MARKT VOOR INSURANCE LINKED SECURITIES WORDT VOLWASSEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MARKT VOOR INSURANCE LINKED SECURITIES WORDT VOLWASSEN"

Transcriptie

1 // RONDE TAFEL Insurance Linked Securities VOORZITTER Jelle Beenen, Mercer Investments DEELNEMERS François Divet, AXA Investment Managers Dirk Lohmann, Secquaero Advisors (Schroders) Michael Stahel, LGT Capital Partners Eveline Takken-Somers, PGGM John Wells, Leadenhall Capital Partners Foto s: Fotopersburo Dijkstra Deze Ronde Tafel is tot stand gekomen in samenwerking met AXA Investment Managers, Leadenhall Capital Partners, LGT Capital Partners en Secquaero Advisors (Schroders). MARKT VOOR INSURANCE LINKED SECURITIES WORDT VOLWASSEN Door Harry Geels Beleggers tonen in toenemende mate belangstelling voor Insurance Linked Securities (ILS). Die belangstelling laat zich globaal door twee voordelen verklaren: lage correlaties met andere beleggingscategorieën en het ontbreken van duration risk. Maar beleggers lopen nog niet overal warm: in sommige landen wordt er uitgebreid in belegd, in andere landen nog nauwelijks. In deze Ronde Tafel over de ILS-markt wordt vanzelfsprekend stilgestaan bij de oorzaken voor deze uiteenlopende belangstelling. Heeft het te maken met risicohouding, onbekendheid of wellicht met de korte historie van de markt? De ILS-markt kan in twee delen worden opgeknipt: CAT bonds (Catastrophe bonds) en private placements. Voordat de rondetafeldiscussie losbarstte stelde de voorzitter de definities nog even scherp. Een CAT bond is een obligatie uitgegeven door een (her)verzekeraar, waarbij de (her)verzekeraar de uitbetalingen van coupons en/of de gehele aflossing kan staken in geval een vooraf gedefinieerde catastrofe plaatsvindt. Verder worden onder ILS die beleggingen verstaan die primair exposure hebben naar verzekeringsrisico s, niet naar de (her)verzekeraars zelf. 22 FINANCIAL

2 Als consultants met cliënten over alternatives praten, stellen ze vaak dat ILS de ideale karakteristieken van een alternatieve belegging heeft. Niettemin is het opvallend hoe weinig institutionele beleggers er eigenlijk aan alloceren. Wat is hier de reden van? dirk Lohmann: De karakteristieken van ILS, zoals lage correlatie met andere beleggingscategorieën en weinig duration risk, zijn inderdaad interessant. Maar er kleeft ook iets ongrijpbaars aan, namelijk een verzekering, wat veel mensen abstract vinden. Daarnaast is de beleggingscategorie relatief nieuw. Outsiders zijn niet echt bekend met de waardering van de risicofactoren en hoe deze tot stand komt. Dit leidt tot een zekere terughoudendheid en lange doorlooptijden in het besluitvormingsproces van beleggers. john Wells: De besluitvorming is bovendien lang niet altijd rationeel. Er treedt risicoaversie op doordat er een gebrek aan ervaring bestaat. ILS bestaat als beleggingscategorie nog maar 15 tot 20 jaar, terwijl het 200 jaar kan duren om vast te stellen of de te behalen rendementen opwegen tegen de risico s. In de laatste jaren is de kennis over ILS bij beleggers gegroeid, en inmiddels beschouwt een aantal van hen deze beleggingscategorie als een structureel onderdeel van de portefeuille. Michael Stahel: Er zijn ook verschillen per land. Sommige landen hebben ILS warm onthaald, voor andere is het nog steeds een noviteit. Zwitserland loopt relatief voorop, maar er is ook interesse vanuit de Nordics en het Verenigd Koninkrijk. De interesse van het Verenigd Koninkrijk komt mogelijk door de link met Lloyds en omdat daar de verzekeringstransactie beter begrepen wordt. > jelle Beenen is Mercer s Global Head of alternatives research. Van 2010 tot eind 2013 was hij Mercer s Investments Business Leader in de Benelux. Hij begon in 2008 bij Mercer als hoofd van de financial Strategy Group in nederland. Voorafgaand hieraan werkte hij 8 jaar bij PGGM Investments. In de periode 1997 tot 2000 werkte Beenen bij abn amro Bank en rabobank International en daarvoor was hij op Imperial college in Londen werkzaam als mathematisch fysicus. Beenen behaalde ingenieurstitels in Wiskunde en natuurkunde aan de universiteit twente en is gepromoveerd aan het Imperial college for Science & technology in Londen. FINANCIAL 23

3 // RONDE TAFEL InsurAnCe LInked securities > françois divet is Head of ILS bij axa Investment Managers. Hij begon hier in 2008 als portefeuillemanager binnen het ILS-team. Vanaf 2004 vervulde hij verschillende functies binnen axa Group. Zo was hij betrokken bij de modellering van axa s europese Storm cat Bond aura re in Hiervoor was divet Head of research bij Scor non-life. divet is in 1998 afgestudeerd in natuurkunde aan de ecole normale Supérieure en behaalde in 2001 een Phd in theoretische natuurkunde aan de joseph fourier university. françois divet: Timing speelt een rol. Twee jaar geleden waren de spreads veel hoger en dus aantrekkelijker dan nu. Sommige instituten hebben het lange besluitvormingsproces voor ILS inmiddels achter de rug, maar vragen zich nu af of dit het juiste moment is om hierin te beleggen, vanwege de lagere spreads. Wells: Ook de bucket waarin beleggers ILS plaatsen is van belang. Sommige beleggers hebben voor beleggingscategorieën als ILS interne specialisten benoemd, zoals PGGM. Deze beleggers zijn sneller en succesvoller. Andere zetten ILS in een bredere categorie van meestal opportunistische beleggingen, en wachten vervolgens het juiste instapmoment af. Hierdoor krijgen zij geen momentum achter ILS. De ILSspecialisten kunnen bepaalde beleggingscategorieën door de beslisketen heen trekken. eveline takken-somers: Klopt, maar er zijn verschillen tussen onze klanten. De relatief kleine ILS-markt kan Nederlandse pensioenfondsen belemmeren, omdat ze direct 3 tot 5% willen alloceren. Dus de markt moet groeien. kunnen goedkope betaproducten de markt verder ontwikkelen? takken-somers: In de huidige keten van de ILS-markt zijn er veel partijen, waaronder intermediairs, die een stuk van de rendementen opsnoepen. Ik vraag me af waarom. Uiteindelijk gaat het om een redelijk rechttoe-rechtaan product, waarbij de risico s van de verzekeraar worden overgeheveld naar de belegger. De beleggingscategorie is eigenlijk nog te duur. Betaproducten kunnen de keten efficiënter maken. Lohmann: Een betaproduct kan in theorie bestaan op een in de kapitaalmarkt verhandelbare obligatieportefeuille, zoals CAT bonds. Maar CAT bonds maken maar een beperkt deel uit van de totale ILS-markt, ongeveer $24 miljard van in totaal $70 miljard voor de gehele ILS-markt. Dus met een indexproduct pakken we maar een derde van de markt. Daarvan is een deel ook nog illiquide. En 70% van deze markt is ook nog eens blootgesteld aan één risico, te weten Amerikaanse orkanen. Slecht gespreid dus, met in het huidige marktklimaat waarschijnlijk onvoldoende risicocompensatie. Nee, de markt is breder, daarom zijn er specialisten die waarde kunnen toevoegen. Stahel: Er zitten twee aspecten aan deze kwestie: de beheerkosten en de efficiëntie van de keten. Tot voor de kredietcrisis screenden pensioenfondsen niet iedere positie tot in ieder detail, zolang de ratings maar binnen het mandaat vielen. De wereld is echter veranderd. Beleggers willen nu de onderliggende structuren begrijpen. Strenge due diligence processen zijn nodig. Dan is er nog de waardeketen waarbij in eerste instantie de verzekeraar de risico s doorgeeft aan de herverzekeraar, die op zijn beurt de risico s weer verplaatst naar de belegger. Hier zitten twee brokers tussen en dat brengt inderdaad wat frictiekosten met zich mee. Wellicht is hier nog wat ruimte voor verbetering, maar de markt heeft al grote stappen voorwaarts gezet. divet: Kosten moeten inderdaad worden opgesplitst in kosten voor beheer en voor de sourcing van de assets, waaronder brokerkosten en dergelijke. Beheersfees zijn de laatste jaren lager geworden. Veel beheerders hebben nu een kritieke omvang, dat speelt een rol. Het verlagen van de sourcingkosten kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door middel van private placements, waardoor andere ratingbureaus niet nodig zijn. Als de (her)verzekeraars bepalen welke risico s van het boek moeten, zijn dat dan wel de risico s die de beleggers willen hebben? Lohmann: Dit heeft te maken met de vraag of er informatieasymmetrie bestaat. Weet de sponsor van de transactie meer dan de belegger? Dit is inderdaad een issue, vooral voor een koper zonder kennis. We zien nu opportunistische deals van sponsoren waarbij gebruik wordt gemaakt van de groeiende vraag. Nogmaals, daarom is het passief kopen van de hele markt niet verstandig. Expertise is het toverwoord. Wells: Verzekeraars (sponsoren) vertonen opportunistisch marktgedrag, maar er wordt ook tegengas gegeven vanuit de ILS-beheerders. Zo was er begin dit jaar een partij die probeerde een zevenjarige CAT bond in de markt te plaatsen, 24 FINANCIAL

