Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008"

Transcriptie

1 Economisch belang toerisme & vrije tijd Augustus

2 Inleiding De bijdrage van de toerisme en vrije tijdsector aan de Nederlandse samenleving is groot. De sector draagt bij aan de kwaliteit van het leven, brengt bevolkingsgroepen met elkaar in contact en is een belangrijke drager van ruimtelijke kwaliteit (aantrekkelijke steden en een vitaal platteland). Naast een maatschappelijk belang heeft toerisme en vrije tijd ook een aanzienlijke economische betekenis. De bestedingen van Nederlandse en buitenlandse toeristen lopen jaarlijks in de tientallen miljarden euro s. Daarnaast heeft de sector een substantieel aandeel in de werkgelegenheid, met name aan de onderkant van de arbeidsmarkt. In dit rapport wordt getracht op een eenvoudige en overzichtelijke wijze inzicht te geven in het economisch belang van toerisme en vrije tijd voor Nederland. Daarbij wordt gebruik gemaakt van diverse bronnen. Afdeling Onderzoek Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen Het toekomstperspectief voor de sector is veelbelovend; toerisme en vrije tijd worden gezien als belangrijke economische peilers voor de toekomst van Nederland. 2

3 Inhoudsopgave 3 Inleiding 2 1. Economisch belang toerisme en vrijetijd Enkele belangrijke kengetallen Bestedingen aan toerisme en vrijetijd naar soort Bestedingen aan toerisme en vrijetijd naar sector Vergelijking met andere sectoren Vergelijking met andere landen 9 2. Inkomend toerisme Nederland Bestedingen van buitenlandse verblijfsgasten Bestedingen buitenlandse verblijfstoeristen naar land van herkomst Binnenlands toerisme en vrijetijdsactiviteiten Bestedingen aan binnenlandse vakanties Bestedingen aan binnenlands meerdaags zakelijk toerisme Bestedingen aan vrijetijdsactiviteiten in eigen land Bestedingen aan vrijetijdsactiviteiten in Nederland naar cluster Bestedingen van Nederlanders aan vakanties en vrijetijd 18 Bijlage 1 Definities 19 Bijlage 2 Bronvermelding 20

4 1. Economisch belang toerisme en vrije tijd voor Nederland Het samengestelde karakter van toerisme en vrije tijd (vervoer/verblijf/ vermaak) maakt het lastig om het economisch belang van de sector te duiden. In de Nationale Rekeningen wordt de sector toerisme en vrije tijd niet als aparte sector onderscheiden. Toerisme en vrije tijd vormen onderdeel van de output van bedrijfstakken als vervoer, horeca e.d. Om tot een bepaling te komen van het belang van de sector wordt door het CBS sinds enige jaren de Satellietrekeningen Toerisme (SRT) samengesteld. Deze macro-economische statistiek, gebaseerd op de nationale rekeningen, brengt het belang van de sector toerisme en vrije tijd voor de Nederlandse economie in kaart. Op de volgende slides zal nader worden ingegaan op enkele uitkomsten van de SRT. Naast enkele belangrijke kengetallen zal een analyse naar stromen en sectoren gemaakt worden. Tevens wordt het belang van de sector in perspectief gezet met ander sectoren en landen. De belangrijkste leidraad bij het samenstellen van de Nederlandse SRT is het internationale handboek Tourism Satellite Account: Recommended Methodological Framework (UNSD 2001). Uitgangspunt voor de Nederlandse SRT vormen bestedingen aan activiteiten met een recreatief of zakelijke motief (weg van huis of werk), die tenminste twee uur duren (inclusief reistijd). 4

5 1.1 Enkele belangrijke kengetallen Uitgaven aan toerisme in Nederland: 35,3 miljard euro - waarvan door Nederlanders 28,5 miljard - waarvan door buitenlanders 6,8 miljard Toeristische toegevoegde waarde*): 17,1 miljard euro (= 3,0% van het totale Bruto Binnenlands Product) Werkgelegenheid: banen (=4,3% van totale werkgelegenheid) fte s (= 3,7% van totale arbeidsvolume) Bron: CBS / SRT 2007 *) toegevoegde waarde kan grofweg omschreven worden als de omzet van bedrijven minus de waarde van ingekochte goederen en diensten De Satellietrekeningen Toerisme (SRT) bevat informatie over de uitgaven aan en productie van diensten ten behoeve van toeristen. In totaal werd er volgens het CBS in Nederland in ,3 miljard euro uitgegeven aan toerisme. Nederlanders namen hiervan 28,5 miljard voor hun rekening en buitenlandse toeristen 6,8 miljard euro. Het toeristisch Bruto Binnenlands Product (BBP) bedroeg 17,1 miljard euro in 2007 en was hiermee goed voor 3% van het totale BBP. In 2007 waren er naar schatting personen in Nederland werkzaam in de toeristische sector; 4,3% van het totaal aantal werkende personen in Nederland. Uitgedrukt in fte s lag dit aantal lager, wat verklaard kan worden door een relatief hoog aandeel part-time banen. 5

6 1.2 Bestedingen aan toerisme en vrije tijd naar soort Bestedingen aan toerisme en vrije tijd (miljarden euro s) Inkomend toerisme Binnenlands toerisme bestemming binnenland bestemming buitenland 1) Duurz. Recreatiegoederen 2) Sociale overdrachten 3) Totaal ) Het betreft hier alleen de bestedingen voor buitenlandse reizen, die ten gunste komen van de Nederlandse economie; hoofdmoot wordt gevormd door bestedingen aan vliegtickets bij een Nederlandse luchtvaartmaatschappij en commissies van Nederlandse reisorganisaties 2) Goederen die hoofdzakelijk voor recreatieve doeleinden worden gebruikt, zoals caravans, sporratikelen e.d. 3) O.m overheidssubsidies aan musea, bijstandssubsidies voor recreatieve activiteiten In totaal werd er volgens het CBS in Nederland in ,3 miljard euro uitgegeven aan toerisme en vrije tijd. Van de toeristische uitgaven in Nederland komt tweederde uit binnenlands- en eenvijfde uit inkomend toerisme. In de jaren 2002 en 2003 was door een neergaande conjunctuur sprake van een stabilisatie van de toeristische uitgaven. Na een voorzichtig herstel in 2004 en 2005 groeide de waarde van de toeristische uitgaven in 2006 en 2007 stevig met respectievelijk 4% en 6%. 6 Bron: CBS / SRT

7 1.3 Bestedingen aan toerisme en vrije tijd naar sector Bestedingen aan toerisme en vrije tijd Karakteristieke goederen en diensten (miljarden euro s) 2007 In % % - Accommodatiediensten 2.7 8% - Maaltijd- en drankverstrekking % - Passagiersvervoer % - Reisbemiddeling en reisorganisaties - Cultuur-, sport en recreatie Niet-karakteristieke goederen en diensten 1.0 3% % % BTW 2.7 8% Totaal % De meeste bestedingen voor toerisme en vrije tijd, die ten goede komen van de Nederlandse economie, worden gedaan bij de karakteristieke bedrijfsklassen*). De horeca (accommodatiebedrijven en restaurants/cafés samen) is daarbij goed voor 12,2 miljard en daarmee de grootste contributant. Vervoersbedrijven en cultuur-, sport en recreatie-instellingen (musea, theaters, attractieparken e.d.) zijn respectievelijk goed voor 5,2 en 5 miljard aan bestedingen. Relatief hoog zijn de bestedingen aan de overige (nietkarakteristieke) goederen en diensten. Een groot deel hiervan betreft de aanschaf van duurzame recreatiegoederen zoals caravans en sportartikelen. *) bedrijfsklassen die sterk afhankelijk c.q. illustratief zijn voor toerisme en vrijetijd 7 Bron: CBS / SRT

