Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling 2011-2014"

Transcriptie

1 Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2014 Economische betekenis sector anno 2014 en ontwikkeling Rapportage in opdracht van Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Juni 2015 Projectnummer ZKA Consultants Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk tel.:

2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING Aanleiding Doel Leeswijzer Verrichte werkzaamheden 6 2. TOELICHTING ONDERZOEK Inleiding Afbakening Methodiek 9 3. TOERISTISCH-RECREATIEF AANBOD Inleiding Verblijfstoeristisch aanbod Dagtoeristisch aanbod Zakelijk aanbod OMVANG BEZOEK Inleiding Verblijfstoeristisch bezoek Dagtoeristisch bezoek Zakelijk bezoek ECONOMISCHE BETEKENIS TOERISME EN RECREATIE Inleiding Economische betekenis toerisme en recreatie Economische betekenis naar categorie Economische betekenis naar regio ONTWIKKELING Inleiding Ontwikkeling aanbod Ontwikkeling bezoek Ontwikkeling economische betekenis Vergelijking economische betekenis met andere regio s Ontwikkeling van de bezetting in vergelijking met Nederland 39 1

3 SAMENVATTING Deze Monitor Toerisme en Recreatie is opgesteld in opdracht van het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen, met als doel inzicht te geven in de economische betekenis van toerisme en recreatie in die regio in Daarnaast geeft de monitor inzicht in de ontwikkeling van deze economische betekenis in de afgelopen drie jaar ( ). Reeds eerder (in 2005, 2009 en 2011) is deze monitor op vergelijkbare wijze uitgevoerd. De gemeente Doesburg is in 2014 aan de regionale afbakening toegevoegd. In de vergelijking (hoofdstuk 6) is deze gemeente niet opgenomen, maar deze is wel toegevoegd aan de economische betekenis (hoofdstuk 5). Uit het onderzoek dat aan deze rapportage is voorafgegaan, zijn de volgende drie ontwikkelingen gebleken: Sector van economische betekenis o Veel werkgelegenheid. De economische betekenis van toerisme en recreatie in de regio Arnhem Nijmegen in 2014 is circa 1,3 miljard en levert circa banen op (circa 6,5% van de regionale werkgelegenheid, een iets hoger aandeel dan landelijk). Daarmee is de sector qua werkgelegenheid in de regio groter dan (afzonderlijk) de bouwsector, de transportsector en de publieke sector; o Dagtoerisme verreweg dominant. De bestedingen in het verblijfstoerisme bedroegen circa 145,5 miljoen, het dagtoerisme leverde circa 1,2 miljard op en het zakelijke toerisme circa 33 miljoen. Binnen het verblijfstoerisme is de hotelsector met bestedingen van 96,8 miljoen verreweg de belangrijkste sector. In de dagtoeristische sector zijn de bestedingen van horecabezoek door met name inwoners ( 316,8 miljoen) en recreatief winkelen ( 529 miljoen) dominant. Met ruim 103 miljoen bestedingen blijft evenementen ook een belangrijke deelsector voor het dagtoerisme in de regio. Qua bezoekaantallen is buitenrecreatie een belangrijke sector; qua bestedingen minder; o Zakelijk markt essentieel. De zakelijke markt beperkt zich niet tot zakelijk (dag)toerisme. Als circa 50% van de bestedingen in hotels worden meegerekend (zakelijke overnachtingen) is deze omvang circa 82 miljoen; o Stabiele hotelsector. Ondanks de economische crisis steeg het aantal hotelovernachtingen zeer licht. In Arnhem was de stijging sterker (+12%). Wel staan de prijzen in met name de hotels middenklasse en luxe behoorlijk onder druk. Dalende trend o Krimp van bestedingen. De bestedingen in de toeristische sector zijn in vergelijking met 2011 met 3% gedaald. In het verblijfstoerisme daalden de bestedingen met 5% (onder andere door dalende hotelprijzen) en in het dagtoerisme met 3%; 2

4 o Aantal dagbezoeken neemt licht toe, betekenis neemt licht af. In het dagtoerisme nam het bezoek per saldo met 2% toe (musea +5%, wandelen en fietsen +23%). Door met name dalende prijzen nam de economische betekenis toch met 3% af. De bestedingen in de horeca (uitgaan, -12%) daalden door minder bezoek; hetzelfde gold voor evenementen (9% minder bestedingen), onder andere door een fors lager aantal evenementen in het Gelredome. Krimp is met name volume-effect De krimp in de toeristisch-recreatieve bestedingen (min 34 miljoen) kan voor 80% worden verklaard door een negatief volume-effect (met name in het dagtoerisme, door minder horecabezoek) en voor 20% door een negatief prijseffect (in het verblijfs- en zakelijk toerisme). 3

5 CONCLUSIES Op basis van het voorgaande concluderen wij het volgende: Belangrijke sector. Toerisme en recreatie is een belangrijke sector in de regio Arnhem Nijmegen. Het relatieve belang van de sector in de totale werkgelegenheid is met 6,5% van de werkgelegenheid hoog. De werkgelegenheid in het toerisme is groter dan bijvoorbeeld de publieke sector in de regio; Veel potentie. De regio is zeer divers en omvat een behoorlijk dagrecreatief aanbod (veel musea, attracties, evenementen, veel natuur), steden, platteland en is bovendien een grensregio met een groot verzorgingsgebied. Ondanks de potentie, maar conform de landelijke economische trend is de economische betekenis tussen niet gegroeid; Zonder afname horeca stijgt economische betekenis licht. De sterke afname van horecabezoek in de regio Arnhem Nijmegen past in de landelijke trend. De afname van de economische betekenis van toerisme in de regio wordt voor een zeer groot deel verklaard door deze afname van de horeca. Als het horecabezoek (uitgaan) geheel buiten beschouwing wordt gelaten in de berekening voor 2011 en 2014, stijgt de economische betekenis van de regio zelfs (een toename van 947 miljoen tot 956 miljoen); Hotelsector essentieel. De hotelsector is dominant binnen het verblijfstoerisme in de regio (58% van de overnachtingen). De bezetting van hotels in de regio Arnhem Nijmegen daalde ondanks de economische crisis slechts licht, maar de prijzen van met name de hotels middenklasse en luxe zijn fors gedaald (soms tot 20%) en het verschil met de prijzen van B & B s en hotels met 1 of 2 sterren wordt steeds kleiner. De bezetting van de goedkopere hotels is gedaald door de komst van bed- and breakfasts (verdringing) en enkele hotels in de luxere klasse zijn gesloten. De zakelijke markt is afgenomen en dat zet de bestedingen onder druk. Dit past in de landelijke trend van dalende bezettingsgraden in het segment vanaf drie sterren, al is landelijk in 2014 het tij al gekeerd (betere prijzen en een wat hogere bezettingsgraad); Goedkope activiteiten populair. Het aantal dagbezoeken in de regio Arnhem Nijmegen in 2014 kwam uit op circa 44 miljoen. Het aantal bezoeken door wandelen, fietsen en museumbezoek (activiteiten met lage bestedingen per persoon) groeide, terwijl het aantal horeca- en evenementbezoeken (hoge bestedingen per bezoek) fors daalde; Beperkte vernieuwing. De groei van het aanbod in dag- en verblijfstoerisme bestaat vrijwel geheel uit een toename van het aantal bed- and breakfasts en hotels in de laagste klasse. Binnen dagrecreatie groeide het aanbod met slechts enkele bedrijven. In de meeste andere categorieën bleef het aanbod constant of nam iets af (groepsaccommodaties); Schaal vaak te klein. Een toeristische regio kan groeien door schaal te ontwikkelen, bijvoorbeeld door een nieuw hotel, een grote dagrecreatieve trekker of een groter bungalowpark. Wat dat betreft ontbreekt grootschaligheid van verblijf In de regio Arnhem Nijmegen. Er wordt met name kleinschalig ontwikkeld door hotels- en bed- and breakfasts, al er is wel sprake van plannen voor drie hotels (in Lent, Arnhem en Nijmegen, waarvan één groot hotel). 4

6 1. INLEIDING 1.1. Aanleiding Reeds een aantal jaren wordt twee- of driejaarlijks de economische betekenis van toerisme in de regio Arnhem Nijmegen in kaart gebracht door ZKA, zoals in 2005, 2009 en In 2015 ontstond de opnieuw de behoefte om de monitor te herhalen om inzichtelijk te krijgen hoe de (betekenis van de) toeristische sector in de regio Arnhem Nijmegen zich in de periode heeft ontwikkeld Vervolgens heeft RBT KAN gevraagd om dit onderzoek wederom uit te voeren. Hierbij is omwille van de vergelijkbaarheid in hoofdlijnen dezelfde opzet en methodiek aangehouden als in 2009 en Doel Primair doel van de monitor is om inzicht te krijgen in de economische betekenis van de toeristisch-recreatieve sector in de regio uitgedrukt in bestedingen en werkgelegenheid in 2014 en de ontwikkeling in de periode Daarnaast is het wenselijk het marktaandeel van de regio Arnhem Nijmegen ten opzichte van Gelderland en heel Nederland te bepalen voor wat betreft de omvang van de verblijfstoeristische vraag (= aantal overnachtingen) Leeswijzer Deze rapportage is als volgt opgebouwd: Eerst is een nadere toelichting op het onderzoek gegeven. Hierbij is ingegaan op de methodiek en de afbakening/indeling (hoofdstuk 2); Daarna is een beeld geschetst van het toeristisch-recreatief aanbod in de regio (hoofdstuk 3); Aansluitend is ingegaan op de omvang van het toeristisch-recreatief bezoek. In dit hoofdstuk is tevens aandacht besteed aan het marktaandeel van de regio ten opzichte van Gelderland en Nederland (hoofdstuk 4); Vervolgens is ingegaan op de economische betekenis van toerisme en recreatie in de regio anno 2014 uitgedrukt in bestedingen en werkgelegenheid (hoofdstuk 5); Tot slot is de ontwikkeling van de sector in de periode geanalyseerd (hoofdstuk 6). 5

7 1.4. Verrichte werkzaamheden Ten behoeve van deze studie zijn de volgende werkzaamheden verricht: Startbespreking; Actualiseren aanbodbestand en vragenlijst bedrijfsenquêtes. De input voor de wijzigingen van het adressenbestanden t.o.v is afkomstig van de gemeenten; Bedrijfsenquêtes; Deskresearch; Dataverwerking en analyse resultaten; Rapportage en toelichting. 6

8 2. TOELICHTING ONDERZOEK 2.1. Inleiding In dit hoofdstuk is een nadere toelichting op het onderzoek gegeven. Hierbij is gestart met de afbakening en indeling van het onderzoeksonderwerp (2.2.). Vervolgens is ingegaan op de gehanteerde methodiek (2.3.) Afbakening In deze paragraaf is ingegaan op de afbakening en indeling van het onderzoeksonderwerp. Hierbij komt eerst de regionale afbakening en indeling aan bod en vervolgens de afbakening van de toeristisch-recreatieve sector Regionale afbakening De regio bestond eind 2014 het basisjaar voor deze studie uit 18 gemeenten. Hiermee is de gehanteerde regionale afbakening in deze studie vrijwel gelijk aan die van de meting in 2011, alleen Doesburg is in 2014 als gemeente toegevoegd. De gemeenten Groesbeek, Millingen aan den Rijn en Ubbergen zijn gefuseerd tot de gemeente Groesbeek (per : Berg en Dal). Omwille van een goede vergelijking is Doesburg opgenomen in de raming van de economische betekenis, maar in de vergelijking is Doesburg buiten beschouwing gelaten. Op de kaart op de volgende pagina is de begrenzing van de regio exclusief het Duitse Kranenburg aangegeven 1. In tabel 2.1. op de volgende pagina is aangegeven uit welke gemeenten deze deelregio s bestaan. Figuur 2.1. Begrenzing regio Arnhem Nijmegen 1 Waar mogelijk is het Duitse Kranenburg meegenomen omdat ondernemers uit deze plaats zijn aangesloten bij het RBT KAN. 7