4 en die daarmee een poging deed om de gebruikelijke grens van drie jaar te doorbreken. De meeste gespecialiseerde beheerders hebben hier echter een stokje voor gestoken en hebben aangegeven dat zij hier niet in meedoen. Toen CAT bonds voor het eerst op de markt kwamen waren de triggers (de voorwaarden van uitbetaling) onafhankelijk van de verliezen van de onderliggende verzekeraar. Ze waren dus parametrisch. Tegenwoordig zijn de beleggingen in 70% van de gevallen gestructureerd met indemnity triggers. Hierdoor moet de belegger de onderliggende interactie van de verzekeraar met het event goed begrijpen, in plaats van alleen het event zelf en de kans op het plaatsvinden ervan. Dit vereist expertise. takken-somers: Er wordt vooral gesproken over expertise op het gebied van transacties, maar het gaat ook om kennis van de risk appetite en de behoeften van de eindbeleggers. Sommige fondsbeheerders spelen hier goed op in, andere niet. De grootte van de markt is al ter sprake gekomen. Als meer beleggers de ILS-markt willen betreden is er dan een plafond, of zullen nieuwe producten met nieuwe verzekeringsrisico s op de markt komen? Wells: De volledige herverzekeringsmarkt wordt op circa $300 miljard geschat, hoewel alleen een gedeelte hiervan geschikt is voor beleggers. De lagere risicolagen, waarin de kans groot is dat een uitbetaling getriggerd wordt, stellen de beleggers bloot aan te veel volatiliteit. De hogere lagen geven soms te weinig rendement om de doelstellingen van beleggers te realiseren. In zijn geheel is circa 40% van de totale herverzekeringsmarkt geschikt voor een transitie naar de ILS-markt, wat neerkomt op zo n $120 miljard, ontwikkelingslanden niet meegerekend. Wij zien nu dat Chinese, Indiase en Koreaanse risico s naar de markt komen. Er is dus ruimte voor groei. divet: Klopt, sommige brokers hebben $150 miljard genoemd, maar dat lijkt een te hoog cijfer. $120 miljard is inderdaad realistischer. Er is verdere marktontwikkeling mogelijk. Niet alleen bij opkomende markten, maar ook in bepaalde delen van de ontwikkelde wereld worden nog weinig verzekeringen gekocht tegen catastrofes, zoals in Japan, waar maar 1% van de mensen zich verzekert tegen aardbevingen. Oudere business lines kunnen ook herontwikkeld worden. Wellicht is het een langetermijnproces: als er meer beleggers komen, kunnen verzekeraars efficiënter opereren, wat leidt tot goedkopere verzekeringen, waardoor mensen in bijvoorbeeld japan zich wél gaan verzekeren, waardoor de markt groeit, enzovoort. Is dat een reële verwachting? Lohmann: Dit gebeurt al. De prijs voor catastroferisico in Florida, overigens een sterk gereguleerde markt, is de laatste drie, vier jaar al flink gedaald, wat tot meer vraag heeft geleid. Er is dus ruimte voor groei, maar zelfs met $120 miljard blijft het een kleine markt. Stahel: Groei is inderdaad mogelijk, vooral voorbij de CATruimte. Efficiënte prijsvorming is hierbij van belang. Er moet consensus over een soort van marktevenwicht komen: als koersen te hoog staan zullen beleggers naar andere categorieën overstappen, als ze te laag staan, stappen ze weer in de ILS-markt in. Ik ben benieuwd hoe snel we dit punt zullen bereiken. De drijfveer achter de snelheid waarmee we > dirk Lohmann is chairman en Managing Partner bij Secquaero advisors, Investment advisors van Schroders. Secquaero advisors heeft ruim usd 1,5 miljard aan ILS-strategieën onder beheer. Lohmann heeft ruime ervaring in het werken met en het innoveren van securitisaties van verzekeringen. In 1993/94 onderhandelde en plaatste hij persoonlijk de eerste non-life ILS-transactie (KoVer). Lohmann heeft 34 jaar ervaring in management en verzekeringen en heeft hiervoor bij Hannover re, Zurich financial Services en converium gewerkt. Lohmann is daarnaast niet-uitvoerend bestuurder van Securis I fund (ILS Hedge fund). FINANCIAL 25