8 1.4 Vergelijking met andere sectoren Bruto Binnenlands Product 2007 (marktprijzen) 1) mln. euro % Financiële en zakelijke dienstverlening Handel, horeca en reparatie Industrie Zorg en overige dienstverlening Overheid Vervoer, opslag en communicatie Bouwnijverheid Delfstoffenwinning Energie- en waterleidingbedrijven Landbouw, bosbouw en visserij Totaal bedrijfstakken (Toerisme 2) ) In de Nationale Rekeningen, zoals hiernaast weergegeven, wordt toerisme verdeeld over verschillende bedrijfstakken. Uit de SRT blijkt dat wanneer toerisme apart bekeken wordt, de sector 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) uitmaakt. Hiermee is toerisme groter dan landbouw, bosbouw en visserij, energie- en waterleidingbedrijven en delfstoffenwinning. De grootste bedrijfstak in termen van de bijdrage aan het BBP is de financiële en zakelijke dienstverlening; ruim een kwart van het BBP wordt hier gegenereerd. Bron: CBS Statline, doorrekening NBTC 8 1) Bovenstaande bedrijfstakken tellen niet op tot het totaal van 534 miljard euro. De verklaring hiervoor is dat niet alle economische kengetallen die worden gebruikt bij de berekening van het BBP toe te delen zijn aan een specifieke bedrijfstak. 2) Toerisme is in de bovenste tabel verdeeld over verschillende bedrijfstakken. Karakteristieke toeristische goederen vallen bijvoorbeeld onder handel, horeca en reparatie, agri-toerisme onder landbouw, bosbouw en visserij en vervoerskosten onder vervoer, opslag en communicatie. Hierdoor is de toeristische sector niet één op één te vergelijken met de andere sectoren.

9 1.5 Vergelijking met andere landen Belang toerisme (in % van het BBP)* Spanje Italië Frankrijk Denemarken USA UK België Nederland Duitsland Zweden Noorwegen Polen 1,9% 2,6% 2,4% 3,3% 3,1% 3,0% 2,9% 4,2% 4,0% 3,9% 3,8% 6,8% Wereldwijd wordt in steeds meer landen een SRT samengesteld. Het min of meer uniforme / gestandaardiseerde karakter van de SRT maakt het mogelijk om vergelijkingen tussen landen te maken. In de grafiek hiernaast is een overzicht opgenomen van het belang van de sector uitgedrukt als percentage van het bruto binnenlands product. Van de gepresenteerde landen neemt Nederland een middenpositie in. 0,0% 1,0% 2,0% 3,0% 4,0% 5,0% 6,0% 7,0% 8,0% Bron: CBS, WTTC 9 *Sommige richtlijnen in de internationale handboeken zijn nog niet volledig uitgewerkt, wat ruimte laat voor eigen interpretatie. Hierdoor bestaan er verschillen tussen de landen en zijn bovenstaande cijfers niet één op één te vergelijken.

10 2. Inkomend toerisme Nederland Aantal buitenlandse verblijfsgasten (x 1.000) Bron: CBS, raming 2007 van NBTC Aantal (dag)toeristen in Nederland in 2007 Meerdaags bezoek CBS-geregistreerd Niet CBS-geregistreerd Eendaags bezoek *) Totaal ,0 miljoen 1,4 miljoen 30,0 miljoen 42,4 miljoen In Nederland wordt door het CBS het aantal aankomsten van buitenlandse gasten geregistreerd. Daarbij gaat het om gasten die verblijven in een hotel, bungalowpark, camping of groepsaccommodatie. In 2007 bezochten in totaal zo n 11 miljoen buitenlandse gasten Nederland uit toeristische of zakelijke overwegingen. Vakanties op (eigen) boten, verblijven in tweede woningen, cruises, B&B e.d. worden niet meegenomen in de CBS-cijfers en vallen hier onder niet CBSgeregistreerd. Tevens blijft het dagbezoek, voornamelijk vanuit Duitsland en België, buiten beschouwing. Worden alle bezoeken (één en meerdaags) van buitenlandse toeristen bij elkaar geteld dan bezochten naar schatting zo n 42,4 miljoen buitenlandse toeristen Nederland in *) toeristisch en zakelijk dagbezoek; raming NBTC op basis van consumentenonderzoek in NRW/Niedersachsen en Vlaanderen

11 2.1 Bestedingen van buitenlandse verblijfsgasten Bestedingen voor een meerdaags bezoek aan Nederland in 2005 (basis: CBS-geregistreerde aankomsten) Bezoekmotief Per persoon per verblijf (in ) Per persoon per dag (in ) Toeristisch Zakelijk individueel zakelijk - MICE Accommodatievorm Hotel Huisjescomplex Camping & groepsaccommodatie Gemiddeld Gemiddeld wordt door buitenlandse verblijfsgasten per persoon per bezoek 354 euro uitgegeven. Aan bezoeken met een toeristisch motief wordt gemiddeld 322 euro uitgegeven; voor zakelijke bezoeken is dat 435 euro. Een zakelijke reiziger geeft daarmee per verblijf 1,3 keer meer uit dan een vakantieganger. Per dag is dat zelfs twee keer meer. Binnen het zakelijk reissegment liggen de bestedingen met name hoog voor MICE (Meetings, Incentives, Conventions and Exhibitions). Gemiddeld wordt zo n 600 euro per persoon per bezoek uitgegeven. Buitenlandse gasten die verblijven in hotels geven beduidend meer uit dan gasten in overige accommodaties. 11 Bron: NBTC /Onderzoek Inkomend Toerisme 2005

12 2.2 Bestedingen buitenlandse verblijfstoeristen naar land van herkomst Bestedingen naar herkomstland in 2005 (basis: CBS geregistreerde aankomsten) Per persoon per verblijf (in ) Per persoon per dag (in ) Duitsland Groot-Brittannië België Frankrijk Italië Spanje Scandinavië Overig Europa USA Japan Uit het Onderzoek Inkomend Toerisme van NBTC (2005) blijkt dat van de Europese herkomstmarkten de Britten per bezoek het meeste besteden. Duitsers en Belgen relatief het minst, wat terug te voeren is op het motief (vaker toeristisch) en het soort accommodatie waar men in verblijft (relatief veel bungalow en camping). Per bezoek wordt het meest besteed door gasten uit overig intercontinentale landen. In relatief veel gevallen betreft het hier zakelijke bezoeken. Overig Intercontinentaal Bron: NBTC / Onderzoek Inkomend Toerisme

