2.2.) aandacht besteed aan het aanbod. Vervolgens (2.3.) is het gebruik van deze verblijfsaccommodaties belicht. Op het eind (2.4.) van dit hoofdstuk is ingegaan op enkele achtergrondkenmerken van het verblijfstoerisme (herkomst gasten en groepssamenstelling) Aanbod In deze paragraaf is ingegaan op het verblijfstoeristisch aanbod in de regio Holland Rijnland. Hierbij is een nadere indeling gemaakt naar de volgende categorieën: Hotels (2.2.1.); Campings (2.2.2.); Bungalows (2.2.3.); Overig logies (2.2.4.); Jachthavens (2.2.5.). Het aanbod aantallen bedrijven en capaciteiten is geïnventariseerd op basis van door het Zuid-Hollands Bureau voor Toerisme aangeleverde bestanden. Deze bestanden zijn gecontroleerd en aangevuld op basis van deskresearch (VVV gidsen, ANWB, Recron, HISWA, diverse internetsites) Hotels In tabel 2.1. is het aantal hotels, pensions en bed & breakfast accommodaties met minimaal 5 slaapplaatsen in Holland Rijnland weergegeven, uitgesplitst naar sterrenklasse. Hieruit kan worden afgelezen dat er 99 hotels in de regio liggen. Het aanbod is sterk geconcentreerd aan de kust (Noordwijk en Katwijk) en Leiden. Tabel 2.1. Aantal hotels naar sterrenklassen, Holland Rijnland * 2* 3* 4* 5* Totaal Leiden Alkemade Hillegom Katwijk Leiderdorp Lisse Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest Rijnsburg Sassenheim Valkenburg Voorhout Voorschoten Warmond Zoeterwoude Totaal Holland Rijnland ZKA Consultants & Planners 3

6 De 99 hotels hebben gezamenlijk ruim bedden (zie tabel 2.2.). Met name Noordwijk, Noordwijkerhout en Leiden hebben hierin een groot aandeel met 50% respectievelijk circa 12-13% van het aantal bedden in de regio. Tabel 2.2. Aantal hotelbedden naar sterrenklassen, Holland Rijnland * 2* 3* 4* 5* Totaal Leiden Alkemade Hillegom Katwijk Leiderdorp Lisse Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest Rijnsburg Sassenheim Valkenburg Voorhout Voorschoten Warmond Zoeterwoude Totaal Holland Rijnland Ruim vier op de vijf slaapplaatsen (83%) is gevestigd in 3-5 sterren hotels. Dit wordt veroorzaakt door het grote aandeel hotels (circa 55%) in deze klasse, in combinatie met een relatief grote schaalgrootte (m.n. in het 4- en 5-sterrensegment) Campings Holland Rijnland telt 18 campings met 5 standplaatsen of meer. In totaal hebben deze campings bijna plaatsen. In tabel 2.3. is dit aanbod weergegeven, waarbij een uitsplitsing van de capaciteit is gemaakt in vaste standplaatsen, toeristische standplaatsen en overige eenheden (trekkershutten en verhuurchalets). De kampeercapaciteit in de regio bestaat voor ongeveer de helft uit vaste standplaatsen en voor de helft uit toeristische eenheden. Tabel 2.3. Kampeeraanbod Holland Rijnland 2003 Campings Vaste plaatsen Toeristische plaatsen Overig Totale capaciteit Leiden Alkemade Hillegom Katwijk Leiderdorp Lisse Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest Rijnsburg Sassenheim Valkenburg Voorhout Voorschoten Warmond Zoeterwoude Totaal Holland Rijnland ZKA Consultants & Planners 4

7 Ook de kampeercapaciteit in de regio Holland Rijnland, blijkt sterk geconcentreerd te zijn aan de kust (60% van de capaciteit ligt in Noordwijk en Katwijk) Bungalows In tabel 2.4. is het aanbod aan bungalows en appartementen weergegeven van complexen met minimaal 20 slaapplaatsen. In totaal zijn er in de regio Holland Rijnland 10 aanbieders in deze sector gevestigd met in totaal 276 huisjes/ appartementen en een kleine bedden. Dit aanbod is geconcentreerd in Noordwijk. Tabel 2.4. Aanbod bungalows/appartementen Holland Rijnland 2003 Aantal bedrijven Aantal huisjes Aantal bedden Leiden Alkemade Hillegom Katwijk Leiderdorp Lisse Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest Rijnsburg Sassenheim Valkenburg Voorhout Voorschoten Warmond Zoeterwoude Totaal Holland Rijnland Overig logies In de regio liggen ook 3 groepsaccommodaties. Deze tellen in totaal bijna 250 bedden Jachthavens Volgens inventarisatie van de diverse bestanden telde de regio Holland Rijnland in 2003 circa 49 jachthavens 2. Hiertoe behoren zowel de commerciële havens als de verenigings- en gemeentehavens. Deze havens hebben in totaal ongeveer ligplaatsen. Het meest aanbod ligt in de gemeenten Alkemade en Warmond. 2 Voor deze categorie was net als bij de TOER Teller 2002 de minst actuele en minst complete informatie beschikbaar. Zowel het ZHBT, de provincie Zuid-Holland als de HISWA beschikken niet over complete dan wel actuele gegevens. De beschikbare bestanden zijn op basis van verschillende internetsites aangevuld en gecontroleerd door middel van telefonische checks. Desalniettemin kan niet worden uitgesloten dat in deze categorie onvolkomenheden voorkomen. Zo is bijvoorbeeld niet van alle havens de capaciteit en/of de verdeling van de capaciteit bekend. ZKA Consultants & Planners 5

8 Het aantal ligplaatsen per bedrijf kan nader worden ingedeeld in vaste plaatsen en passantenplaatsen. In de telefonische interviews is gevraagd hier een onderscheid tussen te maken. Voor de jachthavens waar de verdeling niet van bekend was (circa 15% van de ligplaatsen), is een inschatting gemaakt op basis van een door de HISWA gehanteerd kengetal 3. Uit tabel 2.5. kan worden afgelezen dat ongeveer 95% van de ligplaatsen vaste ligplaatsen zijn en dat er nog circa 5% passantenplaatsen zijn. Overigens is het in de praktijk zeer gebruikelijk dat ook jachthavens met (bijna) uitsluitend vaste plaatsen passantenovernachtingen realiseren door passanten toe te laten op vaste ligplaatsen waarvan de ligplaatshouder afwezig is. Tabel 2.5. Aanbod jachthavens Holland Rijnland 2003 Aantal jachthavens Aantal vaste plaatsen Aantal passantenplaatsen Totaal aantal plaatsen Leiden Alkemade Hillegom Katwijk Leiderdorp Lisse Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest Rijnsburg Sassenheim Valkenburg Voorhout Voorschoten 1 nb nb nb Warmond Zoeterwoude Totaal Holland Rijnland Gebruik In de telefonische bedrijfsenquêtes is ondermeer gevraagd naar het aantal overnachtingen in Op basis hiervan zijn, in combinatie met de capaciteiten, voor alle verblijfstoeristische categorieën bezettingsgraden berekend. Het gebruik van de verblijfstoeristische accommodaties (voor de gehele populatie) is ingeschat op basis van de capaciteiten (zie paragraaf 2.2.) en de, uit de enqu bezettingsgraden Hotels De hotels in de regio Holland Rijnland realiseerden in 2003 een gemiddeld bedbezettingspercentage van ongeveer 47%. In totaal vonden er in 2003 aldus ruim 1,3 miljoen hotelovernachtingen plaats in de regio. Aangezien de hotelvraag uit drie segmenten is opgebouwd toeristische vraag, zakelijke vraag en (meerdaagse internationale) congresvraag is de hotels tevens gevraagd een uitsplitsing te maken naar deze drie segmenten. 3 Volgens de HISWA is 10-15% van de capaciteit beschikbaar voor passantenplaatsen en betreft 85-90% vaste ligplaatsen. ZKA Consultants & Planners 6