5 // RONDE TAFEL InsurAnCe LInked securities > Michael Stahel is sedert juni 2012 partner en portefeuillemanager van LGt Insurance- Linked Strategies en verantwoordelijk voor de beleggingsstrategie. Voor LGt capital Partners was Stahel Hoofd van de Insurance-Linked Investments afdeling bij clariden Leu van 2006 tot daarvoor bekleedde hij gedurende 8 jaar verschillende posities bij Swiss re in Zurich en Londen. Stahel heeft een Ba in economie van de universiteit van Zürich in toegepaste Wetenschappen en een MBa in corporate finance van rochester university (new York). Stahel heeft verscheidene publicaties op zijn naam staan. naar een evenwichtsmarkt gaan, zal bepaald worden door events. Als er de komende jaren geen events zullen zijn, komen we er erg snel. Als er ergens ontwrichting ontstaat zal het langer duren. Zonder events zullen we het glazen plafond ergens tussen de 18 tot 24 maanden bereiken. Lohmann: De markt groeit best snel. Zo lanceerde de Chinese overheid in april dit jaar, met China Re, een fonds ( pool ) om aardbevingsrisico voor woningen te verzekeren. In China is op het meeste residentiële vastgoed geen aardbevingsverzekering afgesloten. Iemand van China Re vertelde mij dat er duizend miljard dollar aan waarde is blootgesteld aan aardbevingsgevaar, in alleen de residentiële markt. Dat is dus exclusief industrieel en commercieel vastgoed, dat al helemaal niet wordt verzekerd. takken-somers: Zolang het opkomende markten zijn, zal een pensioenfonds er niet snel instappen. Er zijn hier verschillende issues te overwinnen, zoals bijvoorbeeld governance en kennis van bouwkwaliteit. Ik ben wel geïnteresseerd in de wijze waarop deze markt zich gaat ontwikkelen en hoe wij de mensen en bedrijven daar kunnen helpen zichzelf te verzekeren. Lohmann: Het is interessant dat na 2011, het op een na duurste jaar in termen van catastrofeverliezen, het kapitaal door de (her)verzekeraars niet op de kapitaalmarkten werd opgehaald, maar via ILS-fondsen en andere gestructureerde producten. De wijze waarop kapitaal bij de (her)verzekeraars komt is dus veranderd, ik denk permanent. takken-somers: Herverzekeraars kunnen diverse andere soorten risico s op het boek nemen. Deze moeten tegenwoordig wel sterk gekapitaliseerd zijn, dus ik verwacht dat de kleine herverzekeraars het toneel zullen verlaten of overgenomen worden. Verder verwacht ik dat, in geval van catastrofes, het geld sneller doorstroomt door de keten. Wells: Over doorstroming gesproken: sommige beleggers zeggen weleens dat ze pas na een event willen instappen, wanneer de spreads weer groter worden. Dat zal in de huidige stand van de ILS-markt te laat zijn, omdat pensioenfondsen en andere kapitaalkrachtige beleggers die al belegd zijn, in staat zijn om direct na events in te stappen. Stahel: Precies. Er was een muur tussen de herverzekeringsen kapitaalmarkt en die muur is neergehaald. Geld vloeit nu vrijelijk, inderdaad ook na events. Hier raken we een belangrijk punt. Als de muur weg is, kan het geld ook zo weer uit de ILS-markt stromen. En weer terugkomen natuurlijk. Ziehier het evenwichtsdenken waar ik het eerder over had. Als geld nu inderdaad makkelijker in- en uitstroomt, vinden (her)verzekeraars dat dan wel prettig? Willen ze geen stabiele beleggingspools? Lohmann: In de eerste fases waren het de professionele herverzekeraars. Toen kwamen de grote bedrijven, en nu zien we zelfs kleinere bedrijven die nooit eerder obligaties hebben uitgegeven de markt op komen. Hetzelfde zien we aan de koperskant. Ook hier stappen nu kleinere beleggers in, family offices, zelfs particuliere beleggers. Kleinere partijen stoppen, vaak met private placements, een teen in het water van deze markt. Naast het traditionele herverzekeren willen ze ook graag toegang hebben tot deze markt, in de zin van: wij weten niet hoe de toekomst zich precies gaat ontwikkelen, dus kunnen we er maar beter bij zijn. Je hebt dan specialisten nodig om het kaf van het koren te scheiden. Ja, ik breek opnieuw een lans voor de ILS-beheerders. Wells: Wij hebben dezelfde ervaring. Het is als beheerder belangrijk direct contact te hebben met middelgrote en kleine verzekeraars die ook kapitaal willen ophalen. Onze joint venture partner Amlin heeft veel van die directe contacten opgebouwd, waarvan Leadenhall kan profiteren. Daarnaast geeft deze relatie met Amlin Leadenhall toegang tot second opinions bij due diligence processen, waarmee onaantrekkelijke beleggingen kunnen worden vermeden. divet: De kleinere bedrijven zullen hun risico s willen spreiden door zowel zaken te doen met verschillende ILSbeheerders als met de traditionele herverzekeraars, voor het geval een ILS-beheerder van het toneel mocht verdwijnen. 26 FINANCIAL

6 Toezicht wordt steeds belangrijker en zwaarder. Verandert dit de dynamiek in deze markt? divet: Ja, vooral Solvency II in Europa, maar ook elders. Verzekeraars moeten hun kapitaal versterken en kunnen dat via de traditionele herverzekerings- of de ILS-markt doen. Dit zal de ILS-markt helpen zich verder te ontwikkelen. Daarnaast zullen er nieuwe spelers op de markt komen, door de verwachte consolidatie in de verzekeringsbranche, als gevolg van Solvency II. Een aantal spelers in bijvoorbeeld Frankrijk, is nu te klein om voldoende kritische omvang te hebben. Stahel: Klopt, regelgeving heeft ons geholpen, verzekeraars moeten hun piekrisico s beter managen en gaan daarvoor hedges regelen. Het is interessant dat ILS-beheerders hiervoor nog niet echt gelobbyd hebben. Het is overigens een kwestie van tijd voordat de ILS-beheerders zich gaan groeperen om hun gezamenlijke mening naar buiten te brengen en regelgevers te helpen met additionele informatie over de markt. Lohmann: Er zijn ook bij overheden risico s die ze eigenlijk niet kunnen dragen, bijvoorbeeld het overstromingsrisico in de VS, dat door de federale overheid wordt gefinancierd. Dat kan uiteindelijk ook op de ILS-markt komen. Dit is weliswaar geen extra toezicht, maar wel een aanpalende trend in de maatschappij, namelijk derisking. Wells: Wat hier in het verlengde van ligt is de wens van de Britse overheid om van Londen het CAT-centrum van de wereld te maken. Regulering gaat dus niet één kant op. Er zijn overheden die zeggen dat deze markt ontwikkeld moet worden, om het transfereren van risico s in de maatschappij efficiënt te kunnen laten verlopen. takken-somers: Door regelgeving moeten wij steeds meer in control zijn. Op dit moment worden we voor deze markt niet geconfronteerd met extra eisen van de toezichthouder. Hoewel de keten transparanter kan worden, is ILS overigens niet moeilijk uit te leggen. Lohmann: In het algemeen heerst er vanuit het perspectief van beleggers en toezichthouders een negatieve houding visà-vis alternatieve beleggingen. En ons product is Verzekeraars moeten hun kapitaal versterken en kunnen dat via de traditionele herverzekerings- of de ILS-markt doen. Dit zal de ILS-markt helpen zich verder te ontwikkelen. gestructureerd en valt hier dus ook onder, hoewel het ook als obligatieproduct kan worden gezien. Door alternatieve beleggingen als riskant te zien, worden vaak de voordelen ervan, vooral in portefeuillecontext, over het hoofd gezien. Hier moet de ILS-lobby, als die er komt, voor meer educatie zorgen. In Duitsland beleggen pensioenfondsen er niet in, want het zou te riskant zijn. Zij beleggen uiteindelijk in iets wat volgens mij meer risico s heeft, maar dat terzijde. takken-somers: Ik denk niet dat het gaat om een specifiek ILS-probleem, maar om alternatives in het algemeen. De uitdaging is educatie en nog eens educatie, aan met name besturen van pensioenfondsen en toezichthouders. Wat betreft de huidige marktomstandigheden zijn er twee trends: toegenomen interesse en het recent uitblijven van grote events. Welke van de twee is de belangrijkste reden voor de lage spreads op dit moment? Wells: De ILS-markt bestaat uit twee delen: de CAT bonds en de private placements. De laatste jaren zijn de spreads tussen beide wat gaan divergeren. Prijzen van CAT bonds zijn omhoog gegaan, en yields dus naar beneden. Yields op private placements zijn minder gedaald. Het laatste kwartaal hebben we echter een contraire beweging gezien: yields op CAT bonds zijn omhooggegaan en die van private placements naar beneden. Dé vraag is natuurlijk of beleggers voldoende worden gecompenseerd voor de huidige risico s. Bij de CAT bonds waarschijnlijk niet, bij de private placements wel, ook omdat hiermee een beter gediversifieerde portefeuille kan worden samengesteld. > eveline takken-somers is sinds 2012 hoofd van de Insurance Linked Investments afdeling binnen PGGM. In deze functie is zij verantwoordelijk voor het algehele management van het Insurance portfolio, momenteel 2,5 miljard. Ze begon bij PGGM in 2005 en heeft verschillende posities bekleed op het gebied van externe manager selectie. takken-somers heeft een MSc in econometrie van de Vrije universiteit amsterdam. FINANCIAL 27