13 3. Binnenlands toerisme en vrijetijdsactiviteiten Aantal binnenlandse meerdaagse verblijven vakanties zakenreizen Bron: NBTC-NIPO Research / CVO, BTM Vrijetijdsactiviteiten (buitenshuis) in Participatie: 99,3% -Frequentie: 5 activiteiten per week -Volume: 4 miljard activiteiten Bij het binnenlands toerisme kan onderscheid gemaakt worden naar a) vakanties, b) zakenreizen en c) dagtochten/vrijetijdsactiviteiten. a) Volgens het CVO (ContinuVakantieOnderzoek) werden in 2007 in totaal zo n 35,2 miljoen vakanties ondernomen, waarvan de helft in eigen land (17,6 miljoen vakanties). b) Het aantal binnenlandse meerdaagse zakenreizen bedraagt zo n 4,8 miljoen op jaarbasis (bron: Business Travel Monitor). c) Vrijetijdsactiviteiten worden door vrijwel alle Nederlanders ondernomen. Gemiddeld worden zo n 5 activiteiten per week ondernomen. In totaal ondernemen Nederlanders ruim 4 miljard uithuizige vrijetijdsactiviteiten in eigen land (bron: ContinuVrijeTijdsOnderzoek). Voor meer informatie m.b.t. gehanteerde definities zie bijlage) 13 Bron: NBTC-NIPO Research / CVTO 2006

14 3.1 Bestedingen aan binnenlandse vakanties Uitgaven binnenlandse vakanties (x mln. euro) Uitgaven binnenlandse vakantie Bestedingen p.p. per vakantie (in euro s) Bestedingen p.p. per dag (euro s) Vaste standplaats Toeristisch Toeristisch Hotel/motel/pension Appartement Zomerhuisje, 2e woning Tijdens de 17,6 miljoen binnenlandse vakanties is in 2007 voor zo n 2,7 miljard euro uitgegeven. Dit betekent dat gemiddeld 154 euro per persoon per vakantie is uitgegeven. Aan vaste standplaatsvakanties (bijvoorbeeld verblijven in eigen stacaravan, tweede woning of boot) wordt gemiddeld 74 euro per persoon per vakantie uitgegeven. Voor toeristische vakanties ligt dit aanzienlijk hoger, namelijk gemiddeld 176 euro. Naar logiesvorm liggen de bestedingen per vakantie het hoogst bij het hotel en appartement. Doordat vakanties in deze logiesvormen gemiddeld genomen wat korter duren wordt het verschil met de andere accommodatievormen per dag nog groter. Woning particulier Kamperen Overig Bron: NBTC-NIPO Research, CVO

15 3.2 Bestedingen aan binnenlands meerdaags zakelijk toerisme Uitgaven binnenlandse meerdaags zakelijke reizen 2006 Motief Bestedingen p.p. per dag (in euro's) Bestedingen p.p. per zakenreis (in euro's) vergadering installatie/reparatie bezoek aan leverancier bezoek aan klant bezoek filiaal/hoofdkantoor congres/beurs/seminar opleiding/training bedrijfsuitje Gemiddeld De omvang en structuur van het binnenlands meerdaags zakelijk reisverkeer wordt door de Business travel Monitor eens in de twee jaar in kaart gebracht. In 2006 maakten 1,2 miljoen Nederlanders in totaal 4,8 miljoen meerdaagse zakelijke reizen in eigen land (gemiddeld vier per persoon). Bij ca. 80% van de zakelijke reizen wordt overnacht in een hotel. Ruim 15% van alle ondernomen zakenreizen hadden een MICEmotief. Gemiddeld werd per ondernomen zakenreis 303 euro uitgegeven. In totaal vertegenwoordigd de meerdaagse binnenlandse zakenreismarkt daarmee een waarde van bijna 1,5 miljard euro. Bron: NBTC-NIPO Research / Binnenlands Zakelijke Reizen 15

16 3.3 Bestedingen aan vrijetijdsactiviteiten in eigen land Miljarden Totale bestedingen 56,2 miljard 2,2 7,1 abonnementen/lidmaatschappen vervoerskosten 46,9 directe kosten Bestedingen Het ContinuVrijeTijdsOnderzoek brengt wekelijks het vrijetijdsgedrag van de Nederlandse bevolking in kaart. Uit het CVTO over 2006 blijkt dat in totaal bijna 4 miljard vrijetijdsactiviteiten *) door Nederlanders in eigen land zijn ondernomen. Ten behoeve van deze activiteiten is ruim 56 miljard euro uitgegeven: 47 miljard euro aan directe kosten, 7 miljard aan vervoerskosten en 2 miljard aan vaste kosten als abonnementen, contributries e.d. *)De aantallen in het CVTO liggen aanzienlijk hoger dan die uit het Onderzoek Dagrecreatie van het CBS (dit laatste onderzoek vormt een bouwsteen voor de SRT). Redenen voor de verschillen zijn onder meer een afwijkende vraagstelling, een lagere ondergrens - CVTO meet activiteiten vanaf 1 uur - en het feit dat het CVTO een bredere definitie hanteert (funshoppen wordt bijvoorbeeld uitgebreid meegenomen in het CVTO). 16 Bron: NBTC-NIPO Research / CVTO

17 3.4 Bestedingen aan vrijetijdsactiviteiten in Nederland naar cluster Bestedingen aan vrije tijd in 2006* Vrijetijdsactiviteit Aantal activiteiten (x miljoen) Gem. bestedingen (in euro s) Totaal (mld. euro) buitenrecreatie 910 5,50 5,0 waterrecreatie- en sport 170 6,95 1,2 zelf sporten 590 7,15 4,2 sportwedstrijd bezoeken 70 13,20 0,9 wellness/beauty/ontspanning 60 27,50 1,7 attracties bezocht ,40 2,6 evenementen bezocht 90 19,55 1,8 fun shoppen ,60 23,2 cultuur ,20 1,8 uitgaan ,80 8,1 In het CVTO wordt het gedrag rond ruim honderd specifieke vrijetijdsactiviteiten in kaart gebracht. In de tabel hiernaast zijn de activiteiten gegroepeerd in een elftal clusters. Het cluster buitenrecreatie met achterliggende activiteiten als bijvoorbeeld wandelen en fietsen voor plezier - is qua aantal ondernomen activiteiten het grootste cluster, gevolgd door funshoppen. De gemiddelde bestedingen liggen het hoogst voor funshoppen en wellness/beauty activiteiten. Aan buitenrecreatie wordt gemiddeld per activiteit het minste besteed. overige hobby-, verenigingsactiviteiten en cursussen 420 7,05 3,0 Totaal ,6 54,0 17 *Vermelde bedragen zijn exclusief vaste kosten (abonnementen, contributies, ed) Bron: NBTC-NIPO Research, CVTO

18 3.5 Bestedingen van Nederlanders aan vakanties en vrije tijd Uitgaven aan vrije tijd in 2006 (in miljarden euro's) 12,98; 16% 7,00; 9% De SRT richt zich op bestedingen m.b.t. toerisme en vrije tijd die ten goed komen van de Nederlandse economie. Uitgangspunt vormen daarbij bestedingen aan activiteiten met een recreatief of zakelijke motief (weg van huis of werk), die tenminste twee uur duren. Bestedingen voor inhuizige vrijetijdsactiviteiten en uitgaven voor buitenlandse reizen, voor zo ver niet ten bate van de Nederlandse economie, blijven buiten beschouwing. 18 Inhuizige vrijetijdsactiviteiten Uithuizige vrijetijdsactiviteiten Vakanties 59,20; 75% *) Aan inhuizige activiteiten wordt naar schatting 7 miljard uitgegeven. Basis voor deze raming vormen de uitgaven aan media (o.a. audio, video, lectuur en computers) zoals geregistreerd in het Budgetonderzoek van het CBS. Wordt gekozen voor het uitgangspunt van bestedingen door Nederlandse consumenten, dan blijken Nederlanders in totaal zo n 79 miljard euro aan vakanties en vrije tijd uit te geven. Driekwart van de bestedingen wordt uitgegeven aan uithuizige vrijetijdsactiviteiten (in binnen- en buitenland). 16% van de bestedingen aan vrije tijd wordt uitgegeven aan vakanties, 9% aan inhuizige vrijetijdsactiviteiten.