9 Tabel 2.1. Deelregio s in de regio Arnhem Nijmegen Deelregio Gemeenten Arnhem Arnhem (incl. Het Nationale Park De Hoge Veluwe) Betuwe Overbetuwe Doesburg Doesburg Gelderse Poort Groesbeek, Lingewaard, Millingen a/d Rijn, Rijnwaarden, Ubbergen, Kranenburg (D) Liemers Duiven, Westervoort, Zevenaar, Rijnwaarden Nijmegen Nijmegen Rijk van Nijmegen Beuningen, Groesbeek, Heumen, Mook en Middelaar, Ubbergen, Wijchen, Millingen aan den Rijn Veluwezoom Renkum, Rheden, Rozendaal Ten opzichte van de meting in 2011 is de afbakening van de deelregio Liemers gewijzigd: Rijnwaarden is hier aan toegevoegd. Overlap van deelregio s zorgt dat som der delen kan afwijken van totaal Zoals uit bovenstaande tabel en de figuur op de vorige pagina kan worden afgelezen worden een aantal gemeenten in dit onderzoek tot meer dan één deelregio gerekend. In de tabellen met bovenstaande deelregio s in de verdere hoofdstukken tellen deze zeven deelregio s dus op tot meer dan het totaal van de regio Arnhem Nijmegen. Als in de tabellen wordt gesproken van het totaal heeft dit betrekking op het totaal van de regio Arnhem Nijmegen en niet op de som van de zeven deelregio s Afbakening toerisme In de monitor zijn zowel verblijfstoerisme, dagtoerisme als zakelijk bezoek meegenomen, aangezien dit de drie segmenten zijn waar de focus van het RBT KAN op ligt. De afbakening en categoriale indeling van toerisme voor dit onderzoek is gelijk aan die van de meting in Categoriale indeling toeristisch-recreatieve sector In deze monitor zijn de volgende toeristisch-recreatieve categorieën onderscheiden: Verblijfstoerisme 2 : 1. Hotels/pensions/B&B standaard (0-2 sterren); 2. Hotels middenklasse en luxe (3-5 sterren); 3. Bungalows (inclusief appartementen); 4. Campings vaste plaatsen (seizoen- en jaarplaatsen); 5. Campings toeristische plaatsen; 6. Groepsaccommodaties; 7. Watersport (passanten) (jachthavens); 8. Watersport vast (jachthavens). 2 Er is een ondergrens van 5 slaapplaatsen gehanteerd. 8

10 Dagtoerisme 3 : 9. Attracties (inclusief dierentuinen); 10. Musea en bezienswaardigheden; 11. Evenementen; 12. Rondvaarten; 13. Golf; 14. Routegebonden buitenrecreatie (wandelen en fietsen); 15. Recreatief winkelen; 16. Horecabezoek. Zakelijk bezoek: 17. Markt voor (semi-)zakelijke bijeenkomsten (MICE: meetings, incentives, conventions, events) Methodiek Om de gewenste informatie inzichtelijk te krijgen zijn in dit onderzoek twee methodieken voor de verzameling van de data gehanteerd: Bedrijfsenquête onder toeristische aanbieders; Deskresearch. Bedrijfsenquête Voor het inzichtelijk maken van de bezoekersaantallen en overnachtingen en omzetten/bestedingen, etc., alsmede het aanvullen en verifiëren van het niveau en de capaciteit, zijn interviews verricht onder toeristisch-recreatieve aanbieders in de regio. Gestart is met het opstellen/actualiseren van het adresbestand, Hiervoor is gebruik gemaakt van bestanden van het RBT KAN. Het geactualiseerde adresbestand is voorafgaand aan het veldwerk ter controle en completering voorgelegd aan de gemeenten in de regio. Ook is aan de gemeenten gevraagd bezoekersaantallen van de relevante evenementen aan te dragen. Om het draagvlak bij de ondernemers voor het onderzoek te bevorderen is door het RBT, voorafgaand aan het veldwerk, een aanbevelingsbrief verstuurd die het belang van het onderzoek onderstreept. Vervolgens hebben de bedrijven in de populatie per e- mail een link naar de online vragenlijst ontvangen. Aansluitend zijn de bedrijven gebeld en telefonische enquêtes afgenomen totdat de streefrespons was gerealiseerd. Bij de bedrijfsenquête zijn de volgende categorieën meegenomen: Hotels; Campings; Bungalows; Groepsaccommodaties; Jachthavens; 3 Voor de attracties en evenementen (met minimaal een bovenregionale betekenis) is een ondergrens van bezoeken per jaar gehanteerd. Voor de andere categorieën bedraagt de ondergrens bezoeken per jaar. 9

11 Attracties; Musea en bezienswaardigheden; Rondvaarten; Golf; Zaalaccommodaties. Respons: 48% heeft meegewerkt In totaal is een respons van circa 48% gerealiseerd binnen de onderzoekspopulatie. Een overzicht van de respons uitgesplitst naar de verschillende categorieën is opgenomen in tabel 2.2. Tabel 2.2. Overzicht respons bedrijfsenquête Categorie Populatie Gerealiseerd Respons Hotels/B&B % Campings % Bungalows % Groepsaccommodaties % Jachthavens % Attracties % Musea en bezienswaardigheden % Rondvaarten % Golfbanen % Zaalaccommodaties % Totaal % Deze respons van 48% kan als zeer hoog worden beschouwd. Veelal wordt in onderzoeken een respons van 20-30% al als hoog bestempeld. Tijdens de vorige meting in 2011 werd een iets hogere respons behaald (circa 53%). Deskresearch Voor deze monitor is gebruik gemaakt van deskresearch om het toeristischrecreatieve aanbod te inventariseren. Hiervoor is primair gebruik gemaakt van de databestanden van het RBT KAN waarna de gemeenten gevraagd zijn de adresbestanden te controleren en aan te vullen. Daarnaast is deskresearch verricht om de dagtoeristische activiteiten die niet via de bedrijfsenquête inzichtelijk zijn gemaakt in kaart te brengen. Dit betreft de categorieën routegebonden buitenrecreatie, recreatief winkelen en horeca-bezoek. Hiervoor is primair gebruik gemaakt van het ContinuVrijeTijdsOnderzoek (CVTO) van NBTC-NIPO Research. Tevens is gebruik gemaakt van deskresearch voor de bepaling van de parameters (bestedingen 4, arbeidscoëfficiënten, etc.) voor de berekening van de economische betekenis. Ook voor het bepalen van de marktaandelen van de regio Arnhem Nijmegen ten opzichte van Gelderland en Nederland zijn externe bronnen bestudeerd (m.n. CBS). 4 De bestedingsprofielen zijn gebaseerd op de resultaten van de enquêtes in combinatie met aanvullend deskresearch (o.a. tarievenonderzoek). 10

12 3. TOERISTISCH-RECREATIEF AANBOD Inleiding In dit hoofdstuk is een beeld geschetst van het toeristisch-recreatief aanbod in de regio Arnhem Nijmegen. Hierbij is eerst ingegaan op het verblijfstoeristisch aanbod (3.2.) en vervolgens op het dagtoeristisch aanbod (3.3.). Tot slot is het zakelijk aanbod geschetst (3.4.). Overlap van deelregio s zorgt dat som der delen kan afwijken van totaal Aangezien verschillende gemeenten tot meerdere regio s kunnen behoren (zie ook hoofdstuk 2), kan de optelling van het aanbod in de zeven deelregio s in de tabellen in dit hoofdstuk groter zijn dan het totale aanbod in de regio Arnhem Nijmegen Verblijfstoeristisch aanbod In deze paragraaf wordt het verblijfstoeristisch aanbod in de regio Arnhem Nijmegen behandeld. Hierbij is een nadere indeling gemaakt naar de volgende categorieën: Hotels (3.2.1.); Campings (3.2.2.); Bungalows (3.2.3.); Groepsaccommodaties (3.2.4.); Jachthavens (3.2.5.). Het aanbod aantallen bedrijven en capaciteiten is geïnventariseerd op basis van de bestanden uit 2011, die zijn gecontroleerd en aangevuld op basis van de enquêtes door de afzonderlijke gemeenten Hotels De categorie hotels is afgebakend als alle hotels, pensions en bed & breakfast accommodaties met minimaal 5 slaapplaatsen. Tabel 3.1 is een weergave van het aantal hotels in de regio, uitgesplitst naar sterrenklasse. Hieruit blijkt dat er 139 hotels, pensions en bed & breakfast accommodaties in de regio zijn gevestigd. Het merendeel van dit aanbod, circa 56%, heeft geen ster. Bijna 9% heeft 1 of 2 sterren en 35% van het aanbod betreft hotels met 3 of 4 sterren. Het hotelaanbod is met name geconcentreerd in de deelregio s De Gelderse Poort en Rijk van Nijmegen. Daarnaast is er uiteraard een concentratie van hotels in de steden Arnhem en Nijmegen. 11

13 Tabel 3.1. Aantal hotels naar sterrenklassen, regio Arnhem Nijmegen 2014 Regio 0* 1* 2* 3* 4* Totaal Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio De hotels in de regio hebben gezamenlijk ruim bedden, zoals blijkt uit tabel 3.2. De deelregio Arnhem heeft bijna een kwart van het totaal aantal bedden in de regio. Ook in de deelregio s Veluwezoom, De Gelderse Poort en het Rijk van Nijmegen zijn relatief veel hotelbedden te vinden. Tabel 3.2. Aantal bedden naar sterrenklassen, regio Arnhem Nijmegen 2014 Regio 0* 1* 2* 3* 4* Totaal Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Bijna 83% van het totaal aantal slaapplekken in de regio Arnhem Nijmegen is te vinden in hotels met 3 of 4 sterren. Dit wordt veroorzaakt door een relatief grote schaalgrootte van deze hotels in vergelijking met het 0-2 sterrensegment. In dat segment zijn de accommodaties vaak kleinschaliger van opzet Campings In de regio Arnhem Nijmegen zijn 59 campings gevestigd met 5 standplaatsen of meer. Deze campings hebben in totaal bijna plaatsen/eenheden. In tabel 3.3 is het kampeeraanbod in de regio weergegeven. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen vaste standplaatsen (zoals stacaravans), toeristische standplaatsen en trekkershutten (overige eenheden). Uit de tabel blijkt dat de totale kampeercapaciteit voor circa twee derde uit vaste standplaatsen bestaat (68%) en voor circa een derde (32%) uit toeristische eenheden. 12