9 Van de ruim 1,3 miljoen hotelovernachtingen in Holland Rijnland in 2003 had circa 50% betrekking op toeristische overnachtingen, ca. 46% op zakelijke overnachtingen en circa 4% op congresvraag. Het aantal toeristische overnachtingen in hotels komt daarmee uit op bijna 0,7 miljoen, het aantal (semi-)zakelijke overnachtingen eveneens op bijna 0,7 miljoen Campings Het gemiddeld aantal persoonsovernachtingen per toeristische plaats per jaar bedroeg in 2003 ongeveer 250 in Holland Rijnland. In totaal werden in 2003 in de regio ruim toeristische overnachtingen op campings doorgebracht (excl. overnachtingen op vaste plaatsen) Bungalows De slaapplaatsbezettingsgraad voor de bungalows/appartementen in de regio Holland Rijnland bedroeg in 2003 circa 42%. Bij bijna slaapplaatsen betekent dit dat er in 2003 ongeveer toeristische overnachtingen plaatsvonden in de categorie bungalows Overig logies Bij de drie groepsaccommodaties in Holland Rijnland werden in 2003 circa overnachtingen doorgebracht. De bedbezetting bedroeg hiermee ongeveer 35% Jachthavens Aangezien passantenovernachtingen in jachthavens zowel kunnen plaatsvinden op passantenplaatsen als op vaste ligplaatsen, is de bezetting uitgedrukt als gemiddeld aantal persoonsovernachtingen per plaats berekend over de totale capaciteit. Dit geeft voor 2003 een gemiddelde van 6 persoonsovernachtingen per plaats. Op basis hiervan is het aantal persoonsovernachtingen in jachthavens in de regio Holland Rijnland in 2003 ingeschat op circa passantenovernachtingen (uitgedrukt in personen) Totaal aantal overnachtingen Bijna 2 miljoen overnachtingen in Holland Rijnland in 2003 Op basis van het voorgaande kan worden geconstateerd dat in 2003 bijna 2 miljoen overnachtingen plaatsvonden in de regio Holland Rijnland 4. Hiervan vond circa 68% plaats in hotels (zie tabel 2.6.). Tabel 2.6. Overnachtingen Holland Rijnland naar logiesvorm Categorie Overnachtingen Toeristische overnachtingen Hotels (68%) (51%) Campings (toeristisch) (18%) (28%) Bungalows/appartementen (11%) (16%) Overig logies (2%) (2%) Jachthavens (passanten) (2%) (2%) Totaal (100%) (100%) 4 Dit is inclusief zakelijke en semi-zakelijke overnachtingen in hotels, maar exclusief het aantal overnachtingen op vaste standplaatsen op campings en vaste ligplaatsen in jachthavens. ZKA Consultants & Planners 7

10 Circa 1,3 miljoen toeristische overnachtingen in de regio Zoals aangegeven is ongeveer de helft van de hotelovernachtingen in de regio toeristisch. In totaal vonden er in 2003 in Holland Rijnland ongeveer 1,3 miljoen toeristische overnachtingen plaats in de verblijfstoeristische sector. Uit tabel 2.6. kan worden afgeleid dat met name de hotelsector en kampeersector met samen bijna 80% een belangrijke bijdrage leveren aan het aantal toeristische overnachtingen in de regio Herkomst en groepssamenstelling Ruim de helft van de verblijfstoeristen komt uit het buitenland Van de toeristische verblijfsgasten in de regio Holland Rijnland is circa 12% afkomstig uit Zuid-Holland, ongeveer 37% uit de rest van Nederland en iets meer dan de helft uit het buitenland (zie tabel 2.7). Hiermee komt een groter deel van de verblijfstoeristen in Holland Rijnland uit het buitenland, dan gemiddeld in Zuid- Holland (44%). Duitsland is verreweg het belangrijkste herkomstland voor de buitenlandse verblijfstoeristen. Tabel 2.7. Herkomst toeristische verblijfsgasten Herkomst Zuid-Holland Overig Nederland Buitenland Hotels (toeristisch) 3% 39% 58% Campings (toeristisch) 31% 36% 34% Bungalows 9% 34% 57% Overig logies 22% 26% 52% Jachthavens Totaal 12% 37% 51% Gezin met kinderen meest voorkomende groepssamenstelling Aan de toeristische bedrijven is tevens gevraagd aan te geven hoe de groepssamenstelling van de toeristische verblijfsgasten is verdeeld. Uit onderstaande tabel kan worden afgelezen dat het grootste deel bestaat uit gezinnen met kinderen (40%). Deze groep is ongeveer even groot als de groep stellen zonder kinderen (38%). De groep alleen volwassenen uit meerdere huishoudens is goed voor ongeveer 9%. Tabel 2.8. Groepssamenstelling toeristische verblijfsgasten Groepssamenstelling Alleengaand Gezin met Stel zonder Alleen Anders 6 kinderen kinderen volwassenen Hotels (toeristisch) 3% 30% 38% 14% 15% Campings (toeristisch) 0% 57% 42% 1% 0% Bungalowparken 6% 45% 36% 8% 6% Overig logies 0% 0% 0% 11% 89% Jachthavens 0% 50% 50% 0% 0% Totaal 2% 40% 38% 9% 11% 5 6 Voor de jachthavens is geen vraag over de herkomst van de gasten opgenomen in de vragenlijst. Onder andere groepssamenstellingen worden groepen verstaan die niet tot een van de voorgaande categorieën behoren zoals groepen, verenigingen, schoolklassen, etc. ZKA Consultants & Planners 8

11 3. DAGTOERISME 3.1. Inleiding In dit hoofdstuk is nader ingegaan op het dagtoerisme in de regio Holland Rijnland. Hierbij is eerst het dagtoeristisch bezoek belicht (3.2.). Daarna is ingegaan op de herkomst van de dagtoeristen (3.3.) Dagtoeristisch bezoek Via de telefonische enquêtes zijn de volgende categorieën dagtoeristische bestemmingen meegenomen: Attracties en rondvaarten: attractieparken, dierentuinen en overige attracties alsmede rondvaarten met minimaal (attracties) respectievelijk (rondvaarten) bezoekers per jaar; Musea en bezienswaardigheden: musea, monumenten, historische locaties, ambachtelijke bedrijven en overige bezienswaardigheden met minimaal bezoekers per jaar. Het bezoek aan evenementen en het overig dagtoeristisch bezoek is inzichtelijk gemaakt op basis van deskresearch. Attracties en rondvaarten De regio Holland Rijnland telt drie attracties met minimaal bezoekers per jaar. Deze drie attracties Keukenhof, Space Expo en Panorama Tulip Land trokken in 2003 ruim bezoekers. In Holland Rijnland zijn tevens drie rondvaartbedrijven gevestigd met minimaal bezoekers per jaar. Deze realiseerden in 2003 een bezoekersaantal van circa Musea en bezienswaardigheden De acht musea en bezienswaardigheden met minimaal bezoekers per jaar in de regio Holland Rijnland trokken in 2003 circa bezoekers. Dit bezoek is sterk geconcentreerd in Leiden. Evenementen Op basis van gegevens van het Zuid-Hollands Bureau voor Toerisme en publicaties van het Nederlands Research Instituut voor Toerisme (NRIT) zijn de evenementen met minimaal een bovenlokale/regionale aantrekkingskracht en minimaal bezoekers per jaar geïnventariseerd. In totaal betrof het in de regio Holland Rijnland in 2003 vier evenementen met in totaal bijna 1,5 miljoen bezoekers. Overig Het overig aantal dagtoeristische bezoeken in de regio Holland Rijnland komt uit op een kleine 4 miljoen. Deze bezoeken hebben met name betrekking op bezoeken aan het strand (circa 1,8 miljoen bezoeken) en het bezoek aan dagrecreatiegebieden (circa 2,1 miljoen bezoeken). ZKA Consultants & Planners 9