19 Bijlage 1 Definities BusinessTravelMonitor (BTM) De BusinessTravelMonitor meet eens in de twee jaar het meerdaags zakenreisgedrag van de Nederlandse bevolking. Definitie zakenreis: een verblijf buiten de eigen woning voor werk, waarbij men minimaal een nacht van huis is. ContinuVakantieOnderzoek (CVO): Het ContinuVakantieOnderzoek wordt elk kwartaal uitgevoerd met als doel het in kaart brengen van het vakantiegedrag van Nederlanders. Definitie vakantie: een verblijf buiten de eigen woning voor ontspanning of plezier met ten minste 1 overnachting. ContinuVrijeTijdsOnderzoek (CVTO): Het ContinuVrijeTijdsOnderzoek (CVTO) meet wekelijks het vrijetijdsgedrag van de Nederlandse bevolking. Definitie vrijetijdsactiviteit: alle (dag)recreatieve activiteiten die worden ondernomen buiten de eigen woning en waarbij men minimaal een uur (inclusief reistijd) van huis is. Onderzoek Inkomend Toerisme (SIT): Driejaarlijks onderzoek uitgevoerd door het NBTC i.s.m. het CBS waarin de activiteiten, motieven, verblijfsduur en uitgaven van buitenlandse gasten in Nederland inzichtelijk gemaakt worden. Definitie verblijfsgast: elke buitenlandse bezoeker die minimaal één overnachting doorbrengt in een hotel, appartement, pension, jeugdhotel, jeugdherberg, kampeerterrein, bungalowpark en groepsaccommodatie. Gasten die langer dan twee maanden in een accommodatie verblijven tellen niet mee. Ook alle verblijven op een vaste standplaats blijven buiten beschouwing. Statistiek Logies Accommodaties (SLA): Deze statistiek van het CBS geeft een overzicht van het aantal gasten en overnachtingen in Nederlandse logiesaccommodaties met een uitsplitsing naar o.m. land van herkomst, bezoekmaand en verblijfsduur. Definitie verblijfsgast: elke buitenlandse bezoeker die minimaal één overnachting doorbrengt in een hotel, appartement, pension, jeugdhotel, jeugdherberg, kampeerterrein, bungalowpark en groepsaccommodatie. Gasten die langer dan twee maanden in een accommodatie verblijven tellen niet mee. Ook alle verblijven op een vaste standplaats blijven buiten beschouwing. 19

20 Bijlage 2 Bronvermelding CBS, Budgetonderzoek CBS, Satellietrekeningen Toerisme (SRT) CBS, Statline CBS, Statistiek Logies Accommodaties (SLA) NBTC-NIPO Research, Business Travel Monitor (Binnenlands zakelijke reizen) NBTC-NIPO Research, ContinuVakantieOnderzoek (CVO) NBTC-NIPO Research, ContinuVrijeTijdsOnderzoek (CVTO) Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen, Onderzoek Inkomend Toerisme (SIT) World Travel & Tourism Council (WTTC), Tourism Satellite Accounting Tool 20

21 Economisch belang toerisme & vrije tijd Augustus

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014 Kerncijfers toerisme Zeeland 214 Oriëntatiefase Informatiebronnen tijdens de oriëntatiefase van de se toerist in Zeeland (aantallen zijn gebaseerd op toeristische vakanties) 3 Rechtstreeks bij accommodatieverschaffer

Nadere informatie

TOERISME EN RECREATIE ALGEMEEN

TOERISME EN RECREATIE ALGEMEEN Kerncijfers TOERISME EN RECREATIE ALGEMEEN Vakanties van Nederlanders Ontwikkeling vakantieparticipatie* (%) van de Nederlandse bevolking 81% 82% 81% 4 28% 29% 28% 31% 33% 33% 21% 21% Alleen in buitenland

Nadere informatie

Toerisme in macro-economisch perspectief, 2010 2013*

Toerisme in macro-economisch perspectief, 2010 2013* Rapport Toerisme in macro-economisch perspectief, 2010 2013* Toerismerekeningen (TR), Editie 2014 Maarten van Rossum, Eefje Lammers en Michel van Veen September 2014, Den Haag/Heerlen projectnummer 204831

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

ContinuZakenreisOnderzoek 2010-2011

ContinuZakenreisOnderzoek 2010-2011 ContinuZakenreisOnderzoek 00-0 Meerdaagse binnenlandse zakenreizen Samenvatting Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Datum: februari 0 Bestemd voor: provincie Gelderland NBTC NIPO

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Den Haag 18-1-2013 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Leidschendam 10-7-2012 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 Brabantse regio s

Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 Brabantse regio s Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 se regio s Rapportage in opdracht van s Bureau voor Toerisme en de vijf se regio s December 2007 Projectnummer T13.6.135 ZKA Consultants & Planners

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Leidschendam 30-1-2012 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en

Nadere informatie

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH M A A R T 2 0 1 1 TOERISME IN PERSPECTIEF

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH M A A R T 2 0 1 1 TOERISME IN PERSPECTIEF N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH M A A R T 2 0 1 1 TOERISME IN PERSPECTIEF 2011 ONTWIKKELINGEN MBT T OT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISM E NADER BEKEKEN Toerisme in perspectief 2011 Ontwikkelingen

Nadere informatie

FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND. Nu.Hier. Noord-Holland

FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND. Nu.Hier. Noord-Holland FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND Nu.Hier. Noord-Holland COLOFON Dit onderzoek is uitgevoerd door Amsterdam Marketing in samenwerking met De Afdeling Onderzoek. De opdracht tot

Nadere informatie

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Nieuw onderzoek naar inkomend toerisme door NBTC Door: Ton Vermeulen, NRIT Onderzoek Het inkomend toerisme levert de Nederlandse economie

Nadere informatie

Naar een landelijke R&T standaard Eindnotitie over bepalen bestedingen en werkgelegenheid in de vrijetijdssector

Naar een landelijke R&T standaard Eindnotitie over bepalen bestedingen en werkgelegenheid in de vrijetijdssector Naar een landelijke R&T standaard Eindnotitie over bepalen bestedingen en werkgelegenheid in de vrijetijdssector Versie 1.2: 18-05-2009 In opdracht van: - provincie Utrecht - provincie Flevoland - provincie

Nadere informatie

De Nederlandse vakantiemarkt Trends & verwachting. Vakantiebeurs 12 januari 2016 Ad Schalekamp & Kees van der Most

De Nederlandse vakantiemarkt Trends & verwachting. Vakantiebeurs 12 januari 2016 Ad Schalekamp & Kees van der Most De Nederlandse vakantiemarkt Trends & verwachting Vakantiebeurs 12 januari 2016 Ad Schalekamp & Kees van der Most Over NBTC-NIPO Research Wij zijn een full service onderzoeksbureau op het gebied van vakantie,

Nadere informatie

Gastvrijheidseconomie

Gastvrijheidseconomie Gastvrijheidseconomie Economisch belang sector Bestedingen en werkgelegenheid* toerisme en recreatie in Nederland in 2012** Inkomend Binnenlands Uitgaand Totaal toerisme toerisme toerisme Toeristisch (x