14 Tabel 3.3. Kampeeraanbod regio Arnhem Nijmegen 2014 Aantal campings Aantal vaste plaatsen Aantal toeristische plaatsen Overige eenheden Totale capaciteit Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Een concentratie van de kampeercapaciteit is te vinden in de deelregio s Rijk van Nijmegen, Liemers en De Gelderse Poort Bungalowparken In tabel 3.4 is het aanbod aan bungalows en appartementen van complexen met minimaal 5 slaapplaatsen inzichtelijk gemaakt. De regio telt 23 aanbieders, die gezamenlijk 376 bungalows/appartementen verhuren. In totaal gaat het om bijna toeristische slaapplaatsen. Tabel 3.4. Aanbod bungalows/appartementen regio Arnhem Nijmegen 2014 Aantal bedrijven Aantal eenheden Aantal bedden Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio De meeste capaciteit in de regio Arnhem Nijmegen bevindt zich in de deelregio Rijk van Nijmegen, waar ruim 70% van de totale capaciteit geconcentreerd is Groepsaccommodaties De regio Arnhem Nijmegen telt 17 groepsaccommodaties. Deze logiesaccommodaties beschikken gezamenlijk over bijna bedden. De helft van deze capaciteit is in de deelregio het Rijk van Nijmegen gevestigd. 13

15 Tabel 3.5. Aanbod groepsaccommodaties regio Arnhem Nijmegen 2014 Aantal bedrijven Aantal bedden Arnhem Betuwe 0 0 Doesburg 0 0 De Gelderse Poort Liemers Nijmegen 0 0 Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Jachthavens De regio telt 17 jachthavens, met een totale capaciteit van ruim ligplaatsen. Het overgrote deel betreft vaste ligplaatsen, ruim 92%. In de praktijk is het overigens zeer gebruikelijk dat ook jachthavens met (bijna) uitsluitend vaste plaatsen passantenovernachtingen realiseren door passanten toe te staan op vaste ligplaatsen, waarvan de ligplaatshouder afwezig is. Tabel 3.6. Aanbod jachthavens regio Arnhem Nijmegen 2014 Aantal jachthavens Aantal vaste plaatsen Aantal passantenplaatsen Totaal aantal plaatsen Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Dagtoeristisch aanbod In deze paragraaf wordt het dagtoeristisch aanbod in de regio Arnhem Nijmegen behandeld. Hierbij is een nadere indeling gemaakt naar de volgende categorieën: Attracties (3.3.1.); Musea en bezienswaardigheden (3.3.2.); Evenementen (3.3.3.); Rondvaarten (3.3.4.); Golf (3.3.5.). 14

16 Attracties De regio Arnhem Nijmegen telt in totaal 11 attracties met minimaal bezoekers op jaarbasis. Burgers Zoo in Arnhem trekt van deze attracties de meeste bezoekers. In hoofdstuk 4 is een verdere uitwerking van de bezoekersaantallen opgenomen. Tabel 3.7. Aanbod attracties regio Arnhem Nijmegen 2014 Aantal attracties Arnhem 1 Betuwe 0 Doesburg 0 De Gelderse Poort 1 Liemers 0 Nijmegen 5 Rijk van Nijmegen 3 Veluwezoom 2 Totaal regio Musea en bezienswaardigheden In de regio Arnhem Nijmegen zijn 25 musea en bezienswaardigheden meegenomen waarvan bekend is dat zij minimaal bezoekers per jaar trekken. In hoofdstuk 4 zijn de bezoekersaantallen van deze musea en bezienswaardigheden weergegeven. Tabel 3.8. Aanbod musea en bezienswaardigheden 2014 Aantal musea/bezienswaardigheden Arnhem 9 Betuwe 0 Doesburg 2 De Gelderse Poort 2 Liemers 0 Nijmegen 5 Rijk van Nijmegen 8 Veluwezoom 3 Totaal regio Evenementen De gegevens voor de inventarisatie van het aanbod in evenementen, en de daarbij horende bezoekersaantallen, zijn verkregen via de gemeenten. Hierbij zijn zowel betaalde als gratis evenementen meegenomen met minimaal bezoekers en minimaal een regionaal marktbereik. In totaal gaat het om 39 evenementen in de regio Arnhem Nijmegen. De bezoekersaantallen zijn opgenomen in hoofdstuk 4. 15

17 Tabel 3.9. Aanbod evenementen regio Arnhem Nijmegen 2014 Regio Aantal evenementen Arnhem 13 Betuwe 4 Doesburg 1 De Gelderse Poort 5 Liemers 1 Nijmegen 7 Rijk van Nijmegen 7 Veluwezoom 2 Totaal regio Rondvaarten In de regio Arnhem Nijmegen zijn twee rondvaartbedrijven actief. Tabel Aanbod rondvaarten regio Arnhem Nijmegen 2014 Aantal bedrijven Arnhem 0 Betuwe 0 Doesburg 0 De Gelderse Poort 1 Liemers 1 Nijmegen 1 Rijk van Nijmegen 0 Veluwezoom 0 Totaal regio Golf In de regio Arnhem Nijmegen zijn 8 golfbanen gevestigd. Deelregio het Rijk van Nijmegen telt met drie golfbanen de meeste banen. In deze regio liggen twee 18- holes banen en een 45-holes baan. Hierdoor is dit ook de deelregio met de meeste capaciteit in holes. Tabel Aanbod golfbanen regio Arnhem Nijmegen 2014 Aantal golfbanen Aantal holes Arnhem 2 36 Betuwe 2 36 Doesburg 0 0 De Gelderse Poort 1 45 Liemers 0 0 Nijmegen 0 0 Rijk van Nijmegen 3 81 Veluwezoom 1 27 Totaal regio

18 3.4. Zakelijk aanbod Het aanbod op de markt voor (semi-)zakelijke bijeenkomsten ook wel MICE- markt genoemd (Meetings, Incentives, Conventions and Events) laat zien dat de regio Arnhem Nijmegen beschikking heeft over 109 accommodaties voor zakelijke bijeenkomsten met in totaal ruim 640 zalen en een capaciteit van ruim stoelen. Tabel Aanbod markt voor (semi-)zakelijke bijeenkomsten 2014 Aantal accommodaties Aantal zalen Aantal stoelen Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio

19 4. OMVANG BEZOEK Inleiding In dit hoofdstuk is de omvang van het toeristisch-recreatief bezoek aan de regio geanalyseerd. Eerst is ingegaan op de omvang van het verblijfstoeristisch bezoek (4.2.). Vervolgens is gekeken naar het dagtoeristisch (4.3.) en zakelijk bezoek (4.4.) aan de regio. Overlap van deelregio s zorgt dat som der delen kan afwijken van totaal Aangezien verschillende gemeenten tot meerdere regio s kunnen behoren (zie ook hoofdstuk 2), kan het totaal aantal overnachtingen of bezoeken van de acht deelregio s in de tabellen in dit hoofdstuk groter zijn dan de totale vraag in de regio Arnhem Nijmegen Verblijfstoeristisch bezoek In de bedrijfsenquête zijn de bedrijven onder meer gevraagd naar het aantal overnachtingen in Gebaseerd op deze gegevens, aangevuld met de capaciteiten, zijn voor alle verblijfstoeristische categorieën bezettingsgraden berekend. Het gebruik van de verblijfstoeristische accommodaties (voor de gehele populatie) is ingeschat op basis van de capaciteiten (zie 3.2) en de bezettingsgraden resulterend uit de enquêtes. In deze paragraaf is eerst ingegaan op de overnachtingen per deelsector. Deze zijn in paragraaf geresumeerd. Hierbij zijn deze gegevens tevens afgezet tegen het totaal aantal overnachtingen in Gelderland en Nederland om daarmee het marktaandeel van de regio inzichtelijk te maken. In de laatste drie subparagrafen is aandacht besteed aan de herkomst van de verblijfstoeristen, hun motief om in de regio Arnhem Nijmegen te verblijven en de boekingswijze Hotels Ruim hotelovernachtingen in de regio De hotels in de regio Arnhem Nijmegen realiseerden in 2014 een gemiddeld bedbezettingspercentage van circa 39%. Op basis van dit percentage vonden er in 2014 circa hotelovernachtingen plaats in de regio. Dit is circa 33% van het totale aantal hotelovernachtingen in Gelderland. 18

20 waarvan circa de helft een toeristisch karakter heeft De hotelvraag is uitgesplitst naar drie segmenten: toeristische vraag, zakelijke vraag en congresvraag 5. De helft (circa 52%) van de hotelovernachtingen in de regio heeft een toeristisch karakter. Circa 28% heeft een zakelijk karakter en circa 20% had betrekking op de congresvraag. Dit betekent dat het aantal (semi-)zakelijke overnachtingen in hotels circa bedroeg in 2014 en het aantal toeristische overnachtingen circa Campings Circa toeristische kampeerovernachtingen in de regio Op basis van de resultaten van de bedrijfsenquête is berekend dat het gemiddeld aantal persoonsovernachtingen per standplaats in 2014 circa 105 bedroeg. Dit betekent dat er in de regio Arnhem Nijmegen in 2014 in totaal ruim toeristische overnachtingen op campings werden doorgebracht (exclusief overnachtingen op vaste plaatsen). Het aantal overnachtingen op vaste plaatsen is niet vermeld in het totaal aantal overnachtingen maar ramen we op circa De bestedingen op basis van deze overnachtingen zijn wel berekend in de economische betekenis Bungalows Bijna een kwart miljoen overnachtingen in bungalows/appartementen De slaapplaatsbezettingsgraad voor bungalows (incl. appartementen) in de regio Arnhem Nijmegen is op basis van gegevens uit de bedrijfsenquête geschat op circa 31% in De huisjesbezetting ramen we op circa 40%. Met bijna slaapplaatsen in de regio betekent deze bezettingsgraad, dat er in 2014 ruim toeristische overnachtingen werden doorgebracht in bungalows Groepsaccommodaties Bijna overnachtingen in groepsaccommodaties in de regio De groepsaccommodaties in de regio Arnhem Nijmegen hadden in 2014 een gemiddelde bedbezettingsgraad van 21,2%. Met een capaciteit van bijna bedden betekent dit, dat er in 2014 bijna overnachtingen in groepsaccommodaties hebben plaatsgevonden. 5 Onder zakelijke vraag worden overnachtingen verstaan in het kader van bezoeken aan bedrijven/organisaties in de regio. Veelal hebben deze reizen een individueel karakter. Onder congresvraag worden overnachtingen verstaan in het kader van het bijwonen van een (meerdaags) congres, symposium of cursus in de regio. 19