7 // RONDE TAFEL InsurAnCe LInked securities > john Wells heeft Leadenhall capital Partners opgezet in 2008 als een joint venture met de Lloyds of London verzekeraar amlin Plc. Vanaf 2000 was hij als oprichter van Swiss re financial Products betrokken bij de ontwikkeling van de markt voor cat Bonds. Voor de Swiss re periode was Wells Managing director van Greenwich natwest en hierbij 20 jaar werkzaam in investment banking bij de natwest group, waarvan 5 jaar in tokio. Wells is afgestudeerd aan de universiteit van cambridge. divet: De toestroom van beleggers heeft druk op de spreads gelegd, maar veel druk komt ook van de traditionele herverzekeraars zelf, niet van meer belegd vermogen van ILS-beheerders. Stahel: Er zijn twee visies, die van de eindbelegger en die van de ILS-beheerder. Wij, als beheerder, vinden nog waarde in zowel de CAT bonds als de collateralized herverzekeringen in het private domein. De toegevoegde waarde van CAT bonds is liquiditeit, de voordelen van collateralized herverzekeringen zijn diversificatievoordelen en hogere yields, althans nu, vergeleken met CAT bonds. zijn er wat betreft portefeuilleconstructie met CAT bonds en private placements nog niet-behandelde issues? Stahel: Nog een punt: soms spreken wij beleggers die CAT bonds prefereren vanwege de liquiditeit, terwijl ze zelf langetermijnbelegger zijn en die liquiditeit eigenlijk niet nodig hebben. We moeten die beleggers dan met veel overredingskracht overtuigen dat we het in het geval van private deals niet hebben over een illiquiditeit die vergelijkbaar is met bijvoorbeeld private equity. Private placements lopen bij ons twaalf maanden. Er is dus op gezette tijden liquiditeit, ruim voldoende voor alle langetermijnbeleggers. Met private placements zijn de voordelen, zoals hogere yields en tailormade transacties, groter dan de nadelen van illiquiditeit. Wells: Daar ben ik het mee eens, hoewel sommige pensioenfondsen de liquiditeit niet nodig hebben, hanteren een aantal van hen toch bepaalde liquiditeitsvereisten, waarbij zij private placements als illiquide bestempelen. Vanuit het performance-oogpunt is dit een fout: deze fondsen geven zo de voordelen van private placements op. Sommige institutionele beleggers willen zelfs UCITS-achtige constructies, bijvoorbeeld onder druk van toezichthouders, maar ook dit kost rendement. Wellicht moet er onderscheid worden gemaakt tussen ervaren en minder ervaren ILS-beleggers. De laatste willen met CAT bonds een teen in het water steken. ze kunnen dit dan nog snel terugdraaien als het toch niet bevalt. Met CAT bonds weet de belegger bij een trigger ook precies wat er gebeurt. Er hoeven geen juristen met het event, en de precieze schade die eruit voortkomt, aan de gang. Lohmann: De prijsvorming is ook een issue. Met CAT bonds hebben we koersen uit de markt en ik denk dat de markt die over het algemeen goed inschat. Bij private placements is de koersvorming een issue. Hoe waarderen we die bijvoorbeeld na een event? Waardering heeft te maken met waarderings/risicomodellen. Het toezicht eist ook dat beleggers weten wat er in hun portefeuille zit, welke risico s eraan kleven en wat het waard is. Hoe diep moeten beleggers de modellen begrijpen? divet: Risico s van events zijn lastig in te schatten. Maar er moet een model zijn, met veronderstellingen. De vraag is of kopers en verkopers dezelfde informatie hebben en daardoor ook vergelijkbare modellen. Ik denk dat beide momenteel met redelijk vergelijkbare modellen werken, waarbij de input van experts komt. Wells: Modellen geven een richtlijn voor de beleggingsrisico s en zijn goed voor vergelijkingen van dezelfde soorten events en dezelfde typen verzekeraars, maar zijn minder geschikt om verschillende soorten catastrofes met elkaar te vergelijken. Het is van belang dat beleggers niet blindelings op de risicomodellen vertrouwen. De beleggers moeten in-house experts hebben (of experts inhuren) die de zaken op een verzekeringstechnische en actuariële wijze kunnen beoordelen. takken-somers: De uitdaging is wederom het krijgen van goede informatie, dus ook van fondsbeheerders. Als we die niet krijgen, willen wij geen zaken doen. Wat modellen betreft zijn sommige risico s moeilijker te modelleren dan andere. Terrorisme is hiervan een goed voorbeeld. Wij proberen de portefeuille zo puur mogelijk te houden, met daarin alleen risico s van natuurcatastrofes. 28 FINANCIAL