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014. Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014. Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013 Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013 MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2014 2 Monitor Toerisme en Recreatie Aanleiding en doel Deze

Nadere informatie

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003)

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Rapportage in opdracht van Stichting VVV Zuid-Limburg 14 februari 2008 Projectnummer

Nadere informatie

Gastvrijheidseconomie

Gastvrijheidseconomie Gastvrijheidseconomie Economisch belang sector Bestedingen en werkgelegenheid* toerisme en recreatie in Nederland in 2011** Inkomend Binnenlands Uitgaand Totaal toerisme toerisme toerisme Toeristisch (x

Nadere informatie

Vakanties van Nederlanders in Zuid-Holland. ContinuVakantieOnderzoek

Vakanties van Nederlanders in Zuid-Holland. ContinuVakantieOnderzoek Vakanties van Nederlanders in Zuid-Holland ContinuVakantieOnderzoek NBTC-NIPO Research Postadres Postbus 63470 50 JL Den Haag Bezoekadres Prinses Catharina Amaliastraat 5, Den Haag Grote Bickersstraat

Nadere informatie

Feiten & cijfers Salland Regiomonitor 2014

Feiten & cijfers Salland Regiomonitor 2014 Feiten & cijfers Salland Regiomonitor 2014 Regiomonitor Welke cijfers? De B s Naamsbekendheid en imago Dagrecreatie Verblijfsrecreatie Werkgelegenheid Naamsbekendheid Spontane bekendheid Welke toeristische

Nadere informatie

Satellietrekening Toerisme (SRT)

Satellietrekening Toerisme (SRT) Toerisme in macroeconomisch perspectief, 2001 2006 Satellietrekening Toerisme (SRT) Verklaring der tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x = geheim = nihil = (indien voorkomend tussen twee

Nadere informatie

Strandtoerisme Walcheren. Vrijetijdseconomie Zeeland 2013 = Technische rapportage =

Strandtoerisme Walcheren. Vrijetijdseconomie Zeeland 2013 = Technische rapportage = Economische Economische Effect effectrapportage Rapportage Strandtoerisme Walcheren Vrijetijdseconomie Zeeland 2013 = Technische rapportage = Diana Korteweg Maris & Jeroen Klijs Kenniscentrum Kusttoerisme

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

Nederland MarketScan 2011

Nederland MarketScan 2011 Nederland MarketScan 2011 NBTC Research Leidschendam Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen Het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) is dé marketing- en promotieorganisatie van Nederland.

Nadere informatie

De buitenlandse toerist uitgelicht

De buitenlandse toerist uitgelicht De buitenlandse toerist uitgelicht Onderzoek Inkomend Toerisme 2009 VOORWOORD Beste lezer, Toerisme is wereldwijd een van de belangrijkste groeisectoren. Ook voor de Nederlandse economie is de toeristische

Nadere informatie

Inventarisatie nieuwe & sociale media gastvrijheidsindustrie. 11 januari 2011

Inventarisatie nieuwe & sociale media gastvrijheidsindustrie. 11 januari 2011 Inventarisatie nieuwe & sociale media gastvrijheidsindustrie 11 januari 2011 Innovatielab Dit HSMAI NBTC NHTV initiatief (met steun van EZ) heeft als doel het antwoord te vinden op deze vraag: Hoe kan

Nadere informatie

Gastvrijheidseconomie

Gastvrijheidseconomie Gastvrijheidseconomie Economisch belang sector Bestedingen en werkgelegenheid* toerisme en recreatie in Nederland in 2010 ** Inkomend Binnenlands Uitgaand Totaal toerisme toerisme toerisme Toeristisch

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie 2012 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie Utrecht

Monitor Toerisme en Recreatie 2012 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie Utrecht Afdeling Mobiliteit, Economie en Cultuur Monitor Toerisme en Recreatie 2012 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie Monitor Toerisme en Recreatie 2012

Nadere informatie

TRENDANALYSE EN METHODEVERANTWOORDING

TRENDANALYSE EN METHODEVERANTWOORDING TRENDANALYSE EN METHODEVERANTWOORDING Hotelgasten en overnachtingen Het aantal hotelovernachtingen blijft toenemen in Amsterdam: in de eerste tien maanden van is % meer overnachtingen geregistreerd dan

Nadere informatie

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag?

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over vakantiegedrag van mensen. Het maakt je duidelijk waarom mensen met vakantie gaan en hoe de keuze voor een vakantie tot stand komt. Wat wordt er van jou

Nadere informatie

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH S E P T E M B E R 2 0 0 9 TOERISME IN PERSPECTIEF

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH S E P T E M B E R 2 0 0 9 TOERISME IN PERSPECTIEF N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH S E P T E M B E R 2 0 0 9 TOERISME IN PERSPECTIEF 2009 ONTWIKKELINGEN MBT T OT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISM E NADER BEKEKEN Toerisme in perspectief 2009 Ontwikkelingen

Nadere informatie

De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen

De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen TSA 2012 voor het Vlaamse Gewest (incl. schatting voor het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest) Pieter De Maesschalck, Karolien Weekers Studiedienst Vlaamse

Nadere informatie

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 OMVaNg EN ONTwIkkELINg VaN de ECONOMIsCHE betekenis VaN TOERIsME EN RECREaTIE IN de PROVINCIE UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2014 De vrijetijdsmarkt

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 Inhoudsopgave Kerncijfers kusttoerisme... 1 Deel 1: Aanbod Logiescapaciteit in bedden... 9 Hotels... 10 Gastenkamers... 12 Jeugdlogies en vakantiecentra... 13 Kampeerbedrijven

Nadere informatie

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH N O V E M B E R 2 0 1 0 TOERISME IN PERSPECTIEF

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH N O V E M B E R 2 0 1 0 TOERISME IN PERSPECTIEF N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH N O V E M B E R 2 0 1 0 TOERISME IN PERSPECTIEF 2010 ONTWIKKELINGEN MBT T OT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISM E NADER BEKEKEN Toerisme in perspectief 2010 Ontwikkelingen

Nadere informatie

Toekomst van de binnenlandse vakantiemarkt Na regen komt...? Kees van der Most, NBTC-NIPO research Toerisme & Vrijetijdscongres, Breda 2011

Toekomst van de binnenlandse vakantiemarkt Na regen komt...? Kees van der Most, NBTC-NIPO research Toerisme & Vrijetijdscongres, Breda 2011 Toekomst van de binnenlandse vakantiemarkt Na regen komt...? Kees van der Most, NBTC-NIPO research Toerisme & Vrijetijdscongres, Breda 2011 Opbouw presentatie Trends in het vakantiegedrag van Nederlanders

Nadere informatie

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 OMVaNg EN ONTwIkkELINg VaN de ECONOMIsCHE betekenis VaN TOERIsME EN RECREaTIE IN de PROVINCIE UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2014 De vrijetijdsmarkt

Nadere informatie

Toerisme in cijfers 2011

Toerisme in cijfers 2011 Toerisme in cijfers 2011 de Belgische markt in Vlaanderen Juli 2012 toerisme vlaanderen INHOUDSTAFEL A. DE BELGISCHE MARKT IN VLAANDEREN 5 1. Kerncijfers 5 2. Verdeling binnen Vlaanderen 5 3. Evoluties

Nadere informatie

Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015

Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015 Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015 Belang van de Belgische markt Reisverkeer vanuit België naar Nederland Vakanties (4n+) (2012): 328.000 Korte vakanties (1-3n) (2012):

Nadere informatie

Hartelijk welkom. Margot Tempelman Kenniscentrum (Kust)toerisme

Hartelijk welkom. Margot Tempelman Kenniscentrum (Kust)toerisme Hartelijk welkom Margot Tempelman Kenniscentrum (Kust)toerisme Harry van Waveren Gedeputeerde Recreatie & Toerisme Toeristische cijfers 2008 Marcia Besems Kenniscentrum (Kust)toerisme Cijfers van nu. Vakantiegedrag

Nadere informatie

Toerisme in Kerncijfers editie 2013

Toerisme in Kerncijfers editie 2013 Toerisme in Kerncijfers editie 2013 Toerisme in kerncijfers is het kleine broertje van onze jaarlijkse publicatie Toerisme in cijfers. In één oogopslag willen we hierin de belangrijkste trends en bevindingen

Nadere informatie

Voor wie? Meetingbureaus in België en het buitenland Zakenreisbureaus en beroepsfederaties Autoverhuur Logiesbedrijven Transportbedrijven...

Voor wie? Meetingbureaus in België en het buitenland Zakenreisbureaus en beroepsfederaties Autoverhuur Logiesbedrijven Transportbedrijven... ONDERZOEKSVOORSTEL Doel? Wat krijgt u? In kaart brengen en opvolgen van het profiel en gedrag van de Belgische zakenreiziger: Grootte van de Belgische zakenreismarkt (aantal reizen, overnachtingen, bestedingen)

Nadere informatie

Nederlander minder op vakantie in 2010

Nederlander minder op vakantie in 2010 Vakantieparticipatie De vakantieparticipatie geeft het percentage van de Nederlandse bevolking weer dat in het onderzoeksjaar minstens één keer op vakantie is geweest. In de vorige eeuw is de vakantieparticipatie,

Nadere informatie

Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen

Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen Rapportage in opdracht van: Stichting VVV Zuid-Limburg September 2015 Projectnummer 15.060 Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk tel.:

Nadere informatie

Aanleiding & doelstelling

Aanleiding & doelstelling Aanleiding & doelstelling De Nederlandse vakantiemarkt is sterk ontwikkeld: Nederland behoort tot de meest reislustige landen van Europa Een aantal belangrijke kengetallen is de laatste jaren vrij stabiel

Nadere informatie

Vrijetijdseconomie Drenthe Feiten en cijfers. (versie 31 juli 2014)

Vrijetijdseconomie Drenthe Feiten en cijfers. (versie 31 juli 2014) Vrijetijdseconomie Drenthe Feiten en cijfers 2014 (versie 31 juli 2014) Colofon Dit is een uitgave van de Provincie Drenthe Auteur: Monica Wagenaar, De Afdeling Onderzoek www.deafdelingonderzoek.nl Grafische

Nadere informatie

Toerisme in Nederland 2011

Toerisme in Nederland 2011 Toerisme in Nederland 2011 Toerisme in Nederland Het gebruik van logiesaccommodaties 2011 Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader voorlopig cijfer x geheim nihil (indien voorkomend

Nadere informatie

KERN. Toerisme & Recreatie. Editie

KERN. Toerisme & Recreatie. Editie KERN cijfers Toerisme & Recreatie Editie 2008 Toerisme & recreatie algemeen Vakanties van Nederlanders Ontwikkeling vakantieparticipatie* (%) van de Nederlandse bevolking * Participatie is het procentuele

Nadere informatie

Toerisme in het Meetjesland

Toerisme in het Meetjesland studienamiddag Toerisme, economische troef voor het Meetjesland!? 27 maart 2007 Toerisme in het Meetjesland Voorstelling Situatieanalyse Els De Groote Coördinator research & planning Toerisme Oost-Vlaanderen

Nadere informatie

Ondanks crisis toch toename van aantal vakanties

Ondanks crisis toch toename van aantal vakanties Ondanks crisis toch toename van aantal vakanties Vakanties van Nederlanders in 2009 Door: Rob Dirven Voor de beschrijving van de vakantiebesteding van de Nederlandse bevolking is in het Trendrapport toerisme,

Nadere informatie

Toerisme in macro-economisch perspectief, 2002 Tourism Satellite Accounts (TSA)

Toerisme in macro-economisch perspectief, 2002 Tourism Satellite Accounts (TSA) Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 29 september 2006 Toerisme in macro-economisch perspectief, 2002 Tourism Satellite Accounts (TSA) Rutger Hoekstra, Eefje Lammers, Albert Pieters,

Nadere informatie

Toerisme in Nederland 2012

Toerisme in Nederland 2012 Toerisme in Nederland 2012 Toerisme in Nederland 2012 Verklaring van tekens. Gegevens ontbreken * Voorlopig cijfer ** Nader voorlopig cijfer x Geheim Nihil (Indien voorkomend tussen twee getallen) tot

Nadere informatie

MarketScan Spanje 2011

MarketScan Spanje 2011 MarketScan Spanje 2011 NBTC Onderzoek NBTC Madrid Leidschendam 3-2-2012 Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen Het NBTC is de leidende destinatiemarketingorganisatie

Nadere informatie

Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR)

Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) Karolien Weekers Jan Van Praet, Toerisme Vlaanderen Christel Leys, Departement Internationaal Vlaanderen Pieter De

Nadere informatie

Slapen in de Nederlandse horeca. Tabellenbijlage

Slapen in de Nederlandse horeca. Tabellenbijlage Slapen in de Nederlandse horeca Tabellenbijlage Dit is een uitgave van het bedrijfschap Horeca en Catering bedrijfschap Horeca en Catering Overname van informatie uit deze publicatie is toegestaan, mits

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014

Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014 Beleidsonderzoek & Analyse BOA Feitenblad draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014 1. Inleiding Al vele jaren laat Leiden het onderdeel Toeristisch

Nadere informatie

De buitenlandse toerist van Rotterdam nader bekeken

De buitenlandse toerist van Rotterdam nader bekeken De buitenlandse toerist van Rotterdam nader bekeken Rotterdam, 13 oktober 2015 NBTC Holland Marketing Kees van der Most Manager Research Ontwikkelingen/trends inkomend toerisme van Nederland Ontwikkeling

Nadere informatie

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014 Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014 Rapportage in opdracht van Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Juni

Nadere informatie

Trendrapport vrijetijdssector

Trendrapport vrijetijdssector Trendrapport vrijetijdssector Noord-Overijssel 2010 Vechtdal Overijssel WaterReijk Weerribben Wieden IJsseldelta Pikeursbaan 23, 7411 GT Deventer T: 0570-680700 E: info@gobt.nl I: www.gobt.nl Trendrapport

Nadere informatie

2013>> Brabantse. vrijetijdseconomie. Stand van zaken 2013. Onderlegger factsheet Brabantse. vrijetijdseconomie. Stand van zaken 2013

2013>> Brabantse. vrijetijdseconomie. Stand van zaken 2013. Onderlegger factsheet Brabantse. vrijetijdseconomie. Stand van zaken 2013 Onderlegger factsheet Brabantse vrijetijdseconomie Stand van zaken 2013 Brabantse vrijetijdseconomie Stand van zaken 2013 Deze onderlegger hoort bij de factsheet Brabantse vrije - tijds economie. Stand

Nadere informatie

ContinuZakenreisOnderzoek 2010-2011 Eindrapportage na 4 (kwartaal)metingen

ContinuZakenreisOnderzoek 2010-2011 Eindrapportage na 4 (kwartaal)metingen ContinuZakenreisOnderzoek 010-011 Eindrapportage na 4 (kwartaal)metingen Bestemd voor: Toerisme Utrecht NBTC NIPO Research postadres Postbus 48 60 MG Leidschendam bezoekadres Vlietweg 1 66 KA Leidschendam

Nadere informatie

Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR)

Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) Karolien Weekers Jeroen Bryon en Jan Van Praet, Toerisme Vlaanderen Christel Leys, Departement Internationaal Vlaanderen

Nadere informatie

De Belgen, wie zijn ze, wat doen ze? En vooral, hoe verleid je ze?