21 Jachthavens Aangezien passantenovernachtingen in jachthavens zowel kunnen plaatsvinden op passantenplaatsen als op vaste ligplaatsen, zoals uit de praktijk is gebleken, is de bezetting bepaald over de totale capaciteit. De bezetting is uitgedrukt in het gemiddeld aantal persoonovernachtingen per plaats. Voor 2014 resulteert dit in een gemiddelde van 2,4 persoonsovernachtingen per plaats. Dit gegeven leidt tot bijna passantenovernachtingen (uitgedrukt in personen) in de jachthavens in de regio Arnhem Nijmegen in Totaal aantal overnachtingen en marktaandeel Ruim 1,6 miljoen overnachtingen in de regio Arnhem Nijmegen in 2014 Door het resumeren van de voorgaande gegevens is berekend dat in 2014 in totaal ruim 1,6 miljoen overnachtingen hebben plaatsgevonden in de regio Arnhem Nijmegen 6. Het merendeel (58%) hiervan vond plaats in hotels. Op campings werd circa 21% van de totale overnachtingen doorgebracht en in bungalows circa 14%. Tabel 4.1. Overnachtingen regio Arnhem Nijmegen naar logiesvorm Categorie Overnachtingen 2014 Hotels (58%) Campings (toeristisch) (21%) Bungalows (14%) Groepsaccommodaties (6%) Jachthavens (passanten) (1%) Totaal (100%) Circa 1,2 miljoen toeristische overnachtingen Zoals eerder in dit hoofdstuk beschreven, is bijna de helft van de hotelovernachtingen in de regio toeristisch. In totaal zijn er in 2014 in de regio Arnhem Nijmegen circa 1,2 miljoen toeristische overnachtingen gerealiseerd in de verblijfstoeristische sector. Dat is circa 72% van het totaal aantal overnachtingen. Rijk van Nijmegen deelregio met meeste overnachtingen Onderstaande tabel is een weergave van het aantal overnachtingen van alle logiesaccommodaties per deelregio. Hieruit kan worden afgeleid dat de meeste overnachtingen, een derde van het totaal, plaatsvinden in het Rijk van Nijmegen. 6 Dit is inclusief zakelijke en semi-zakelijke overnachtingen in hotels, maar exclusief het aantal overnachtingen op vaste staanplaatsen op campings en vaste ligplaatsen in jachthavens. 20

22 De deelregio Arnhem heeft ongeveer een kwart het totale aantal overnachtingen in de regio Arnhem Nijmegen en De Gelderse Poort circa 20%. Tabel 4.2. Overnachtingen naar deelregio 2014 Categorie Overnachtingen 2014 Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Herkomst verblijfstoeristen Aan de verblijfstoeristische accommodaties is tevens gevraagd naar de afkomst van hun verblijfsgasten. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar de regio Arnhem Nijmegen, de rest van Nederland of het buitenland. Van alle toeristische verblijfsgasten in de regio is ruim 10% afkomstig uit de regio zelf, circa 62% uit de rest van Nederland en ongeveer 28% uit het buitenland. Een uitsplitsing naar type verblijfsaccommodatie is opgenomen in tabel 4.3. Tabel 4.3. Herkomst toeristische verblijfsgasten Regio Overig Nederland Buitenland Hotels toeristisch 5% 69% 28% Campings toeristisch 11% 46% 42% Bungalows 13% 67% 20% Groepsaccommodaties 20% 77% 4% Watersport (passanten) 14% 39% 48% Totaal toeristisch 10% 62% 28% Van de (semi-) zakelijke gasten komt circa 4% uit de regio Arnhem Nijmegen (in aantallen gaat het om bijna gasten), 60% uit overig Nederland en circa 36% uit het buitenland. In totaal betekent dit dat van alle verblijfsgasten in de regio Arnhem Nijmegen ongeveer 10% afkomstig is uit de regio, 62% uit de rest van Nederland en 28% uit het buitenland. Het belangrijkste herkomstland voor de buitenlandse toeristen blijkt Duitsland te zijn. Daarnaast worden met name België en Groot-Brittannië als belangrijkste herkomstlanden genoemd. In vergelijking met de meting in 2011 is de herkomst van gasten vrij stabiel gebleven (de percentages lagen in 2011 op respectievelijk 8% gasten uit de regio, 63% uit de rest van Nederland en 29% uit het buitenland). Wel is bij de verblijfsgasten een toename van buitenlandse gasten te constateren (was 23% in 2011) terwijl het aandeel (semi-) zakelijke gasten uit het buitenland is afgenomen (was 42% in 2011). Het aandeel semi-) zakelijke gasten uit de regio is daarentegen toegenomen van 0,4% in 2011 naar 4% in

23 Bezoekmotief Aan de verblijfsaccommodaties is ook gevraagd naar de drie meest voorkomende redenen/motieven voor hun toeristische gasten om naar de regio Arnhem Nijmegen te komen. De vraagstelling was gesloten met de volgende antwoordcategorieën: Rust en ruimte; Natuur (flora en fauna)/landschap; Bezoek stad (bijvoorbeeld Arnhem, Nijmegen); Wandelen; Fietsen; Overige sportieve recreatie (golf, paardrijden, etc.); Bezoek attractie; Bezoek museum/bezienswaardigheid; Bezoek evenement; Watersport (varen, kanoën, surfen, etc.); Eigen accommodatie/voorzieningen; Overig, namelijk De top 3 van belangrijkste bezoekmotieven voor verblijfstoeristen in de regio Arnhem Nijmegen is: 1. Fietsen 2. Natuur (flora en fauna) / landschap 3. Rust en ruimte Uiteraard zijn er verschillen tussen de diverse verblijfstoeristische categorieën. Voor hotelgasten staan fietsen, wandelen en bezoek stad in de top-3. Campinggasten bezoeken de regio vooral om te fietsen, voor de rust en voor de natuur/het landschap. Deze bezoekmotieven komen veelal overeen met de top-3 voor bungalows: fietsen, natuur, rust en ruimte en wandelen Boekingswijze Onderdeel van de bedrijfsenquête is de vraag op welke wijze de accommodatie geboekt is: niet vooraf geboekt, rechtsreeks bij de accommodatie zelf (online, via e- mail, telefonisch etc.) 7, via het lokale kantoor van VVV/Toerist Info, via een touroperator/ reisbureau of via een boekingssite. In onderstaande tabel zijn de antwoorden op deze vraag weergegeven uitgesplitst naar de verschillende categorieën verblijfstoeristische accommodaties. 7 Inclusief boekingen via de diverse platforms waarop het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen actief/vindbaar is. 22

24 Tabel 4.4. Boekingswijze verblijfstoeristen Niet vooraf Rechtstreeks VVV 8 Boekings- Site Touroperator/ reisbureau Anders, namelijk Hotels toeristisch 2% 54% 1% 39% 3% 1% Campings toeristisch 19% 70% 0% 6% 3% 2% Bungalows 5% 42% 0% 24% 13% 16% Groepsaccommodaties 0% 0% 0% 0% 0% 100% Watersport (passanten) 48% 37% 0% 15% 0% 1% Totaal toeristisch 8% 51% 0% 22% 5% 15% Deze tabel laat zien dat de meeste verblijfstoeristen vooraf reserveren, veelal rechtstreeks bij de accommodatie zelf (51% rechtstreeks). Gemiddeld 8% van de verblijfstoeristen boekt niet vooraf, dit zijn met name watersport- (passanten-) en campinggasten. Bij hotels en bungalows wordt bij het boeken ook regelmatig gebruikt gemaakt van intermediairs, vooral van boekingssites, maar ook van touroperators of reisbureaus Dagtoeristisch bezoek In deze paragraaf is het dagtoeristisch bezoek in de regio Arnhem Nijmegen in kaart gebracht. Hierbij is gebruik gemaakt van zowel de resultaten van de bedrijfsenquêtes als aanvullend deskresearch. Tevens is bij een aantal categorieën een inschatting gemaakt op basis van het CVTO (zie ook hoofdstuk 2) Attracties In totaal bezochten in 2014 bijna 2,1 miljoen bezoekers de elf attracties in de regio Arnhem Nijmegen. Gezien het kleine aantal aanbieders en de vertrouwelijkheid van individuele gegevens, zijn de gegevens in deze rapportage niet uitgesplitst naar deelregio. Uiteraard zijn deze bezoekersaantallen wel in de verdere analyse meegenomen Musea en bezienswaardigheden De 25 musea en bezienswaardigheden (met meer dan bezoekers per jaar) die gevestigd zijn in de regio Arnhem Nijmegen trokken in 2014 gezamenlijk bijna 1,8 miljoen bezoekers. Gezien het kleine aantal aanbieders en de vertrouwelijkheid van individuele gegevens, zijn de gegevens in deze rapportage niet uitgesplitst per museum. 8 Het betreft een fysiek VVV kantoor. De (regionale) VVV beschikt niet over een boekingscentrale. 23

25 Evenementen Het aanbod aan evenementen, zowel betaald als gratis, met meer dan bezoekers per jaar en met minimaal een bovenregionale betekenis, is geïnventariseerd op basis van gegevens aangeleverd door de gemeenten. Bij de gratis evenementen zijn de bezoekersaantallen veelal gebaseerd op globale inschattingen van organisatoren. In totaal waren er 39 relevante evenementen in Gezamenlijk trokken zij bijna 3,8 miljoen bezoekers. In tabel 4.5 is een top-10 van de evenementen met de meeste bezoekers opgenomen. De Vierdaagse feesten in Nijmegen trokken in 2014 de meeste bezoekers, evenals in Tabel 4.5. Evenementen top-10 regio Arnhem Nijmegen Rangorde Naam Gemeente Aantal bezoeken Vierdaagse feesten Nijmegen Internationale Wandelvierdaagse Diverse World Statues Festival Arnhem Koningsdag Arnhem Arnhem Relevante evenementen Gelredome Arnhem Market Garden Divers Zevenheuvelenloop Nijmegen Doesburg Binnenste Buiten Doesburg Beuningen on Ice Beuningen Airbornewandeltocht Renkum Bron: Gemeenten Rondvaarten De twee rondvaartbedrijven die actief zijn in de regio Arnhem Nijmegen hebben in 2014 circa bezoekers getrokken. Gezien het kleine aantal aanbieders en de vertrouwelijkheid van individuele gegevens, zijn de gegevens in deze rapportage niet uitgesplitst naar deelregio. Uiteraard zijn deze bezoekersaantallen wel in de verdere analyse meegenomen Golf De acht golfbanen trokken in 2014 ruim bezoekers. Om dezelfde reden als voor rondvaarten (4.3.4) worden geen uitgesplitste gegevens naar deelregio weergegeven. Ook hier geldt dat de bezoekersaantallen uiteraard wel worden meegenomen in de verdere analyses. 24

26 Routegebonden buitenrecreatie Routegebonden buitenrecreatie is in deze studie gedefinieerd als het maken van een recreatieve fietstocht of een recreatieve wandeling waarvoor men minimaal 2 uur van huis is 9. Het aantal activiteiten is op basis van gegevens van het ContinuVrijeTijdsOnderzoek (CVTO) bepaald op ruim 12,5 miljoen. De verdeling over de deelregio s is gebaseerd op het areaal natuur (bron: CBS). De meeste activiteiten vonden plaats in de deelregio s Arnhem en Rijk van Nijmegen. Tabel 4.6. Routegebonden buitenrecreatie regio Arnhem Nijmegen Categorie Activiteiten 2014 Aandeel Arnhem % Betuwe % Doesburg % De Gelderse Poort % Liemers % Nijmegen % Rijk van Nijmegen % Veluwezoom % Totaal regio % Recreatief winkelen Onder recreatief winkelen wordt in deze studie verstaan: het winkelen in de binnenstad of het winkelen voor plezier in een stadsdeelcentrum of wijkcentrum waarvoor men minimaal 2 uur van huis is. Het bezoek aan een meubelboulevard of tuincentrum is niet meegenomen. Het aantal activiteiten is geanalyseerd met behulp van het CVTO. Uitgaande van deze definitie is berekend dat er in 2014 ruim 11,7 miljoen keer recreatief is gewinkeld in de regio Arnhem Nijmegen. Het toebedelen aan de diverse deelregio s is gedaan door middel van capaciteitsgegevens (m 2 winkelvloeroppervlak niet-dagelijks) van Locatus 10. De deelregio Arnhem is het populairst voor het recreatief winkelen. 9 Deze ondergrens is conform de ondergrens in de Landelijke R&T Standaard die in opdracht van IPO is opgesteld. 10 Locatus verzamelt als onafhankelijke bron informatie over alle winkels en consumentgerichte, dienstverlenende bedrijven in de Benelux. 25