8 Lohmann: De discussie over de kans op natuurrampen is een esoterische discussie. De resultaten van deze modellen en de praktijk liggen vaak mijlenver uit elkaar, ziehier het modelrisico. Daarom krijgt de markt niet de modeloutput als premie, het krijgt meer dan dat. In de praktijk zien we weleens dat er producten opportunistisch worden gelanceerd, in de zin dat de pricing initieel gebaseerd is op modeloutput en dat de markten daarna maar moeten bepalen wat de echte prijs is. Soms realiseert de markt zich pas later wat de risico s echt zijn, waarna de koersen zich aanpassen. Wells: Dit punt komt ook terug op het kopen van de index. Er zijn CAT bonds die niemand koopt. Dit suggereert dat een belegger sowieso niet direct in de index moet zitten, aangezien deze afwijkt van de optimale modelportefeuille. Takken-Somers: Ik ben hier niet zeker van. Het hangt ook van de prijs af. Ja, er kan een slecht gemodelleerde CAT bond in de index zitten. Het gaat erom of het potentiële verlies hiervan opweegt tegen de lagere beheerskosten, die cumuleren over de tijd. Stahel: Waar het ook om gaat is dat de maatschappij in staat wordt gesteld zich te verzekeren, tegen wel of niet modelleerbare risico s. Denk aan een meteorietinslag in een grote stad. Hoe kunnen wij het efficiënt inrichten zodat enerzijds dit soort risico s verzekerbaar zijn en anderzijds de risico s van een event ook gedragen kunnen worden? Takken-Somers: Klopt, maar zijn de herverzekeraars niet beter geëquipeerd om dit soort risico s te dragen dan beleggers in de ILS-markt? Stahel: Dat doen herverzekeraars ook. Zij hebben dit soort grote risico s altijd op hun boek genomen. Maar alle risico s volledig dragen kan gevaarlijk zijn. De herverzekeraars moeten uiteindelijk voor hun eigen klanten kunnen zorgen. Wij moeten er vervolgens voor zorgen dat beleggers de juiste risicocompensaties krijgen. Is het onderscheid tussen door mensen gemaakte (man-made) en natuurlijke catastrofes nog van belang? En wat te zeggen van andere risico s, zoals levenrisico? Stahel: Wij menen dat de ILS-markt alleen een rationale heeft voor risico s die veel kapitaalbeslag hebben. Door mensen veroorzaakte rampen neigen hier niet onder te vallen. De gevolgen van een vliegtuigramp of een grote brand in een olieraffinaderij kunnen kostentechnisch ver reiken, maar meestal niet zo ver dat ze geschikt zijn voor een gestructureerd product. Als we het doen, dan maakt het een onderdeel uit van een bredere private transactie. Levenrisico kan een interessant onderwerp zijn. Sterker nog, we alloceren naar de extreme kant van sterfterisico, maar alleen in open-end fondsen. In alle mandaten die we nu hebben, is levenrisico uitgesloten, omdat de meeste pensioenfondsen levenrisico als onderdeel van hun gewone businessrisico beschouwen, dat niet moet worden verweven met vermogensbeheer. Divet: Daar ben ik het mee eens, wij hebben het levensegment ook alleen in onze publieke fondsen, niet in onze mandaten. We zien in de fondsen wel dat het toevoegen van levenrisico interessant is vanuit een diversificatieperspectief. Takken-Somers: De vraag is: hoeveel wil een belegger zijn diversifier diversifiëren? Waarom zou een belegger een ILSallocatie van tussen de 1 tot 4% willen vermengen met door mensen veroorzaakte rampen en extreme sterfte? Man-made risico s zijn vaak moeilijker te modelleren en leveren een lager rendement op. Een portefeuille moet niet te veel verrassingen bieden en doen waarvoor hij bedoeld is. Voor een pensioenfonds hoeven man-made disasters en levenrisico blijkbaar niet aan de portefeuille te worden toegevoegd. Maar ze zijn voor de beheerders wel mooie diversifiers, om betere track records mee te behalen. Lohmann: Er is inderdaad beperkte belangstelling voor man-made risico s. We moeten hier de risico s kunnen begrijpen en eerlijk gezegd, verder dan een gissing komen we niet. Op andere vlakken kunnen er meer mogelijkheden zijn, als je tenminste op zoek bent naar een beetje meer diversificatie, bijvoorbeeld het levenrisico. Hier is ruimte voor pensioenfondsen om in te beleggen. Ik zie geen grote mogelijkheden in extreme sterfterisico s, die erg hoog geprijsd zijn. De levenindustrie heeft grote financieringsbehoeften. Het is nog geen grote markt, maar kan dat wel worden. Dergelijke risico s zijn, tot slot, interessant omdat ze negatief gecorreleerd zijn met de verplichtingen van een pensioenfonds. Wells: Mee eens. Beleggingen in levenrisico lopen schade FINANCIAL 29

9 // RONDE TAFEL Insurance Linked Securities op als er bijvoorbeeld een pandemie plaatsvindt. Pensioenfondsen zien een belegging hierin als een natuurlijke hedge : als er meer sterfte is, leiden zij verlies op hun levenrisico-beleggingen, maar tegelijkertijd worden hun pensioenverplichtingen ook kleiner. Wij beheren een levenrisicofonds, met momenteel een rendement tussen de 3 en 4%, wat, in vergelijking met het rendement van CAT bonds, op een risicogecorrigeerde basis aantrekkelijk is. Hebben jullie ter afsluiting nog iets toe te voegen? Wells: Het is wellicht belangrijk om nog even stil te staan bij de mogelijke gevolgen van een groot event. Als het verlies van een dergelijk event binnen het verwachtingspatroon van beleggers en beheerders blijft (bijvoorbeeld een orkaan als Katrina), zal er, wellicht contra-intuïtief, meer ILS-kapitaal instromen. Het scenario zou echter volledig anders kunnen lopen als er zich een event voordoet dat niet op de radar van de belegger staat (bijvoorbeeld de aardbeving in Nieuw- Zeeland in 2011). Stahel: Ons mandaat is te alloceren naar beleggingen van het type event-driven insurance-linked. Onze beleggers vinden de lage correlaties hiervan aantrekkelijk. Deze lage correlaties bestaan niet bij bedrijfsobligaties van (her)verzekeraars, die wel verbonden zijn met de actuele marktrisico s. Onze klanten hebben zelf goed gemanagede teams om dit soort bedrijfsobligaties te beoordelen en selecteren in hun portefeuilles. Lohmann: Inderdaad, bedrijfsobligaties van verzekeraars hebben een positieve correlatie met de standaardobligaties in de portefeuille van de belegger. De vraag is verder of onafhankelijke beheerders, niet verbonden aan een (her) verzekeraar, beter zijn dan de gebonden ILS-beheerders. Er zijn argumenten pro en contra. Takken-Somers: Klopt, gebonden beheerders zijn meestal verbonden aan de grotere partijen, waar meer expertise, bijvoorbeeld met catastrofemodellering, aanwezig is. Grotere partijen kunnen ook transacties efficiënter uitvoeren. Nadelen van het verbonden model kunnen de asymmetrische informatie en ongelijke belangen zijn. Deze zaken moeten goed geregeld worden. Divet: Ik ben het met de vorige sprekers eens wat betreft de voor- en nadelen. Hoe zwaar deze wegen, zal van het type belegger afhangen. «Wilt u zien wat de deelnemers van de Ronde Tafel ILS vonden? Bekijk dan onze video op de website: Conclusie De ILS-markt wordt door beleggers aantrekkelijk gevonden door de lage correlaties en het ontbreken van duration risk. Toch staan diverse beleggers nog langs de zijlijn. De deelnemers aan de Ronde Tafel geven hiervoor diverse redenen. Ten eerste is de markt nog relatief jong en onbekend. Daarnaast belemmert de nog beperkte marktomvang vooral de grote beleggers om in te stappen. Verder wordt de categorie door sommige beleggers geplaatst in het vakje van de alternatieve beleggingen, die, terecht of onterecht, in een negatief daglicht staan. Sommige beleggers menen dat de keten van sponsor tot belegger nog niet helemaal efficiënt is en dat er nog ruimte is voor kostenverlagingen. Tot slot is er nog een bepaalde groep beleggers die graag in wil stappen, maar nog wacht op een idealer moment, namelijk als de spreads weer wat groter zijn. Wellicht kan de ILS-markt vooruit worden geholpen als er meer betaproducten komen, zo opperde een van de deelnemers aan de Ronde Tafel. De meeste ILS-beheerders waren het hier overigens niet mee eens, omdat expertise noodzakelijk is om de juiste deals te kunnen doen. Hoe dan ook, de ILS-markt groeit en wordt langzaam volwassen. Er is nog ruimte voor groei, omdat diverse delen van de wereld nog onderverzekerd zijn tegen natuurrampen. Ook de opkomende markten kunnen nog voor groei zorgen. 30 FINANCIAL

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten.