De Belgen, wie zijn ze, wat doen ze? En vooral, hoe verleid je ze? De Belgen, wie zijn ze, wat doen ze? En vooral, hoe verleid je ze? Zwolle, 7 april 2016 Algemene info België Belgische bevolking 2015 Vlaanderen : 57% Wallonië : 32% Brussel : 11% Totaal : 11,3 milljoen

Nadere informatie

Katholieke Universiteit Leuven. 09 december 2003- AWI Meeting. Steunpunt Toerisme en Recreatie

Katholieke Universiteit Leuven. 09 december 2003- AWI Meeting. Steunpunt Toerisme en Recreatie Katholieke Universiteit Leuven 09 december 2003- AWI Meeting Steunpunt Toerisme en Recreatie Wetenschappelijk - beleidsondersteunend onderzoek domein toerisme & recreatie Prioriteiten = dataverzameling,

Nadere informatie

KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME 2013 - GRONINGEN

KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME 2013 - GRONINGEN KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME 2013 - GRONINGEN Inhoudsopgave 1. INLEIDING EN LEESWIJZER... 1 1.1 Achtergrond... 1 1.2 Monitoringsvraag... 2 1.3 Keuze voor landelijk beschikbare cijfers... 2 1.4 Leeswijzer...

Nadere informatie

FACTSHEET BEZOEK AAN ROTTERDAM 2013

FACTSHEET BEZOEK AAN ROTTERDAM 2013 213 UITGAVE: GEMEENTE ROTTERDAM ROTTERDAM MARKETING ONDERNEMERSFEDERATIE ROTTERDAM CITY DE ROTTERDAMSE VRIJETIJDSSECTOR Een sterke vrijetijdssector is voor Rotterdam heel belangrijk. Deze sector draagt

Nadere informatie

NBTC AFDELING RESEARCH MAART 2007 TOERISME IN PERSPECTIEF ONTWIKKELINGEN MBT TOT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISME NADER BEKEKEN

NBTC AFDELING RESEARCH MAART 2007 TOERISME IN PERSPECTIEF ONTWIKKELINGEN MBT TOT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISME NADER BEKEKEN NBTC AFDELING RESEARCH MAART 2007 TOERISME IN PERSPECTIEF 2007 ONTWIKKELINGEN MBT TOT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISME NADER BEKEKEN Toerisme in perspectief 2007 Ontwikkelingen m.b.t. inkomend en binnenlands

Nadere informatie

Docentenhandleiding CBS in de Klas

Docentenhandleiding CBS in de Klas Docentenhandleiding CBS in de Klas Groep 7/8 Dit lesmateriaal is een initiatief van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De laatste jaren wordt er in het onderwijs steeds meer aandacht besteed

Nadere informatie

Toerisme: de banenmotor

Toerisme: de banenmotor Opdrachtgever: Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) ECORYS Nederland BV Michel Briene Manfred Wienhoven Rotterdam, 25 juni 2010 ECORYS Nederland BV Postbus 4175 3006 AD Rotterdam Watermanweg

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan steden 2009

Toeristisch bezoek aan steden 2009 Toeristisch bezoek aan steden 2009 april 2010 Bestemd voor: participanten Grote Bickersstraat 74 Postbus 247 1000 AE Amsterdam T (020) 522 57 89 I www.nbtcniporesearch.nl Alle in dit document vermelde

Nadere informatie

Sport en Economie. Arnhem, november 2012

Sport en Economie. Arnhem, november 2012 Sport en Economie Arnhem, november 2012 Inhoud Sport en economie als begrip Consumentenuitgaven aan sport Overheidsuitgaven aan sport Sport gerelateerde productie en toegevoegde waarde Werkgelegenheid

Nadere informatie

Recreatiecijfers bij de hand

Recreatiecijfers bij de hand Recreatiecijfers bij de hand Colofon Kenniscentrum Recreatie November 2008 Met subsidie van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Directie Platteland Auteurs: ir. Femke Huis, ir. Karin

Nadere informatie

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013)

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) 1 Inhoudsopgave Gebruikte termen... 4 Methodologie... 6 1. Commerciële logies in Vlaanderen... 8 1.1. Vlaanderen... 8 1.1.1. Evolutie aantal aankomsten en overnachtingen

Nadere informatie

Vakanties van Nederlanders 2012

Vakanties van Nederlanders 2012 Vakanties van Nederlanders 2012 Vakanties van Nederlanders 2012 Verklaring van tekens. Gegevens ontbreken * Voorlopig cijfer ** Nader voorlopig cijfer x Geheim Nihil (Indien voorkomend tussen twee getallen)

Nadere informatie

Zicht op de markt. Presentatie t.b.v. RECRON-congres: Een nieuwe toekomst voor kampeer- en bungalowbedrijven

Zicht op de markt. Presentatie t.b.v. RECRON-congres: Een nieuwe toekomst voor kampeer- en bungalowbedrijven Zicht op de markt Presentatie t.b.v. RECRON-congres: Een nieuwe toekomst voor kampeer- en bungalowbedrijven NBTC-NIPO Research Kees van der Most 23 september 2014 Inhoud presentatie 1. STAND VAN ZAKEN

Nadere informatie

Economische analyse Waterrecreatie en -toerisme

Economische analyse Waterrecreatie en -toerisme Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat -Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ Economische analyse Waterrecreatie en -toerisme werkdocument RIKZ/AB/2001.109x Colofon RIKZ

Nadere informatie

Vrijetijdsbesteding in de Delta

Vrijetijdsbesteding in de Delta KENNISCENTRUM (KUST)TOERISME Vrijetijdsbesteding in de Delta 20101 JAARGANG 2 Colofon Dit themarapport is een uitgave van het Kenniscentrum (Kust)toerisme en wordt mede mogelijk gemaakt door een bijdrage

Nadere informatie

Inkomend toerisme in Zeeland

Inkomend toerisme in Zeeland KENNISCENTRUM (KUST)TOERISME Inkomend toerisme in Zeeland 2011 2 J A A R G A N G 3 Colofon Dit themarapport is een uitgave van het Kenniscentrum (Kust)toerisme en wordt mede mogelijk gemaakt door een bijdrage

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Vakantiecentra Vakantiecentra hebben als hoofdactiviteit het verstrekken van verblijfsaccommodaties voor een of meerdere overnachtingen. Het gaat hierbij veelal om een recreatief verblijf. Tot de branche

Nadere informatie

KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME - GRONINGEN

KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME - GRONINGEN 2014 KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME - GRONINGEN Foto: Marketing Groningen Provincie Groningen Afdeling ECP April 2015 KERNCIJFERS RECREATIE EN TOERISME 2014 - GRONINGEN Inhoudsopgave TOERISME IN GRONINGEN