12 Totaal In totaal vonden in 2003 ongeveer 7 miljoen dagtochten plaats in de regio Holland Rijnland. In tabel 3.1. is weergegeven hoe dit bezoek globaal is verdeeld. Tabel 3.1. Dagtoeristisch bezoek Holland Rijnland (2003) Categorie Aantal bezoeken Aandeel bezoek Attracties en rondvaarten % Musea en bezienswaardigheden % Evenementen % Overig (o.a. strandbezoek en bezoek dagrecreatiegebieden) % Totaal % 3.3. Herkomst dagtoeristen Herkomst Van de dagtoeristen die attracties, rondvaarten, musea en bezienswaardigheden in de regio Holland Rijnland bezoeken is circa 40% afkomstig uit het buitenland. Ruim een kwart van de bezoekers is afkomstig uit Zuid-Holland zelf (26%) en ongeveer eenderde (34%) komt uit de rest van Nederland. De attracties in de regio Holland Rijnland trekken relatief veel buitenlandse bezoekers (59% versus gemiddeld 17% voor alle Zuid-Hollandse attracties en rondvaarten). Tabel 3.2. Herkomst dagtoeristische gasten Herkomst Zuid-Holland Overig Nederland Buitenland Attracties en rondvaarten 0% 41% 59% Musea en bezienswaardigheden 60% 24% 16% Totaal 26% 34% 40% ZKA Consultants & Planners 10

13 4. ECONOMISCHE BETEKENIS TOERISME HOLLAND RIJNLAND 4.1. Inleiding In dit hoofdstuk is ingegaan op de economische betekenis van toerisme in de regio Holland Rijnland 7. Hierbij is eerst de economische betekenis voor de hele regio weergegeven (4.2.). Vervolgens zijn de bestedingen en werkgelegenheid nader uitgesplitst naar categorie (4.3.). Tot slot is in kaart gebracht wat de economische betekenis per gemeente is (4.4.) Economische betekenis toerisme Holland Rijnland Toerisme goed voor ruim 325 miljoen bestedingen De totale omvang van de bestedingen die voortvloeiden uit het verblijfs- en dagtoerisme in de regio Holland Rijnland in 2003 wordt geraamd op ongeveer 327,3 miljoen. Dit gaat gepaard met een werkgelegenheid van ruim FTE (zie tabel 4.1.). Doordat de werkgelegenheid in toerisme naast fulltime banen (groten)deels uit parttime werk en deels uit seizoenswerk bestaat correspondeert dit met banen. Bredere betekenis De economisch betekenis van toerisme is erg belangrijk, niet alleen kwantitatief (bestedingen, werkgelegenheid) maar ook kwalitatief. De sector biedt werk aan mensen met relatief lage opleidingsniveaus en is ook belangrijk voor een wervend woon- en leefmilieu en vestigingsklimaat. Bovendien geeft toerisme spin-off naar andere sectoren. Zo komen de bestedingen (en daarmee de werkgelegenheid) niet alleen bij de toeristische bedrijven (m.n. sectoren logies en entree) terecht, maar ook daarbuiten zoals in de horeca, detailhandel, vervoer, etc. Tabel 4.1. toont de verdeling van de bestedingen en de werkgelegenheid naar de verschillende sectoren. Hieruit kan worden afgelezen dat met name in de horeca een fors deel van de toeristische bestedingen terecht komt. Tabel 4.1. Verdeling bestedingen en directe werkgelegenheid naar sectoren Bestedingen () Werkgelegenheid (FTE) Logies 95,5 miljoen (29%) (27%) Horeca 99,8 miljoen (30%) 781 (19%) Detailhandel 38,1 miljoen (12%) 257 (6%) Entree 38,7 miljoen (12%) 270 (7%) Vervoer 55,2 miljoen (17%) 175 (4%) Overig (10%) Directe werkgelegenheid (73%) Indirecte werkgelegenheid (27%) Totaal 327,3 miljoen (100%) (100%) 7 De economische betekenis van toerisme is geraamd door middel van toepassing van de methodiek zoals gehanteerd in het ZKA/Recron Impactmodel. Deze methodiek is ontwikkeld in samenwerking met econometristen van de Stichting Economisch Onderzoek (SEO) van de Universiteit van Amsterdam en is goedgekeurd door het Ministerie van Economische Zaken. In bijlage 1 is kort ingegaan op deze methodiek. ZKA Consultants & Planners 11

14 4.3. Economische betekenis toerisme naar categorie Accent op verblijfstoerisme Het accent in de regio Holland Rijnland blijkt op het verblijfstoerisme te liggen. Van de toeristische bestedingen wordt circa 238,1 miljoen ofwel bijna driekwart (73%) gegenereerd door het verblijfstoerisme in de regio. Het dagtoerisme is goed voor ongeveer 89,2 miljoen (27% van de bestedingen, zie ook tabel 4.2.). Tabel 4.2. Economische betekenis toerisme Holland Rijnland (2003) Categorie Bestedingen () Totale werkgelegenheid (FTE x 1.000) Verblijfstoerisme 238,1 miljoen (73%) (76%) Dagtoerisme 89,2 miljoen (27%) 982 (24%) Totaal 327,3 miljoen (100%) (100%) Onderstaand is nader ingegaan op de economische betekenis van het verblijfstoerisme (4.3.1.) en het dagtoerisme (4.3.2.) in Holland Rijnland Verblijfstoerisme Zoals aangegeven is het verblijfstoerisme in Holland Rijnland goed voor bijna driekwart van de toeristische bestedingen in de regio. In tabel 4.3. is aangegeven hoe deze bestedingen, en de daaruit voortvloeiende werkgelegenheid, zijn opgebouwd over de verschillende categorieën. Hieruit blijkt duidelijk dat met name de hotelsector met circa 68% van de overnachtingen een enorme bijdrage (84%) levert aan de economische betekenis van het verblijfstoerisme in Holland Rijnland (door de relatief hoge bestedingen per persoon per dag). Tabel 4.3. Economische betekenis verblijfstoerisme Holland Rijnland (2003) Categorie Overnachtingen Bestedingen () Werkgelegenheid (FTE) Hotels (68%) 200,8 miljoen (84%) (84%) Campings (18%) 14,2 miljoen (6%) 187 (6%) Bungalows (11%) 7,1 miljoen (3%) 99 (3%) Overig logies (2%) 0,9 miljoen (0%) 13 (0%) Jachthavens (2%) 15,1 miljoen (6%) 207 (7%) Totaal (100%) 238,1 miljoen (100%) (100%) Dagtoerisme In tabel 4.4. is weergegeven hoe de dagtoeristische bestedingen en werkgelegenheid ongeveer verdeeld is over de verschillende categorieën. Tabel 4.4. Economische betekenis dagtoerisme Holland Rijnland (2003) Categorie Dagtochten (aantal bezoeken) Bestedingen (in x 1 mln.) Werkgelegenheid (FTE) Attracties en rondvaarten 0,9 miljoen (12%) 18,3 mln. (21%) 186 (19%) Musea en bezienswaardigheden 0,7 miljoen (10%) 9,5 mln. (11%) 107 (11%) Evenementen 1,5 miljoen (21%) 21,0 mln. (24%) 245 (25%) Overig 4,0 miljoen (57%) 40,3 mln. (45%) 443 (45%) Totaal 7,0 miljoen (100%) 89,2 mln. (100%) 982 (100%) Hieruit kan worden afgelezen dat het bezoek aan attracties, evenementen en musea en bezienswaardigheden samen goed is voor ongeveer 55% van de dagtoeristische bestedingen in Holland Rijnland. De categorie overig is goed voor ongeveer 45% van de economische betekenis van dagtoerisme in de regio. ZKA Consultants & Planners 12