27 Tabel 4.7. Recreatief winkelen regio Arnhem Nijmegen Categorie Activiteiten 2014 Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Horeca Onder horecabezoek wordt een bezoek aan de horeca verstaan (inclusief Holland Casino Nijmegen en bowlen/kegelen) waarbij men minimaal 2 uur van huis is. Uitgaande van deze definitie en afbakening is op basis van het CVTO (aangevuld met cijfers van Holland Casino) berekend dat in 2014 circa 13,0 miljoen horecabezoeken plaatsvonden in de regio Arnhem Nijmegen. De verdeling naar deelregio s is gemaakt op basis van capaciteitsgegevens (bron: Bedrijfschap Horeca en Catering). Wederom geldt, evenals bij het recreatief winkelen, dat de deelregio s Arnhem en Nijmegen het grootste aandeel hebben, met circa 29% en 27%. Tabel 4.8. Horecabezoek regio Arnhem Nijmegen (incl. Holland Casino) Categorie Activiteiten 2014 Aandeel Arnhem % Betuwe % Doesburg % De Gelderse Poort % Liemers % Nijmegen % Rijk van Nijmegen % Veluwezoom % Totaal regio % Totaal dagbezoek Ruim 44 miljoen dagbezoeken aan de regio in 2014 In totaal betekent het voorgaande dat er in 2014 ruim 44 miljoen dagbezoeken hebben plaatsgevonden in de regio Arnhem Nijmegen. Horecabezoek, routegebonden recreatie en recreatief winkelen hebben het grootste aandeel in deze dagtoeristische bezoeken, respectievelijk 29%, 28% en 26%. 26

28 Tabel 4.9. Dagbezoeken regio Arnhem Nijmegen naar categorie Categorie Aantal dagbezoeken Aandeel (%) Attracties % Musea en bezienswaardigheden % Evenementen % Rondvaarten % Golf % Routegebonden buitenrecreatie % Recreatief winkelen % Horecabezoek (excl. Holland Casino) % Totaal % Veel dagbezoeken in Arnhem In tabel 4.10 is weergegeven hoe de dagbezoeken in de regio Arnhem Nijmegen zijn verdeeld over de diverse deelregio s. Uit deze tabel kan worden opgemaakt dat met name in Arnhem veel dagbezoeken plaatsvinden (bijna 15 miljoen), gevolgd door Nijmegen en het Rijk van Nijmegen. Tabel Dagbezoeken naar deelregio Categorie Aantal dagbezoeken Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Herkomst dagtoeristen Onderdeel van de bedrijfsenquête onder attracties en musea was de vraag betreffende de herkomst van de dagtoeristen. Hierbij is dezelfde uitsplitsing als voor de verblijfstoeristen gebruikt: de eigen regio, de rest van Nederland en het buitenland. Het resultaat is weergegeven in tabel Van de dagtoeristen in de regio Arnhem Nijmegen is 58% afkomstig uit de regio zelf, 34% komt uit de rest van Nederland en ongeveer 8% betreft buitenlandse dagtoeristen. Tabel Herkomst dagtoeristen Herkomst Regio Arnhem Nijmegen Overig Nederland Buitenland Attracties 78% 20% 2% Musea en bezienswaardigheden 35% 51% 14% Totaal 58% 34% 8% Tevens is gevraagd naar het belangrijkste herkomstland van de buitenlandse dagtoeristen. Hierbij zijn Duitsland, België, Groot-Brittannië, evenals bij de verblijfstoeristen, veel genoemde landen. 27

29 4.4. Zakelijk bezoek Ruim zakelijke bezoeken aan de regio Het zakelijk bezoek is geraamd op basis van de totale capaciteit vermenigvuldigd met de bezettingsgraad van de accommodaties die hebben deelgenomen aan de bedrijfsenquête. Deze methode is gelijk aan die bij de raming van het verblijfstoeristisch bezoek. Uit de bedrijfsenquête kan worden afgeleid dat het gemiddeld aantal bijeenkomsten per zaal circa 30 per jaar bedraagt. Het gemiddeld aantal deelnemers per bijeenkomst is 45 personen. In de regio Arnhem Nijmegen zijn 109 zalenaccommodaties gevestigd, met een totale capaciteit van 643 zalen. Dit betekent dat er in 2014 in totaal ruim bijeenkomsten hebben plaatsgevonden. Dit is goed voor ca zakelijke bezoeken aan de regio. Deze zakelijke bezoeken vonden voor circa 35% plaats in de deelregio Arnhem. Tabel Zakelijk bezoek aan de regio Arnhem Nijmegen Aantal bezoeken Arnhem Betuwe Doesburg De Gelderse Poort Liemers Nijmegen Rijk van Nijmegen Veluwezoom Totaal regio Boekingen overwegend rechtstreeks Tevens is bij de bedrijfsenquête gevraagd naar de boekingswijze voor de zakelijke reserveringen. Een ruime meerderheid (53%) betreft rechtstreekse boekingen door bedrijven/de corporate markt, gevolgd door indirecte boekingen door een andere intermediair (37%). Circa 7% betreft rechtstreekse boekingen door verenigingen/ associaties. Slechts een klein deel van de boekingen is via een Professional Congress Organisor (PCO) (3%). 28

30 5. ECONOMISCHE BETEKENIS TOERISME EN RECREATIE Inleiding In dit hoofdstuk is de economische betekenis van toerisme en recreatie in de regio Arnhem Nijmegen berekend, uitgedrukt in bestedingen en werkgelegenheid. Daarbij is eerst ingegaan op de totale economische betekenis van toerisme en recreatie in de regio (5.2.). Vervolgens is nader geanalyseerd hoe deze bestedingen en werkgelegenheid per categorie zijn opgebouwd (5.3.). Tot slot gaan we in op de economische betekenis per deelregio (5.4.) Economische betekenis toerisme en recreatie Toeristisch-recreatieve bestedingen bedragen 1,3 miljard De totale omvang van de bestedingen die voortvloeien uit toerisme en recreatie in de regio Arnhem Nijmegen wordt geraamd op circa 1,3 miljard. Dit gaat gepaard met een werkgelegenheid (zowel direct als indirect) van circa FTE. Een overzicht naar hoofdcategorieën is opgenomen in tabel 5.1. Tabel 5.1. Economische betekenis toerisme regio Arnhem Nijmegen (2014) Categorie Bestedingen ( ) Werkgelegenheid (FTE) Verblijfstoerisme 145,5 miljoen (11%) (12%) Dagtoerisme 1.106,6 miljoen (86%) (85%) Zakelijk toerisme 11 33,1 miljoen (2%) 457 (3%) Totaal 1.285,2 miljoen (100%) (100%) Toerisme en recreatie schept werk voor personen Doordat de werkgelegenheid in toerisme en recreatie naast fulltime banen (groten)deels uit parttime werk en deels uit seizoenwerk bestaat, komt deze werkgelegenheid overeen met tot banen. Dit is 6,5% van de totale regionale werkgelegenheid (ruim , 2014, bron: LISA). Landelijk is dat 6,3%. Bestedingen komen vooral in de sectoren detailhandel en horeca terecht Tabel 5.2 geeft een weergave van de toeristisch-recreatieve bestedingen in de regio verdeeld over de diverse sectoren. Tabel 5.2. Economische betekenis toerisme naar sector Sector Bestedingen ( ) Aandeel (%) Logies 59,3 miljoen 5% Horeca 396,5 miljoen 31% Detailhandel 472,4 miljoen 37% Entree 176,5 miljoen 14% Vervoer 180,4 miljoen 14% Totaal 1.285,2 miljoen 100% 11 Dit is exclusief de (semi-)zakelijke hotelovernachtingen. 29

31 Hier kan uit worden opgemaakt dat veel bestedingen terecht komen in de sector detailhandel. Dit kan verklaard worden door het grote aandeel winkeldagtochten in de regio in combinatie met relatief hoge bestedingen per persoon per dag. Daarnaast komen veel bestedingen terecht in de horeca, zowel vanuit zelfstandig horecabezoek als horecabestedingen vanuit dag-of verblijfsbezoek Economische betekenis naar categorie Verblijfstoerisme Voor 2014 zijn de verblijfstoeristische bestedingen in de regio Arnhem Nijmegen geraamd op circa 145,5 miljoen. De werkgelegenheid is geraamd op ruim FTE (fulltime equivalenten). Dit is 13% van de totale werkgelegenheid die voortkomt uit het toerisme in de regio Arnhem Nijmegen. Hotelsector verreweg belangrijkste verblijfstoeristische sector Een weergave van de verdeling van deze verblijfstoeristische bestedingen en werkgelegenheid over de verschillende categorieën is opgenomen in tabel 5.3. Hierin is duidelijk zichtbaar dat met name de hotelsector met ongeveer 57% van de totale overnachtingen in de regio een grote bijdrage (circa 67%) levert aan de economische betekenis van het verblijfstoerisme in de regio Arnhem Nijmegen. De categorie campings levert eveneens een aanzienlijke bijdrage aan de economische betekenis (18% van de bestedingen, inclusief vaste plaatsen). Tabel 5.3. Economische betekenis verblijfstoerisme (2014) Categorie Overnachtingen 12 Bestedingen ( ) Werkgelegenheid (FTE) Hotels (58%) 96,8 miljoen (67%) (69%) Campings (22%) 27,1 miljoen (18%) 334 (17%) Bungalows (14%) 7,5 miljoen (6%) 91 (6%) Groepsaccommodaties (6%) 3,8 miljoen (2%) 47 (2%) Jachthavens (1%) 10,4 miljoen (7%) 124 (6%) Totaal (100%) 145,5 miljoen (100%) (100%) Dagtoerisme De bestedingen die gepaard gaan met het dagtoerisme in 2014 zijn geraamd worden op circa 1,11 miljard. De werkgelegenheid die hieruit voortvloeit, bedraagt circa FTE (circa 85% van de totale toeristische werkgelegenheid in de regio). In tabel 5.4 is weergegeven hoe de economische betekenis is verdeeld over de diverse dagtoeristische categorieën. 12 Het betreft de overnachtingen exclusief overnachtingen op vaste standplaatsen op campings en vaste ligplaatsen in jachthavens. Bij de bestedingen en werkgelegenheid zijn deze vaste plaatsen wel meegenomen. 30

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2011 Economische betekenis sector anno 2011 en ontwikkeling 2009-2011

Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2011 Economische betekenis sector anno 2011 en ontwikkeling 2009-2011 Toeristisch-recreatieve monitor Regio Arnhem Nijmegen 2011 Economische betekenis sector anno 2011 en ontwikkeling 2009-2011 Rapportage in opdracht van Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Mei