Nadere informatie

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Regionale infokantoren algemene resultaten Onderzoek uitgevoerd door Guidea in samenwerking met Toerisme Vlaanderen 1 Doelstellingen en Methodologie 3 1 Achtergrond

Nadere informatie

Toeristische Trendrapportage Limburg 2010/2011

Toeristische Trendrapportage Limburg 2010/2011 Toeristische Trendrapportage Limburg 2010/2011 Toeristische Trendrapportage Limburg 2010/ 11 Opdrachtgever: Opdracht: Jaarlijks rapport over het Limburgse aanbod van verblijfsaccommodaties, inkomend en

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 ZKA Consultants & Planners Postbus

Nadere informatie

TRENDRAPPORT TOERISME EN RECREATIE De Leiestreek- EDITIE 2007-2012 Inclusief cijfers over het logies op gemeenteniveau

TRENDRAPPORT TOERISME EN RECREATIE De Leiestreek- EDITIE 2007-2012 Inclusief cijfers over het logies op gemeenteniveau TRENDRAPPORT TOERISME EN RECREATIE De Leiestreek- EDITIE 2007-2012 Inclusief cijfers over het logies op gemeenteniveau INHOUD DEEL 1 TOERISTISCH AANBOD 11 DEEL 2 TOERISTISCHE VRAAG 33 VERBLIJFSTOERISME:

Nadere informatie

gemeenteraad Op weg naar 1 miljoen bezoekers, stand van zaken College van burgemeester en wethouders 16 juni 2015

gemeenteraad Op weg naar 1 miljoen bezoekers, stand van zaken College van burgemeester en wethouders 16 juni 2015 Memo aan onderwerp van datum gemeenteraad Op weg naar 1 miljoen, stand van zaken College van burgemeester en wethouders 16 juni 2015 Op weg naar 1 miljoen. Stand van zaken juni 2015. Van 707.000 in 2012

Nadere informatie

h e t t o e r i s m e i n ( Z u i d - ) L i m b u r g

h e t t o e r i s m e i n ( Z u i d - ) L i m b u r g E n k e l e k e n g e t a l l e n m. b. t. h e t t o e r i s m e i n ( Z u i d - ) L i m b u r g M e i 2 0 0 6 Copyright Anya Niewierra 1 Marktpositie toerisme in Zuid-Limburg Vakanties Nederlanders buitenlanders

Nadere informatie

Toerisme Reisonderzoek

Toerisme Reisonderzoek Toerisme Reisonderzoek De Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie biedt onpartijdige statistische informatie. De informatie wordt conform de wet verspreid, meer bepaald voor wat betreft

Nadere informatie

Onderzoek naar vakantiewoningen aan de Belgische Kust

Onderzoek naar vakantiewoningen aan de Belgische Kust Onderzoek naar vakantiewoningen aan de Belgische Kust SusTRIP Sustainable Tourism Research and Intelligence Partnership Juli 2012 Contact Details Darline Vandaele Department for Knowledge Management Westtoer

Nadere informatie

Meer volk op het erf, Hoe doe je dat? (slot) Janneke Kuysters 21 maart 2012

Meer volk op het erf, Hoe doe je dat? (slot) Janneke Kuysters 21 maart 2012 Meer volk op het erf, Hoe doe je dat? (slot) Janneke Kuysters 21 maart 2012 Vraagje. Wat waren volgens jou de belangrijkste marktontwikkelingen? En wat heb je daar mee gedaan? Trends 2011/ 2012 Trends

Nadere informatie

ICT, kennis en economie 2012 Statistische bijlage

ICT, kennis en economie 2012 Statistische bijlage ICT, kennis en economie 2012 Statistische bijlage Deze bijlage bevat enkele tabellen met aanvullend cijfermateriaal behorend bij de publicatie ICT, kennis en economie 2012. De tabellen zijn per hoofdstuk

Nadere informatie

Verouderde bungalowparken hebben het moeilijk, verhuurorganisaties richten hun pijlen op nieuwe ontwikkelingen;

Verouderde bungalowparken hebben het moeilijk, verhuurorganisaties richten hun pijlen op nieuwe ontwikkelingen; Vakantiecentra Vakantiecentra hebben als hoofdactiviteit het verstrekken van verblijfsaccommodaties voor een of meerdere overnachtingen. Het gaat hierbij om een recreatief verblijf. Tot de branche behoren

Nadere informatie

Nota van B&W. Onderwerp Monitor Toerisme

Nota van B&W. Onderwerp Monitor Toerisme Onderwerp Monitor Toerisme Nota van B&W Portefeuille B. B. Schneiders Auteur E.P.A. Evertse Telefoon 5113566 E-mail: e.evertse@haarlem.nl SO/BD Reg.nr. 2007/ 188714 Bijlagen: A B & W-vergadering van 23

Nadere informatie

Documentatierapport Logies verstrekkende bedrijven naar provincie (LVB)

Documentatierapport Logies verstrekkende bedrijven naar provincie (LVB) Centraal Bureau voor de Statistiek Centrum voor Beleidsstatistiek Documentatierapport Logies verstrekkende bedrijven naar provincie (LVB) Datum: 14 mei 2012 Bronvermelding Publicatie van uitkomsten geschiedt

Nadere informatie

MarketScan Scandinavië 2013. Den Haag, mei 2013

MarketScan Scandinavië 2013. Den Haag, mei 2013 MarketScan Scandinavië 2013 Den Haag, mei 2013 NBTC Holland Marketing NBTC Holland Marketing (NBTC) NBTC is verantwoordelijk voor de branding en marketing van de bestemming Nederland in binnen- en buitenland.

Nadere informatie

Toeristische betekenis Holland Rijnland

Toeristische betekenis Holland Rijnland Toeristische betekenis Holland Rijnland Rapportage in opdracht van Samenwerkingsorgaan Holland Rijnland 20 oktober 2005 Projectnummer T13.5.108 ZKA Consultants & Planners Postbus 4833 4803 EV Breda tel.:

Nadere informatie

Rembrandt 400. Rapport. Priscilla van der Plaats, Hidde Moerman en Judith van den Bos. april 2007. Consumer & Media

Rembrandt 400. Rapport. Priscilla van der Plaats, Hidde Moerman en Judith van den Bos. april 2007. Consumer & Media Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Consumer & Media Rapport Rembrandt 400 Priscilla van der Plaats,

Nadere informatie

NBTC AFDELING RESEARCH JANUARI 2008 TOERISME IN PERSPECTIEF ONTWIKKELINGEN MBT TOT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISME NADER BEKEKEN

NBTC AFDELING RESEARCH JANUARI 2008 TOERISME IN PERSPECTIEF ONTWIKKELINGEN MBT TOT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISME NADER BEKEKEN NBTC AFDELING RESEARCH JANUARI 2008 TOERISME IN PERSPECTIEF 2008 ONTWIKKELINGEN MBT TOT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISME NADER BEKEKEN Toerisme in perspectief 2008 Ontwikkelingen m.b.t. inkomend en binnenlands

Nadere informatie

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014 Nummer 6 juni 2014 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014 Factsheet Ondanks eerste tekenen dat de economie weer aantrekt blijft de werkloosheid. Negen procent van de Amsterdamse beroepsbevolking is werkloos

Nadere informatie