Verder zien. Meer weten. Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Vastgoed in ALM context

Vastgoed in ALM context Vastgoed in ALM context april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Nieuw uitgevoerde ALM analyses... 4 2.1 Huidige economische basisset... 4 2.2 Direct OG in goed gespreide portefeuille... 5 2.3 Beursgenoteerd

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening

Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening Beschrijving Rens Vos is vermogensbeheerder bij de Veerbank. Hieronder staan vijf situaties rondom informatievoorziening die hij heeft meegemaakt.

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Beschrijving Met de invoering van de MiFID veranderen ook de eisen die aan financiële instellingen worden gesteld. Instellingen moeten aan deze eisen voldoen

Nadere informatie

Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten

Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten CLAVIS Vermogensstructurering Directievoering Trustdiensten Vermogensbeheer (Infra)structuur Vermogensplanning Transactiebegeleiding

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies De Vries Investment Services is een onafhankelijk en objectief beleggingsadvieskantoor. Wij begeleiden beleggers bij het realiseren van hun financiële doelstellingen en bieden een service die banken niet

Nadere informatie

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Consumentenbrief beleggingen van Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Introductie Een groot aantal brancheorganisaties waaronder DSI, DUFAS, NVB, VBA en VV&A hebben het initiatief genomen om Consumentenbrief

Nadere informatie

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Inleiding Onze risicoprofielen 1. Wat is een risicoprofiel? 2. Wat zijn vermogenscategorieën? 3. Welke risicoprofielen gebruiken wij? Uw risicoprofiel 4.

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013 Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's Joost Driessen 26 maart 2013 Illiquide assets voor lange-termijn beleggers? David Swensen, CIO Yale endowment: "Accepting illiquidity

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

PGGM Infrastructuur. Een aparte beleggingscategorie. 11 december 2014. Presentatie voor IVP Instituut voor Pensioeneducatie

PGGM Infrastructuur. Een aparte beleggingscategorie. 11 december 2014. Presentatie voor IVP Instituut voor Pensioeneducatie PGGM Infrastructuur Een aparte beleggingscategorie Presentatie voor IVP Instituut voor Pensioeneducatie 11 december 2014 Disclaimer Dit document wordt u ter informatie aangeboden en vormt geen advies,

Nadere informatie

Theta Legends Fund Unieke toegang tot legendarische beleggingsfondsen

Theta Legends Fund Unieke toegang tot legendarische beleggingsfondsen Theta Legends Fund Unieke toegang tot legendarische beleggingsfondsen Theta Legends Fund Theta Legends Fund is een fund of hedge funds met de volgende kenmerken: Toegang. Theta Capital geeft toegang tot

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Vermogensbeheer Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later. Dat is de belofte van uw pensioenfonds aan uw deelnemers. Verder gaan is nu zorgen voor

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid Beleggingsbeleid Ardanta Het beleggingsbeleid van Ardanta is uitbesteed aan de afdeling Financial Markets van ASR Nederland. Jaarlijks stellen wij het beleid in samenspraak met deze afdeling vast, waarna

Nadere informatie

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA Verklaring van Beleggingsbeginselen Joachim Aelvoet CBFA 17 maart 2011 Onderzoek 29 IBP's +/- 4,5 miljard euro vermogen +/- 100.000 aangeslotenen methode: eerste analyse individueel gesprek conclusies

Nadere informatie

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Amsterdam, 29 maart 2006 Nederlanders zijn het best bekend met duurzame beleggingsfondsen. Dat blijkt uit onderzoek

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

Beleggen op uw manier

Beleggen op uw manier Beleggen op uw manier 2 Professioneel beleggen U wilt uw vermogen snel laten groeien; sneller dan op een spaarrekening. U durft daarbij risico te lopen, maar u houdt wel graag zelf de controle over uw

Nadere informatie

Alternatives vanuit een ALM perspectief

Alternatives vanuit een ALM perspectief Alternatives vanuit een ALM perspectief Inleiding Het doel van een ALM studie is om tot een integraal premie-, indexatie- en beleggingsbeleid te komen. Onder beleggingsbeleid werd, tot een aantal jaren

Nadere informatie

Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur.

Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur. Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur. Grontmij N.V. 2 Opgericht in 1915 Missie: Leading Europa 350 kantoren 4 business lines Planning

Nadere informatie

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd.

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Beleggen

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 1 Derde kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten De plannen van de ECB hebben hun uitwerking op de financiële markten niet gemist. De rente op de obligatiemarkten

Nadere informatie

Beleggingsmodel Fondsen

Beleggingsmodel Fondsen Beleggingsmodel Fondsen De meest comfortabele manier van beleggen Steeds afgestemd op het actuele beursklimaat Keuze uit verschillende risico s en rendementen Gecombineerde beleggingsexpertise van ABN

Nadere informatie

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt FEBRUARI 2016 www.dmfco.nl Met de toenemende beleggingen van Nederlandse pensioenfondsen in Nederlandse hypotheken kent de hypotheekmarkt nu drie

Nadere informatie

VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 12 MEI 2015 AMSTERDAM

VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 12 MEI 2015 AMSTERDAM VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 12 MEI 2015 AMSTERDAM Inhoud 1. Introductie DoubleDividend Management B.V. 2. Kenmerken DD Property Fund N.V. (voorheen: ActivInvestor Real Estate N.V.) & beleggingsproces

Nadere informatie

De zoektocht naar rendement: een hernieuwde opleving van alternatives?

De zoektocht naar rendement: een hernieuwde opleving van alternatives? De zoektocht naar rendement: een hernieuwde opleving van alternatives? Nu de rente op obligaties volledig opgedroogd lijkt te zijn, staatsleningen en ook zelfs sommige bedrijfsleningen een negatieve rente

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: OVER WELKE THEMA S KRIJG JE DE MEESTE VRAGEN IN DE PRAKTIJK? A B C D Rendement vs Risico Timing Liquiditeit

Nadere informatie

Methodiek Nominaties Gouden Stier 2015

Methodiek Nominaties Gouden Stier 2015 Methodiek Nominaties Gouden Stier 2015 September 2015 AF Advisors Content - Introductie - Nominatiemethodiek op hoofdlijnen - Methodiek Beste Beleggingsfonds - Methodiek Beste Duurzame Beleggingsfonds

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2013 Portfolio Management Ostrica BV Februari 2013 Rendementsverwachtingen Ostrica 2013 In dit document wordt een onderbouwing gegeven van de rendementsverwachtingen

Nadere informatie

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN Banque de Luxembourg biedt u haar expertise aan op het gebied van vermogensbeheer. Door ons een

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Amsterdam, 21 januari 1997 Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in 1996 gegroeid

Nadere informatie

investment academy BNPP IP Campus Welkom bij de Investment Academy

investment academy BNPP IP Campus Welkom bij de Investment Academy investment academy Welkom bij de Investment Academy OpleIdIngen voor pensioenfondsbestuurders In 2013 investment academy Investment Academy Kennis en deskundigheid met u delen BNP Paribas Investment Partners

Nadere informatie

Advies Commissie Parameters

Advies Commissie Parameters Advies Commissie Parameters Voorstel tot herziening van verwachte rendementen Sprenkels&Verschuren Maart 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document of een deel