15 Dit wordt met name veroorzaakt door het grote aantal dagtochten naar het strand en dagrecreatiegebieden. Wel zijn de bestedingen in deze categorieën relatief laag per persoon per dag. De categorie attracties c.a. heeft slechts 12% van de dagtochten nodig om bijna een vijfde van de betekenis te realiseren (vanwege de relatief hoge bestedingen p.p.p.d. bij deze vorm van dagrecreatie) Economische betekenis toerisme per gemeente In tabel 4.5. is de economische impact van toerisme voor de zestien gemeenten in Holland Rijnland weergegeven 8. Uit deze tabel kan worden afgeleid dat Noordwijk verreweg de belangrijkste bijdrage levert aan de economische betekenis van toerisme in Holland Rijnland, met bijna de helft van de bestedingen. Ook Leiden (12%), Lisse (9%), Noordwijkerhout (9%) en Katwijk (6%) leveren een belangrijke bijdrage. In totaal zijn deze vijf gemeenten goed voor bijna 85% van de totale economische betekenis van toerisme in Holland Rijnland. Onderstaand volgt een korte toelichting op deze vijf gemeenten. Tabel 4.5. Economische betekenis Holland Rijnland naar gemeente Bestedingen Totale werkgelegenheid Absoluut () Aandeel (%) Absoluut (FTE) Aandeel (%) Leiden 38,7 miljoen 12% % Alkemade 8,5 miljoen 3% 113 3% Hillegom 1,5 miljoen 0% 19 0% Katwijk 18,9 miljoen 6% 236 6% Leiderdorp 9,6 miljoen 3% 126 3% Lisse 31,0 miljoen 9% 361 9% Noordwijk 153,1 miljoen 47% % Noordwijkerhout 29,8 miljoen 9% 387 9% Oegstgeest 8,1 miljoen 2% 103 2% Rijnsburg 5,8 miljoen 2% 73 2% Sassenheim 6,5 miljoen 2% 83 2% Valkenburg 0,0 miljoen 0% 0 0% Voorhout 0,2 miljoen 0% 3 0% Voorschoten 9,9 miljoen 3% 128 3% Warmond 5,2 miljoen 2% 69 2% Zoeterwoude 0,4 miljoen 0% 5 0% Totaal Holland Rijnland 327,3 miljoen 100% % Noordwijk is economisch gezien de belangrijkste toeristische gemeente in de regio. Zowel op verblijfs- als op dagtoeristisch gebied voert Noordwijk de ranglijst aan. In Noordwijk zijn alle type verblijfstoerisme (hotels, campings, bungalows, overig logies als jachthavens (goed) vertegenwoordigd). Op dagtoeristisch gebied profiteert Noordwijk met name van de aanwezigheid van het strand en de natuur (Hollands Duin) alsmede het grootste evenement in Zuid-Holland: Bloemencorso Bollenstreek. Ook neemt Noordwijk een belangrijke positie in de congresmarkt in. 8 Deze bestedingen en werkgelegenheid zijn niet nader uitgesplitst per categorie vanwege de vertrouwelijkheid van individuele bedrijfsgegevens. Ten behoeve van de TOER Teller is afgesproken alleen te rapporteren per categorie indien minimaal 5 bedrijven in een cel (ofwel per categorie per gemeente) aanwezig zijn waarvan er minimaal 3 hebben geparticipeerd aan de bedrijfsenquête in het kader van de TOER Teller. Dit is alleen het geval voor de hotels in Leiden, Katwijk en Noordwijk, de bungalows en campings in Noordwijk en de jachthavens in Alkemade en Warmond. In bijlage 2 is de economische betekenis per gemeente wel nader uitgesplitst in verblijfstoerisme en dagtoerisme. ZKA Consultants & Planners 13

16 Leiden is goed voor circa 12% van de toeristische bestedingen in Holland Rijnland. Deze tweede positie in de regio dankt Leiden aan de tweede positie op hotelgebied (na Noordwijk) en de koppositie op gebied van bezoek aan musea en bezienswaardigheden. In zowel Lisse en Noordwijkerhout wordt circa 9% van de toeristische bestedingen in Holland Rijnland gegenereerd. In Lisse zorgen met name de Keukenhof en de hotellerie hiervoor 9. Noordwijkerhout heeft een sterke positie op verblijfstoeristisch gebied (2 e achter Noordwijk, m.n. door de 3 e positie in de hotelmarkt en de aanwezigheid van zowel campings als bungalows). Katwijk levert een bijdrage van ongeveer 6% aan de toeristische bestedingen in Holland Rijnland. Katwijk neemt een tweede plaats in op gebied van kamperen en kent het grootste aantal passantenovernachtingen in jachthavens. Op dagtoeristisch gebied levert het strandbezoek verreweg de belangrijkste bijdrage aan de toeristische bestedingen in Katwijk. 9 Door de aanwezigheid van de Keukenhof zijn de toeristische bestedingen in Lisse relatief evenredig verdeeld. Circa 47% van de bestedingen worden gedaan door verblijfstoeristen en circa 53% door dagtoeristen. Hiermee is Lisse één van de weinige gemeenten in Holland Rijnland waar het dagtoerisme van groter economisch belang is dan het verblijfstoerisme. ZKA Consultants & Planners 14

17 Bijlage 1 Werkwijze impactraming In deze bijlage is nader ingegaan op de werking van het ZKA Impactmodel. De gehanteerde methodiek in het model is onderstaand schematisch weergegeven. Input: overnachtingen, bezoekersaantallen en capaciteit x Bestedingen per persoon per categorie (naar sectoren) Output: bestedingen (totaal en naar sectoren) -/- BTW/accijns desbetreffende sector -/- Inkooppercentage desbetreffende sector Finale omzet per sector x Arbeidscoëfficiënten per sector Output: Werkgelegenheid in fte s (direct naar sectoren en indirect via multiplier) Onderstaand zijn kort de diverse componenten van dit schema toegelicht. Input In het model wordt onderscheid gemaakt tussen verblijfstoerisme en dagtoerisme. Voor beide vormen is nog nader onderscheid gemaakt tussen verschillende categorieën. Voor de verblijfstoeristische categorieën bestaat de invoer uit overnachtingen (en voor de vaste standplaatsen en ligplaatsen uit de capaciteit). Voor de dagtoeristische categorieën bestaat de input uit bezoekersaantallen. Output De resultaten van de berekening geven de bestedingen en werkgelegenheid (direct en indirect) weer zowel in totaal als naar sectoren (logies 10, horeca, detailhandel, entree en vervoer) als naar categorieën. In het model wordt geen rekening gehouden met een weglek-effect. Hiervoor ontbreekt specifieke data. Het model geeft geen inzicht in kwalitatieve aspecten zoals de afgeleide en additionele economische betekenis van toerisme en recreatie ( spin-off ), de kwaliteit van de werkgelegenheid, etc. Berekeningen Om de economische betekenis te berekenen, worden de overnachtingen en bezoekersaantallen eerst omgerekend naar bestedingen. Deze omrekening vindt plaats via de gemiddelde bestedingen per persoon per dag per recreatievorm (bijv. hotelovernachting, evenementenbezoek, etc). De totale bestedingen zijn in het model verdeeld over de sectoren waarin de bestedingen terechtkomen. De werkgelegenheid (per sector) kan worden berekend nadat de bestedingen per sector bekend zijn. Hiertoe dienen de totale bestedingen (per sector) te worden gecorrigeerd voor een tweetal effecten: BTW-tarief. De bestedingen zijn inclusief BTW. Aangezien de BTW geen directe invloed heeft op de werkgelegenheid in de sector, dient hiervoor een correctie plaats te vinden; 10 Overnachtingskosten verblijfstoeristische accommodatie. ZKA Consultants & Planners 15

18 Inkoopcomponent. Het aandeel inkoop van de sector levert immers geen werkgelegenheid in de desbetreffende sector maar genereert voornamelijk werkgelegenheid bij de producent van levensmiddelen en non-food (brandstof, etc). De omzet en werkgelegenheid behorende bij de inkoop staat in de uitkomsten weergegeven onder de sector overig. Na deze correcties resulteert de finale afzet uit de toeristisch-recreatieve bestedingen. De directe werkgelegenheid per sector wordt berekend door de finale afzet te vermenigvuldigen met de bijbehorende arbeidscoëfficiënt (weergegeven in termen van aantal mensjaren (FTE) werk per 1 miljoen finale afzet). Na het vaststellen van de directe werkgelegenheid, kan de indirecte werkgelegenheid worden bepaald. Deze is m.n. het gevolg van toeleveranties (productiemiddelen, bouwnijverheid, dienstverleners (banken, verzekeringsmaatschappijen, wasserij, etc)) die nodig zijn om de afzet in de diverse sectoren te kunnen realiseren. De indirecte werkgelegenheid wordt met behulp van een multiplier bepaald. Deze multiplier bedraagt 1,37. M.a.w. 1 FTE directe werkgelegenheid genereert 0,37 FTE indirecte werkgelegenheid. ZKA Consultants & Planners 16

19 Bijlage 2 Betekenis verblijfs- en dagtoerisme per gemeente In deze bijlage is de economische betekenis van het toerisme per gemeente nader uitgesplitst in verblijfs- en dagtoerisme. Dit is zowel voor de bestedingen als de daarmee samenhangende totale werkgelegenheid gedaan. In de tabellen zijn naast de absolute getallen ook de relatieve aandelen ten opzicht van totaal Holland Rijnland weergegeven. Tabel II.1. Toeristische bestedingen Holland Rijnland naar gemeente Verblijfstoerisme Dagtoerisme Absoluut () Aandeel (%) Absoluut () Aandeel (%) Leiden 27,1 miljoen 12% 10,9 miljoen 12% Alkemade 7,2 miljoen 3% 1,3 miljoen 1% Hillegom 1,2 miljoen 1% 0,3 miljoen 0% Katwijk 11,6 miljoen 5% 7,3 miljoen 8% Leiderdorp 9,3 miljoen 4% 0,3 miljoen 0% Lisse 14,5 miljoen 6% 16,6 miljoen 19% Noordwijk 107,5 miljoen 45% 45,6 miljoen 51% Noordwijkerhout 28,6 miljoen 12% 1,2 miljoen 1% Oegstgeest 7,0 miljoen 3% 1,1 miljoen 1% Rijnsburg 3,6 miljoen 2% 2,2 miljoen 2% Sassenheim 5,5 miljoen 2% 1,0 miljoen 1% Valkenburg 0,0 miljoen 0% 0,0 miljoen 0% Voorhout 0,2 miljoen 0% 0,0 miljoen 0% Voorschoten 9,5 miljoen 4% 0,4 miljoen 0% Warmond 4,6 miljoen 2% 0,6 miljoen 1% Zoeterwoude 0,1 miljoen 0% 0,3 miljoen 0% Totaal Holland Rijnland 238,1 miljoen 100% 89,2 miljoen 100% Tabel II.2. Toeristische werkgelegenheid Holland Rijnland naar gemeente Verblijfstoerisme Dagtoerisme Absoluut (FTE) Aandeel (%) Absoluut (FTE) Aandeel (%) Leiden % % Alkemade 98 3% 15 2% Hillegom 16 1% 3 0% Katwijk 153 5% 83 8% Leiderdorp 123 4% 3 0% Lisse 190 6% % Noordwijk % % Noordwijkerhout % 12 1% Oegstgeest 92 3% 11 1% Rijnsburg 48 2% 25 3% Sassenheim 73 2% 10 1% Valkenburg 0 0% 0 0% Voorhout 2 0% 0 0% Voorschoten 124 4% 4 0% Warmond 62 2% 7 1% Zoeterwoude 1 0% 4 0% Totaal Holland Rijnland % % ZKA Consultants & Planners 17

Economische effectmeting toerisme en recreatie Bergen (L)

Economische effectmeting toerisme en recreatie Bergen (L) Economische effectmeting toerisme en recreatie Bergen (L) Rapportage in opdracht van de Gemeente Bergen (L) Oktober 2009 Projectnummer MONIT.9.124 Postbus 4833 4803 EV Breda tel.: 076-5658877 fax: 076-5656489

Nadere informatie

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003)

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Rapportage in opdracht van Stichting VVV Zuid-Limburg 14 februari 2008 Projectnummer

Nadere informatie

Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen

Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen Rapportage in opdracht van: Stichting VVV Zuid-Limburg September 2015 Projectnummer 15.060 Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk tel.:

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014. Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014. Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013 Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013 MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2014 2 Monitor Toerisme en Recreatie Aanleiding en doel Deze

Nadere informatie

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014 Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014 Rapportage in opdracht van Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Juni

Nadere informatie

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2011 Economische betekenis sector anno 2011 en ontwikkeling 2009-2011

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2011 Economische betekenis sector anno 2011 en ontwikkeling 2009-2011 Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2011 Economische betekenis sector anno 2011 en ontwikkeling 2009-2011 Rapportage in opdracht van Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Mei

Nadere informatie

Toerisme: wie heeft er baat bij? Onderzoek naar de economische betekenis van toerisme in de gemeente Oosterhout

Toerisme: wie heeft er baat bij? Onderzoek naar de economische betekenis van toerisme in de gemeente Oosterhout Toerisme: wie heeft er baat bij? Onderzoek naar de economische betekenis van toerisme in de gemeente Rapportage in opdracht van: Gemeente 25 juni 2003 Projectnummer T13.3.012 Postbus 4833 4803 EV Breda

Nadere informatie

DroomPark Hooge Veluwe Raming economische effecten transformatie

DroomPark Hooge Veluwe Raming economische effecten transformatie DroomPark Hooge Veluwe Raming economische effecten transformatie Rapportage in opdracht van: Gemeente Arnhem 4 juni 2015 Projectnummer 15.055 RH Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk tel.: 088-2100 250 fax:

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Zuid-Holland Zuid Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Zuid-Holland Zuid Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Zuid-Holland Zuid Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 Postbus 4833 4803 EV Breda

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 ZKA Consultants & Planners Postbus

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Drechtsteden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Drechtsteden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Drechtsteden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 ZKA Consultants & Planners Postbus

Nadere informatie

Monitor economische betekenis vrijetijdssector Zuidoost-Brabant Nulmeting 2010

Monitor economische betekenis vrijetijdssector Zuidoost-Brabant Nulmeting 2010 Monitor economische betekenis vrijetijdssector Zuidoost-Brabant Nulmeting 2010 Rapportage in opdracht van Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE) November 2011 Projectnummer MONIT.11.024 ZKA Consultants

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 Brabantse regio s

Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 Brabantse regio s Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 se regio s Rapportage in opdracht van s Bureau voor Toerisme en de vijf se regio s December 2007 Projectnummer T13.6.135 ZKA Consultants & Planners

Nadere informatie

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014 Kerncijfers toerisme Zeeland 214 Oriëntatiefase Informatiebronnen tijdens de oriëntatiefase van de se toerist in Zeeland (aantallen zijn gebaseerd op toeristische vakanties) 3 Rechtstreeks bij accommodatieverschaffer

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 (economische effectberekening, cijfers 2013)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 (economische effectberekening, cijfers 2013) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 (economische effectberekening, cijfers 2013) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 In opdracht van: Toerisme Flevoland Het Ravellijn 1 8233 BR Lelystad

Nadere informatie

Economische effectmeting toerisme en recreatie IJmond Stand van zaken 2010 en ontwikkeling 2007-2010

Economische effectmeting toerisme en recreatie IJmond Stand van zaken 2010 en ontwikkeling 2007-2010 Economische effectmeting toerisme en recreatie IJmond Stand van zaken 2010 en ontwikkeling 2007-2010 Rapportage in opdracht van het regionaal economisch stimuleringsprogramma IJmond Veelzijdig December

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 (economische effectberekening, cijfers 2012)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 (economische effectberekening, cijfers 2012) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 (economische effectberekening, cijfers 2012) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 Rapportage voor: Toerisme Flevoland Het Ravellijn 1 8233 BR Lelystad

Nadere informatie

Datum: 8 november 2012. Gevolgen verhoging toeristenbelasting en introductie forensenbelasting in de gemeente Venlo. 2. Impact per type accommodatie

Datum: 8 november 2012. Gevolgen verhoging toeristenbelasting en introductie forensenbelasting in de gemeente Venlo. 2. Impact per type accommodatie N O T I T I E Datum: Onderwerp: Gevolgen verhoging toeristenbelasting en introductie forensenbelasting in de gemeente Venlo 1. Inleiding Eind 2010 verhoogde de gemeente Venlo het tarief voor toeristenbelasting

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2008 (economische effectberekening, cijfers 2007)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2008 (economische effectberekening, cijfers 2007) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2008 (economische effectberekening, cijfers 2007) September 2008 Projectnummer T13.8.021 ZKA Consultants & Planners Provincie Flevoland Postbus 4833 Afdeling Economische

Nadere informatie

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011)

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) FLE R U EVOLAN I M D T E V OPL OOR OSS MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) ING EN Foto: Marina Eemhof (Center Parcs) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie regio Venlo Huidige situatie (2013) en ontwikkeling (2008-2013)

Economische betekenis toerisme en recreatie regio Venlo Huidige situatie (2013) en ontwikkeling (2008-2013) Economische betekenis toerisme en recreatie regio Venlo Huidige situatie (2013) en ontwikkeling (2008-2013) Rapportage in opdracht van: Regio Venlo Januari 2015 Projectnummer 14.010 ZKA Consultants & Planners

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden F. Hegger. Toerdata Noord, 2007

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden F. Hegger. Toerdata Noord, 2007 Toerisme in Cijfers 2007 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 Inhoudsopgave Kerncijfers kusttoerisme... 1 Deel 1: Aanbod Logiescapaciteit in bedden... 9 Hotels... 10 Gastenkamers... 12 Jeugdlogies en vakantiecentra... 13 Kampeerbedrijven

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2007-2012

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2007-2012 TRENDRAPPORT KiTS KUST 2007-2012 Inhoudsopgave Deel 1: Toeristisch aanbod De gegevens over het logiesaanbod in dit rapport (2007-2012) houden reeds rekening met het nieuwe toeristische logiesdecreet van

Nadere informatie

Windmolenparken Zichtbaar vanaf de kust

Windmolenparken Zichtbaar vanaf de kust Windmolenparken Zichtbaar vanaf de kust De impact op recreatie en toerisme -Addendum bij de studie uit 2014- Inhoud Blz. 1 Inleiding 1 2 Omvang van de impact (actualisatie) 3 3 Conclusies en aanbevelingen

Nadere informatie

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015 Gemeente Oegstgeest Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg 11 maart 2015 DATUM 11 maart 2015 TITEL Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg OPDRACHTGEVER

Nadere informatie

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011)

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) FLE R U EVOLAN I M D T E V OPL OOR OSS MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) ING EN Foto: Marina Eemhof (Center Parcs) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland

Nadere informatie

T E. monitor toerisme en recreatie flevoland 2011 Economische effectberekening (cijfers 2010)

T E. monitor toerisme en recreatie flevoland 2011 Economische effectberekening (cijfers 2010) FLE R U EVOLAN I M D T E V O OR OPL OSS monitor toerisme en recreatie flevoland 2011 Economische effectberekening (cijfers 2010) ING EN Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2011 (economische effectberekening,

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling ( )

Economische betekenis toerisme en recreatie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling ( ) Economische betekenis toerisme en recreatie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 Postbus 4833

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk. Nulmeting (2014)

Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk. Nulmeting (2014) Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk Nulmeting (2014) 1 Colofon Betreft: Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk Nulmeting 2014 Opdrachtgever: Gemeenten

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar

Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar Samenvatting Hoofdstuk 2 geeft een profiel van de inwoners van Leiden. Dit hoofdstuk is gebaseerd op zowel kerncijfers uit de Gemeentelijke Basis Administratie zoals aantal

Nadere informatie

Toerisme Venlo Onderzoek naar de omvang van toerisme in de gemeente Venlo

Toerisme Venlo Onderzoek naar de omvang van toerisme in de gemeente Venlo Toerisme Venlo Onderzoek naar de omvang van toerisme in de gemeente Venlo Rapportage in opdracht van Juli 2011 Projectnummer ECON.11.030 Postbus 4833 4803 EV Breda 076-5658877 076-5656489 e-mail: info@zka.nl

Nadere informatie

Windmolenparken dicht op de kust

Windmolenparken dicht op de kust Windmolenparken dicht op de kust De impact op recreatie en toerisme Inhoud Blz. 1 Aanleiding 1 2 Impact op recreatie en toerisme 1 3 Bestedingseffect 5 4 Werkgelegenheid 7 5 Gevoeligheidsanalyse 9 6 Conclusie

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2006-2011

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2006-2011 TRENDRAPPORT KiTS KUST 2006-2011 Inhoudsopgave Kerncijfers uit het trendrapport... 5 Deel 1: Toeristisch aanbod De gegevens over het logiesaanbod in dit rapport (2006-2011) houden reeds rekening met het

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland (ontwikkeling 2002-2012)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland (ontwikkeling 2002-2012) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland (ontwikkeling 2002-2012) 1. INLEIDING Deze notitie gaat in op de ontwikkeling van toerisme en recreatie in Flevoland in de periode 2002-2012. De analyse is gebaseerd

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2009 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

Kustforum. Onze kust : een petanque kust?

Kustforum. Onze kust : een petanque kust? Onze kust : een petanque kust? - BELANG VAN KUSTTOERISME - IS DE KUST EEN BESTEMMING VOOR OUDEREN? - KUST: MINDER GOED IMAGO BIJ JONGEREN - ACTIES VOOR HIP EN JONG IMAGO BELANG VAN KUSTTOERISME 2008 5,1

Nadere informatie

fjj; K provincie ^S& groningen

fjj; K provincie ^S& groningen fjj; K provincie ^S& groningen m bezoekadres: Martinilcerkhof 12 Aan Provinciale Staten postadres: algemeen telefoonnr: Postbus 610 9700 AP Groningen 050 316 49 II algemeen faxnr.: www.provinciegroningen.nl

Nadere informatie

Met dank aan Jolanda Jansen (Ahoy), Jan van Vliet (Ahoy) en Gerda IJff (Rotterdam Topsport)

Met dank aan Jolanda Jansen (Ahoy), Jan van Vliet (Ahoy) en Gerda IJff (Rotterdam Topsport) ECONOMISCHE IMPACT ABN AMRO WORLD TENNIS TOURNAMENT ROTTERDAM 2013 19 augustus 2013 Rapportage op basis van een rapport van de volgende studenten van de Hogeschool Rotterdam: Djordy Heikoop, Marc Kruiper,

Nadere informatie

TRENDRAPPORT TOERISME EN RECREATIE De Leiestreek- EDITIE 2007-2012 Inclusief cijfers over het logies op gemeenteniveau

TRENDRAPPORT TOERISME EN RECREATIE De Leiestreek- EDITIE 2007-2012 Inclusief cijfers over het logies op gemeenteniveau TRENDRAPPORT TOERISME EN RECREATIE De Leiestreek- EDITIE 2007-2012 Inclusief cijfers over het logies op gemeenteniveau INHOUD DEEL 1 TOERISTISCH AANBOD 11 DEEL 2 TOERISTISCHE VRAAG 33 VERBLIJFSTOERISME:

Nadere informatie

Toerisme in Nederland 2012

Toerisme in Nederland 2012 Toerisme in Nederland 2012 Toerisme in Nederland 2012 Verklaring van tekens. Gegevens ontbreken * Voorlopig cijfer ** Nader voorlopig cijfer x Geheim Nihil (Indien voorkomend tussen twee getallen) tot

Nadere informatie

Handleiding Noord-Holland in Cijfers Data Recreatie en Toerisme

Handleiding Noord-Holland in Cijfers Data Recreatie en Toerisme Handleiding Noord-Holland in Cijfers Data Recreatie en Toerisme Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Het maken van een selectie 3. Het selecteren van een onderzoeksgebied 4. Presentatiescherm 5. Periode 6. Aanvullende

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2003 2007 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut

Nadere informatie

DEELNEMERSBROCHURE. algemene informatie over de organisatie van de Vriendendienst

DEELNEMERSBROCHURE. algemene informatie over de organisatie van de Vriendendienst DEELNEMERSBROCHURE algemene informatie over de organisatie van de Vriendendienst Een initiatief van: Libertas Leiden Rivierduinen ActiVite Thuiszorg Groot Rijnland Valent Z u i d - H o l l a n d N o o

Nadere informatie

Beleidsnota Hotels en Bed&Breakfast in Alkmaar 2010 t/m 2015

Beleidsnota Hotels en Bed&Breakfast in Alkmaar 2010 t/m 2015 Beleidsnota Hotels en Bed&Breakfast in Alkmaar 2010 t/m 2015 BELEIDSNOTA HOTELS EN BED & BREAKFAST IN ALKMAAR 2010-2015 Gemeente Alkmaar Afdeling Economische Zaken april 2010 1 1 BELEIDSNOTA HOTELS EN

Nadere informatie

Kantorenvoorraad in Holland Rijnland

Kantorenvoorraad in Holland Rijnland Feitenblad Kantoren 5 Holland Rijnland Inleiding Sinds vijf jaar verschijnt de Kantorenmonitor Holland Rijnland. In dit feitenblad 215 laten we de ontwikkeling zien in de afgelopen jaren. Door kleine correcties

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2010 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT

BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT Kantorenmarkt Weert Tot 2020 zeer beperkte behoefte aan nieuwe kantoorruimte in Weert, er is al meer dan voldoende aanbod van kantoorruimte, toevoegen van

Nadere informatie

2008 2012 % Groei verblijf locaties 11% Groei aantal hotel kamers 4% Groei van marktaandeel in de logies verstrekkende markt -6%

2008 2012 % Groei verblijf locaties 11% Groei aantal hotel kamers 4% Groei van marktaandeel in de logies verstrekkende markt -6% Inleiding Hieronder zult u een opsomming zien van trends in de Nederlandse hotel markt. Ook geeft het een beknopt verslag van de verschillende ontwikkelingen in deze markt. Ook de regio waar het hotel

Nadere informatie

FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND. Nu.Hier. Noord-Holland

FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND. Nu.Hier. Noord-Holland FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND Nu.Hier. Noord-Holland COLOFON Dit onderzoek is uitgevoerd door Amsterdam Marketing in samenwerking met De Afdeling Onderzoek. De opdracht tot

Nadere informatie

VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG

VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG Rapportage door bureau Onderzoek en Statistiek van de gemeente Heerlen Telefoon: 45 564741 E-mail: o&s@heerlen.nl Limburg, februari 27 VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG METING 26 INHOUD INLEIDING...-

Nadere informatie

Toerisme in Nederland 2011

Toerisme in Nederland 2011 Toerisme in Nederland 2011 Toerisme in Nederland Het gebruik van logiesaccommodaties 2011 Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader voorlopig cijfer x geheim nihil (indien voorkomend

Nadere informatie

Toerisme Monitor 2012

Toerisme Monitor 2012 Toerisme Monitor 2012 Onderzoek naar de ontwikkelingen van de toeristische sector in de provincies Fryslân en Groningen in het jaar 2012 European Tourism Futures Institute exploring opportunities 1 Management

Nadere informatie

Monitor Toerisme Land van Heusden en Altena 2009. Economisch belang van toerisme voor het Land van Heusden en Altena

Monitor Toerisme Land van Heusden en Altena 2009. Economisch belang van toerisme voor het Land van Heusden en Altena Monitor Toerisme Land van Heusden en Altena 2009 Economisch belang van toerisme voor het Land van Heusden en Altena Monitor Toerisme Land van Heusden en Altena 2009 De gemeenten in het Land van Heusden

Nadere informatie

Economische en maatschappelijke effecten Waardevol Waterloopbos

Economische en maatschappelijke effecten Waardevol Waterloopbos Economische en maatschappelijke effecten Waardevol Waterloopbos Rapportage in opdracht van: Natuurmonumenten Mei 2014 Projectnummer 13.140 ZKA Consultants & Planners Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk tel.:

Nadere informatie

Reactienota zienswijzen. met betrekking tot het bestemmingsplan Oostwold Huningaweg 11

Reactienota zienswijzen. met betrekking tot het bestemmingsplan Oostwold Huningaweg 11 Reactienota zienswijzen met betrekking tot het bestemmingsplan Oostwold Huningaweg 11 1. Inleiding Deze nota behandelt de ingekomen zienswijzen op het ontwerp bestemmingsplan Oostwold Huningaweg 11. 2.

Nadere informatie

Consumentenonderzoek Toerisme

Consumentenonderzoek Toerisme Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Stenden Instituut Service Management onderdeel

Nadere informatie

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 23 oktober 2014

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 23 oktober 2014 Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 23 oktober 2014 1 Toelichting bij de analyse De centrumgemeente Leiden heeft op verschillende momenten in 2014 gegevens ontvangen over Beschermd wonen van

Nadere informatie

Vakanties van Nederlanders in Zuid-Holland. ContinuVakantieOnderzoek

Vakanties van Nederlanders in Zuid-Holland. ContinuVakantieOnderzoek Vakanties van Nederlanders in Zuid-Holland ContinuVakantieOnderzoek NBTC-NIPO Research Postadres Postbus 63470 50 JL Den Haag Bezoekadres Prinses Catharina Amaliastraat 5, Den Haag Grote Bickersstraat

Nadere informatie

Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008

Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008 Economisch belang toerisme & vrije tijd Augustus 2008 1 Inleiding De bijdrage van de toerisme en vrije tijdsector aan de Nederlandse samenleving is groot. De sector draagt bij aan de kwaliteit van het

Nadere informatie

TOERISME EN RECREATIE ALGEMEEN

TOERISME EN RECREATIE ALGEMEEN Kerncijfers TOERISME EN RECREATIE ALGEMEEN Vakanties van Nederlanders Ontwikkeling vakantieparticipatie* (%) van de Nederlandse bevolking 81% 82% 81% 4 28% 29% 28% 31% 33% 33% 21% 21% Alleen in buitenland

Nadere informatie

Voor meer informatie: European Tourism Futures Institute Email: info@etfi.eu Website: www.etfi.eu

Voor meer informatie: European Tourism Futures Institute Email: info@etfi.eu Website: www.etfi.eu Colofon Dit rapport is een onderzoek naar de ontwikkeling van de toeristische sector in de provincies Fryslân en Groningen in het jaar 2011. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de provincies Fryslân

Nadere informatie

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 5 december 2014

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 5 december 2014 Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 5 december 2014 1 Toelichting bij de analyse De centrumgemeente Leiden heeft op verschillende momenten in 2014 gegevens ontvangen over Beschermd wonen van

Nadere informatie

Marktonderzoek bedrijventerreinen regio Leiden

Marktonderzoek bedrijventerreinen regio Leiden Marktonderzoek bedrijventerreinen regio Leiden Pieter van der Heijde februari 2016 Over Bureau Stedelijke Planning Marktonderzoek en advies voor de ruimtelijke inrichting van stad en regio Werken, wonen,

Nadere informatie

Toerisme in Drenthe: in roerige tijden

Toerisme in Drenthe: in roerige tijden Toerisme in Drenthe: in roerige tijden De economische betekenis van toerisme en recreatie in Drenthe Opdrachtgever: Recreatieschap Drenthe, i.s.m. Kamer van Koophandel Noord-Nederland en Toeristisch Recreatief

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2011 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

TRENDANALYSE EN METHODEVERANTWOORDING

TRENDANALYSE EN METHODEVERANTWOORDING TRENDANALYSE EN METHODEVERANTWOORDING Hotelgasten en overnachtingen Het aantal hotelovernachtingen blijft toenemen in Amsterdam: in de eerste tien maanden van is % meer overnachtingen geregistreerd dan

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht ruim zeven op de tien

Nadere informatie

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 OMVaNg EN ONTwIkkELINg VaN de ECONOMIsCHE betekenis VaN TOERIsME EN RECREaTIE IN de PROVINCIE UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2014 De vrijetijdsmarkt

Nadere informatie

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Nieuw onderzoek naar inkomend toerisme door NBTC Door: Ton Vermeulen, NRIT Onderzoek Het inkomend toerisme levert de Nederlandse economie

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht 7-74% betaald werk voor

Nadere informatie

Toeristen in Nederland

Toeristen in Nederland Toeristen in Nederland Het is bijna zomer. Veel Nederlanders gaan lekker op vakantie naar het buitenland. Maar er komen ook heel veel buitenlandse toeristen naar Nederland. Hoeveel zijn dat er eigenlijk?

Nadere informatie

Toeristische Trendrapportage Limburg 2010/2011

Toeristische Trendrapportage Limburg 2010/2011 Toeristische Trendrapportage Limburg 2010/2011 Toeristische Trendrapportage Limburg 2010/ 11 Opdrachtgever: Opdracht: Jaarlijks rapport over het Limburgse aanbod van verblijfsaccommodaties, inkomend en

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006 Bedrijfsprofiel 1 & 2 sterrenhotels in beeld Van Spronsen & Partners horeca-advies December 26 In dit profiel: Aanbod - - - - - - - - - - - - - - - -2 Ontwikkeling - - - - - - - - - - - - 3 Branche onder

Nadere informatie

Katholieke Universiteit Leuven. 09 december 2003- AWI Meeting. Steunpunt Toerisme en Recreatie

Katholieke Universiteit Leuven. 09 december 2003- AWI Meeting. Steunpunt Toerisme en Recreatie Katholieke Universiteit Leuven 09 december 2003- AWI Meeting Steunpunt Toerisme en Recreatie Wetenschappelijk - beleidsondersteunend onderzoek domein toerisme & recreatie Prioriteiten = dataverzameling,

Nadere informatie

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010)

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Toerisme en recreatie in zicht Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Colofon Uitgever: Kronenburgsingel 525 Postbus 9292 6800 KZ Arnhem internet: www.arnhem.kvk.nl Auteurs: Drs.

Nadere informatie

Verouderde bungalowparken hebben het moeilijk, verhuurorganisaties richten hun pijlen op nieuwe ontwikkelingen;

Verouderde bungalowparken hebben het moeilijk, verhuurorganisaties richten hun pijlen op nieuwe ontwikkelingen; Vakantiecentra Vakantiecentra hebben als hoofdactiviteit het verstrekken van verblijfsaccommodaties voor een of meerdere overnachtingen. Het gaat hierbij om een recreatief verblijf. Tot de branche behoren

Nadere informatie

De Gelderse erfgoedmonitor Data als instrument voor in- én externe communicatie. in opdracht van Gelders Erfgoed

De Gelderse erfgoedmonitor Data als instrument voor in- én externe communicatie. in opdracht van Gelders Erfgoed De Gelderse erfgoedmonitor Data als instrument voor in- én externe communicatie in opdracht van Gelders Erfgoed Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Musea 5 1.1. Aanbod en aantal bezoeken 6 1.2. Economische betekenis

Nadere informatie

Toerisme in het Meetjesland

Toerisme in het Meetjesland studienamiddag Toerisme, economische troef voor het Meetjesland!? 27 maart 2007 Toerisme in het Meetjesland Voorstelling Situatieanalyse Els De Groote Coördinator research & planning Toerisme Oost-Vlaanderen

Nadere informatie

Economische betekenis cruise- en ferryvaart in het Noordzeekanaalgebied

Economische betekenis cruise- en ferryvaart in het Noordzeekanaalgebied Economische betekenis cruise- en ferryvaart in het Noordzeekanaalgebied Rapportage in opdracht van Stichting Amsterdam Cruise Port April 2009 Projectnummer ECON.8.092 ZKA Consultants & Planners Postbus

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Documentatierapport Logies verstrekkende bedrijven naar provincie (LVB)

Documentatierapport Logies verstrekkende bedrijven naar provincie (LVB) Centraal Bureau voor de Statistiek Centrum voor Beleidsstatistiek Documentatierapport Logies verstrekkende bedrijven naar provincie (LVB) Datum: 14 mei 2012 Bronvermelding Publicatie van uitkomsten geschiedt

Nadere informatie

(concept) BESLUITENLIJST (versie 1) Vergadering portefeuillehoudersoverleg Economische Zaken d.d. 11 februari 2015

(concept) BESLUITENLIJST (versie 1) Vergadering portefeuillehoudersoverleg Economische Zaken d.d. 11 februari 2015 (concept) BESLUITENLIJST (versie 1) Vergadering portefeuillehoudersoverleg Economische Zaken d.d. 11 februari 2015 Aanwezig: gemeente Alphen aan den Rijn: de heer G.P. van As gemeente Noordwijkerhout:

Nadere informatie

Parels van de Veluwe Betekenis van Het Nationale Park De Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum voor toerisme en economie van de regio

Parels van de Veluwe Betekenis van Het Nationale Park De Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum voor toerisme en economie van de regio Parels van de Veluwe Betekenis van Het Nationale Park De Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum voor toerisme en economie van de regio Rapportage in opdracht van Stichting Het Nationale Park De Hoge

Nadere informatie

Economische analyse Waterrecreatie en -toerisme

Economische analyse Waterrecreatie en -toerisme Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat -Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ Economische analyse Waterrecreatie en -toerisme werkdocument RIKZ/AB/2001.109x Colofon RIKZ

Nadere informatie

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Inlichtingen Dagmar.Germonprez@toerismevlaanderen.be Tel +32 (0)2 504 25 15 Verantwoordelijke uitgever: Peter De Wilde - Toerisme Vlaanderen

Nadere informatie

Strandtoerisme Walcheren. Vrijetijdseconomie Zeeland 2013 = Technische rapportage =

Strandtoerisme Walcheren. Vrijetijdseconomie Zeeland 2013 = Technische rapportage = Economische Economische Effect effectrapportage Rapportage Strandtoerisme Walcheren Vrijetijdseconomie Zeeland 2013 = Technische rapportage = Diana Korteweg Maris & Jeroen Klijs Kenniscentrum Kusttoerisme

Nadere informatie

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag?

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over vakantiegedrag van mensen. Het maakt je duidelijk waarom mensen met vakantie gaan en hoe de keuze voor een vakantie tot stand komt. Wat wordt er van jou

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie 2012 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie Utrecht

Monitor Toerisme en Recreatie 2012 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie Utrecht Afdeling Mobiliteit, Economie en Cultuur Monitor Toerisme en Recreatie 2012 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie Monitor Toerisme en Recreatie 2012

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel

Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

Performance & Quality. Productiviteitsstrategie Toerisme Zeeland 24 mei 2012

Performance & Quality. Productiviteitsstrategie Toerisme Zeeland 24 mei 2012 Performance & Quality Productiviteitsstrategie Toerisme Zeeland 24 mei 2012 Slimmer werken Het draait om ratio s - Aantal producten per FTE - Hoeveelheid grondstoffen per product - Bezettingsgraad van

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van de maatschappelijke en economische

Nadere informatie

VOORGESCHIEDENIS/HUIDIGE SITUATIE HISTORISCH ARCHIEF C.A.

VOORGESCHIEDENIS/HUIDIGE SITUATIE HISTORISCH ARCHIEF C.A. BIJLAGE 3.1 VOORGESCHIEDENIS/HUIDIGE SITUATIE HISTORISCH ARCHIEF C.A. Voorgeschiedenis, huidige situatie Noordwijkerhout is op dit moment één van de vier gemeenten in Zuid-Holland (van de in totaal 60

Nadere informatie

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013)

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) 1 Inhoudsopgave Gebruikte termen... 4 Methodologie... 6 1. Commerciële logies in Vlaanderen... 8 1.1. Vlaanderen... 8 1.1.1. Evolutie aantal aankomsten en overnachtingen

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

Achterbanraadpleging Natuurbeleving

Achterbanraadpleging Natuurbeleving Achterbanraadpleging Natuurbeleving Regionaal debat Rockanje, 30 september 2014 Het programma van deze avond: Presentatie landelijke achterbanraadpleging Debat over een aantal vraagstukken rondom natuurbeleving

Nadere informatie