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014. Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014. Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013 Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 Samenvatting economische effectberekening, cijfers 2013 MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2014 2 Monitor Toerisme en Recreatie Aanleiding en doel Deze

Nadere informatie

3. TOERISTISCH-RECREATIEF AANBOD Inleiding Verblijfstoeristisch aanbod Dagtoeristisch aanbod Zakelijk aanbod 16

3. TOERISTISCH-RECREATIEF AANBOD Inleiding Verblijfstoeristisch aanbod Dagtoeristisch aanbod Zakelijk aanbod 16 REGI OARNHEM NI JMEGEN 2 0 1 6 TOERI STI SCH RECREATI EVE MONI TORARNHEM NI JMEGEN INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 1.1. Aanleiding 4 1.2. Doel 4 1.3. Leeswijzer 4 1.4. Verrichte werkzaamheden 5 2. TOELICHTING

Nadere informatie

SAMENVATTING MONITOR VRIJETIJDSECONOMIE RIVIERENLAND 2014

SAMENVATTING MONITOR VRIJETIJDSECONOMIE RIVIERENLAND 2014 SAMENVATTING MONITOR VRIJETIJDSECONOMIE RIVIERENLAND 2014 In 2015 heeft het Regionaal Bureau voor Toerisme Rivierenland, in opdracht van Regio Rivierenland, de Monitor Vrijetijdseconomie over 2014 laten

Nadere informatie

Toeristische betekenis Holland Rijnland

Toeristische betekenis Holland Rijnland Toeristische betekenis Holland Rijnland Rapportage in opdracht van Samenwerkingsorgaan Holland Rijnland 20 oktober 2005 Projectnummer T13.5.108 ZKA Consultants & Planners Postbus 4833 4803 EV Breda tel.:

Nadere informatie

Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen

Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen Bestedingenonderzoek VVV Zuid-Limburg Verdeling toeristische bestedingen Rapportage in opdracht van: Stichting VVV Zuid-Limburg September 2015 Projectnummer 15.060 Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk tel.:

Nadere informatie

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003)

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Rapportage in opdracht van Stichting VVV Zuid-Limburg 14 februari 2008 Projectnummer

Nadere informatie

Economische effectmeting toerisme en recreatie Bergen (L)

Economische effectmeting toerisme en recreatie Bergen (L) Economische effectmeting toerisme en recreatie Bergen (L) Rapportage in opdracht van de Gemeente Bergen (L) Oktober 2009 Projectnummer MONIT.9.124 Postbus 4833 4803 EV Breda tel.: 076-5658877 fax: 076-5656489

Nadere informatie

VERBLIJFSTOERISME TOERISTISCHE GASTEN IN WEST-BRABANT

VERBLIJFSTOERISME TOERISTISCHE GASTEN IN WEST-BRABANT VERBLIJFSTOERISME HERKOMST 0- % NOORD 8- - -6 - was dit nagenoeg gelijk, waarbij 9% OOST 0% VAKANTIE OP VASTE STANDPLAATS iets minder mensen uit West-Nederland 6%) kwamen en iets meer toeristen uit Zuid-Nederland

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Zuid-Holland Zuid Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Zuid-Holland Zuid Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Zuid-Holland Zuid Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 Postbus 4833 4803 EV Breda

Nadere informatie

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014 Kerncijfers toerisme Zeeland 214 Oriëntatiefase Informatiebronnen tijdens de oriëntatiefase van de se toerist in Zeeland (aantallen zijn gebaseerd op toeristische vakanties) 3 Rechtstreeks bij accommodatieverschaffer

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Hoeksche Waard Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 ZKA Consultants & Planners Postbus

Nadere informatie

Monitor Toerisme Groene Hart 2010 Eindmeting economische betekenis verblijfstoerisme in het Groene Hart

Monitor Toerisme Groene Hart 2010 Eindmeting economische betekenis verblijfstoerisme in het Groene Hart Monitor Toerisme Groene Hart 2010 Eindmeting economische betekenis verblijfstoerisme in het Groene Hart Rapportage in opdracht van Stichting Groene Hart, Kloppend hart Augustus 2011 Projectnummer MONIT.11.031

Nadere informatie

TOERISTISCHE TRENDRAPPORTAGE LIMBURG Factsheets

TOERISTISCHE TRENDRAPPORTAGE LIMBURG Factsheets provincie limburg TOERISTISCHE TRENDRAPPORTAGE LIMBURG Factsheets 2015-2016 Uitgevoerd door ZKA TOERISTISCHE TRENDS LIMBURG 2015-2016_vakanties VAKANTIES NEDERLANDSE GASTEN VERBLIJFSBEZOEK BUITENLANDSE

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: fax:

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: fax: Toerisme in Cijfers 2009 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

provincie limburg Toeristische Trends Limburg

provincie limburg Toeristische Trends Limburg provincie limburg Toeristische Trends 2016-2017 Overnachtingen Verblijfsbezoek Nederlandse & buitenlandse gasten Provincie 3.542.000 gasten 1.186.000 gasten 10,9 miljoen overnachtingen 3,4 miljoen overnachtingen

Nadere informatie

Monitor economische betekenis vrijetijdssector Zuidoost-Brabant Nulmeting 2010

Monitor economische betekenis vrijetijdssector Zuidoost-Brabant Nulmeting 2010 Monitor economische betekenis vrijetijdssector Zuidoost-Brabant Nulmeting 2010 Rapportage in opdracht van Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE) November 2011 Projectnummer MONIT.11.024 ZKA Consultants

Nadere informatie

provincie limburg Toeristische Cijfers Limburg 2017

provincie limburg Toeristische Cijfers Limburg 2017 provincie limburg Overnachtingen Accommodaties & Slaapplaatsen Economische Betekenis Stijgers & Dalers Verblijfsbezoek Nederlandse & buitenlandse gasten Provincie 3.707.000 gasten 1.293.000 gasten 11,0

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Drechtsteden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011)

Economische betekenis toerisme en recreatie Drechtsteden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Economische betekenis toerisme en recreatie Drechtsteden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 ZKA Consultants & Planners Postbus

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie regio Venlo Huidige situatie (2013) en ontwikkeling (2008-2013)

Economische betekenis toerisme en recreatie regio Venlo Huidige situatie (2013) en ontwikkeling (2008-2013) Economische betekenis toerisme en recreatie regio Venlo Huidige situatie (2013) en ontwikkeling (2008-2013) Rapportage in opdracht van: Regio Venlo Januari 2015 Projectnummer 14.010 ZKA Consultants & Planners

Nadere informatie

provincie limburg Toeristische Trends Limburg

provincie limburg Toeristische Trends Limburg provincie limburg Toeristische Trends 2016-2017 Toeristische Trends 2016-2017 Overnachtingen Verblijfsbezoek Nederlandse & buitenlandse gasten Provincie 3.542.000 gasten 1.186.000 gasten 10,9 miljoen overnachtingen

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 (economische effectberekening, cijfers 2013)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 (economische effectberekening, cijfers 2013) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 (economische effectberekening, cijfers 2013) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2014 In opdracht van: Toerisme Flevoland Het Ravellijn 1 8233 BR Lelystad

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 Brabantse regio s

Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 Brabantse regio s Economische betekenis toerisme & vrije tijd van de 5 se regio s Rapportage in opdracht van s Bureau voor Toerisme en de vijf se regio s December 2007 Projectnummer T13.6.135 ZKA Consultants & Planners

Nadere informatie

Edelherten in de Gelderse Poort

Edelherten in de Gelderse Poort Edelherten in de Gelderse Poort Joke Luttik, Geert Groot Bruinderink, Tineke de Boer, Martin Goossen Betekenis natuurontwikkeling voor de regionale economie ALTERRA Betekenis blijkt uit cijfers voor: omzet,

Nadere informatie

Factsheet toerisme Vergelijking Utrecht met de G4 en Maastricht

Factsheet toerisme Vergelijking Utrecht met de G4 en Maastricht Foto: Renzo Gerritsen. Het wed, binnenstad Utrecht. Factsheet toerisme Vergelijking Utrecht met de G en Maastricht Utrecht.nl/onderzoek 1 13 1 15 16 17 1 13 1 15 16 17 Hotelgasten & overnachtingen Ontwikkeling

Nadere informatie

INZICHT IN TOERISME SCHOUWEN-DUIVELAND. Diana Korteweg Maris Kenniscentrum Kusttoerisme / HZ University of Applied Sciences 1 april 2019

INZICHT IN TOERISME SCHOUWEN-DUIVELAND. Diana Korteweg Maris Kenniscentrum Kusttoerisme / HZ University of Applied Sciences 1 april 2019 INZICHT IN TOERISME SCHOUWEN-DUIVELAND Diana Korteweg Maris Kenniscentrum Kusttoerisme / HZ University of Applied Sciences 1 april 2019 KENNISCENTRUM KUSTTOERISME Onderdeel van HZ University of Applied

Nadere informatie

Regiomonitor Overijssel. Kengetallenonderzoek 2015

Regiomonitor Overijssel. Kengetallenonderzoek 2015 Regiomonitor Kengetallenonderzoek 2015 Regiomonitor Kengetallenonderzoek 2015 4 Inhoud Inhoud 1 Inleiding 6 Regiomonitor 6 Werkwijze 6 2 Dagrecreatie 8 Ondernomen activiteiten 8 Bestedingen tijdens activiteiten

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 (economische effectberekening, cijfers 2012)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 (economische effectberekening, cijfers 2012) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 (economische effectberekening, cijfers 2012) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2013 Rapportage voor: Toerisme Flevoland Het Ravellijn 1 8233 BR Lelystad

Nadere informatie

FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND. Nu.Hier. Noord-Holland

FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND. Nu.Hier. Noord-Holland FEITEN EN CIJFERS OVER DE VRIJETIJDSSECTOR IN NOORD-HOLLAND Nu.Hier. Noord-Holland COLOFON Dit onderzoek is uitgevoerd door Amsterdam Marketing in samenwerking met De Afdeling Onderzoek. De opdracht tot

Nadere informatie

fjj; K provincie ^S& groningen

fjj; K provincie ^S& groningen fjj; K provincie ^S& groningen m bezoekadres: Martinilcerkhof 12 Aan Provinciale Staten postadres: algemeen telefoonnr: Postbus 610 9700 AP Groningen 050 316 49 II algemeen faxnr.: www.provinciegroningen.nl

Nadere informatie

Economische effectmeting toeristische-/vrijetijdssector Gemeente Leerdam Economische betekenis verblijfs- en dagtoerisme gemeente Leerdam

Economische effectmeting toeristische-/vrijetijdssector Gemeente Leerdam Economische betekenis verblijfs- en dagtoerisme gemeente Leerdam Economische effectmeting toeristische-/vrijetijdssector Gemeente Leerdam Economische betekenis verblijfs- en dagtoerisme gemeente Leerdam Rapportage in opdracht van Gemeente Leerdam April 2011 Projectnummer

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie in regio Land van Cuijk Eén-meting (2017)

Economische betekenis toerisme en recreatie in regio Land van Cuijk Eén-meting (2017) Economische betekenis toerisme en recreatie in regio Land van Cuijk Eén-meting (2017) Rapportage in opdracht van: Gemeenten Boxmeer, Cuijk, Grave, Mill en Sint Hubert en Sint- Anthonis INHOUDSOPGAVE 1.