Nadere informatie

Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt

Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt CLAVIS Vermogensstructurering Directievoering Trustdiensten Vermogensbeheer (Infra)structuur Vermogensplanning Transactiebegeleiding

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop Interview Alex Wynaendts, Aegon Tekst: Martin Voorn Kop (suggestie 1:) Globalisering kan financiële markten hard raken (suggestie 2:) Verzekeren is lokale kennis wereldwijd inzetten (suggestie 3:) Globalisering

Nadere informatie

1 6 J A N U A R I 2 0 1 2 FONDSHUIS

1 6 J A N U A R I 2 0 1 2 FONDSHUIS FO NDSHUIS PERFORMANCE ANALYSE 1 6 J A N U A R I 2 0 1 2 Beleggingsstrategie Management Strategie De kracht van de beleggingsstrategie is het accumuleren van rendementen tijdens stijgende markten, in welke

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Persbericht Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Zeist, 28 februari 2013 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

BI CARMIGNAC PATRIMOINE

BI CARMIGNAC PATRIMOINE BI CARMIGNAC PATRIMOINE Beleggingsdoelstelling Het compartiment belegt in het fonds Carmignac Patrimoine A (acc) EUR (ISIN: FR0010135103). Dit fonds behoort tot de categorie gediversifieerd en heeft als

Nadere informatie

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES ONDERZOEK NAAR VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES NOVEMBER 2014 Met dank aan: Naar aanleiding van het besluit van BlackRock om per 31 december 2014 de Funds of ishares op te heffen

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

Nieuwe inzichten voor ALM analyse naar aanleiding van de krediet crisis

Nieuwe inzichten voor ALM analyse naar aanleiding van de krediet crisis Nieuwe inzichten voor ALM analyse naar aanleiding van de krediet crisis Peter Vlaar Hoofd ALM modellering APG VBA ALM congres 5 november 2009 Agenda Karakteristieken van de kredietcrisis? Hoe kunnen we

Nadere informatie

Media Relations. UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange

Media Relations. UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange Media Relations 27 januari 2016 Persbericht UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange UBS is hiermee gelijk goed voor 25% van het totale aantal ETF s genoteerd in Amsterdam

Nadere informatie

Tactische Asset Allocatie

Tactische Asset Allocatie Tactische Asset Allocatie Enno Veerman Volendam, 2 maart 2012 Tactische Asset Allocatie (TAA) Strategische Asset Allocatie (SAA): portefeuille samenstellen op basis van lange-termijn voorspellingen TAA:

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan?

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan? Beleggen in 2013 1. Op 18 december publiceerden wij een gedachtewisseling over beleggen in 2013. Op basis hiervan hebben wij in ons team onze visie op beleggen voor het nieuwe jaar opgesteld. De Andreas

Nadere informatie

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen WMP heeft zowel de UN PRI als de UN Global Compact getekend Wealth Management Partners is actief als vermogensbeheerder en vermogensregiseur (investment

Nadere informatie

Strategy Background Papers

Strategy Background Papers november 2013 Beleggen in vastgoed Huurder of eigenaar, iedereen krijgt in het dagelijkse leven te maken met vastgoed. De meeste eigenaars van een huis zien hun woning meer als een vorm van comfort dan

Nadere informatie

EMPEN C REDIT L INKED N OTE

EMPEN C REDIT L INKED N OTE EMPEN C REDIT L INKED N OTE per juli 2011 Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico De Europese rente staat momenteel op

Nadere informatie

World Wealth Report 2012: schaalbaarheid essentieel voor behalen groeidoelstellingen en verbeteren klantrelaties

World Wealth Report 2012: schaalbaarheid essentieel voor behalen groeidoelstellingen en verbeteren klantrelaties World Wealth Report 2012: schaalbaarheid essentieel voor behalen groeidoelstellingen en verbeteren klantrelaties Modernisering van bedrijfsmodellen is nodig voor meer flexibiliteit en om aan groeidoelstellingen

Nadere informatie

BI CARMIGNAC PATRIMOINE A EUR ACC

BI CARMIGNAC PATRIMOINE A EUR ACC BI CARMIGNAC PATRIMOINE A EUR ACC Beleggingsdoelstelling Het interne beleggingsfonds belegt in het fonds Carmignac Patrimoine A EUR acc (ISIN: FR0010135103). Dit fonds behoort tot de categorie gediversifieerd

Nadere informatie

VBA ALM Congres. ALM + Risk Budgeting binnen een verzekeraar. Otto Veldt. Directeur Balansmanagement Eureko

VBA ALM Congres. ALM + Risk Budgeting binnen een verzekeraar. Otto Veldt. Directeur Balansmanagement Eureko VBA ALM Congres ALM + Risk Budgeting binnen een verzekeraar Otto Veldt Directeur Balansmanagement Eureko 1 Agenda Aansturing Verzekeraar Ontwikkeling ALM Risk Budgeting Conclusies 2 Verzekeraar vs pensioenfonds

Nadere informatie

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten UW MENSEN, UW KAPITAAL Beleggingsinformatie 2 Life Cycle beleggen Vrij beleggen Rendement en risico s 4 6 8 Kosten 9 Beleggingsinformatie Hoe werkt het beleggingspensioen van Cappital? In de pensioenregeling

Nadere informatie

HEFBOOMPRODUCTEN (FACTOR CERTIFICATEN) NYSE Euronext in samenwerking met Commerzbank. NYSE Euronext. All Rights Reserved.

HEFBOOMPRODUCTEN (FACTOR CERTIFICATEN) NYSE Euronext in samenwerking met Commerzbank. NYSE Euronext. All Rights Reserved. HEFBOOMPRODUCTEN (FACTOR CERTIFICATEN) NYSE Euronext in samenwerking met Commerzbank NYSE Euronext. All Rights Reserved. Gestructureerde producten markt van NYSE Euronext NYSE Euronext Brussel NYSE Euronext

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

FONDSHUIS PERFORMANCE ANALYSE. Armgard Investment Management. 31 december 2011

FONDSHUIS PERFORMANCE ANALYSE. Armgard Investment Management. 31 december 2011 Specialist in Vermogensbeheer PERFORMANCE ANALYSE feb-02 aug-02 feb-03 aug-03 feb-04 aug-04 feb-05 aug-05 feb-06 aug-06 feb-07 aug-07 feb-08 aug-08 feb-09 aug-09 feb-10 aug-10 feb-11 aug-11 Beleggingsstrategie

Nadere informatie

De LifeCycle Mix bij Mijn Pensioen. LifeCycle Mix (LCM): online oplossing met maximale transparantie en gemak

De LifeCycle Mix bij Mijn Pensioen. LifeCycle Mix (LCM): online oplossing met maximale transparantie en gemak De LifeCycle Mix bij Mijn Pensioen LifeCycle Mix (LCM): online oplossing met maximale transparantie en gemak Gespecialiseerd team onderhoudt en ontwikkelt LCM WWW.INGIM.COM 2 ING INVESTMENT MANAGEMENT

Nadere informatie

Orderuitvoeringsbeleid Clavis Family Office B.V.