Nadere informatie

S.M.A.R.T Update NH Statistics. Market. Analysis. Research. Trends.

S.M.A.R.T Update NH Statistics. Market. Analysis. Research. Trends. S.M.A.R.T Update NH Statistics. Market. Analysis. Research. Trends. Inhoud Deze S.M.A.R.T Update bevat de volgende gegevens: Overzicht totaal logies overnachtingen Noord-holland Overzicht verblijfs-recreatieve

Nadere informatie

T E. monitor toerisme en recreatie flevoland 2011 Economische effectberekening (cijfers 2010)

T E. monitor toerisme en recreatie flevoland 2011 Economische effectberekening (cijfers 2010) FLE R U EVOLAN I M D T E V O OR OPL OSS monitor toerisme en recreatie flevoland 2011 Economische effectberekening (cijfers 2010) ING EN Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2011 (economische effectberekening,

Nadere informatie

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011)

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) FLE R U EVOLAN I M D T E V OPL OOR OSS MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) ING EN Foto: Marina Eemhof (Center Parcs) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland

Nadere informatie

WINTERBIJEENKOMST LANDSCHAPSPARK BORSELE. Diana Korteweg Maris Kenniscentrum Kusttoerisme / HZ University of Applied Sciences 28 januari 2019

WINTERBIJEENKOMST LANDSCHAPSPARK BORSELE. Diana Korteweg Maris Kenniscentrum Kusttoerisme / HZ University of Applied Sciences 28 januari 2019 WINTERBIJEENKOMST LANDSCHAPSPARK BORSELE Diana Korteweg Maris Kenniscentrum Kusttoerisme / HZ University of Applied Sciences 28 januari 2019 KENNISCENTRUM KUSTTOERISME Onderdeel van HZ University of Applied

Nadere informatie

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011)

T E. MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) FLE R U EVOLAN I M D T E V OPL OOR OSS MONITOR TOERISME EN RECREATIE FLEVOLAND 2012 Economische effectberekening (cijfers 2011) ING EN Foto: Marina Eemhof (Center Parcs) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland

Nadere informatie

Economische effectmeting toerisme en recreatie IJmond Stand van zaken 2010 en ontwikkeling 2007-2010

Economische effectmeting toerisme en recreatie IJmond Stand van zaken 2010 en ontwikkeling 2007-2010 Economische effectmeting toerisme en recreatie IJmond Stand van zaken 2010 en ontwikkeling 2007-2010 Rapportage in opdracht van het regionaal economisch stimuleringsprogramma IJmond Veelzijdig December

Nadere informatie

Toerisme: wie heeft er baat bij? Onderzoek naar de economische betekenis van toerisme in de gemeente Oosterhout

Toerisme: wie heeft er baat bij? Onderzoek naar de economische betekenis van toerisme in de gemeente Oosterhout Toerisme: wie heeft er baat bij? Onderzoek naar de economische betekenis van toerisme in de gemeente Rapportage in opdracht van: Gemeente 25 juni 2003 Projectnummer T13.3.012 Postbus 4833 4803 EV Breda

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 Inhoudsopgave Kerncijfers kusttoerisme... 1 Deel 1: Aanbod Logiescapaciteit in bedden... 9 Hotels... 10 Gastenkamers... 12 Jeugdlogies en vakantiecentra... 13 Kampeerbedrijven

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2007 (economische effectberekening, cijfers 2006)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2007 (economische effectberekening, cijfers 2006) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2007 (economische effectberekening, cijfers 2006) Juni 2007 Projectnummer T13.6.010 ZKA Consultants & Planners Provincie Flevoland Postbus 4833 Afdeling Economische

Nadere informatie

RECREATIE EN TOERISME. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

RECREATIE EN TOERISME. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie RECREATIE EN TOERISME 2018 Voorne PutteN Opzet en inhoud Recreatie en toerisme is voor Voorne- Putten een belangrijke bedrijfstak. De sector levert niet alleen een bijdrage aan de regionale

Nadere informatie

Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008

Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008 Economisch belang toerisme & vrije tijd Augustus 2008 1 Inleiding De bijdrage van de toerisme en vrije tijdsector aan de Nederlandse samenleving is groot. De sector draagt bij aan de kwaliteit van het

Nadere informatie

Nederlander minder op vakantie in 2010

Nederlander minder op vakantie in 2010 Vakantieparticipatie De vakantieparticipatie geeft het percentage van de Nederlandse bevolking weer dat in het onderzoeksjaar minstens één keer op vakantie is geweest. In de vorige eeuw is de vakantieparticipatie,

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden F. Hegger. Toerdata Noord, 2007

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden F. Hegger. Toerdata Noord, 2007 Toerisme in Cijfers 2007 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2008 (economische effectberekening, cijfers 2007)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2008 (economische effectberekening, cijfers 2007) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2008 (economische effectberekening, cijfers 2007) September 2008 Projectnummer T13.8.021 ZKA Consultants & Planners Provincie Flevoland Postbus 4833 Afdeling Economische

Nadere informatie

Feiten & cijfers Salland Regiomonitor 2014

Feiten & cijfers Salland Regiomonitor 2014 Feiten & cijfers Salland Regiomonitor 2014 Regiomonitor Welke cijfers? De B s Naamsbekendheid en imago Dagrecreatie Verblijfsrecreatie Werkgelegenheid Naamsbekendheid Spontane bekendheid Welke toeristische

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling ( )

Economische betekenis toerisme en recreatie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling ( ) Economische betekenis toerisme en recreatie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Huidige situatie (2011) en ontwikkeling (2007-2011) Rapportage in opdracht van Augustus 2012 Projectnummer 11.144 Postbus 4833

Nadere informatie

Fact sheet. Groei toerisme zet door. Toename gasten komt door Nederlanders. Hotels hebben het druk in het derde kwartaal. nummer 6 juli 2007

Fact sheet. Groei toerisme zet door. Toename gasten komt door Nederlanders. Hotels hebben het druk in het derde kwartaal. nummer 6 juli 2007 Fact sheet nummer 6 juli 2007 Groei toerisme zet door Het gaat goed met het toerisme in Amsterdam. Het aantal hotelgasten is nog nooit zo groot geweest als in 2006: 4,7 miljoen. Ook bleven de gasten iets

Nadere informatie

Raadsmededeling - Openbaar

Raadsmededeling - Openbaar Raadsmededeling - Openbaar Nummer : 78/2015 Datum : 28 mei 2015 B&W datum : 26 mei 2015 Beh. ambtenaar : E. Koenders Portefeuillehouder : D.W. Luiten Onderwerp : Aanvullende bijlagen beleidsnota Vrijetijdseconomie

Nadere informatie

Dagrecreatie en verblijf in Overijssel (binnenlands) Feiten & cijfers

Dagrecreatie en verblijf in Overijssel (binnenlands) Feiten & cijfers Dagrecreatie en verblijf in Overijssel (binnenlands) Feiten & cijfers 2009-2014 Inleiding Deze rapportage geeft meer inzicht in de ontwikkelingen in de Overijsselse vrijetijdssector. In het bijzonder wordt

Nadere informatie

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010)

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Toerisme en recreatie in zicht Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Colofon Uitgever: Kronenburgsingel 525 Postbus 9292 6800 KZ Arnhem internet: www.arnhem.kvk.nl Auteurs: Drs.

Nadere informatie

2008 2012 % Groei verblijf locaties 11% Groei aantal hotel kamers 4% Groei van marktaandeel in de logies verstrekkende markt -6%

2008 2012 % Groei verblijf locaties 11% Groei aantal hotel kamers 4% Groei van marktaandeel in de logies verstrekkende markt -6% Inleiding Hieronder zult u een opsomming zien van trends in de Nederlandse hotel markt. Ook geeft het een beknopt verslag van de verschillende ontwikkelingen in deze markt. Ook de regio waar het hotel

Nadere informatie

Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapport 2015/2016: Resultaten Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland

Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapport 2015/2016: Resultaten Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapport 2015/2016: Resultaten Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Den Haag, juli 2016 Aanleiding & doel onderzoek Per jaar komen

Nadere informatie

IMPACTONDERZOEK VRIJETIJDSECONOMIE REGIO ARNHEM NIJMEGEN IN OPDRACHT VAN VISIT ARNHEM NIJMEGEN

IMPACTONDERZOEK VRIJETIJDSECONOMIE REGIO ARNHEM NIJMEGEN IN OPDRACHT VAN VISIT ARNHEM NIJMEGEN IMPACTONDERZOEK VRIJETIJDSECONOMIE REGIO ARNHEM NIJMEGEN IN OPDRACHT VAN VISIT ARNHEM NIJMEGEN Dynamic Concepts consultancy Eindhoven 2019 Copyright Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand

Nadere informatie

Cavelot Cadzand-Bad Raming economische betekenis

Cavelot Cadzand-Bad Raming economische betekenis Cavelot Cadzand-Bad Raming economische betekenis Rapportage in opdracht van Ontwikkelingsmaatschappij Cavelot BV 12 juni 2009 Projectnummer RESORT.9.069 ZKA Consultants & Planners Postbus 4833 4803 EV

Nadere informatie

TOERISME en RECREATIE. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 3 e editie. Opzet en inhoud

TOERISME en RECREATIE. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 3 e editie. Opzet en inhoud 3 e editie TOERISME en RECREATIE 2017 Voorne PutteN Opzet en inhoud Recreatie en toerisme is voor de Voorne- Putten een belangrijke bedrijfstak. De sector levert niet alleen een bijdrage aan de regionale

Nadere informatie

DroomPark Hooge Veluwe Raming economische effecten transformatie

DroomPark Hooge Veluwe Raming economische effecten transformatie DroomPark Hooge Veluwe Raming economische effecten transformatie Rapportage in opdracht van: Gemeente Arnhem 4 juni 2015 Projectnummer 15.055 RH Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk tel.: 088-2100 250 fax:

Nadere informatie

Monitor Recreatie & Toerisme 4-meting maart 2014

Monitor Recreatie & Toerisme 4-meting maart 2014 Monitor Recreatie & Toerisme 4-meting 2013 maart 2014 Inleiding Het aanjaagprogramma Recreatie & Toerisme is in november 2009 van start gegaan. Om het effect van de werkzaamheden te meten wordt jaarlijks

Nadere informatie

Arnhemse Binnenstad Index 2017

Arnhemse Binnenstad Index 2017 2017 Arnhemse Binnenstad Index 2017 Platform Binnenstad Arnhem;Sami Kors Platform Binnenstad Arnhem 1-1-2017 2013 STADSKWALITEIT 99.9 101.1 101.7 102.2 104 VERDIENVERMOGEN.1 103.3 109.2 132.3 166.5 BEREIKBAARHEID

Nadere informatie

FACTS & FIGURES

FACTS & FIGURES FACTS & FIGURES - 2016 Toerisme in de stad TOERISTISCH DAGBEZOEK DAGBEZOEK VAN NEDERLANDSE BEZOEKERS AAN UTRECHT 2015 NBTC NIPO TOERISTISCH BEZOEK AAN STEDEN 2013 aantal bezoeken: 4.528.000 (positie 4