Orderuitvoeringsbeleid Clavis Family Office B.V. Orderuitvoeringsbeleid Clavis Family Office B.V. Datum: 1 juli 2013 Versie 1.1 1. Inleiding Het Orderuitvoeringsbeleid zoals opgesteld door Clavis heeft betrekking op een beperkt deel van haar dienstverlening

Nadere informatie

Cordares. 1.1 Zorgvuldig en toegewijd 8 1.2 Segment bedrijfstakregelingen 8 1.3 Segment niet-bedrijfstakregelingen

Cordares. 1.1 Zorgvuldig en toegewijd 8 1.2 Segment bedrijfstakregelingen 8 1.3 Segment niet-bedrijfstakregelingen 1 Cordares 1.1 Zorgvuldig en toegewijd 8 1.2 Segment bedrijfstakregelingen 8 1.3 Segment niet-bedrijfstakregelingen 10 1.4 Opdrachtgevers 11 1.5 Premies en uitkeringen 11 1.6 Cordares op het internet 12

Nadere informatie

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons vernomen.

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie

Essentiële Beleggersinformatie Essentiële Beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld

Nadere informatie

Ambassador Investments Fondsen

Ambassador Investments Fondsen Ambassador Investments Fondsen Ambassador Investments Fondsen Vanaf het vierde kwartaal 2013 is het voor beleggers mogelijk te participeren in de beleggingsstijl van Ambassador Investments door zelfstandig

Nadere informatie

Duurzaam Vermogensbeheer

Duurzaam Vermogensbeheer Duurzaam Vermogensbeheer Een keuzeafweging Keuze maken, afwegingscriteria Wat zijn de mogelijke afwegingscriteria bij het maken van een keuze uit de mogelijke oplossingen binnen het beleggingsbeleid. Versie:2001-11-02

Nadere informatie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie INVESTMENT SOLUTIONS & RESEARCH UPDATE 31 maart 2014 Voor professionele adviseursbeleggers Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie Jaap Hoek en Roderick Molenaar Portfolio Strategy Parameters

Nadere informatie

De toekomstbestendigheid van de vastgoedallocatie in de portefeuille IVBN / VBA / IPD vastgoedcongres, 1 oktober 2013, Nyenrode

De toekomstbestendigheid van de vastgoedallocatie in de portefeuille IVBN / VBA / IPD vastgoedcongres, 1 oktober 2013, Nyenrode De toekomstbestendigheid van de vastgoedallocatie in de portefeuille IVBN / VBA / IPD vastgoedcongres, 1 oktober 2013, Nyenrode Drs. ing. Norbert Bol Drs. Tjeerd Tromp Agenda 2 Introductie onderzoek Norbert

Nadere informatie

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1 Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven 24 september 2013 1 1 1 Inhoud Alternatieve vormen van financiering Een Europese Private Placement? Financiering van NPEX Contact: Victor Meijer (victor.meijer@nibc.com)

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010

Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010 Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010 Joop van Lunteren, vicevoorzitter Xander den Uyl, vicevoorzitter Amsterdam, 11 mei 2011 2010: jaar van contrasten Positief: - goed rendement - dekkingsgraad op 105%

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1 BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds Oncologie Holland April 2015 30 april 2015, pag. 1 Inhoudsopgave I Beleid.... 3 Algemeen 4 Hefbomen 4 Restricties....4 II Middelenverdeling......5 Strategische asset allocatie

Nadere informatie

VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 31 MEI 2016 AMSTERDAM

VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 31 MEI 2016 AMSTERDAM VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 31 MEI 2016 AMSTERDAM Inhoud 1. Introductie DoubleDividend Management B.V. 2. Kenmerken DD Property Fund N.V. & beleggingsproces 3. Belangrijkste gebeurtenissen 2015 4. Resultaten

Nadere informatie

Ik leef mijn leven, AXA Private Management doet mijn geld leven

Ik leef mijn leven, AXA Private Management doet mijn geld leven Ik leef mijn leven, AXA Private Management doet mijn geld leven Bij AXA Private Management doen we er alles voor opdat u zich vrij zou voelen U vertrouwt ons uw geld toe Wij zorgen ervoor dat het opbrengt

Nadere informatie

Portefeuilleprofielen

Portefeuilleprofielen Portefeuilleprofielen Rood BANDBREEDTE van de portefeuille Laatste update: 1 oktober 2015 ROOD Minimum Maximum Tactisch Aandelen 80,00% 100,00% 95,00% Obligaties 0,00% 15,00% 0,00% Onroerend Goed 0,00%

Nadere informatie

Ruilverhouding fondsen

Ruilverhouding fondsen Ruilverhouding fondsen Dit document dient enkel ter informatie en is 1) geen voorstel of aanbod tot het aankopen of verhandelen van de financiële instrumenten hierin beschreven en 2) geen beleggingsadvies.

Nadere informatie

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed.

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed. Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij DNB, tijdens het beleggersberaad van Pensioen Pro op 8 oktober 2015, getiteld Beleggen tussen twee vuren. In zijn speech ging Boertje

Nadere informatie

Een introductie tot factor beleggen

Een introductie tot factor beleggen WHITE PAPER September 2013 Voor professionele beleggers Een introductie tot factor beleggen Door David Blitz PhD, Hoofd Quantitative Equity Research Joop Huij PhD, Senior Quantitative Researcher Pim van

Nadere informatie

Pensioeninformatie voor werkgevers en pensioenfondsen

Pensioeninformatie voor werkgevers en pensioenfondsen JULI 2008 NUMMER 4 JAARGANG 48 PENSIOENBULLETIN Pensioeninformatie voor werkgevers en pensioenfondsen Invloed van marktrente op pensioen In onze pensioenwereld is iedereen er inmiddels wel van doordrongen

Nadere informatie

Inlegvel 1 Prospectus Finles Multi Strategy Hedge Fund (30 juni 2011)

Inlegvel 1 Prospectus Finles Multi Strategy Hedge Fund (30 juni 2011) Inlegvel 1 Prospectus Finles Multi Strategy Hedge Fund (30 juni 2011) Samenvoeging Raad van Toezicht Finles beleggingsfondsen en Raad van Commissarissen Finles N.V. Op de jaarvergadering van de Finles

Nadere informatie

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen?

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? 1. Precies een jaar geleden schreven we over het inflatiefenomeen dat altijd zijn kop opsteekt na periodes van recessie. Onze conclusie was dat nieuwe

Nadere informatie

Financieren van grote windprojecten Juni 2013. Vertrouwelijk NWEA Winddag

Financieren van grote windprojecten Juni 2013. Vertrouwelijk NWEA Winddag Financieren van grote windprojecten Juni 2013 Green Giraffe Energy Bankers gespecialiseerd in duurzame energie financieringen Focus op de duurzame energie: Green Giraffe Energy Bankers is opgericht door

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Beleggen. In dit nummer. augustus 2015. Inleiding

Nieuwsbrief. Beleggen. In dit nummer. augustus 2015. Inleiding Nieuwsbrief augustus 2015 Beleggen Inleiding In de nieuwsbrief van juli 2015 over het nieuwe FTK en het toeslag-/premiebeleid kondigden we aan dat het Q8 Pensioenfonds u graag nader wil informeren over

Nadere informatie

Nieuwsbericht. Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint Nederlandse Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt

Nieuwsbericht. Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint Nederlandse Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt /fdmorningstar Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint se Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt AMSTERDAM, 9 maart 2010 Op een druk bezochte avond zijn in Hotel Krasnapolsky

Nadere informatie