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2009 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

toerisme vlaanderen Toerisme in Kerncijfers 2010

toerisme vlaanderen Toerisme in Kerncijfers 2010 toerisme vlaanderen Toerisme in Kerncijfers 2010 Toerisme in Vlaanderen Aantal overnachtingen en aankomsten in België (2010) overnachtingen % aankomsten % gemiddelde verblijfsduur (nachten) Vlaamse Gewest

Nadere informatie

ContinuZakenreisOnderzoek

ContinuZakenreisOnderzoek ContinuZakenreisOnderzoek 2012-2013 Meerdaagse binnenlandse zakenreizen Samenvatting Gelderland Uitgevoerd in opdracht van provincie Gelderland Datum: Juni 2015 Bestemd voor: provincie Gelderland NBTC-NIPO

Nadere informatie

Kwantitatieve gegevens monitoring vrijetijdseconomie Noord-Brabant

Kwantitatieve gegevens monitoring vrijetijdseconomie Noord-Brabant Kwantitatieve gegevens monitoring vrijetijdseconomie Noord-Brabant Bureau voor Ruimte 8i Vrije Tijd, 2018 A. Alle vakanties Vakanties van binnenlandse (Nederlandse) gasten, zowel toeristisch als op vaste

Nadere informatie

Enquête toeristisch-recreatieve aanbod in Zuid-Limburg en de Euregio

Enquête toeristisch-recreatieve aanbod in Zuid-Limburg en de Euregio Enquête toeristisch-recreatieve aanbod in Zuid-Limburg en de Euregio Beoordeling van het vrijetijds- aanbod in Zuid- Limburg en de regio door de geënquêteerden Er is van alles te doen in de regio. Volgens

Nadere informatie

Toerisme in Nederland 2012

Toerisme in Nederland 2012 Toerisme in Nederland 2012 Toerisme in Nederland 2012 Verklaring van tekens. Gegevens ontbreken * Voorlopig cijfer ** Nader voorlopig cijfer x Geheim Nihil (Indien voorkomend tussen twee getallen) tot

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2003 2007 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut

Nadere informatie

Trendrapportage Economie Arnhem

Trendrapportage Economie Arnhem Trendrapportage Economie Arnhem Onderzoek en Statistiek Augustus 2018 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Samenvatting 4 3 Vraag 5 3.1 Werkgelegenheid in Arnhem 5 3.2 Ontwikkelingen in de tijd 6 3.3 Arnhem in

Nadere informatie

Feiten & cijfers Hanzesteden Regiomonitor 2014

Feiten & cijfers Hanzesteden Regiomonitor 2014 Feiten & cijfers Hanzesteden Regiomonitor 2014 Regiomonitor Welke cijfers? De B s Naamsbekendheid en imago Dagrecreatie Verblijfsrecreatie Werkgelegenheid Naamsbekendheid Spontane en geholpen bekendheid

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006 Bedrijfsprofiel 1 & 2 sterrenhotels in beeld Van Spronsen & Partners horeca-advies December 26 In dit profiel: Aanbod - - - - - - - - - - - - - - - -2 Ontwikkeling - - - - - - - - - - - - 3 Branche onder

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

Resultaten seizoensmeting zomervakantie 2017

Resultaten seizoensmeting zomervakantie 2017 Resultaten seizoensmeting zomervakantie 2017 Inhoud Resultaten seizoensmeting zomervakantie 2017... 1 Introductie... 2 De respondenten... 3 Algemeen beeld... 4 Meer of minder gasten?... 4 Meer of minder

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KUST

TRENDRAPPORT KUST TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 Inhoudsopgave Kerncijfers kusttoerisme... 1 Deel 1: Aanbod Logiescapaciteit in bedden... 9 Hotels... 10 Gastenkamers... 12 Jeugdlogies en vakantiecentra... 13 Kampeerbedrijven

Nadere informatie

Toerisme en recreatie

Toerisme en recreatie Hoofdstuk 8 Toerisme en recreatie 8.1 Inleiding Toerisme en recreatie zijn belangrijke sectoren in een stad als. Mensen uit binnen- en buitenland bezoeken de stad om de historische sfeer te proeven, een

Nadere informatie

Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk. Nulmeting (2014)

Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk. Nulmeting (2014) Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk Nulmeting (2014) 1 Colofon Betreft: Economische betekenis toerisme en recreatie in het Land van Cuijk Nulmeting 2014 Opdrachtgever: Gemeenten

Nadere informatie

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Nieuw onderzoek naar inkomend toerisme door NBTC Door: Ton Vermeulen, NRIT Onderzoek Het inkomend toerisme levert de Nederlandse economie

Nadere informatie

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2014. Gelderland

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2014. Gelderland Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2014 Gelderland Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland - 1 - De uitvoering van de PWE 2014 vond plaats in opdracht van de onderstaande instanties: Gemeenten

Nadere informatie

KERNCIJFERS TOERISME VELUWE

KERNCIJFERS TOERISME VELUWE De brochure Toerisme Veluwe 2016 is een product van VisitVeluwe dat tot stand is gekomen in samenwerking met het Bureau Economisch Onderzoek van de provincie Gelderland. Aan dit product kunnen geen rechten

Nadere informatie

ONZE VisiE ONZE MissiE ONZE DOElstElliNg ONZE DOElgROEPEN

ONZE VisiE ONZE MissiE ONZE DOElstElliNg ONZE DOElgROEPEN Company Profile Regionaal Bureau voor Toerisme Welkom bij het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen. Als dé (toeristische) marketingorganisatie in de regio informeren wij u graag waar we staan.

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2011 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

Samenvatting Inleiding Werkgelegenheid Brabantse detailhandel Winkelaanbod in Noord-Brabant... 8

Samenvatting Inleiding Werkgelegenheid Brabantse detailhandel Winkelaanbod in Noord-Brabant... 8 Inhoud Samenvatting... 2 1. Inleiding... 5 2. Werkgelegenheid Brabantse detailhandel... 6 3. Winkelaanbod in Noord-Brabant... 8 3.1 Winkels per type winkelgebied... 9 3.2 Winkels in 4 grootste steden,

Nadere informatie

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014

MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 MONITOR TOERIsME EN RECREaTIE 2014 OMVaNg EN ONTwIkkELINg VaN de ECONOMIsCHE betekenis VaN TOERIsME EN RECREaTIE IN de PROVINCIE UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2014 De vrijetijdsmarkt

Nadere informatie

Trends en ontwikkeling in (cultuur) toerisme. Evelien Jonker - projectleider NBTC-NIPO Research

Trends en ontwikkeling in (cultuur) toerisme. Evelien Jonker - projectleider NBTC-NIPO Research Trends en ontwikkeling in (cultuur) toerisme Evelien Jonker - projectleider NBTC-NIPO Research Inkomend versus binnenlands (cultuur) toerisme 2 Binnenlandse (cultuur) toerisme 3 Binnenlands toerisme ontwikkeling

Nadere informatie

Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme

Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme Rapportage in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu 19 november 2013 Projectnummer 13.092

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland (ontwikkeling 2002-2012)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland (ontwikkeling 2002-2012) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland (ontwikkeling 2002-2012) 1. INLEIDING Deze notitie gaat in op de ontwikkeling van toerisme en recreatie in Flevoland in de periode 2002-2012. De analyse is gebaseerd

Nadere informatie

Economische Betekenis Toerisme Zandvoort Nulmeting

Economische Betekenis Toerisme Zandvoort Nulmeting Economische Betekenis Toerisme Zandvoort Nulmeting Tweede Versie Juli 2010 Projectnummer MONIT.9.006 ZKA Consultants & Planners Postbus 4833 4803 EV Breda 076-5658877 076-5656489 e-mail: info@zka.nl www.zka.nl

Nadere informatie

Economische Betekenis Toerisme Zandvoort (2014) & ontwikkeling Eénmeting

Economische Betekenis Toerisme Zandvoort (2014) & ontwikkeling Eénmeting Economische Betekenis Toerisme Zandvoort (2014) & ontwikkeling 2008-2014 Eénmeting November 2015 Projectnummer 15018 Biesbosweg 16C 5145 PZ Waalwijk T. 088-2100250 E: info@zka.nl W: www.zka.nl INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Toerisme Monitor 2012

Toerisme Monitor 2012 Toerisme Monitor 2012 Onderzoek naar de ontwikkelingen van de toeristische sector in de provincies Fryslân en Groningen in het jaar 2012 European Tourism Futures Institute exploring opportunities 1 Management

Nadere informatie

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2009 (economische effectberekening, cijfers 2008)

Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2009 (economische effectberekening, cijfers 2008) Monitor Toerisme en Recreatie Flevoland 2009 (economische effectberekening, cijfers 2008) Juni 2009 Projectnummer MONIT.9.009 Postbus 4833 Afdeling Economische Zaken 4803 EV Breda Postbus 55, 8200 AB Lelystad

Nadere informatie

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501

Toerisme in Cijfers. INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT T.a.v. Toerdata Noord. 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: 058 244 1550 fax: 058 244 1501 Toerisme in Cijfers 2010 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband op toeristisch recreatief gebied van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Instituut Service

Nadere informatie

UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL

UTRECHT PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2016 Omvang en ontwikkeling van de economische betekenis van toerisme en recreatie in de provincie PROVINCIE-UTRECHT.NL Monitor Toerisme en Recreatie 2016 De vrijetijdsmarkt

Nadere informatie

Datum: 8 november 2012. Gevolgen verhoging toeristenbelasting en introductie forensenbelasting in de gemeente Venlo. 2. Impact per type accommodatie

Datum: 8 november 2012. Gevolgen verhoging toeristenbelasting en introductie forensenbelasting in de gemeente Venlo. 2. Impact per type accommodatie N O T I T I E Datum: Onderwerp: Gevolgen verhoging toeristenbelasting en introductie forensenbelasting in de gemeente Venlo 1. Inleiding Eind 2010 verhoogde de gemeente Venlo het tarief voor toeristenbelasting

Nadere informatie

Recreatie en Toerisme Gelderland

Recreatie en Toerisme Gelderland Recreatie en Toerisme Gelderland Inleiding Gelderland is een populaire provincie voor een vakantie. Jaarlijks worden gemiddeld bijna 3,5 miljoen vakanties in deze provincie doorgebracht. In 2006 bedroeg

Nadere informatie

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013)

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) 1 Inhoudsopgave Gebruikte termen... 4 Methodologie... 6 1. Commerciële logies in Vlaanderen... 8 1.1. Vlaanderen... 8 1.1.1. Evolutie aantal aankomsten en overnachtingen

Nadere informatie

TRENDRAPPORT DE PANNE

TRENDRAPPORT DE PANNE TRENDRAPPORT DE PANNE 2015-2016 Inhoudsopgave Deel 1: Aanbod Logiescapaciteit in bedden... 3 Hotels... 4 Gastenkamers... 6 en vakantiecentra... 7 Kampeerbedrijven en vakantieparken... 8 Vakantiewoningen...

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapportage 2010/2011 Samenvatting Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland

Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapportage 2010/2011 Samenvatting Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Monitor inkomend dagbezoek vanuit Duitsland Eindrapportage 2010/2011 Samenvatting Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Research Department NBTC Juli, 2011 Dit hoofdstuk gaat in

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Den Haag 18-1-2013 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie