POM-ERSV Limburg. Jaarverslag 2014

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "POM-ERSV Limburg. Jaarverslag 2014"

Transcriptie

1 POM-ERSV Limburg Jaarverslag 2014

2 Pagina 2

3 POM-ERSV Limburg Jaarverslag 2014 Pagina 3

4 Pagina 4

5 Voorwoord In januari 2015 waren Limburgers werkloos. Het is al van januari 2005 geleden dat het werkloosheidscijfer in de eerste maand van het jaar zo hoog was in onze provincie. Uiteraard is de hoge werkloosheid begin 2015 een rechtstreeks gevolg van de sluiting van Ford Genk en de toeleveranciers eind vorig jaar. Zo waren er in januari 2015 liefst 13,3% meer Limburgse werklozen dan een maand eerder. Deze cijfers tonen aan dat de Limburgse arbeidsmarkt onder druk staat. De versterking en vernieuwing van het economisch weefsel en de creatie van bijkomende werkgelegenheid zijn dan ook de belangrijkste prioriteiten voor het provinciale beleid. De Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij POM-ERSV Limburg speelt een cruciale rol in de voorbereiding en uitvoering van dit beleid. Dat komt tot uiting in de vele activiteiten van POM-ERSV Limburg, waarvan u in dit Jaarverslag 2014 een overzicht krijgt met de belangrijkste resultaten die het afgelopen jaar werden geboekt. Ik geef u graag enkele voorbeelden. Inzake Ruimtelijke Economie werd vorig jaar het bedrijventerrein Genebos in Ham en Tessenderlo officieel ingehuldigd, goed voor 36 ha bijkomende ruimte om te ondernemen in onze provincie wat bij een volledige benutting moet leiden tot minimaal 250 bijkomende arbeidsplaatsen. Eind 2014 kondigden we aan dat dankzij twee logistieke projecten van POM-ERSV de logistieke bedrijven in Limburg een aanzienlijke kostenbesparing realiseren en hierdoor hun concurrentiepositie verstevigen. Bovendien zijn deze projecten, enerzijds een verschuiving van het goederenvervoer over de weg naar de binnenvaart en anderzijds de aanleg van een trailerparking voor Limburgse transportbedrijven in het Antwerpse Havengebied, jaarlijks goed voor 660 km minder file op de E313, wat dan weer goed nieuws is voor zowel de ontsluiting als de vergroening van onze provincie. Voorts heeft POM-ERSV het afgelopen jaar extra aandacht besteed aan de samenwerking tussen profit en social profit, o.a. via de projecten Techniek in de Zorg en Careville. Het Euregionale project Future Proof for Cure and Care, dat eind 2014 afliep, heeft op zijn beurt een aantal concrete resultaten opgeleverd die de arbeidsmobiliteit in de Euregio verhogen. Zo is er een model ontwikkeld waarmee werkgevers uit de zorgsector functies en competenties gemakkelijker kunnen vergelijken en werknemers sneller en correcter kunnen inschalen in een andere regio. En dan zijn er nog de socio-economische analyses van Limburg en haar 5 streken, het Streekpact, de subsidiewijzer voor gemeentebesturen, de loopbaan- en diversiteitsplannen, U merkt het bij het lezen van dit Jaarverslag 2014: POM-ERSV Limburg is een belangrijke spil in de socio-economische ontwikkeling van Limburg! Marc Vandeput Voorzitter POM-ERSV Limburg Pagina 5

6 Pagina 6

7 Inhoudsopgave Voorwoord 5 1. Ruimtelijke Economie Opvolgen planningsinitiatieven (Her)ontwikkeling van bedrijventerreinen Bedrijventerreinmanagement Grenzeloze logistiek Efficiënt ruimtegebruik LSM: ruimte en werk voor Logistiek The Locator Informatieportaal bedrijventerreinen Bedrijfsinfrastructuur Logistiek Ruimte & Werk voor Logistiek Euregiolog³ Grenzeloze logistiek SALK-projecten Zorgeconomie Promotie zorgberoepen Collectieve instroom en Duobanen Innovatieve arbeidsorganisatie Stages Innovatieve zorgopleidingen en satellietopleidingen Duurzaamheid van organisaties Innovatie Internationaal Careville Cleantech Waterstofnetwerk Limburg Warmtenetten in Limburg Diepe geothermie in Limburg Project CO2 / Methaan 50 Pagina 7

8 5. Beleidsontwikkeling / Communicatie / China Desk RESOC SERR Streekpact Streektafelwerking Bovenlokaal ontwikkelingsplan Limburgradar Economisch Rapport Socio-economische analyse van Limburg en haar 5 streken Streekfoto s Studiewerk Subsidiewijzer voor lokale besturen Overige communicatie China Desk Arbeidsmarktbeleid / Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit Loopbaan- en diversiteitsplannen Diversiteitsprojecten en acties Diversiteitsoverleg Actieplan Verstand komt met de jaren 50plusdatwerkt.be Sociale economie 68 Bijlagen 73 Pagina 8

9 1. Ruimtelijke Economie

10 Pagina 10

11 1. Ruimtelijke Economie Een belangrijke troef voor de verdere economische ontwikkeling in Limburg is het grote aanbod aan ruimte om te ondernemen. POM-ERSV Limburg wil dit voldoende groot aanbod aan goed uitgeruste, hedendaagse en duurzame bedrijventerreinen en -gebouwen ook in de toekomst waarborgen. De dienst Ruimtelijke Economie van POM-ERSV Limburg onderneemt daarom acties om nieuwe bedrijventerreinen te ontwikkelen en om bestaande bedrijventerreinen te herontwikkelen en zo optimaal en duurzaam mogelijk te laten functioneren. Ook middels participaties in verscheidene bedrijfsinfrastructuren wil POM-ERSV nieuwe bedrijvigheid in Limburg de nodige ruimte en ondersteuning bieden. Bijkomende aandacht van de dienst gaat uit naar de bekendmaking van vrijstaande bedrijfspercelen. Tenslotte biedt de dienst via ruimtelijk-economische studies, adviezen en acties ondersteuning aan de verdere ontwikkeling van economische speerpuntsectoren in de provincie (bv. logistiek, vrijetijdseconomie, cleantech, zorg, ). Opvolging ENA (Economisch Netwerk Albertkanaal): zowel vaststelling van het globale PlanMER als van PlanMER s op gebiedsniveau. Opvolging RUBELIM: onderzoek naar en identificatie van nieuwe zoekzones voor bedrijventerreinen (200 tot 300 ha). Beleidsplan Ruimte Vlaanderen: participatie aan diverse adviesraden en overlegmomenten. Opvolging van T.OP Centraal Limburg, een concrete case voor Limburg. Adviesverlening inzake ruimtelijkeconomische ontwikkeling in het kader van Provinciale Ruimtelijke Uitvoeringsplannen (PRUP s), o.a. op aanvraag van gemeenten en notarissen. Adviesverlening bij aanvragen betreffende het provinciaal subsidiereglement over ruimtelijke planning van bedrijventerreinen. 1.1 Opvolgen planningsinitiatieven Alvorens te kunnen starten met de ontwikkeling van een bedrijventerrein, dienen eerst allerhande planningsinitiatieven te worden uitgewerkt. POM-ERSV Limburg volgt de Europese, Vlaamse en provinciale beleidsontwikkelingen en tendensen inzake terrein- en infrastructuurontwikkeling op de voet en koppelt hieraan de nodige acties. Opstart van de werkgroep Toekomst ruimtelijke economie in Limburg. In deze werkgroep wordt een beleidsvoorbereidend document opgesteld dat de toekomstige ruimtevraag van de Limburgse bedrijvigheid onderzoekt. Pagina 11

12 1.2 (Her)ontwikkeling van bedrijventerreinen De dienst Ruimtelijke Economie ontwikkelt en ondersteunt projecten gericht op de versterking van de infrastructuur tot vestiging van het bedrijfsleven en de ontwikkeling van ruimtelijk-economische infrastructuur. Naast de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen wordt vanuit verschillende beleidsniveaus meer en meer de nadruk gelegd op het revitaliseren van verouderde en/of vervuilde bedrijventerreinen. De Vlaamse overheid (via de nieuwe subsidie bedrijventerreinen) en het SALK-rapport zijn hiervan duidelijke voorbeelden. POM-ERSV Limburg ondersteunt gemeentebesturen die een revitaliserings- of ontwikkelingsproject wensen op te starten. De dienst Ruimtelijke Economie heeft in 2014 een ontbijtsessie georganiseerd voor de Limburgse gemeentebesturen, waarin ze haar dienstverlening naar lokale overheden heeft toegelicht. Verder werden er uiteenzettingen gegeven over de verschillende mogelijkheden voor (her)ontwikkeling en eco-efficiënt management van bedrijventerreinen Greenfieldontwikkeling Genebos + Herstructurering brownfield deelgebied Ravenshout POM-ERSV Limburg ontwikkelt samen met de gemeentebesturen van Ham en Tessenderlo en met de private partners Landexplo en Cordeel, een inbreiding van het bedrijventerrein Ravenshout. Enerzijds gaat het om de ontwikkeling van het nieuwe terrein Genebos (greenfield), anderzijds om de (her)ontwikkeling van een bestaand deelgebied op Ravenshout (brownfield). Het bedrijventerrein Genebos is voorbehouden voor logistieke activiteiten. Greenfield Genebos: de greenfield werd in 2014 officieel geopend en ondertussen hebben de eerste bedrijven zich hier gevestigd. POM-ERSV Limburg maakt deel uit van het overlegcomité. Brownfield deelgebied Ravenshout: het studiebureau Talboom werd aangesteld om de (her)ontwikkeling van het deelgebied te onderzoeken. De studie hieromtrent is lopende en zal tegen de zomer van 2015 afgerond zijn. Pagina 12

13 1.2.2 Alken (Brouwerij en Kolmen) Het Provinciale Ruimtelijke Uitvoeringsplan (PRUP) werd op 05/07/2011 door de Vlaamse Regering opnieuw vastgesteld, nadat het eerder een eerste keer vernietigd werd door de Raad van State. Het beroep dat tegen deze nieuwe vaststelling werd ingediend, werd eind 2013 door de Raad van State verworpen. De Provinciale Ruimtelijke Uitvoeringsplannen Brouwerij en Kolmen (Landbouwlint) zijn dus definitief van kracht en de ontwikkeling van deze gebieden kan weer opgestart worden. POM-ERSV Limburg is in 2014 het overleg opgestart met de verschillende betrokken partijen in dit dossier. Het is de bedoeling om in 2015 op de eerste plaats werk te maken van de ontwikkeling van de zone Kolmen Houthalen-Helchteren (Centrum- Zuid / Europark) In 2012 hebben Grontmij Belgium NV en BRO België, in opdracht van de provincie Limburg, een gebiedsgericht geïntegreerd onderzoek gedaan naar de ruimtelijke ontwikkelingen in Houthalen-Helchteren. Hierin werden de resultaten van verschillende onderzoeken gebundeld. Uit dit geïntegreerd onderzoek is gebleken dat de bestaande regionale bedrijventerreinen Centrum-Zuid en Europark in aanmerking komen voor de invulling van de geplande ontwikkelingen. haalbaarheid van de in- en uitbreidingsmogelijkheden van de zone Hoevereinde (deel van Centrum-Zuid, 18 ha) zou onderzoeken. Deze studie werd, met steun van het Agentschap Ondernemen, in 2014 uitgevoerd door studiebureau Arcadis. Ondertussen werd ook gestart met de herontwikkeling van Europark. Ook voor dit project zal POM-ERSV Limburg samen met de gemeente Houthalen-Helchteren een onderzoek voeren naar de gewenste aanpak voor dit gebied. De haalbaarheidsstudie over Hoevereinde werd in 2014 afgerond. Het gemeentebestuur van Houthalen- Helchteren zal nu op zoek gaan naar een partner om dit project uit te voeren. Het dossier over de herontwikkeling van Europark werd opgestart en voorgelegd aan het Agentschap Ondernemen, teneinde subsidies te verkrijgen voor het voortraject. Houthalen-Helchteren (Europark) POM-ERSV Limburg besliste in 2013 dat ze samen met de gemeente Houthalen- Helchteren de technische en financiële Pagina 13

14 1.2.4 Ontwikkeling luchtvaartgebonden activiteit Brustem Brustem Bedrijvenpark wordt beheerd door BIP nv, een vennootschap van de LRM en POM Limburg, waarvan het doel de ontwikkeling van de zone voor regionale bedrijven langsheen de noordoostelijke zijde van het bedrijvenpark te Brustem is. Tot op heden werd een zuidoostelijke zone van het regionale bedrijventerrein gereserveerd voor luchtvaartgebonden activiteiten. LRM heeft de landingsbaan eerder, via onteigening door de POM, als een strategisch actief verworven. De procedure voor de verwerving van de percelen gelegen tussen de landingsbaan en de zone voor luchtvaartgebonden activiteiten is lopende. Om de gereserveerde zone voor bedrijvigheid te verruimen, startte de provincie in 2014 met de opmaak van een Provinciaal Ruimtelijk Uitvoeringsplan. Ook de oppervlakte bestemd voor luchtvaartgebonden activiteit zal hierdoor toenemen. De opmaak van dit PRUP is lopende en POM Limburg zal optreden als onteigenende instantie voor het verwerven van de bijkomende industriegronden. In het kader van het Interreg-project Grenzeloze Logistiek werd een masterplan voor deze zone voor luchtvaartgebonden activiteiten opgesteld. Doel van dit plan is niet enkel om de meest optimale invulling van het gebied te onderzoeken, maar ook om na te gaan welk potentieel de nabijheid van de nog werkende landingsbaan biedt voor een eventuele logistieke invulling. uit te breiden. Parallel aan de opmaak van dit PRUP werd een masterplan opgesteld voor het luchtvaartgebonden gedeelte van het bedrijventerrein, om een flexibele en kwaliteitsvolle inrichting te verkrijgen Maasmechelen (Nieuwe Bunders) Het Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) Afbakening Kleinstedelijk gebied Maasmechelen werd in 2013 goedgekeurd door de Limburgse provincieraad. In dit RUP werd 74 ha bijkomend nieuw bedrijventerrein voorzien, m.n. de zone Nieuwe Bunders. De ontwikkeling van Nieuwe Bunders werd in 2013 on hold gezet door het gemeentebestuur van Maasmechelen, dat voorrang gaf aan de verdere optimalisatie van het bestaande bedrijventerrein Oude Bunders. Het gemeentebestuur van Maasmechelen vroeg POM-ERSV Limburg in 2014 ondertussen om ondersteuning bij het zoeken naar het meest aangewezen ontwikkelingsproject voor Nieuwe Bunders. Het onderzoek naar de meest aangewezen ontwikkeling voor Nieuwe bunders werd opgenomen binnen het project Ruimte & Werk 4 Logistics van LSM. Gezien de ligging van Nieuwe Bunders, heeft het terrein immers potentie voor het aantrekken van logistiek met toegevoegde waarde. Een studie over de concrete aanpak voor de ontwikkeling van Nieuwe Bunders zal in 2015 uitgevoerd worden. Er werd een PRUP opgestart om de beschikbare oppervlakte voor bedrijvigheid Pagina 14

15 1.2.6 Tongeren-Oost Tongeren-Oost is een regionaal bedrijventerrein van ca. 150 ha. De uitstekende ligging langs de autosnelweg E313 en in de nabijheid van belangrijke luchthavens voor vrachtvervoer maken Tongeren-Oost vooral voor logistieke bedrijven zeer aantrekkelijk. Het merendeel van de ingenomen oppervlakte betreft dan ook logistieke bedrijven. Op initiatief van de provincie Limburg is er momenteel een PRUP in opmaak voor de uitbreiding van Tongeren-Oost met ca. 50 ha. De uitbreiding zal zich situeren ten zuiden van het bestaande bedrijventerrein. Er wordt naar gestreefd dit planproces af te ronden tegen september In het kader van het LSM-project Ruimte & Werk 4 Logistics, laat POM-ERSV Limburg parallel, en steeds in samenspraak met het planproces, een studie uitvoeren naar de logistieke opportuniteiten voor de uitbreidingszone van Tongeren-Oost. De studie behelst het opstellen van een masterplan voor de verdere ontwikkeling van de site, een beschrijving en analyse van haalbare inrichtingsscenario s en een concreet stappenplan om te komen tot de uiteindelijke ontwikkeling van de uitbreiding Tongeren- Oost. Binnen het project Ruimte&Werk 4 Logistics werd in 2014 door POM-ERSV Limburg een onderzoek gevoerd naar de logistieke potentie en de meest opportune inrichting voor de uitbreiding van Tongeren-Oost. Deze studie zal tegen juni 2015 afgerond zijn. Tongeren-Oost Bedrijventerrein Lanaken Spoorterminal Binnen het luik efficiënt ruimtegebruik van het Interreg IV project Grenzeloze logistiek werden middelen ingezet om het logistiek potentieel van een aantal locaties in Limburg in kaart te brengen. POM-ERSV Limburg heeft deze middelen onder meer aangewend om een aantal concrete voorstellen te doen voor de optimale invulling van de nog beschikbare percelen op het bedrijventerrein gelegen aan de spoorterminal van Lanaken. Deze spoorterminal werd in 2011 in gebruik genomen maar kent een moeizame opstart. Het onderzoek identificeerde de voornaamste bottlenecks die aan de basis liggen van het wegblijven van volumes en investeerders. Tegelijkertijd werd een aanzet gegeven voor mogelijke oplossingen. Vervolgens werd onderzocht welke types van logistieke bedrijven zich mogelijk op het bedrijventerrein zouden kunnen vestigen. Tenslotte wordt momenteel de nodige input verzameld om een bidbook op te stellen voor de vrijstaande percelen. Pagina 15

16 De voornaamste bottlenecks voor de invulling van de percelen in de nabijheid van de spoorterminal van Lanaken werden in een studie gedefinieerd. De resultaten van deze studie zullen in 2015 gebruikt worden om een bidbook voor de percelen op te stellen. 112 ha ook opnieuw op de markt gebracht. Daarnaast zet POM-ERSV Limburg ook in op het achterhalen van de eigenaars van percelen die niet benut worden, en waarvoor de reden waarom ze onbenut zijn onbekend is. Hierdoor kan POM-ERSV de eigenaars contacteren en achterhalen wat hun noden zijn voor het activeren van deze gronden Herinschakelen onbenutte bedrijventerreinen De afgelopen jaren participeerde de dienst Ruimtelijke Economie van POM-ERSV Limburg in een aantal projecten met als finale doelstelling de herinschakeling van onbenutte bedrijfsgronden in het economisch weefsel. In 2013 ging het project Activeringsteams onbenutte bedrijventerreinen, de opvolger van het project Onderhandelingsteams, van start. De doelstelling van het project is om de onbenutte gronden, die geselecteerd werden in de voorgaande onderzoeken, te activeren. Het creëren van ruimte om te ondernemen moet immers niet alleen gebeuren via de ontwikkeling van nieuwe terreinen, maar ook via een efficiënte benutting van de bestaande terreinen. Een activeringsteam bestaat meestal uit medewerkers van een gemeente, het Agentschap Ondernemen en POM-ERSV Limburg. Via deze teams worden gesprekken en onderhandelingen gevoerd met eigenaars van onbenutte gronden. Zo kan worden ingeschat of een onbenut perceel al dan niet opnieuw op de markt kan worden gebracht. In het oorspronkelijke project werd een totale oppervlakte van 247 ha onbenutte bedrijfsgrond opgenomen. In 2014 werd het project uitgebreid tot 413 ha. In totaal werd Adviesverlening Gemeentebesturen doen vaak een beroep op het oordeel van POM-ERSV Limburg inzake ruimtelijk-economische kwesties. Bij doorverkoop van bedrijfsgronden is er een verplichting om aan POM-ERSV te vragen of deze haar terugkooprecht wenst uit te oefenen. Ook bij betwisting van leegstandsheffing op verwaarloosde bedrijfsgebouwen geeft POM-ERSV een beoordeling. De dienst Ruimtelijke Economie was verder actief in meerdere uitgifte- en beoordelingscomités, o.m.: Beheerscomité Zwartberg II (Genk) Kieleberg / Spelver II (Bilzen) Brustem IndustriePark (Sint-Truiden) Genebos (Ham, Tessenderlo) POM-ERSV Limburg heeft in de loop van 2014 een veelheid aan adviezen uitgebracht over verkoop, voortverkopen, plannen en vergunningen, hypotheek, recht van opstal, terugkoop, leegstand, Hieronder een overzicht van het aantal adviezen per onderwerp. Pagina 16

17 Adviezen ruimtelijke economie POM-ERSV Limburg 2014 Verkoop 16 Voortverkoop 28 Verhuur 13 Vergunning 15 Hypotheek 2 Recht van opstal 11 Afstand 1 Inbreng 3 De acties van POM-ERSV ter verbetering van een duurzaam beheer van de terreinen komen verderop aan bod (zie en 4. Cleantech). Consortiumbewaking en bewegwijzering op bedrijventerreinen worden met name geïmplementeerd via het project Bedrijventerreinmanagement van de Vlaamse overheid, waar POM-ERSV Limburg maximaal op inzet. In 2014 werd concreet ingezet op bewegwijzering op bedrijventerreinen. Poort Genk is de overkoepelende naam van het bewegwijzeringssysteem dat het afgelopen jaar werd ingevoerd op bedrijventerreinen in Genk, Opglabbeek, Diepenbeek, Bilzen, Zutendaal en As. Deze bewegwijzering werd in 2014 geplaatst en in gebruik genomen. Terugkoop 1 Leegstand 3 Andere 63 Totaal Bedrijventerreinmanagement POM-ERSV Limburg onderneemt diverse acties in het kader van bedrijventerreinmanagement, om de aantrekkelijkheid van de terreinen en een goed ondernemersklimaat te bevorderen. De acties kunnen grotendeels ingedeeld worden in drie categorieën: duurzaam beheer van bedrijventerreinen, consortiumbewaking op bedrijventerreinen en bewegwijzering op bedrijventerreinen. Centraal daarbij staat samenwerking tussen bedrijven, waar uiteindelijk ieder individueel bedrijf winst mee boekt Groepsaankoop groene stroom en aardgas Eind begin 2014 organiseerde POM- ERSV Limburg voor de tweede keer, in samenwerking met POM Antwerpen en POM West-Vlaanderen, een groepsaankoop groene stroom en aardgas voor bedrijven. Deze groepsaankoop kadert binnen de doelstellingen van Limburg gaat klimaatneutraal. De bedrijven die deelnemen aan de groepsaankoop krijgen 100% groene stroom uit eigen streek. Bovendien leidt deze groepsaankoop voor de deelnemende bedrijven tot een aanzienlijke besparing op de hoge energiekost, wat bijdraagt aan de economische verankering van deze bedrijven in onze provincie. Pagina 17

18 De inschrijvingen voor de tweede interprovinciale groepsaankoop voor groene stroom en aardgas voor bedrijven werden in februari 2014 afgerond. In totaal namen 55 bedrijven deel aan de groepsaankoop. Samen realiseerden zij een besparing van op jaarbasis door over te stappen naar een goedkopere leverancier of door betere voorwaarden te onderhandelen met hun huidige leverancier. Gemiddeld bespaarden de deelnemende bedrijven maar liefst 15% op hun energiekost. POM-ERSV Limburg maakte in 2014 de mogelijkheden rond eco-efficiënte bedrijventerreinen kenbaar aan de gemeentebesturen en bood ondersteuning bij de indiening van projectaanvragen voor provinciale subsidies. In 2014 werd het project Eco-efficiënte bedrijventerreinen Lanaken afgerond. Hierin werd gezocht naar symbiose tussen de industriële bedrijven op het bedrijventerrein. Onder andere het uitwisselen van warmte en het afzonderen van lignine (basis voor biogebaseerde chemie) uit proceswater worden in 2015 verder onderzocht. In november 2014 lanceerden de POM s van Limburg, West-Vlaanderen en Antwerpen een nieuwe groepsaankoop van groene stroom en aardgas. Bedrijven konden inschrijven tot februari Eco-efficiënte bedrijventerreinen De vermindering van de milieubelasting en het efficiënter gebruik van energie, water, materiaal en ruimte op bedrijventerreinen worden steeds belangrijker. Niet alleen voor het functioneren van een bedrijventerrein in harmonie met de omgeving, ook voor de economische resultaten van de bedrijven die gevestigd zijn op het terrein. Voor de realisatie van deze veranderingen in bedrijfsprocessen en in de inrichting van het terrein, legt POM- ERSV Limburg de nadruk op samenwerking tussen bedrijven onderling en met overheden. De provincie Limburg (financieel) en POM- ERSV Limburg (inhoudelijk) ondersteunen gemeentebesturen die hun bedrijventerreinen eco-efficiënt willen maken. In 2014 werd het project bedrijfsgroen Truibroek goedgekeurd. Dit project heeft als doelstelling om uniform bedrijfsgroen te ontwikkelen op het bedrijventerrein Truibroek in Ham, met daaraan gekoppeld het gezamenlijk onderhoud voor het openbaar en privé domein. Door uniform groenbeheer en onderhoud te organiseren wordt er onderzocht of er een financieel voordeel voor de bedrijven kan gerealiseerd worden GPS-coördinaten van poortnummers POM-ERSV Limburg voorziet de Limburgse bedrijventerreinen sinds de jaren 90 van industrienummering (havennummering). Een aantal bedrijven gebruikt dit industrienummer als officieel adres of als toevoeging in hun contactgegevens. Een heikel punt is dat deze havennummering tot voor kort niet kon ingegeven worden in GPS-systemen, waardoor chauffeurs vaak moeilijk de juiste poort van een bedrijf konden bereiken. Bovendien introduceerde de Vlaamse overheid het CRAB Pagina 18

19 (Centraal Referentie Adressen Bestand). Deze database met enkel officiële adressen zal gebruikt worden door alle officiële instanties. CRAB houdt geen rekening met industrienummering. Als antwoord op deze problemen heeft POM Limburg in 2014 een databank aangelegd waarin de poortnummers van bedrijven gekoppeld worden aan hun GPS-coördinaten. Deze databank kan als POI-bestand (Point Of Interest) worden ingeladen op nagenoeg elk GPS-toestel, waardoor de industrienummers ook vindbaar zijn via de GPS. In 2014 stelde POM-ERSV Limburg een databank op waarin alle poortnummers in Limburg gekoppeld worden aan hun GPScoördinaten. Geïnteresseerden kunnen deze databank via de website van POM Limburg ( gratis uploaden naar hun GPS Uitgiftecommissies/Beheerscomités POM-ERSV Limburg stelt aan de Limburgse gemeentebesturen haar kennis met betrekking tot de uitgifte en het beheer van bedrijventerreinen ter beschikking. Dit gebeurt veelal door de participatie aan overlegplatformen en uitgifte- en beheerscomités. In 2014 was POM-ERSV Limburg actief in volgende overlegplatformen: POM Limburg neemt een adviserende rol op in de beheerscommissie De Kieleberg en Spelver II in Bilzen. POM participeert samen met LRM in Brustem Industriepark NV (cfr. infra). POM Limburg neemt het voorzitterschap en het secretariaat waar van het beheerscomité Zwartberg dat instaat voor de uitgifte en het beheer van het terrein dat in PPS met een private partner is ontwikkeld. POM Limburg neemt het voorzitterschap waar van de nv Wetenschapspark Limburg (cfr. infra) in Diepenbeek. POM Limburg participeert aan de stuurgroep voor het geplande bedrijventerrein Waterschei en aan het beheerscomité Wetenschapspark Waterschei. 1.4 Grenzeloze logistiek Efficiënt ruimtegebruik Binnen POM-ERSV Limburg neemt de dienst Ruimtelijke Economie het gedeelte Efficiënt Ruimtegebruik op binnen het Interreg-project Grenzeloze logistiek. Hierbij is het de bedoeling om de logistieke ruimte binnen de provincie Limburg zo optimaal mogelijk te benutten, en waar nodig verbetervoorstellen te formuleren. In het kader van dit project werden de studies voor het bedrijventerrein Lanaken spoorterminal en Brustem opgesteld (cfr. supra). POM-ERSV Limburg voerde tevens Pagina 19

20 een studie uit over de problematiek van vrachtwagenparkeren op het bedrijventerrein Ravenshout. De problematiek werd in kaart gebracht en er werd een breed scala aan kleine ingrepen uitgewerkt die het probleem van de fout geparkeerde vrachtwagens kunnen verhelpen. De ervaringen uit deze concrete case werden gebruikt om een algemeen draaiboek op te maken, waarmee andere gemeenten die met dezelfde problematiek geconfronteerd worden aan de slag kunnen gaan. Binnen het project Ruimte & Werk 4 Logistics werd in 2014 door POM-ERSV Limburg, i.s.m. het Logistiek Platform Limburg, de provincie Limburg en de stad Tongeren, een onderzoek opgestart naar het logistieke potentieel en de meest opportune inrichting voor de uitbreiding van het regionaal bedrijventerrein Tongeren-Oost. Deze studie zal tegen juni 2015 afgerond zijn. 1.6 The Locator - Informatieportaal bedrijventerreinen 1.5 LSM: ruimte en werk voor Logistiek Voor het project Ruimte & Werk 4 Logistics heeft Limburg Sterk Merk (LSM) financiële middelen vrijgemaakt om de logistieke sector binnen de provincie te versterken en verder uit te bouwen. De uitvoering en het beheer van dit project werd toegekend aan POM- ERSV Limburg. Eén van de doelstellingen van het project is om onderzoek te verrichten naar een goede invulling van bedrijventerreinen die ingeschakeld kunnen worden in de clustergerichte logistieke ontwikkeling in de Limburgse gemeenten. De dienst Ruimtelijke Economie van POM- ERSV Limburg startte in 2012 een Interregproject voor het opzetten van een nieuwe monitoringstool Informatieportaal bedrijventerreinen ( De ontwikkeling van dit nieuwe informatieportaal zal de monitoring van bedrijventerreinen, vrije percelen en beschikbaar vastgoed in de provincie, en bij uitbreiding in de Euregio, grondig helpen verbeteren. Het Euregionale informatieportaal betreft een meer gedetailleerde uitwerking van de website dat een overzicht biedt van vrijstaande percelen op Limburgse bedrijventerreinen. In 2014 werd de website officieel gelanceerd. De gegevens op de website werden aangevuld zodat de site nu volledige informatie geeft over beschikbare kavels, bedrijfspanden, verkoopprijzen en vestigingsvoorwaarden op alle circa duizend bedrijventerreinen in de Euregio. De samenwerkingsovereenkomst ten behoeve Pagina 20

21 van The Locator werd door de Euregionale partners, waaronder POM-ERSV Limburg, in 2014 verlengd voor een periode van 5 jaar. huurders de huurovereenkomst beëindigden (14 herlokalisaties en 9 faillissementen). Sedert de oprichting van het eerste bedrijvencentrum tot en met het boekjaar 2014 hebben in totaal ruim 587 huurders een beroep gedaan op de infrastructuur en/of de diensten van de verschillende centra. Bedrijvencentra Bedrijfsinfrastructuur Verhuurcapaciteit in m² Verhuurd aantal m² % verhuurd POM-ERSV Limburg had ook in 2014 een participatie in diverse bedrijfsinfrastructuren. Deze locaties zijn hoofdzakelijk bestemd voor startende en kennisintensieve bedrijven. Door te participeren in deze infrastructuur wil POM- ERSV Limburg nieuwe bedrijvigheid in de provincie de nodige ondersteuning bieden. In bijlage 9 vindt u een overzicht van de participaties met indicatie van de financiële inbreng en de bestuursmandaten die POM- ERSV opneemt. De ontwikkelingen van het afgelopen jaar leest u hieronder. NV Bedrijvencentra Limburg De NV Bedrijvencentra Limburg stelt met de exploitatie van 9 bedrijfsgebouwen een totale verhuurcapaciteit van ca m² ten dienste van KMO-bedrijven in alle regio s van de provincie Limburg. De bedrijvencentra zijn voorbehouden voor startende en jonge ondernemers, de doorgangsgebouwen voor doorstarters en expansieve bedrijven. Eind 2014 waren in de 4 bedrijvencentra 33 bedrijven en in de 6 doorgangsgebouwen 29 bedrijven werkzaam met een tewerkstelling van 203 werknemers en 79 zelfstandige zaakvoerders. In 2014 werden 17 nieuwe huurovereenkomsten afgesloten, terwijl 23 Hasselt Overpelt Genk Beringen Totaal Doorgangsgebouwen 2014 Verhuurcapaciteit in m² Verhuurd aantal m² Tongeren % verhuurd Sint- Truiden Genk Beringen Overpelt Maasmechelen Totaal Pagina 21

22 Wetenschapspark Diepenbeek 2014 Doorgangsgebouw Maasmechelen NV Wetenschapspark Limburg Met een verhuurbare oppervlakte van 843 m² stelt het incubatorgebouw van het Wetenschapspark Limburg in Diepenbeek 10 labo s en 8 kantoorruimten met dienstfaciliteiten ter beschikking aan huurders die willen samenwerken met de UHasselt. Voorts heeft de nv Wetenschapspark Limburg op de site in Diepenbeek 5 bedrijfsgebouwen in beheer zonder gemeenschappelijk dienstenpakket. Het Mediagebouw in Hasselt werd eind april 2014 verkocht. Inzake de uitbouw van fase 3 van de site Wetenschapspark werden twee zones bouwrijp gemaakt door de aanleg van de nodige parkings en nutsvoorzieningen, waardoor bijkomend 5 ha ter beschikking is gekomen voor nieuwe initiatieven. Het bouwperceel van 16 are voor de realisatie van de Construction Academy (opleidingsinfrastructuur voor de Limburgse bouwsector in samenwerking met de bachelor- en masterrichtingen Bouw en Architectuur van de UHasselt en de PXL) werd in 2014 door de provincie Limburg verkocht aan de Confederatie Bouw Limburg. Het Wetenschapspark in Diepenbeek kende eind 2014 een tewerkstelling van ruim 700 jobs. Na de realisatie van de 3 de fase en rekening houdend met de expansieplannen van sommige instellingen en de opstart van enkele spin-offs vanuit de UHasselt is er op termijn Gebouw 1 (incubator) Gebouw 3 Sirris zelfs een perspectief van arbeidsplaatsen. Verhuurcapaciteit in m² Verhuurd aantal m² % verhuurd Gebouw Gebouw 7 PMTC Gebouw 9 Sirris Gebouw Totaal NV Life Sciences Development Campus (LSDC) In 2010 werd BioVille, het incubatorgebouw van de NV LSDC gelegen op de campus van de Universiteit Hasselt, operationeel met kantoorinfrastructuur en goed ingerichte laboruimten met dienstfaciliteiten voor Limburgse bedrijven en organisaties in de biomedische sector. De inrichting van dit incubatorgebouw voorziet multifunctionele labo-units voor Late Development en Early Development, aangevuld met privatieve kantoorunits alsook gemeenschappelijke delen (parking, inkomhal, kitchenette, sanitair). Na de succesvolle start van BioVille fase 1 werd in de loop van 2014 de aangrenzende nieuwbouw BioVille fase 2 operationeel. Eind 2014 waren de volgende 22 ondernemingen Pagina 22

23 en instellingen werkzaam in BioVille 1 en 2: Amakem nv, 2 Prove, Apitope International nv, Arcarios, Complix nv, Euramedics, FF Pharma, HospiLim vzw, Janssen Pharmaceutica, Neodent, Oncologisch Studiecentrum Erika Thijs, Q Care Medical Services bvba, Seps Pharma nv, Thema Group bvba, TheraSolve nv, Archer Research, Limburgse Kankerfonds, Game 2 Cure, iminds, Bloom Technologies, Mind-NRG, ApDia. NV Brustem Industriepark Het Brustem Bedrijvenpark bestaat enerzijds uit een lokaal bedrijventerrein (ca. 22ha) voor de vestiging van kleine bedrijven van lokaal belang, dat inmiddels volledig is bezet en waarvoor de ontwikkeling en het beheer in handen zijn van de stad Sint-Truiden. Anderzijds is er een regionaal bedrijventerrein (ca. 45ha) voor de vestiging van middelgrote en grote ondernemingen, in beheer door de NV Brustem Industriepark. In het boekjaar 2014 werden geen verkopen van grondpercelen gerealiseerd. Eind 2014 waren er voor 1ha 76a 23ca kandidatuurstellingen inzake grondverkopen. beschikt als dienstverlener over de nodige knowhow en personeelscapaciteit om hierin een belangrijke rol te kunnen vervullen. NV Campus Energyville Op 23 december 2011 werd de NV Campus Energyville opgericht. Naast de NV Holding Wetenschapspark Waterschei, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), de VZW Interuniversitair Micro- Electronica Centrum (afgekort IMEC) heeft ook POM-ERSV Limburg een participatie van 27 % genomen in het startkapitaal van de NV Campus Energyville. Deze vennootschap ontwikkelt, onderhoudt en exploiteert gebouw- en infrastructuurprojecten voor onder meer de vestiging van een wetenschapspark voor onderzoeksgerichte bedrijven die wensen samen te werken met een universiteit en/of onderzoeksinstellingen op het vlak van duurzame energie en intelligente energiesystemen. De constructie van Campus EnergyVille op het Thor Park in Waterschei werd gestart in de herfst van Volgens plan zal de onderzoekssamenwerking EnergyVille het gebouw in 2015 kunnen betrekken. In 2014 werden binnen de Raad van Bestuur van BIP NV besprekingen gevoerd inzake de toekomstige ontwikkeling en de commercialisatie van de luchtvaartgebonden bedrijvenzone in Brustem Industriepark. LRM Pagina 23

24 Pagina 24

25 2. Logistiek

26 Pagina 26

27 2. Logistiek Het SALK-rapport beschouwt logistiek als een uitermate belangrijke sector voor de economische toekomst van Limburg. Onze provincie beschikt immers over een aantal uitstekende troeven voor logistieke bedrijvigheid. Het Logistiek Platform Limburg (LPL), actief onder de koepel van de Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij (POM) Limburg, speelt hierbij een centrale rol. Het LPL brengt logistieke bedrijven, onderwijs en overheid samen en onderneemt gerichte acties om de concurrentiepositie van de Limburgse logistieke sector te versterken. De activiteiten van het Logistiek Platform Limburg zijn gericht op het aantrekken van bijkomende logistieke bedrijvigheid met hoge toegevoegde waarde, op het bundelen van goederenstromen en modal shift, maar ook op lobbywerk m.b.t. infrastructuur en het afstemmen van de provinciale arbeidsmarkt op de noden van de logistieke sector. Het verhogen van de competitiviteit van de Limburgse logistieke sector en het verhogen van de aantrekkelijkheid van Limburg als vestigingsplaats voor bijkomende logistieke activiteiten staan hierbij centraal. 2.1 Ruimte & Werk voor Logistiek Het LSM-project Ruimte & Werk 4 Logistics focust op twee belangrijke aspecten, m.n. het creëren van ruimte voor logistiek (zie 1. Ruimtelijke Economie) en het afstemmen van de provinciale arbeidsmarkt op de huidige en toekomstige noden van de logistieke bedrijven in Limburg door: Het verhogen van de instroom in logistieke opleidingen en beroepen Het bevorderen van de doorstroom van logistieke opleidingen naar effectieve tewerkstelling in de sector Het initiëren van competentie- en vacaturegerichte opleidings- en tewerkstellingsprojecten voor werkzoekenden i.s.m. VDAB Ondersteunende communicatie gericht op imagoverbetering van de logistieke sector en logistieke beroepen Coördinatie- en dienstverleningsplatform Logistiek Om de provinciale arbeidsmarkt af te stemmen op de specifieke noden van de logistieke sector, werkt het LPL samen met VDAB, relevante actoren uit het secundair en hoger onderwijs, de uitzendsector, het bedrijfsleven, logistieke opleidingsverstrekkers, het Sociaal Fonds voor Transport en Logistiek (SFTL) en Logos. Hieruit groeide een coördinatie- en dienstverleningsplatform Logistiek waarin de betrokken partners hun expertise bundelen, acties op elkaar afstemmen en op die manier complementair en versterkend werken ten opzichte van elkaar. Via het project Smart Logistics Limburg (SLL), dat begin oktober 2014 van start ging, Pagina 27

28 wordt concrete invulling gegeven aan dit coördinatie- en dienstverleningsplatform logistiek (zie ook 3.4 SALK-projecten). De krachtenbundeling in het coördinatie- en dienstverleningsplatform Logistiek krijgt concrete vorm via het SALK-project Smart Logistics Limburg (SLL), een samenwerkingsverband tussen het Instituut voor Mobiliteit (IMOB) van de UHasselt, de onderzoeksgroep Logistiek van de UHasselt, de expertisecel Log-IC van de PXL en het Logistiek Platform Limburg. Vooral het nog verder uit te bouwen ecosysteem of interactieplaform i.h.k.v. SLL geeft concreet gestalte aan het concept van het coördinatie- en dienstverleningsplatform logistiek. inschrijvingen voor logistieke opleidingen in het Limburgse secundair en hoger onderwijs de afgelopen schooljaren gestegen. De inschrijvingscijfers voor logistieke opleidingen in het secundair onderwijs en in het hoger onderwijs in Limburg stegen voor het schooljaar met resp. 17% en 9% t.o.v. het schooljaar POM Limburg stelde het beeldmateriaal van de campagne Er zit Muziek in Logistiek voorts ter beschikking van Flanders Logistics voor haar belevingstour logistiek, een educatief en interactief lesuur over logistiek bij scholen secundair onderwijs in Vlaanderen tijdens het schooljaar Er zit Muziek in Logistiek Om jongeren en werkzoekenden te enthousiasmeren voor een logistieke opleiding of beroep gaf POM-ERSV Limburg in 2014 verder uitvoering aan de acties in het kader van de promotiecampagne Er zit Muziek in Logistiek. Deze promotiecampagne werd in het voorjaar van 2013 gelanceerd en loopt over 3 schooljaren. Via deze campagne vestigt POM-ERSV ook de aandacht van het grote publiek op het economische belang van logistiek voor Limburg. In het kader van de campagne Er zit Muziek in Logistiek voerde POM-ERSV Limburg in 2014 publiciteit via advertenties op lijnbussen, de website ( een Facebookpagina, affiches in scholen, uitzendkantoren, winkels en horecazaken, Mede dankzij deze campagne is het aantal Pagina 28

29 2.1.3 Samenwerking POM-ERSV Limburg (LPL) en VDAB Limburg VDAB Limburg en POM-ERSV Limburg bespreken jaarlijks het Provinciaal Sectoraal Ondernemingsplan van de VDAB voor de beroepencluster Transport & Logistiek. Voor de periode wordt het accent gelegd op de bijsturing van het opleidingsaanbod en op de sectorale bemiddeling naar werk. POM-ERSV Limburg en het Logistiek Platform Limburg continueerden in 2014 het partnerschap met VDAB en volgden mee het Provinciaal Sectoraal Ondernemingsplan Transport & Logistiek op. VDAB Limburg is partner van het project Euregiolog³ en werkte in het kader van dit project in 2014 mee aan het Euregionaal arbeidsmarktonderzoek logistiek (zie 3.2 Euregiolog³) Onderwijskwalificerend opleidingstraject Transport & Logistiek VDAB Limburg, POM-ERSV Limburg, de Provinciale Handelsschool Hasselt (PHH) en het Provinciaal Centrum voor Volwassenenonderwijs Handel Hasselt (PCVO) sloegen in het voorjaar van 2013 de handen in elkaar om een onderwijskwalificerend opleidingstraject Transport & Logistiek op graduaatsniveau voor werkzoekenden op te richten. Het traject, een aanbeveling uit het SALK-rapport, ging van start in het schooljaar Door deze samenwerking krijgen werkzoekenden met een diploma secundair onderwijs uit het studiegebied Handel en met interesse voor een job als logistiek bediende, de kans om na één schooljaar dagonderwijs en één schooljaar avondonderwijs het graduaatsdiploma Logistiek, Transport en Mobiliteit te behalen. 19 cursisten startten in september 2014 het onderwijskwalificerend opleidingstraject Transport & Logistiek in Limburg. In juni 2014 studeerden 8 van de 12 ingeschreven VDAB-cursisten af aan de se-n-se opleiding Internationaal Transport & Goederenverzending. Deze cursisten volgen tijdens het schooljaar het verkorte traject van de graduaatsopleiding Logistiek, Transport en Mobiliteit Pool van flexibele werknemers voor Transport & Logistiek De logistieke sector is sterk onderhevig aan piekmomenten omwille van onder andere een seizoensgebonden vraag en occasionele projecten. Om deze pieken op te vangen is er een voortdurende vraag vanuit de sector naar extra en tijdelijke werknemers. Door de snelle technologische evolutie is de logistieke sector echter meer en meer gespecialiseerd, waardoor uitzendkrachten al over een zekere expertise en kennis moeten beschikken opdat ze onmiddellijk inzetbaar zijn. Door een maximum aan flexibiliteit, over de personeelsbestanden van de individuele bedrijven en uitzendkantoren heen, kan de competitiviteit van logistieke bedrijven en transportgerelateerde ondernemingen in Limburg ten opzichte van de omliggende regio s worden verhoogd. Dit kan bijvoorbeeld door het oprichten van een pool van werknemers voor Transport en Logistiek die Pagina 29

30 flexibel en op afroepbasis bij logistieke werkgevers kunnen worden ingezet om piekperiodes op te vangen. Op deze manier kunnen bedrijven opleidings- en andere personeelskosten besparen en aan productiviteit winnen. POM-ERSV maken volgende partners deel uit van gate4logistics: Logistics in Wallonia, provincie Nederlands-Limburg, Kamer van Koophandel Nederland, Aachener Gesellschaft für Innovation und Technologietransfer mbh, Industrie- und Handelskamer Aachen. - Marketing POM-ERSV Limburg/LPL begon in 2014 i.s.m. de KULeuven met de opmaak van een Masterplan en Roadmap voor het oprichten en structureren van een pool van flexibele werknemers voor Transport & Logistiek in Limburg. In het eerste kwartaal van 2015 worden het Masterplan en de Roadmap opgeleverd. Aansluitend volgt een vervolgproject om het innovatieve concept van de pool te implementeren. 2.2 Euregiolog³ In het kader van het interregionale project Euregiolog³ (Interreg IV-A EMR) werken verschillende partners samen om het concurrentievermogen van de Euregio Maas- Rijn (EMR) als logistieke topregio te bevorderen. Via gate4logistics, het Euregionale overlegforum inzake logistiek waar POM-ERSV Limburg deel van uit maakt, werd een grensoverschrijdende strategie voor marketing, arbeidsmarkt en netwerk uitgerold. gate4logistics richt zich vooral op de promotie van de EMR als logistieke topregio, het afstemmen van de Euregionale arbeidsmarkt op de specifieke noden van de logistieke sector en het bevorderen van kennis- en ervaringsuitwisseling tussen logistieke professionals in de EMR. Onder impuls van projectpromotor POM-ERSV Limburg worden methodieken en instrumenten rond deze thema s ontwikkeld en gerealiseerd. Naast Via diverse publicaties werd een verdere branding gerealiseerd van gate4logistics, het Euregionale overlegforum inzake logistiek waar POM-ERSV Limburg (LPL) deel van uitmaakt. Om het lobbywerk voor een Euregionaal Kwaliteitsnet Goederenvervoer voor wegtransport kracht bij te zetten, ontwikkelde gate4logistics een digitale brochure, die de nood aan en doelstellingen van een Kwaliteitsnet Goederenvervoer voor wegtransport beschrijft. Pagina 30

31 De partners van gate4logistics hebben i.s.m. met het studiebureau Arcadis een analyse uitgevoerd van infrastructuurknelpunten die het goederenvervoer in de Euregio Maas-Rijn (EMR) belemmeren. Op basis van de resultaten van deze analyse werd een witboek opgesteld met een prioritering van de op te lossen infrastructuurknelpunten. Dat witboek vormt de basis om de bevoegde overheden te informeren en om lobbywerk te voeren om deze knelpunten aan te pakken. criteria per deelregio. Het rapport, inclusief SWOT-analyse, werd in het najaar van 2014 opgeleverd. - Arbeidsmarkt Op 25 september 2014 organiseerde POM-ERSV Limburg/LPL, i.s.m. diverse projectpartners uit de EMR de Euregionale Dag van de Logistiek. 362 leerlingen en 40 leerkrachten uit logistieke opleidingen van het secundair onderwijs bezochten tijdens deze dag 11 logistieke bedrijven in de Euregio Maas- Rijn. - Netwerk Om de ervarings- en kennisuitwisseling tussen logistieke bedrijven in de EMR te bevorderen en om community formation voor logistiek in de EMR te stimuleren, werden in 2014 twee Euregionale themasessies georganiseerd door gate4logistics: Samen met de partners van het project Euregiolog³ heeft POM-ERSV Limburg/LPL in 2014 een Euregionaal arbeidsmarktonderzoek logistiek laten uitvoeren door het studiebureau E,til. Het doel was een eenduidig rapport op te stellen aan de hand van uniforme en vergelijkbare Pagina 31 Innovatie in de Logistiek op 11 juni 2014 bij FIR/RWTH Aken Supply Chain Management met onbegrensde mogelijkheden op 27 november 2014 bij Avantis (Aken Heerlen)

32 2.3 Grenzeloze logistiek Het Interreg IVA-project Grenzeloze Logistiek bestaat uit twee onderdelen. Enerzijds werkte POM-ERSV Limburg/LPL aan een impactproject m.b.t. modal shift van wegvervoer naar binnenvaart. Anderzijds werd in het luik Efficiënt Ruimtegebruik een congestieverminderend shuttle-concept ontwikkeld en werk gemaakt van een verdere optimalisatie van belangrijke logistieke bedrijventerreinen in Limburg. Het impactproject bij Grenzeloze Logistiek werd uitgevoerd in 2 fases: een vooronderzoek (desk- en fieldresearch) en de uitvoering van 10 pilootprojecten (5 BE + 5 NL). Het vooronderzoek werd in februari 2014 uitbesteed aan het adviesbureau Phidan i.s.m. VUB/MOBI en AA-Planadvies. Hierin werden de goederenstromen tussen de mainports Antwerpen/Rotterdam en Belgisch/ Nederlands Limburg in kaart gebracht (deskresearch) en 30 potentieel kansrijke en concrete cases/concepten voor bundeling en modal shift naar binnenvaart gedefinieerd (fieldresearch). In de tweede fase werden de 10 meest kansrijke cases geselecteerd om uitgewerkt te worden in een pilootproject door een externe expert. De cases voor Belgisch Limburg zijn H. Essers (Genk), Konings (Zonhoven), BOSE (Tongeren), Punch Powertrain (Sint- Truiden) en Scania Parts Logistics (Opglabbeek). Bij al deze bedrijven werd er een belangrijke potentiële kostenbesparing en een aanzienlijke reductie van de CO2-uitstoot geïdentificeerd in geval van overstap naar de binnenvaart. De resultaten van het Impactproject werden samengevat in een promotiefilm en uitgebreid gepresenteerd tijdens een grensoverschrijdend slotevent te Maastricht op 3 december Om te verhelpen aan de congestieproblematiek op de E313 gaf POM-ERSV Limburg/LPL de opdracht aan het Vlaams Instituut voor Mobiliteit (VIM) om een Masterplan uit te werken voor een congestieverminderend shuttle-concept. Dit concept diende gebaseerd te zijn op de idee om een gemeenschappelijke trailerparking voor Limburgse transporteurs in te richten ergens op de as Limburg-Antwerpen. De studie werd in november 2014 opgeleverd en toonde aan dat een gemeenschappelijke trailerparking een economisch haalbaar concept kan zijn en een aantal voordelen oplevert voor deelnemende transportondernemingen. De resultaten waren zo overtuigend dat leden van de vervoerdersverenigingen VVL-Febetra en SAVA overgaan tot implementatie van het concept in Op 3 december 2014 werd een persconferentie georganiseerd voor de disseminatie van de positieve resultaten van het Impactproject en het congestieverminderend shuttle-concept via de audiovisuele- en geschreven pers. Het LPL bood in 2014 ondersteuning aan de dienst Ruimtelijke Economie van POM-ERSV Limburg voor het uitvoeren van de haalbaarheidsstudies uit het luik Efficiënt ruimtegebruik (o.a. parkeerproblematiek Ravenshout, Spoorterminal Lanaken, bedrijventerrein Brustem, herinschakeling van onbenutte bedrijfspercelen in functie van logistiek zie 1. Ruimtelijke Economie). Pagina 32

33 2.4 SALK-projecten Om het concurrentievermogen van de logistieke sector in Limburg te versterken, de potentiële groei van de sector strategisch te ondersteunen en om Limburg uit te bouwen tot een logistieke kennisregio werkt POM- ERSV Limburg/LPL samen met verschillende partners aan de SALK-projecten SMART Logistics Limburg en Logistiek met PIT. Logistiek met PIT: met dit project, voluit de Proces Innovatie Tool, willen het Logistiek Platform Limburg / POM-ERSV Limburg en Voka-KvK Limburg logistieke bedrijven helpen hun productiviteit en competitiviteit te verhogen. De uitvoering van dit project werd in september 2014 uitbesteed aan de logistieke expertisecel Log-Ic van de Provinciale Hogeschool (PXL). Hiernaast werd een kennisgroep opgericht van 5 vooraanstaande logistieke bedrijven (Atlas Copco, Ceva Logistics, Bose, H.Essers en Nike) voor het definiëren van de belangrijkste parameters om bedrijfsprestaties te meten én groei te bewerkstelligen. De totale projectperiode bedraagt 2 jaar en loopt tot maart Smart Logistics Limburg (SLL): in het kader van dit project werd in 2014 een samenwerkingsverband opgericht tussen het Instituut voor Mobiliteit (IMOB) van de UHasselt, de onderzoeksgroep Logistiek van de UHasselt, de expertisecel Log-IC van de PXL en het Logistiek Platform Limburg / POM-ERSV Limburg. Het doel van het project is om het concurrentievermogen van de logistieke sector in Limburg te verhogen door het creëren van een FRIS (Full Regional Innovation System) Logistiek en het stimuleren van innovatieve projecten in de sector. Het FRIS-model vormt de rode draad in het project door alle actoren in een regionale en sectorspecifieke setting samen te brengen en voluit de krachten te bundelen. De betrokken instellingen zullen een structurele en intensieve wetenschappelijk technologische ondersteuning bieden aan logistieke bedrijven. Op maat van de logistieke bedrijven wordt een kosteloos vooronderzoek naar hun innovatief project uitgevoerd, waarna deze bedrijven weeral kosteloos worden geadviseerd over geschikte subsidiekanalen voor verder onderzoek of de implementatie van hun innovatietraject. Smart Logistics Limburg moet een essentiële bijdrage leveren aan de regionale innovatie en kennisuitwisseling in Limburg. Pagina 33

34 Pagina 34

35 3. Zorgeconomie

36 Pagina 36

37 3. Zorgeconomie Onder de koepel van POM-ERSV Limburg werd in 2010 het Platform Zorglandschap Limburg opgericht. Binnen dit platform worden zorgorganisaties, bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen en de overheid verenigd om samen provinciale initiatieven uit te werken ter versterking van de zorgeconomie. Het platform is hoofdzakelijk actief binnen volgende domeinen: arbeidsmarkt, innovatie, levenslang leren, ruimtelijke spreiding, beleidsondersteuning en internationalisering. De ondernomen acties moeten een hefboom zijn en over verschillende organisaties heen ingezet kunnen worden. De finale doelstelling bij alle initiatieven is de creatie van duurzame bijkomende werkgelegenheid en economisch toegevoegde waarde voor alle actoren binnen de Limburgse zorgeconomie. Meerdere projecten van POM-ERSV inzake zorgeconomie liepen af in Daarom werd bijzondere aandacht geschonken aan de documentatie en disseminatie van de projectresultaten, zodat de Limburgse actoren hiermee verder aan de slag kunnen bood ook de kans om nieuwe acties op te zetten die de samenwerking tussen profit en social profit versterken. Dit resulteerde vanuit IWT in de projecten Careville en Jobtime, en vanuit NIB in 3 projecten met Limburgse partners. De samenwerking tussen de bedrijfswereld en de zorgorganisaties past binnen de aanbeveling van het SALK-rapport voor een versnelde ontwikkeling van innovatieve zorg. Samen met de verdere ontwikkeling van biotech / medtech is dit van uitermate groot belang voor de uitbouw van de kenniseconomie in de regio. Bovendien staat de zorgsector voor grote uitdagingen (o.a. hoge pensioneringsgolf, uitbreiding zorgvoorzieningen, nieuwe zorgvragen, ), waardoor blijvende inspanningen nodig zijn om de huidige kwaliteit van de zorgverlening ook in de toekomst te waarborgen. 3.1 Promotie zorgberoepen Het actieplan Werkgoesting in de zorg liep tot eind Van de 165 prioriteiten die in 2010 vanuit het werkveld werden opgesteld, werden in elk domein acties ondernomen. Deze acties passen ook in de Vlaamse campagne Ik ga ervoor, waarin POM-ERSV in Limburg een voortrekkersrol opneemt met volgende klemtonen: Versterken van de instroom Huidig personeel efficiënter en effectiever inzetten Uitbouw van een HRM-beleid in functie van werving, retentie en carrièreplanning van medewerkers POM-ERSV Limburg werkte in 2014 actief mee aan diverse initiatieven ter promotie van zorgberoepen: Dag van de Zorg, Verruim je Horizon, collectieve instroom, Euregionale jobbeurzen, openlesdagen, in- en beleefstages Naast de algemene promotie voor zorgberoepen werden in 2014 ook een aantal specifieke knelpunten opgenomen zoals Pagina 37

38 techniek in de zorg, leidinggevenden, bijzondere beroepstitel geriatrie, Met de projecten Duobanen I en II en Jobtime werd tenslotte juridische en organisatorische ondersteuning geboden bij de ontwikkeling van nieuwe organisatiemodellen (zie 3.2). In februari 2014 startte het project Techniek in de Zorg. Het project ontwikkelt een multidisciplinair opleidingstraject rond de toepassing van techniek in de zorgsector, in samenwerking met bedrijven, zorgactoren en zorgbehoevenden. Het traject heeft een meervoudige doelstelling: sensibilisering rond technologische innovaties in de zorg, invulling technische knelpuntberoepen, ontwikkeling nieuwe technologische innovaties voor de zorg en bevordering van het ondernemerschap. subsidiedossiers in te dienen voor het project. Woonzorgcentra vinden moeilijk geschikte kandidaten voor leidinggevende functies. Om de jobinhoud kenbaar te maken aan mogelijke kandidaten, organiseerde POM-ERSV Limburg in 2014 een meet & greet tussen een 70-tal kandidaten en 8 Limburgse woonzorgcentra. Tegelijkertijd startte een opleidings- en aanwervingstraject om de Limburgse woonzorgcentra te ondersteunen bij hun zoektocht naar geschikte kandidaten. Teams bestaande uit studenten van verschillende secundaire en hogere studierichtingen worden uitgedaagd om technologische innovaties te ontwerpen op vraag van patiënten, zorgverleners, bedrijven en zorgorganisaties. Co-creatie, participatief design en ondernemen staan centraal. Tijdens het startevent werden de geselecteerde cases voorgesteld. Het project werd verder kenbaar gemaakt door de website posters, presentaties, deelname aan wedstrijden, Voorts werden in 2014 de nodige voorbereidingen getroffen om in 2015 twee Europese Bijzondere beroepsbekwaamheden in functie van knelpunten uit het zorgprogramma (geriatrie, geestelijke gezondheidszorg, ): in het kader van een collectief instroomproject in het Sint- Trudo Ziekenhuis werd, i.s.m. POM-ERSV Limburg en het onderwijs, een gespecialiseerde in-house opleiding ouderenzorg georganiseerd. De opleiding bestaat uit een opleiding Bijzondere Beroepsbekwaamheid (BBK) Geriatrie voor 12 verpleegkundigen en een vervolgopleiding Bijzondere Beroepstitel (BBT) Geriatrie voor 6 bachelor verpleegkundigen. De opleiding BBK geriatrie loopt in januari 2015 ten einde, de vervolgopleiding zal eind 2015 aflopen. Pagina 38

39 De werking rond zorgambassadeurs werd in 2014 verder ondersteund door de organisaties van twee vormingssessies. De ambassadeurs werden verder ingezet op de beurs Verruim je Horizon. Voor de Dag van de Zorg werkte POM- ERSV Limburg in 2014 mee aan de realisatie van een Limburgse editie van de Dag van de Zorg-krant, die de Limburgse deelnemende actoren in beeld bracht. Het programma van de opendeurdag werd mede samengesteld door POM- ERSV Limburg. 3.2 Collectieve instroom en Duobanen De creatie van bijkomende duurzame tewerkstelling in de zorgeconomie vertrekt uiteraard vanuit de noden van de sector zelf. Door overleg met de sector en een continue monitoring van de vacatures, worden nieuwe arbeidsmarktacties zo maximaal mogelijk afgestemd op die noden. De methodiek van collectieve instroom en de projecten DUObanen I en II zijn dergelijke acties. Om de behoeftes van de sector adequaat op te volgen is er nood aan een efficiënte monitoringstool. Gedurende 2014 werd de methodiek van de collectieve instroom onverminderd verdergezet via de projecten Instroomen opleidingstrajecten leidinggeven in Limburgse woonzorgcentra en Clusterplan Zorg woonzorgcentra Noord- Limburg. Binnen deze trajecten werden verschillende acties opgezet om de instroom van openstaande en toekomstige vacatures in te vullen, zoals de sollicitatiedagen in Noord-Limburg en de meet & greet tussen de woonzorgcentra en potentiële leidinggevenden (zie 3.1). Voorts werd het opleidingstraject BBK/BBT geriatrie van Sint-Trudo Ziekenhuis verder gezet (zie 3.1) en werd er een rapport over de collectieve instroomprojecten van de afgelopen drie jaren opgemaakt. In januari 2014 liepen de vijf proeftuinen in het kader van het project DUObanen I ten einde. Op basis van de resultaten werd een draaiboek opgesteld voor de creatie van duobanen in de zorgsector en werden beleidsaanbevelingen overgemaakt aan de verantwoordelijke overheden. POM-ERSV Limburg maakte via een studiedag en persbericht in mei 2014 de resultaten bekend. Het project DUObanen 1 kreeg in 2014 het Flanders Care label. Pagina 39

40 Op 15 juli 2014 ging het project DUObanen II Gedeelde aanstellingen tussen onderwijs en werkveld van start. Binnen het project wordt door de Universiteit van Hasselt een collectief juridisch onderzoek gedaan naar samenwerkingen tussen onderwijsinstellingen en zorginstellingen. In de eerste fase van het juridisch onderzoek worden de mogelijkheden van samenwerking binnen het huidig en gewenst juridisch kader bekeken. In de tweede fase wordt er ook gekeken naar een concrete case in de vorm van een proeftuin, m.n. de samenwerking tussen HBO Genk, de hogeschool UCLL en Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL). Voor de casestudie kunnen de instellingen en UHasselt rekenen op ondersteuning van KHLim Quadri. Het project DUObanen II zal in het voorjaar van 2015 afgerond zijn. 3.3 Innovatieve arbeidsorganisatie Vertrekkende vanuit de Vlaamse output van de zoekconferentie Z³ aangevuld met de reeds lopende projecten omtrent innovatieve arbeidsorganisatie in Limburg, wil POM-ERSV Limburg het uitgewerkte actieplan definiëren en uitrollen. Dit actieplan moet Limburg in staat stellen de labofunctie voor de zorgeconomie, zoals vernoemd in de SALKfiche, te realiseren. In werd de pilootstudie Innovatieve HR in Algemene Ziekenhuizen (IHRAZ) uitgevoerd. De resultaten van het IHRAZ-project en de cases uit de publicatie Slimmer zorgen voor morgen werden vanaf 2014 in alle types van zorgorganisaties in Limburg verdiept en verbreed. Voorts werden het afgelopen jaar de lopende projecten rond duobanen en satellietopleidingen gecontinueerd, geëvalueerd, bijgestuurd en verdergezet in andere concepten, vormen, organisaties, In totaal werden 13 cases verzameld voor de verdere uitvoering van de resultaten van het IHRAZ-project. Op basis van deze cases werden drie actiedomeinen afgebakend: o Organisatie van opleidingen rond innovatieve arbeidsorganisatie. o Deelname van een aantal Limburgse woonzorgcentra en thuiszorgorganisaties aan het Zirko-project van Flanders Synergy (kick-off vond plaats op 15 november 2014). o Via consultancy een blauwdruk maken van de gewenste organisatiestructuur. Op 20 november 2014 organiseerde POM-ERSV een informatievergadering waar het project Innovatieve Arbeidsorganisatie en de hierboven vermelde actiedomeinen werden voorgesteld aan de deelnemende organisaties. In 2015 zal dit verder uitgewerkt worden. 3.4 Stages Via de opleiding van stagementoren heeft POM-ERSV Limburg de afgelopen jaren een belangrijke bijdrage geleverd aan de creatie van kwalitatieve stageplaatsen in woonzorgcentra en thuiszorg. De complexiteit en diversiteit van stages in de zorg blijven echter voor het onderwijs en het werkveld nog steeds erg belastend. Vandaar dat POM-ERSV Pagina 40

41 Limburg in 2014 bijkomende acties ondernam om op een slimme manier nieuwe kwalitatieve stageplaatsen te creëren. Nadat begin 2014 het concept leerzorgcentrum uit de ziekenhuissector werd voorgesteld aan verschillende belanghebbenden, werd in volgende overlegmomenten besloten om dit concept uit te breiden naar andere sectoren (woonzorgcentra, thuiszorgdiensten, psychiatrische ziekenhuizen) en naar andere opleidingen (paramedische opleidingen, HBO5 verpleegkunde, secundaire opleidingen). In 2015 zal dit project verder uitgevoerd worden. In 2014 organiseerde POM-ERSV Limburg voorbereidend overleg met VIVO voor de opmaak van een stagedatabank. Op 3 april 2014 organiseerde POM-ERSV Limburg en het LPWO (Limburgs Platform voor Woonzorgcentra en Onderwijs) een intervisiedag voor de bekendmaking (o.a. via getuigenissen) van de tools die het de afgelopen jaren ontwikkelde, met name het charter voor kwalitatieve stages, de mentorenopleiding en de HBO5 stageposter. informatie zal het LPWO gebruiken om haar acties voor de komende jaren vorm te geven. Organisatie van de mentorenopleiding voor zorgkundigen en verpleegkundigen. Het UCLL verzorgde een opleiding voor 72 stagementoren voor verpleegkundigen in Onder impuls van het Limburgs Platform Thuiszorg Onderwijs (LPTO), een werkgroep onder de koepel van POM- ERSV Limburg, werd de Gids voor mentorschap in de thuiszorg (in testfase) ontwikkeld. De implementatie van de gids, met volgbladen en tips rond het begeleiden van stagiairs, gebeurde in september Samen met de diensten gezinszorg en Uniform organiseerde POM-ERSV Limburg toen een infomoment voor de scholen secundair onderwijs, waarbij de werking van de werkgroep LPTO werd voorgesteld, alsook de gids voor mentorschap. Verspreid over de 5 Limburgse streken werden in het kader van de week van de verzorgende en van het LPTO in totaal 67 mentoren uit de thuiszorg opgeleid in Innovatieve zorgopleidingen en satellietopleidingen Tijdens de daaropvolgende ronde tafels kwamen er heel wat nieuwe opmerkingen en suggesties naar voren inzake het gebruik van de tools. Deze Vanuit het Platform Zorglandschap Limburg worden, samen met partners uit het onderwijs, zorgorganisaties en economie, diverse acties ondernomen om de toekomstige behoefte aan zorg op een proactieve manier in te vullen. Omdat de invulling van de toekomstige nood aan zorgverleners een knelpunt is, wil het Platform Zorglandschap Limburg initiatieven nemen om gericht het potentieel voor de Pagina 41

42 zorgopleidingen in Limburg te verruimen, vertrekkende vanuit bestaande structuren. POM-ERSV Limburg bracht in september 2014 alle betrokken partijen samen om het eerste jaar van de satellietopleiding HBO5 Verpleegkunde te evalueren. 21 van de 31 studenten die in 2013 instapten in de opleiding, waren een jaar later geslaagd. In september 2014 stapten 39 studenten in de opleiding. In het project Future Proof for Cure and Care, waarvan POM-ERSV Limburg leadpartner was, is met het Euregionaal Zalmmodel een concrete tool ontwikkeld waarmee zorgfuncties en competenties binnen de Euregio gemakkelijker kunnen vergeleken worden en waardoor werknemers sneller en correcter kunnen ingeschaald worden in een andere regio. In het kader van de arbeidsmobiliteit en de invulling van het aantal zorgverleners is dit een enorm pluspunt. Binnen hetzelfde Euregionale project werd geanalyseerd wat het model van Eerder Verworven Kwalificatie (EVK) en Eerder Verworven Competentie (EVC) op Euregionaal niveau kan betekenen voor de functies van zorgkundige en verzorgende. Het Nederlandse model voor zorgberoepen is getoetst met andere regio s en in een analyserapport gegoten. 3.6 Duurzaamheid van organisaties Het stimuleren van samenwerking is een belangrijke opdracht van het Platform Zorglandschap Limburg. In de samenwerking tussen zorgorganisaties onderling biedt POM- ERSV ondersteuning in het vormgeven en/of faciliteren van projecten. Daarnaast is er meer en meer nood aan samenwerking tussen zorgorganisaties en actoren buiten de zorg (bv. beleid, onderwijs, andere economische sectoren, ). Met het Platform Zorglandschap Limburg faciliteert POM-ERSV Limburg deze samenwerkingsmodellen om acties te realiseren ter versterking van de Limburgse zorgeconomie. In 2014 is uitvoering gegeven aan de studieopdracht voor een samenwerkingsverband binnen de Limburgse woonzorgcentra, in samenwerking met externe partner Redosa en in opdracht van LSM. Een eerste gezamenlijke opdracht voor aankoop over de 3 koepels van de woonzorgentra (Dot.zorg, Caritatas en Vlozo) is in ontwikkeling. Daarnaast heeft POM- ERSV deelgenomen aan het Flanders Care project van Zorgnet, Vlaams Welzijnsverbond en SOM, waarin alle mogelijke vormen van samenwerking juridisch en organisatorisch werden uitgewerkt. In het kader van het Nieuw Industrieel Beleid heeft POM-ERSV in 2014 onderzocht welke behoeftes en opportuniteiten er zijn om vorm te geven aan mogelijke samenwerkingen tussen profit en social profit binnen zorgeconomie. De klemtoon daarbij lag op het realiseren van nieuwe samenwerkingsverbanden met een economische en maatschappelijke valorisatie. Pagina 42

43 3.7 Innovatie Het SALK-rapport legt de nadruk op het versnellen van innovatieve zorg. Hiermee wordt zowel technologische innovatie bedoeld, als innovatieve arbeidsorganisatie. POM-ERSV Limburg informeert de zorgorganisaties over nieuwe subsidiemogelijkheden omtrent innovatie en faciliteert samenwerking om subsidieaanvragen voor innovatie in te dienen. Kennis en ervaringen uit netwerken of projecten worden breed verspreid naar de Limburgse zorgorganisaties, maar ook naar bv. onderwijsinstellingen. Een goed voorbeeld daarvan is het faciliteringsproces door POM- ERSV van de oproep voor Nieuw Industrieel Beleid Zorgeconomie. POM-ERSV is ook zelf rechtstreeks betrokken bij bepaalde innovatieprojecten zoals het IWT-project Cortexs, sociale innovatie Dementielab, het vermarkten van de prototypes. Op 1 november 2013 ging het SBOonderzoeksproject CORTEXS (Care Organization: a Re-Thinking EXpedition in search for Sustainability) van start. Dit project is een interuniversitaire samenwerking tussen onderzoeksteams van de KU Leuven, AMS, UGent, UHasselt en TNO onder leiding van Prof. dr. Geert Van Hootegem. POM-ERSV Limburg heeft zich geëngageerd als één van de kernvalorisatiepartners van het Cortexsproject. Het doel van de overlegmomenten is om vanaf de start van het project het onderzoek zo veel mogelijk af te stemmen op de verwachtingen van de valorisatiepartners. Zo werden o.a. WZC Menos, Toermalien, MS Overpelt en H. Essers in 2014 bezocht. In 2014 werd een oproep gelanceerd in het kader van Nieuw Industrieel Beleid. POM-ERSV Limburg heeft een brainstormsessie georganiseerd die ertoe leidde dat volgende drie dossiers werden gevaloriseerd: o Skilpod, Naar een toekomst van Mobiele Zorg o 2ZEN, een zorgeconomisch netwerk o ILoZ, integrale lijnoverschrijdende zorg Op 27 november 2014 vond het slotevent van het sociale innovatie project Dementielab plaats. POM-ERSV Limburg zetelde in de gebruikerscommissie van dit project om op die manier het dementielab zijn weg te laten vinden naar de Limburgse zorgsector. Meer expliciet werd meegewerkt aan 1 bepaald doel van dementielab, namelijk 3.8 Internationaal POM-ERSV wenst de internationale samenwerking rond zorgeconomie verder te zetten om op die manier nieuwe kennis te vergaren en te verspreiden in de Euregio. In 2014 gebeurde dat hoofdzakelijk door het leadpartnerschap in het Euregionale project Future Proof for Cure and Care, deelname aan de strategische beleidsgroep gezondheid van de Euregio Maas-Rijn en samenwerking met het Zorginnovatie-forum van Groningen. Op 2 december 2014 werd het project Future Proof for Cure and Care afgesloten in Maastricht. POM-ERSV Limburg was leadpartner van het project waarin 25 Euregionale partners drie jaar werkten aan thema s als arbeidsmarkt, opleidingen, levenslang leren, masterclasses en promotie Pagina 43

44 van de zorgsector in de Euregio. O.a. het Euregionale Zalmmodel en de analyse van Elders Verworven Kwalificaties en Elders Verworven Competenties zijn concrete tools die binnen het project werden ontwikkeld (zie 3.5). De volledige projectrapportering kan geraadpleegd worden via de website Een ander praktisch instrument dat het afgelopen jaar werd uitgewerkt is Valies Futuur. Dit is een koffer in vintage stijl gevuld met materiaal om een bezoek van scholen aan zorginstellingen te vergemakkelijken. Bedoeling is dat zowel de klas als de zorgvoorziening zich voorbereidt op het bezoek. In elke koffer vindt men hiertoe een brochure met de nodige informatie, activiteiten die men kan doen tijdens het bezoek en tips ter nazorg. In de koffer zitten ook de nodige gadgets en speelvellen. In 2014 ontwikkelde POM-ERSV Limburg Valies Futuur voor 9- tot 12-jarigen en ging de focus vooral naar de woonzorgcentra. Valies Futuur werd bekend gemaakt via de pers en via een netwerkmoment voor scholen en zorgvoorzieningen. De verdeling zal ook in 2015 nog verder lopen. 3.9 Careville Samen met de steden Genk en Hasselt en met de UHasselt maakt POM-ERSV Limburg deel uit van het partnerschap Careville, de proeftuin voor ouderenzorg. Het IWT-project Careville toetst initiatieven die ouderenzorg kwalitatief moeten ondersteunen op hun economische en maatschappelijke haalbaarheid. Met het Platform Zorglandschap Limburg vervult POM-ERSV in dit project de rol van proeftuin voor innovatieve arbeidsmarktconcepten en initiator van concepten tot efficiënte inzet van de zorgfuncties. In februari 2014 ging via een Kick-off de proeftuin CareVille Limburg van start met het platform Moving Care en 4 projecten. Samen met diverse andere partners participeert POM-ERSV Limburg aan de proeftuin, zowel op platformniveau als op projectniveau in het geval van project Jobtime. Het project Jobtime, voluit Efficiënte inzet van jobtime van kwalitatieve zorgverleners via een virtueel loopbaanplatform over zorg- en welzijns- Pagina 44

45 organisaties heen, is aanvullend op het project Duobanen I van POM-ERSV Limburg. In dit project wil POM-ERSV als leadpartner samen met het woonzorgcentrum Zonnestraal, Familiehulp en Déhora Consulting cosourcing opzetten als middel om de schaarse competenties in de zorg efficiënter in te zetten en bijgevolg betere kwalitatieve zorg te garanderen. In het kader van dit project vond in 2014 een personeelsbevraging rond deeltijdse arbeid en werkvariatie plaats onder de werknemers van de twee bovenvermelde zorginstellingen. Er werd ook een planscan uitgevoerd om een beter zicht te krijgen op de huidige planorganisatie, planprocessen en planinhoud. Aan de hand van deze scan en de ontwikkelende matrix van de verschillende functies werden verschillende mogelijkheden van het inzetten van medewerkers en het combineren van functies in kaart gebracht en geanalyseerd. Kick-off Careville op 21 februari 2014 Pagina 45

46 Pagina 46

47 4. Cleantech

48 Pagina 48

49 4. Cleantech Samen met diverse andere actoren wil POM- ERSV het nodige kader scheppen om cleantech-bedrijvigheid alle groeikansen te bieden in Limburg. In navolging van het provinciale beleidsplan focust POM-ERSV daarbij vooral op samenwerking tussen bedrijven, duurzame bedrijventerreinen en vernieuwende energietoepassingen. 4.1 Waterstofnetwerk Limburg Het productieproces van de chemische sector in Limburg levert een overschot aan waterstof op. Deze reststroom, die nu veelal verloren gaat, wordt gezien als grondstof voor verschillende industriële toepassingen en als veelbelovende secundaire energiedrager, bv. als brandstof voor motoren. Het is daarom aangewezen om na te gaan of de reststroom aan lokaal geproduceerde waterstof hergebruikt kan worden door omliggende bedrijven. In 2011 is, met middelen uit I-Cleantech Limburg, een haalbaarheidsonderzoek opgestart voor het opzetten van een microwaterstof economie. Deze studie werd in 2014 afgerond. Er werden 3 pistes onderzocht om waterstof in te zetten, namelijk als stationaire toepassing in een industrieel proces, als mobiele toepassing als brandstof voor bussen en als mobiele toepassing aan logistieke spelers. De laatste piste, waarbij heftrucks op waterstof rijden, lijkt de meest haalbare piste en wordt in 2015 verder onderzocht. 4.2 Warmtenetten in Limburg Via warmtenetten kan de restwarmte, die vrijkomt bij bepaalde productieprocessen, hergebruikt worden voor andere toepassingen (bv. verwarming gebouwen) in bedrijven. POM-ERSV Limburg ondersteunt de ontwikkeling van warmtenetten op bedrijventerreinen in Limburg. In het kader van het Europees project Eco2Profit werden twee bedrijventerreinen geselecteerd waarop een warmtenet ontwikkeld kan worden, nl. Ravenshout (Beringen, Ham, Tessenderlo) en Genk-Zuid. Uit een onderzoek van POM-ERSV Limburg werd de haalbaarheid van de valorisatie van restwarmte op en rond de bedrijventerreinen Ravenshout en Genk-Zuid als kansrijk beschouwd. In 2014 werd er intensief samengewerkt met de afnemers van de warmte om een rendabele business case uit te werken. Uit de resultaten van deze business case bleek dat voor een aantal grote industriële verbruikers het zeer interessant was om warmte af te nemen van het warmtenet. Zowel op het bedrijventerrein Ravenshout als op Genk-Zuid heeft de ontwikkeling van het warmtenet te kampen gehad met enkele tegenslagen, waaronder het wegvallen van de warmtebron, waardoor beide trajecten on hold werden gezet. Pagina 49

50 4.3 Diepe geothermie in Limburg Geothermie of aardwarmte is een lokale en duurzame energiebron, die haar oorsprong vindt in de ontstaansgeschiedenis van de aarde. Het is de energie die in de vorm van warmte in de ondergrond zit opgeslagen. In 2013 werd het project GEOHEAT-APP opgestart, waarin kaarten werden ontwikkeld die het potentieel aan geothermie illustreren. Hieruit bleek dat Noord-Limburg een interessante regio is voor toepassingen met betrekking tot geothermie. Voor het bedrijventerrein Agropolis in Kinrooi werd een haalbaarheidsstudie uitgevoerd. Technisch bleek Agropolis een interessante case te zijn met voldoende geothermisch potentieel. Momenteel zijn de boringen, die nodig zijn om de warmte uit de aarde te halen, echter nog zeer duur, waardoor de case financieel minder interessant bleek te zijn. Agropolis onderzocht in 2014 zelf of ondiepe geothermie wel financieel interessant zou kunnen zijn. In 2015 wordt deze studie verder uitgewerkt door Agropolis. bedrijven uit de regio besparen op transporten productiekosten voor het vervaardigen van nieuwe grondstoffen. Dit vergroot de economische slagkracht van de betrokken bedrijven. Binnen het Interreg-project CO2 en CH4 als dragers voor regionale ontwikkeling, van probleem naar kans werd in 2014 een inventaris gemaakt van de vraag en het aanbod van hernieuwbare energie en CO2 in Vlaanderen en Nederland. Tevens werden in het project enkele cases m.b.t. Power to gas en het opschonen van CO2 uitgewerkt. 4.4 Project CO2 / Methaan De doelstelling van POM-ERSV Limburg in dit project is het versterken van de economische slagkracht van de regio door een basis te leggen voor een rendabele infrastructuur voor koolstofdioxide (CO2) en methaan (CH4). Beide stoffen worden frequent gebruikt en uitgestoten door de industrie. Met dit project wil POM-ERSV Limburg onderzoeken hoe de uitgestoten CO2 en CH4 lokaal opnieuw benut kan worden in plaats van deze uitstoot verloren te laten gaan. Door de herbenutting van de reststromen CO2 en CH4 kunnen Pagina 50

51 5. Beleidsontwikkeling / Communicatie / China Desk

52 Pagina 52

53 5. Beleidsontwikkeling / Communicatie / China Desk POM-ERSV Limburg heeft als prioritaire opdracht de organisatie van overleg, voorbereiding, ondersteuning en uitvoering van het sociaaleconomisch beleid in Limburg. Naast concrete projectuitvoering organiseert of participeert POM-ERSV Limburg daartoe aan diverse overleg- en adviesorganen. Ter ondersteuning van het sociaaleconomisch beleid op provinciaal en gemeentelijk niveau, levert POM-ERSV Limburg analyses van een uitgebreid aantal socio-economische indicatoren. Via overleg en statistische analyses worden nieuwe socio-economische ontwikkelingen in Limburg onmiddellijk gedetecteerd en worden hieraan de nodige acties gekoppeld. Bovendien wordt hierdoor een breed draagvlak gecreëerd voor de uitvoering van een onderbouwd sociaaleconomisch beleid. Via een transparante communicatie wenst POM-ERSV alle belanghebbenden permanent op de hoogte te houden van deze nieuwe socio-economische ontwikkelingen. Met de China Desk wil men enerzijds de handelsrelaties tussen China en Limburg versterken en anderzijds Limburg in het Verre Oosten voorstellen als ideale investeringslocatie voor Chinese bedrijven die op zoek zijn naar een Europese vestigingslocatie. 5.1 RESOC Het Regionaal Economisch en Sociaal Overlegcomité Limburg is een overleg- en adviesorgaan dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van het provinciebestuur, de Limburgse gemeentebesturen en de Limburgse sociale partners die ook in SERR Limburg (cfr. Infra) vertegenwoordigd zijn. Naast overleg aangaande socio-economische thema s, heeft het RESOC ook een adviserende rol, bv. inzake invoegbedrijven, arbeidszorg, sociale werkplaatsen en lokale diensteneconomie. Onder RESOC zijn verschillende specifieke werkgroepen (bv. expertenteam) actief. In 2014 kwam de RESOC-vergadering tweemaal samen. Op de agenda stond telkens het Streekpact Tijdens het overleg van 7 januari werd het streekpact ten gronde besproken, waarna het RESOC op haar overleg van 11 maart het streekpact unaniem goedkeurde. Via een digitale ronde keurde de RESOC-vergadering later de prioritaire acties uit het streekpact goed. 5.2 SERR De Sociaal-Economische Raad van de Regio bestaat uit vertegenwoordigers van de werkgeversorganisaties VOKA KvK Limburg, Unizo Limburg en Boerenbond Limburg en van de werknemersorganisaties ACV, ACLVB en ABVV. SERR Limburg volgt het arbeidsmarktbeleid op, faciliteert de dialoog tussen de sociale partners omtrent arbeidsmarktgebonden thema s en verstrekt advies over arbeidsmarktplannen en -dossiers (bv. diversiteitsplannen, Individuele Beroepsopleidingen, PWA, buitenschoolse kinderopvang, ESF, ). Bijlage 7 bevat een overzicht van de adviezen die de SERR uitbracht in SERR Limburg vergaderde in 2013 in totaal 9 keer. In april 2014 nam Bart Lodewyckx Pagina 53

54 (UNIZO Limburg) het voorzitterschap van SERR Limburg over van Jean Vranken (ACV Limburg). SERR Limburg behandelde in 2014 o.a. volgende thema s: o Innovatieve arbeidsorganisatie en resultaten praktijklabo s in het kader van de campagne Verstand komt met de jaren 50plusdatwerkt.be o Het nieuwe vervoers- en investeringsplan van de NMBS o Het dossier IJzeren Rijn o Bezoek aan de Triënnale Conflict & Design (feb. 2014) te C-mine Genk o Evaluatie van het loopbaan- en diversiteitsbeleid 2013 o Doorlichting van de IBO maatregel o Aanpak van de jeugdwerkloosheid in Limburg o Het Nieuwe Werken als alternatief model o Acties vanuit Locate in Limburg om Limburg aantrekkelijk te maken voor bedrijven o Advies en bepaling prioriteiten inzake het VDAB ondernemingsplan en toelichting van het Strategisch Arbeidsmarktplan van VDAB o Bespreking acties VDAB n.a.v. sluiting Ford Genk o De Horecasector en de gevolgen bij de invoering van de geregistreerde kassa o Bespreking van de nieuwe ontwikkelingen in het domein Werk in het nieuwe federale en Vlaamse regeringsbeleid SERR Limburg verstuurde in 2014 twee persberichten om haar gemeenschappelijke standpunten kenbaar te maken rond de volgende onderwerpen: o Oproep aan de regeringsonderhandelaars om expliciet aandacht te besteden aan een aantal Limburgse dossiers. o Ontwikkeling van industriegebied de Groene Delle en andere ENAgebieden. De SERR ombudsdienst behandelde het afgelopen jaar 18 klachtendossiers van ontevreden werkzoekenden. De werkgroep Arbeidsmarkt, een werkgroep van de SERR, kwam 4 keer samen in Met de arbeidsmarktintermediairen werden o.m. volgende onderwerpen besproken: sociale economie, activering van leefloners en doorstroom van artikel 60-ers, taal op de werkvloer, instapstages voor schoolverlaters, interventies bij de sluiting van Ford. 5.3 Streekpact Het streekpact is een geïntegreerde langetermijnvisie voor de socio-economische ontwikkeling van Limburg. Aan de strategische ambities worden concrete acties gekoppeld. De opmaak van een streekpact is een decretale verplichting voor elk RESOC in Vlaanderen. Na de officiële goedkeuring van het Streekpact Limburg door de RESOC-vergadering, werd het streekpact ook ter goedkeuring voorgelegd aan de 44 Limburgse steden en gemeenten. 42 steden en gemeenten keurden het integraal goed, Herstappe keurde het niet goed en Bilzen heeft het niet geagendeerd op hun gemeenteraad. Pagina 54

55 Vervolgens werden de 146 in het streekpact opgenomen acties met behulp van een digitale enquête ter prioritering voorgelegd aan socio-economisch Limburg. Deze enquêtering vond plaats in juli en augustus 2014, had een goede responsgraad van 21% en resulteerde in 22 prioritaire acties. In 2015 gaat de ondersteuning van deze prioritaire acties vanuit het RESOC van start. Het Streekpact Limburg werd in december 2014 officieel overgemaakt aan het Agentschap Ondernemen. 5.4 Streektafelwerking POM-ERSV Limburg wil de lokale besturen maximaal betrekken in haar werking en in de provinciale sociaal-economische beleidsvorming. De provinciale RESOC-werking wordt daarom vertaald naar een streektafelwerking in de vijf Limburgse streken (Noord, Midden, Maasland, West en Zuid). Door deze streekgebonden werking kunnen lokale socioeconomische thema s en behoeftes naar een hoger beleidsniveau (provinciaal of Vlaams) getild worden. Anderzijds kunnen beslissingen of voorstellen van hogere overheden afgetoetst worden bij de lokale besturen, en waar mogelijk vertaald worden naar concrete gemeentegrensoverschrijdende acties in een bepaalde streek. In het werkjaar 2014 kwamen de 9 Noord-Limburgse burgemeesters 5 maal samen voor het burgemeestersoverleg Noord-Limburg. O.a. volgende thema s kwamen aan bod: de Vlaamse audit van gemeentebesturen, de nieuwe indeling van de zorgregio s, de regiowerking van Cipal, de winning van schaliegas, de toekomstvisie op de Noord-Limburgse bedrijventerreinen, het afschakelingsplan elektriciteit,... Uiteraard was er tijdens het overleg ook regelmatig aandacht voor de bekende dossiers (zoals de Noord-zuidverbinding en de elektrificatie van de spoorlijn Antwerpen - Hamont-Achel) en de lopende projecten (bv. Wonen in Noord-Limburg en het Erfgoedproject). Voorts werd in 2014 enerzijds de projectvereniging Erfgoed Limburgse Kempen vereffend en kwam anderzijds de opmaak van een erfgoedconvenant voor de regio op snelheid. In de overige vier Limburgse streken kende de streektafelwerking een overgangsjaar. Aan de hand van ad hoc lokale vragen, talrijke contacten met administraties en besturen en een continue vinger aan de pols vanuit het RESOC en POM-ERSV, is het besef gegroeid dat wat gisteren de manier van werken was, dit morgen niet meer zal zijn. In 2015 wordt dan ook ingezet op een streektafelwerking 2.0. Pagina 55

56 5.5 Bovenlokaal ontwikkelingsplan In 2014 klopten drie Limburgse gemeenten via de Limburgse gouverneur aan bij POM-ERSV Limburg met de vraag naar ondersteuning bij de uitwerking van een socio-economisch ontwikkelingsplan voor hun regio. Hieruit ontstond het idee om een algemene methodiek te ontwikkelen voor de opmaak van bovenlokale ontwikkelingsplannen. De methodiek vertrekt vanuit een brede kwalitatieve en kwantitatieve analyse van diverse gemeentelijke socio-economische parameters. Deze leiden tot aparte gemeentelijke sterkte-zwakte analyses (SWOT) die na overleg met de betrokken besturen en administraties geïntegreerd worden tot een regionale SWOT. Op basis van de aparte SWOT s worden strategische krijtlijnen per gemeente geïdentificeerd, die na overleg met externe respondenten per gemeente verfijnd worden in een aantal mogelijke acties. Vervolgens worden de strategische krijtlijnen en de mogelijke acties op elkaar afgestemd en geïntegreerd in een bovenlokaal plan. Ontwikkeling van een algemene methodiek voor de opmaak van bovenlokale ontwikkelingsplannen. Opmaak van een bovenlokaal ontwikkelingsplan voor de gemeenten Dilsen-Stokkem, Kinrooi en Maaseik. De schematische samenvatting van dit plan wordt weergegeven in onderstaand klavertje vier, opgebouwd uit domeinen: leren, wonen, werken, ontspannen en mobiliteit. Via deze domeinen wordt het bruto regionaal geluk van de regio nagestreefd. Het plan werd voorgesteld aan de drie betrokken burgemeesters en zal in 2015 op hun vraag ook gezamenlijk gepresenteerd worden aan de schepencolleges en managementteams van de betrokken gemeenten. 5.6 Limburgradar Met de Limburgradar wil POM-ERSV Limburg op kwartaalbasis de evolutie van de economische activiteit in de provincie Limburg in kaart brengen. Deze conjunctuurnota bevat een aantal bewust gekozen indicatoren die geselecteerd werden op basis van hun relevantie voor de socio-economische ontwikkeling van de provincie en op basis van hun beschikbaarheid op kwartaalbasis. In één beeld wordt duidelijk weergegeven welke indicator beter of slechter scoort dan in dezelfde periode van het jaar voordien. De opgenomen indicatoren bevatten zowel de bedrijvigheid, de toestand op de arbeidsmarkt als het consumentenvertrouwen in Limburg. Pagina 56

57 Opmaak en verspreiding van het Economisch Rapport Ruimte voor werk in de Limburgse gemeenten met per gemeente een overzicht van de oppervlakte aan en invulling van bedrijventerreinen enerzijds en een grafische weergave van de evolutie van belangrijke socio-economische indicatoren anderzijds, telkens in vergelijking met het Limburgse gemiddelde. Digitale verspreiding van de Limburgradar op kwartaalbasis: januari 2014: resultaten 3 e kwartaal 2013; april 2014: resultaten 4 e kwartaal 2013 en jaarresultaten 2013; juli 2014: resultaten 1 e kwartaal 2014; oktober 2014: resultaten 2 e kwartaal Economisch Rapport POM-ERSV Limburg publiceert op regelmatige basis een Economisch Rapport waarin diverse socio-economische onderwerpen uitvoerig worden geanalyseerd en toegelicht. Op die manier wil POM-ERSV Limburg op onderbouwde wijze informatie verschaffen over sociaal-economische ontwikkelingen in de provincie. Opmaak en verspreiding van het Economisch Rapport Zorgeconomie. Naast een uitgebreide cijfermatige analyse van deze sector in Limburg, wordt in dit rapport aandacht besteed aan ruimte voor zorg, innovatie voor zorg en talent voor zorg. Talrijke Limburgse initiatieven in deze domeinen komen in het rapport aan bod. Pagina 57

58 Finale opmaak en verspreiding van de Socioeconomische analyse van Limburg en haar 5 streken in februari Voorbereiding en opmaak van het Economisch Rapport Logistiek. Voorbereiding van het Economisch Rapport rond Community Formation. Experts en ervaringsdeskundigen werden bevraagd rond dit thema, als basis voor de artikels in het Economisch Rapport dat in de loop van 2015 verspreid zal worden. 5.8 Socio-economische analyse van Limburg en haar 5 streken Al geruime tijd publiceert POM-ERSV Limburg de Socio-economische analyse van Limburg en haar 5 streken. Deze publicatie wordt tweejaarlijks geactualiseerd. In dit document worden, waar mogelijk tot op streekniveau, een groot aantal socio-economische indicatoren geanalyseerd, de evolutie wordt in kaart gebracht en de Limburgse cijfers worden vergeleken met de gemiddelden op Vlaams en Belgisch niveau. 5.9 Streekfoto s Een streekfoto is een socio-economische analyse van elk van de vijf Limburgse streken en haar gemeenten (Noord-Limburg, West- Limburg, Midden-Limburg, Maasland, Zuid- Limburg). In elke streekfoto worden een 50-tal indicatoren geanalyseerd die kunnen ingedeeld worden in de domeinen demografie, arbeidsmarktaanbod, ondernemerschap, tewerkstelling, werkgelegenheid, werkenden en gemeentelijke pendelarbeid. Binnen elke streekfoto wordt de streek vergeleken met de resultaten van de andere vier Limburgse streken, met Limburg en met Vlaanderen. Per streekfoto worden tevens de gemeenten van die streek met elkaar vergeleken. De streekfoto s worden door POM-ERSV tweejaarlijks opgemaakt. Pagina 58

59 Opmaak en verspreiding van de streekfoto s voor elke van de vijf Limburgse streken en haar gemeenten (Noord-Limburg, West- Limburg, Midden-Limburg, Maasland, Zuid- Limburg). ondersteuning van de werking van andere diensten of projecten binnen POM-ERSV worden diverse statistieken en rapporten opgeleverd. Permanente actualisering van de statistieken die weergegeven worden op de website Beantwoorden van specifieke vragen naar cijfergegevens, zowel intern (bv. in het kader van een bovenlokaal ontwikkelingsplan) als extern (bv. in het kader van de werkgroep Toekomst ruimtelijke economie in Limburg ) Subsidiewijzer voor lokale besturen 5.10 Studiewerk Via diverse publicaties (cfr. supra), die onderbouwd worden met objectief cijfermateriaal, informeert POM-ERSV Limburg over de socio-economische ontwikkeling in Limburg. Naast het studiewerk dat aan bod komt in deze publicaties, verzamelt en analyseert POM-ERSV Limburg permanent een uitgebreid aantal socio-economische cijfergegevens. Deze gegevens worden zo gedetailleerd en actueel mogelijk in gebruiksvriendelijke tabellen weergegeven op de website Daarnaast biedt POM-ERSV Limburg ook data aan op specifieke vraag van socio-economische actoren en beleidsverantwoordelijken (Europees, federaal, Vlaams, provinciaal en lokaal). Ook ter Om de lokale besturen wegwijs te maken in de overvloed aan subsidiemaatregelen, vatte POM-ERSV Limburg in 2013 het idee op om een online subsidiewijzer voor lokale besturen te ontwikkelen. POM-ERSV Limburg wil op deze manier de Limburgse gemeentebesturen ondersteunen in de moeilijke zoektocht naar financiële middelen. In het voorjaar van 2014 werd de subsidiewijzer verder afgewerkt en, na een uitgebreide testronde, gelanceerd en gecommuniceerd naar alle lokale besturen (beleid en administratie) van Limburg. Sindsdien wordt de online tool elke maand geactualiseerd. Geïnteresseerden die zich inschrijven, krijgen deze aanpassingen elke maand in een handig overzicht via mail toegezonden. Op die manier blijven ze op de hoogte van de veranderingen in de lang- Pagina 59

60 lopende maatregelen en van de kortlopende oproepen. Eind 2014 hadden zich een 80-tal mensen uit 38 van de 44 Limburgse gemeenten ingeschreven op deze updat Overige communicatie Via diverse communicatiemiddelen verstrekt POM-ERSV Limburg informatie over haar werking en over socio-economische ontwikkelingen in de provincie. Hierboven werden reeds een aantal publicaties vermeld, maar ook de diverse websites die onder beheer van POM-ERSV vallen, de digitale nieuwsbrief van POM-ERSV en de Facebookpagina s van het Logistiek Platform Limburg en het Platform Zorglandschap Limburg hebben als doel om zo actueel en accuraat mogelijk te informeren over de werking van POM-ERSV of over socio-economisch nieuws uit de provincie. Permanente actualisering van de websites: Opmaak van de nieuwe website voor gate4logistics, het Euregionaal overlegplatform rond logistiek. De website is in april 2014 online gegaan, het beheer gebeurt door de Duitse partner Agit. Opmaak en verspreiding van 6 digitale nieuwsbrieven van POM-ERSV. Onderhoud Facebook-pagina s Logistiek Platform Limburg en Platform Zorglandschap Limburg POM-ERSV Limburg verstuurde 23 persberichten die in totaal 70 persvermeldingen haalden China Desk De werking van de China Desk is in 2014 verder geïntegreerd in de platformwerking van het samenwerkingsverband Locate in Limburg. Op die manier wensen de partners LRM, provincie, FIT, Agentschap Ondernemen en de werkgeversorganisaties de acquisitie- en promotiestrategie voor Limburg als ideale investeringslocatie verder te optimaliseren. Binnen dit samenwerkingsverband is de China Desk verantwoordelijk voor het onderhouden van de contacten met Chinese overheden, partnerorganisaties en kandidaat-investeerders. Ook de vertaling van het promotiemateriaal voor Limburg naar het Chinees behoort tot de werking van de China Desk. Voorts is de China Desk het centrale aanspreekpunt voor Limburgse bedrijven die hun activiteiten willen uitbreiden naar China, zowel voor een vestiging in China als voor handel met Chinese bedrijven. Pagina 60

61 Integratie met het nieuwe team van Locate in Limburg, met een verhoogde focus op acquisitie. Opmaak van een nieuw bidbood van Locate in Limburg: deelname aan werkgroepen, vertaling en nazicht van de Chinese versie van het bidbook. Permanente actualisering databank Limburgse en Vlaamse instanties en organisaties die actief zijn op het vlak van samenwerking met China. Kennisverspreiding en adviesverlening naar diverse Limburgse gemeentebesturen, organisaties en bedrijven. Organisatie van ontvangsten van Chinese delegaties. Samen met het team van Locate in Limburg en Flanders Investment & Trade (FIT) assisteerde de China Desk het Chinese bedrijf Sunward bij de vestiging van hun Europese hoofdkwartier in Beringen in december Sunward is een fabrikant van o.a. graafmachines, boorinstallaties, kranen, De nieuwe vestiging in Beringen zal hoofdzakelijk dienst doen als verdeelcentrum voor machines en onderdelen in Europa. De China Desk coördineerde ook de persconferentie n.a.v. de nieuwe vestiging in aanwezigheid van He Qinhua, de stichter en voorzitter van het bedrijf. Onderhouden van contacten en ervaringsuitwisseling met in China gevestigde ondernemingen. Opvolging van de missie van Locate in Limburg naar China in november Pagina 61

62 Pagina 62

63 6. Arbeidsmarktbeleid / Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit

64 Pagina 64

65 6. Arbeidsmarktbeleid / Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit Het luik arbeidsmarktwerking binnen het SALK biedt de leidraad voor bijkomende inspanningen in de algemene arbeidsmarktwerking in Limburg. De provincie en de VDAB nemen hierin de regierol op. POM-ERSV neemt dus geen trekkersrol op in deze thema s. Wel stelt POM-ERSV Limburg haar expertise en ervaring omtrent sociale economie ter beschikking aan de sector, aan lokale besturen en aan andere partners. Op vraag en op maat wordt heel concreet ondersteuning geboden bij de regierol sociale economie in de zeven intergemeentelijke samenwerkingsverbanden in Limburg. POM-ERSV Limburg volgde in 2014 verder de evolutie van de arbeidsmarkt op en de resultaten die bereikt werden met de acties. Er ging ook aandacht naar de wijzigingen in de arbeidsmarktwerking op basis van de nieuwe Vlaamse beleidsaccenten. Voorts ondersteunde POM-ERSV waar mogelijk en nodig nieuwe acties en projecten op vraag van partners. POM-ERSV Limburg behield haar werking m.b.t. het stimuleren van evenredige arbeidsdeelname en diversiteit in de Limburgse bedrijven vanuit de dienst EAD (evenredige arbeidsdeelname en diversiteit). Dit omvat niet alleen het afsluiten van loopbaan- en diversiteitsplannen bij bedrijven, maar ook het initiëren en uitvoeren van projecten inzake EAD en in ruimere zin in het kader van het Limburgse arbeidsmarktbeleid. 6.1 Loopbaan- en diversiteitsplannen Via een convenant met de Vlaamse minister van Werk wordt de bijdrage van POM-ERSV Limburg aan het Vlaamse beleid Evenredige arbeidsdeelname en diversiteit vastgelegd. Het convenant situeert eveneens het werkdomein van de 6 Limburgse projectontwikkelaars diversiteit. De kernopdracht van de projectontwikkelaars is het afsluiten van loopbaan- en diversiteitsplannen bij bedrijven, organisaties, onderwijsinstellingen of lokale besturen. Een dergelijk plan bevat een actieprogramma dat gericht is op de introductie en consolidatie van een divers personeelsbeleid. In ruil voorziet Vlaanderen een financiering voor de uitvoering van het plan. Door deze vraaggerichte aanpak wenst de Vlaamse Overheid de instroom, de doorstroom en het behoud van kansengroepen in bedrijven op een structurele manier te bevorderen. Bijzondere aandacht gaat hierbij naar volgende kansengroepen: personen met een migratieachterstand, 50-plussers, ongekwalificeerde jongeren en personen met een arbeidsbeperking. In 2014 werden 146 plannen afgesloten bij in totaal 171 bedrijven of organisaties. Aantal loopbaan- en diversiteitsplannen (LDP) in Limburg in 2014 Instap LDP 70 Klassiek LDP 49 Groei LDP 21 Pagina 65

66 Cluster LDP 3 (28 organisaties) Nazorg LDP 3 Totaal plannen 146 Totaal bedrijven 171 Voor het eerst bereikt het Maasland een hoger percentage van het aantal plannen dan haar %-aandeel van het aantal bedrijven in Limburg. Ook in Zuid-Limburg is in vergelijking met 2013 een duidelijke verbetering merkbaar. Dankzij de invoering van een formele rapportering van de activiteiten (dashboard EAD) is het mogelijk om naast een kwantitatieve opvolging van de resultaten ook kwalitatieve resultaten te meten. De meeste plannen werden afgesloten in de sectoren Metaal-machine en elektrische bouw (15,8%) en Social profit (15,1%). De transportsector is goed voor 11 nieuwe plannen of 7,5% van het totaal aantal plannen. Het merendeel van de plannen situeert zich in bedrijven met een personeelsbestand tussen de 10 en 49 werknemers (48,6%), gevolgd door de categorie bedrijven met meer dan 50 werknemers (32,9%). De belangrijkste doelstelling voor het Vlaamse EAD beleid is uiteraard het verhogen van de instroom, de doorstroom en het behoud van personen uit kansengroepen in de bedrijven. Om deze doelstelling op te volgen, worden in het aanvraagdossier streefcijfers opgenomen. Bij de saldering nadien wordt nagegaan of deze streefcijfers werden behaald. Hieronder de resultaten van de 153 saldo-dossiers die in 2014 werden uitbetaald. Resultaten loopbaan- en diversiteitsplannen Limburg 2014 (o.b.v. 153 saldo-dossiers) Instroom Doorstroom Retentie Personen met een migratieachterstand plussers In 2014 werden 46 van de 146 (31,5%) van de plannen afgesloten in bedrijven in Midden- Limburg. Noord-Limburg gaat met 20,5% van de plannen nipt West-Limburg (19,2%) vooraf. Personen met een arbeidsbeperking Totaal Pagina 66

Opleiding Kennis Arbeidsmarkt

Opleiding Kennis Arbeidsmarkt Opleiding Kennis Arbeidsmarkt Infosessie stageproject Topcoaches voor Toptalent van O.T.M. Woensdag 18 september 2013 POM Limburg 1. Opleiding Kennis Arbeidsmarkt (OKA) Hoofddoelstelling: Bijdragen aan

Nadere informatie

POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2015

POM-ERSV Limburg  Jaarprogramma 2015 POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2015 Pagina 2 POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2015 Pagina 3 Pagina 4 Voorwoord Begin 2015 staat Limburg voor één van de grootste economische uitdagingen sinds de sluiting

Nadere informatie

POM-ERSV Limburg. Jaarverslag 2013

POM-ERSV Limburg. Jaarverslag 2013 POM-ERSV Limburg Jaarverslag 2013 Pagina 2 POM-ERSV Limburg Jaarverslag 2013 Pagina 3 Pagina 4 Voorwoord Begin 2013 stelden professor Herman Daems en zijn expertengroep het Strategisch Actieplan Limburg

Nadere informatie

POM-ERSV Limburg. Socio-economische ontwikkeling van Limburg

POM-ERSV Limburg. Socio-economische ontwikkeling van Limburg POM-ERSV Limburg Socio-economische ontwikkeling van Limburg POM-ERSV Limburg Overleg Vertegenwoordiging Studiewerk Ondersteuning Uitvoering Dienstverlening van het sociaal-economisch beleid in Limburg

Nadere informatie

POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2014

POM-ERSV Limburg  Jaarprogramma 2014 POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2014 Pagina 2 POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2014 Pagina 3 Pagina 4 Voorwoord Een jaar na de aankondiging van de sluiting van de Ford-fabriek en de toeleveringsbedrijven

Nadere informatie

POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2016

POM-ERSV Limburg  Jaarprogramma 2016 POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2016 Pagina 2 POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2016 Pagina 3 Pagina 4 Voorwoord Het economisch bestuurlijk landschap is anno 2015 opnieuw het onderwerp van verandering. Meer

Nadere informatie

Bedrijventerrein management

Bedrijventerrein management Bedrijventerrein management Situering Definitie: Organiseren van InterBedrijfSamenwerking (IBS) op het niveau van het bedrijventerrein, of op overkoepelend niveau. Knelpunt: gebrek aan engagement en solidariteit

Nadere informatie

POM ERSV LIMBURG DUURZAME BEDRIJVENTERREINEN IN DE PRAKTIJK 7 DECEMBER 2009

POM ERSV LIMBURG DUURZAME BEDRIJVENTERREINEN IN DE PRAKTIJK 7 DECEMBER 2009 POM ERSV LIMBURG DUURZAME BEDRIJVENTERREINEN IN DE PRAKTIJK 7 DECEMBER 2009 PROGRAMMA 14U00 14U30 14U40 14U55 15U20 15U40 16U00 16U25 16U40 17U00 ONTVANGST VERWELKOMING DHR. MARC VANDEPUT, VOORZITTER POM

Nadere informatie

Herontwikkeling FORD Genk. Stand van zaken, Bilzen 24 maart 2015

Herontwikkeling FORD Genk. Stand van zaken, Bilzen 24 maart 2015 Herontwikkeling FORD Genk Stand van zaken, Bilzen 24 maart 2015 Situatie bedrijventerreinen Genk & omgeving Gemeente Terrein Bezette oppervlakte (ha) Aangeboden oppervlakte (ha) Totale oppervlakte (ha)

Nadere informatie

POM ERSV LIMBURG. Sociaal-economische ontwikkeling van Limburg. Jaarprogramma POM ERSV Limburg

POM ERSV LIMBURG. Sociaal-economische ontwikkeling van Limburg. Jaarprogramma POM ERSV Limburg POM ERSV LIMBURG Sociaal-economische ontwikkeling van Limburg Jaarprogramma 2010 Jaarprogramma 2010 3. ARBEIDSMARKTBELEID 4. COMMUNICATIEBELEID 1 Ruimtelijke Economie o Ruimtelijke planning o Ontwikkeling

Nadere informatie

FRIS seminarie 30.06.2015

FRIS seminarie 30.06.2015 FRIS seminarie 30.06.2015 Presentatie Logistiek en Mobiliteit J.Grutman Logistiek Manager LPL Logistiek Competitie in Limburg België staat op de 3 de plaats in de Logistics Performance Index (World Bank,

Nadere informatie

Jaarverslag. POM-ERSV Limburg - 1 - Jaarverslag 2012

Jaarverslag. POM-ERSV Limburg - 1 - Jaarverslag 2012 Jaarverslag 2012 POM-ERSV Limburg - 1 - Jaarverslag 2012 POM-ERSV Limburg - 2 - Jaarverslag 2012 POM-ERSV Limburg Jaarverslag 2012 POM-ERSV Limburg - 3 - Jaarverslag 2012 POM-ERSV Limburg - 4 - Jaarverslag

Nadere informatie

POM-ERSV Limburg Jaarverslag 2015

POM-ERSV Limburg Jaarverslag 2015 POM-ERSV Limburg Jaarverslag 2015 Pagina 2 POM-ERSV Limburg Jaarverslag 2015 Pagina 3 Pagina 4 Voorwoord Dalende werkloosheidscijfers, een stijgend aantal vacatures, minder tijdelijke werkloosheid, groeiende

Nadere informatie

Vernieuwde alumniwerking

Vernieuwde alumniwerking Vernieuwde alumniwerking Alumni en regio belangrijk in open campus model Meer (leuke) activiteiten organiseren Databank nog onvolledig Centrale databank met gegevens van > 10.000 alumni o o o o o o o o

Nadere informatie

Limburgse Reconversiemaatschappij - Acquisitiebeleid bedrijventerreinen

Limburgse Reconversiemaatschappij - Acquisitiebeleid bedrijventerreinen SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 181 van LYDIA PEETERS datum: 18 december 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Limburgse Reconversiemaatschappij - Acquisitiebeleid bedrijventerreinen

Nadere informatie

nr. 178 van MATTHIAS DIEPENDAELE datum: 14 december 2015 aan PHILIPPE MUYTERS DronePort Brustem - Opzet, financiering en objectieven

nr. 178 van MATTHIAS DIEPENDAELE datum: 14 december 2015 aan PHILIPPE MUYTERS DronePort Brustem - Opzet, financiering en objectieven SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 178 van MATTHIAS DIEPENDAELE datum: 14 december 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT DronePort Brustem - Opzet, financiering en objectieven

Nadere informatie

Euregionale arbeidsmarktwerking en competentiecampus voor zorgberoepen. Future proof for cure and care

Euregionale arbeidsmarktwerking en competentiecampus voor zorgberoepen. Future proof for cure and care Euregionale arbeidsmarktwerking en competentiecampus voor zorgberoepen Future proof for cure and care Prioriteit 1: versterken van economische structuur, bevorderen van kennis en innovatie en meer en betere

Nadere informatie

Bovendien pleit Voka KvK Limburg er voor dat zo snel mogelijk gestart wordt met de opmaak van ENA 2.

Bovendien pleit Voka KvK Limburg er voor dat zo snel mogelijk gestart wordt met de opmaak van ENA 2. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 763 van LYDIA PEETERS datum: 20 juni 2016 aan JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW Economisch Netwerk Albertkanaal - Stand van zaken In een recent rapport

Nadere informatie

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW Periode 1 september 2015-31 augustus 2016 Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 17/06/2015 1 Inleiding RTC Vlaams-Brabant vzw wil, net als zijn

Nadere informatie

Economisch Netwerk Albertkanaal

Economisch Netwerk Albertkanaal Economisch Netwerk Albertkanaal Economisch Netwerk Albertkanaal UPDATE 15 april 2013 Toelichting LIMBURG Economisch Netwerk Albertkanaal 15 APRIL 2013 1 Economisch Netwerk Albertkanaal 1. Korte historiek

Nadere informatie

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Impactproject Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Slotbijeenkomst Maastricht 3-12-2014 A. Verhoeven KvK Nederland Projectpartners Impactproject:

Nadere informatie

Kick-off project Oost West Poort Venlo, 26 september 2011 Guido De Roo Projectcoördinator

Kick-off project Oost West Poort Venlo, 26 september 2011 Guido De Roo Projectcoördinator Kick-off project Oost West Poort Venlo, 26 september 2011 Guido De Roo Projectcoördinator Overzicht Presentatie Projectgegevens Uitdaging Doelstellingen Partners Overzicht activiteiten Projecttiming Pilootproject

Nadere informatie

STREEKPACT 2013-2019. Voorstelling lokale raad Ieper 16 december 2014

STREEKPACT 2013-2019. Voorstelling lokale raad Ieper 16 december 2014 STREEKPACT 2013-2019 Voorstelling lokale raad Ieper 16 december 2014 VOORSTELLING - Sociaaleconomisch streekoverleg - Tripartiet samengesteld: streekpolitici (lok., prov.) werkgevers - werknemers + deskundigen,

Nadere informatie

Personeel EnergyVille betrekt nieuw gebouw Campus EnergyVille op Thor Park in Waterschei

Personeel EnergyVille betrekt nieuw gebouw Campus EnergyVille op Thor Park in Waterschei Perstekst Personeel EnergyVille betrekt nieuw gebouw Campus EnergyVille op Thor Park in Waterschei Vandaag heeft het personeel van EnergyVille voor het eerst haar nieuwe gebouw betrokken in Waterschei.

Nadere informatie

Economisch Netwerk. Albertkanaal. Toelichting lokale overheden LIMBURG Economisch Netwerk Albertkanaal

Economisch Netwerk. Albertkanaal. Toelichting lokale overheden LIMBURG Economisch Netwerk Albertkanaal Economisch Netwerk Economisch Netwerk Albertkanaal 01.04.2010 Albertkanaal Toelichting lokale overheden LIMBURG ENA -stand van zaken LIMBURG 01.04.2010 1 Doelstelling informatievergadering In opdracht

Nadere informatie

ESF-project Versterkt streekbeleid 1 januari juli 2019

ESF-project Versterkt streekbeleid 1 januari juli 2019 ESF-project Versterkt streekbeleid 1 januari 2017 31 juli 2019 Versterkt streekbeleid Zuid-Oost-Vlaanderen ACTIES Focus op een duurzame lokale economie en ondernemerschap in de regio Mobiliteit als noodzakelijke

Nadere informatie

Strategisch Project Health Sciences Campus Gasthuisberg. Work shop RWO subsidie RSV 06/09/2011

Strategisch Project Health Sciences Campus Gasthuisberg. Work shop RWO subsidie RSV 06/09/2011 Strategisch Project Health Sciences Campus Gasthuisberg Work shop RWO subsidie RSV 06/09/2011 Masterplan De basis van het Health Sciences Campus project is het masterplan van het ontwerpteam AWG uitgevoerd

Nadere informatie

RESOC Limburg 30 juni 2008 Stijn Bijnens, Algemeen Directeur

RESOC Limburg 30 juni 2008 Stijn Bijnens, Algemeen Directeur RESOC Limburg 30 juni 2008 Stijn Bijnens, Algemeen Directeur Onze missie LRM wil als rendementsgedreven investeringsmaatschappij dé katalysator zijn in de ontwikkeling van de Limburgse economie door het

Nadere informatie

Arbeidsmarkt in beeld

Arbeidsmarkt in beeld Arbeidsmarkt in beeld Veerle Goossens - Product Manager Logistiek & Transport Infosessie Een job in de logistiek? Klinkt logisch! 26 januari 2011 Logistiek is al lang meer dan enkel schuiven met dozen

Nadere informatie

Werkloosheidscijfers Tijdelijke werkloosheid Faillissementen

Werkloosheidscijfers Tijdelijke werkloosheid Faillissementen De impact van de economische crisis in West Limburg Werkloosheidscijfers Tijdelijke werkloosheid Faillissementen MEI 2009 1. Werkloosheid 1.1 Niet werkende werkzoekenden Een eerste indicator die de economische

Nadere informatie

FRIS Duurzame Energie. Trekkers: EnergyVille

FRIS Duurzame Energie. Trekkers: EnergyVille FRIS Duurzame Energie Trekkers: EnergyVille Voorstelling FRIS werkgroep Duurzame Energie Leden FRIS werkgroep Trekker Bouwstenen FRIS-cluster IncubaThor met stimuleringsprogramma KIC InnoEnergy (pre-seed)

Nadere informatie

Jaarverslag 2008. Erkend Reg ionaal Samenwerking sverband

Jaarverslag 2008. Erkend Reg ionaal Samenwerking sverband Jaarverslag 2008 Erkend Reg ionaal Samenwerking sverband Jaarverslag 2008 INHOUDSTAFEL INHOUDSTAFEL... 1 VOORWOORD... 5 ORGANISATIEONTWIKKELING... 7 KERNTAKEN... 13 1. Ruimte om te ondernemen... 13 1.1.

Nadere informatie

RESOC MIDDEN-WEST-VLAANDEREN STARTNOTA WERKGROEP REGIOPOSITIONERING. Algemeen

RESOC MIDDEN-WEST-VLAANDEREN STARTNOTA WERKGROEP REGIOPOSITIONERING. Algemeen RESOC MIDDEN-WEST-VLAANDEREN STARTNOTA WERKGROEP REGIOPOSITIONERING Algemeen Als regio komt het er op aan zich te onderscheiden. Het aantrekken en vasthouden van de juiste bedrijven, bezoekers en bewoners

Nadere informatie

Krachtlijnen voor het beleid volwassenenonderwijs en levenslang en levensbreed leren in de provincie West-Vlaanderen

Krachtlijnen voor het beleid volwassenenonderwijs en levenslang en levensbreed leren in de provincie West-Vlaanderen Krachtlijnen voor het beleid volwassenenonderwijs en levenslang en levensbreed leren in de provincie West-Vlaanderen Carl Vereecke gedeputeerde voor onderwijs Resoc ZWVL Platform Levenslang en Levensbreed

Nadere informatie

nr. 508 van GRETE REMEN datum: 13 april 2017 aan PHILIPPE MUYTERS Project Maak werk van je zaak - Stand van zaken

nr. 508 van GRETE REMEN datum: 13 april 2017 aan PHILIPPE MUYTERS Project Maak werk van je zaak - Stand van zaken SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 508 van GRETE REMEN datum: 13 april 2017 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Project Maak werk van je zaak - Stand van zaken Syntra, VDAB

Nadere informatie

ruimtelijk structuurplan provincie Limburg richtinggevend gedeelte richtinggevend gedeelte

ruimtelijk structuurplan provincie Limburg richtinggevend gedeelte richtinggevend gedeelte richtinggevend gedeelte Deel I: visie op de gewenste ruimtelijke ontwikkeling informatief gedeelte richtinggevend gedeelte I II III IV V bindend gedeelte deel I. visie op de gewenste ruimtelijke ontwikkeling

Nadere informatie

Interreg IVa Grensregio Vlaanderen-Nederland

Interreg IVa Grensregio Vlaanderen-Nederland Interreg IVa Grensregio Vlaanderen-Nederland Grenzeloze Logistiek - Efficiënt Ruimtegebruik: Uitwerking masterplan logistieke clusters en faciliteitenzones op (logistieke) terreinen. 1. Situering: Om bij

Nadere informatie

GENK-ZUID: GROEPSAANKOOP PV- PANELEN

GENK-ZUID: GROEPSAANKOOP PV- PANELEN GENK-ZUID: GROEPSAANKOOP PV- PANELEN PROJECT HERNIEUWBARE ENERGIE GENK-ZUID Aanleiding Probleemstelling: Negatief imago Hoge energieprijzen CO₂ uitstoot: maatschappelijke verantwoordelijkheid Bedrijventerrein

Nadere informatie

EEN UITGAVE VAN POM-ERSV LIMBURG

EEN UITGAVE VAN POM-ERSV LIMBURG H C S I M O N T O R C O E P P R E M M RA U N 2015.1 THEMA G R U B M I L N I K E I LOGIST EEN UITGAVE VAN POM-ERSV LIMBURG VOORWOORD INHOUD Voorwoord...3 Logistiek als speerpuntsector voor Limburg...4 De

Nadere informatie

Realisatie masterplan/beleidsvisie Houthalen-Helchteren

Realisatie masterplan/beleidsvisie Houthalen-Helchteren Realisatie masterplan/beleidsvisie Houthalen-Helchteren Nood aan citymarketing Houthalen-Helchteren had nood aan citymarketing omwille van ondermeer de volgende zaken Relatief hoge werkloosheid en lage

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Aanbeveling. van de werkgroep bouw van de sectoriële commissie hout en bouw Bedrijfsoverschrijdende projecten m.b.t. diversiteit

Aanbeveling. van de werkgroep bouw van de sectoriële commissie hout en bouw Bedrijfsoverschrijdende projecten m.b.t. diversiteit Brussel, 5 maart 2004 050304_Aanbeveling_wg_bouw_mbt_diversiteit Aanbeveling van de werkgroep bouw van de sectoriële commissie hout en bouw Bedrijfsoverschrijdende projecten m.b.t. diversiteit INHOUD INHOUD...

Nadere informatie

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio.

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio. Flanders Smart Hub 1. Waarom dit project? 2. Wie maakt deel uit van dit project? 3. Vanwaar komt de naam? 4. Het vertrekpunt van het project 5. Actiedomeinen 6. Wat zijn onze doelstellingen? 7. Logistiek

Nadere informatie

Start LIRES Provinciehuis, 6/2/2017

Start LIRES Provinciehuis, 6/2/2017 Start LIRES Provinciehuis, 6/2/2017 AGENDA 1. Welkom Gouverneur 2. Inleiding Gedeputeerde 3. Uitgangspunten voor het LIRES programma 4. Methodiek en aanpak 5. Organisatie en structuur 6. Vragen en gedachtenwisseling

Nadere informatie

Transitie circulaire economie en stad in een ruimtelijke/stedenbouwkundige context

Transitie circulaire economie en stad in een ruimtelijke/stedenbouwkundige context Transitie circulaire economie en stad in een ruimtelijke/stedenbouwkundige context Een materialenbeleid als onderdeel van een beleid CE of beleid CE tout court moet ook een ruimtelijk beleid zijn (net

Nadere informatie

Vlaamse Complementariteit. SET5Y Ronnie Belmans

Vlaamse Complementariteit. SET5Y Ronnie Belmans Vlaamse Complementariteit SET5Y Ronnie Belmans EnergyVille en Campus EnergyVille EnergyVille = samenwerking tussen VITO, KUL en IMEC in onderzoek, ontwikkeling en valorisatie Geïmplementeerd via samenwerkingsovereenkomsten

Nadere informatie

2 '%" 3( 1%$! 2 %/!" 2 2 -.-" 22 4) / 5 %/. 5 -.-" 6 %/.% 6 -!7"8 6 ). 9 -.-" : -!

2 '% 3( 1%$! 2 %/! 2 2 -.- 22 4) / 5 %/. 5 -.- 6 %/.% 6 -!78 6 ). 9 -.- : -! #$ &' ())*''*+,'+'+*''-.'+ 01 ' 2 ' 1 3( 1$ 01. 2 2 2 -.- 22 4) 0-5. 5 -.- 6. 6-78 6 ). 9-9 -.- : *# : - # $ & '()$ * +(, -.0 1 2.3 454 46 +)( +75, +75, # '8)6 & ')(5 * ')(5 - ')(5 1 ')(5 ' ''4 ' 5'' 97

Nadere informatie

Een visie op Economie

Een visie op Economie Een visie op Economie Beleidsnota economie 2009-2014 Derrick Gosselin Kabinet Minister President Inhoud beleidsnota 1. Omgevingsanalyse 2. Beleidsvisie 3. Strategische doelstellingen 4. Efficiënte en effectieve

Nadere informatie

Perstekst. Inrichting gebouw EnergyVille van start. 15 december 2015

Perstekst. Inrichting gebouw EnergyVille van start. 15 december 2015 Perstekst Inrichting gebouw EnergyVille van start 15 december 2015 Vandaag leggen de aannemers in Thor Park de laatste hand aan de gevel van het energieneutrale gebouw van EnergyVille dat de toekomstige

Nadere informatie

ondersteunt uw gemeentelijk detailhandelsbeleid

ondersteunt uw gemeentelijk detailhandelsbeleid ondersteunt uw gemeentelijk detailhandelsbeleid Een vernieuwend gemeentelijk detailhandelsbeleid: een uitdaging! Een goede mix van winkelen, wonen en werken is de basis van een gezonde handelskern in steden

Nadere informatie

Opdracht. Hoe? Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld. Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid:

Opdracht. Hoe? Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld. Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid: Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld 25/02/2011 Opdracht Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid: Bedrijven door de crisis helpen Meer en sterker ondernemerschap Een meer groene

Nadere informatie

Het SALK-plan: engagementen Vlaamse regering. Lieven Tack. Kabinet minister-president Bourgeois. Bilzen, 24 maart 2015

Het SALK-plan: engagementen Vlaamse regering. Lieven Tack. Kabinet minister-president Bourgeois. Bilzen, 24 maart 2015 Het SALK-plan: engagementen Vlaamse regering Lieven Tack Kabinet minister-president Bourgeois Bilzen, 24 maart 2015 1. Situering Aankondiging sluiting Ford Genk op 24 oktober 2012 Grote economische en

Nadere informatie

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips Sport en tewerkstelling van jongeren Marc Theeboom / Joris Philips studie Kan sport bijdragen tot competentie-ontwikkeling voor kortgeschoolde jongeren, waardoor hun tewerkstellingskansen toenemen? initiatieven

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2013

POM-ERSV Limburg  Jaarprogramma 2013 POM-ERSV Limburg Jaarprogramma 2013 Pagina 2 Inhoudsopgave Voorwoord 5 1. Ruimtelijke Economie 7 1.1. Ruimtelijke planning 7 1.2. Ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen 8 1.3. Revitalisering en herstructurering

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 4.2 Beleidsthemabeheerder

FUNCTIEFAMILIE 4.2 Beleidsthemabeheerder Doel van de functiefamilie Het beleidsthema vanuit theoretische en praktische deskundigheid implementeren en uitbouwen teneinde toepassingen omtrent het thema te initiëren, te stimuleren en te bewaken

Nadere informatie

Het Meetjesland. Een regio met ontwikkelingsachterstand?

Het Meetjesland. Een regio met ontwikkelingsachterstand? Het Meetjesland Een regio met ontwikkelingsachterstand? Periode 1988 1994 Impulsprogramma Vlaams programma 7 gemeenten 150 mio bef. vanuit Vlaanderen Projecten rond economie, toerisme en diverse Vlaamse

Nadere informatie

PROVINCIE ANTWERPEN STAD HERENTALS GEMEENTE GROBBENDONK RUIMTELIJK UITVOERINGSPLAN HAZENPAD VERZOEK TOT RAADPLEGING BIJLAGE BUNDELING ADVIEZEN

PROVINCIE ANTWERPEN STAD HERENTALS GEMEENTE GROBBENDONK RUIMTELIJK UITVOERINGSPLAN HAZENPAD VERZOEK TOT RAADPLEGING BIJLAGE BUNDELING ADVIEZEN PROVINCIE ANTWERPEN STAD HERENTALS GEMEENTE GROBBENDONK RUIMTELIJK UITVOERINGSPLAN HAZENPAD VERZOEK TOT RAADPLEGING BIJLAGE BUNDELING ADVIEZEN bvba Advies Ruimtelijke Kwaliteit (bvba ARK) Augustijnenlaan

Nadere informatie

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Zakendoen met België Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Overzicht 1. Kamer van Koophandel 2. KvK: afdeling Internationale Zaken 3. België: kansen en ontwikkelingen

Nadere informatie

1. Graag had ik volgende gegevens ontvangen betreffende de arbeidsmigratie in de social profit:

1. Graag had ik volgende gegevens ontvangen betreffende de arbeidsmigratie in de social profit: SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 242 van GRIET COPPÉ datum: 20 januari 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Buitenlandse werkkrachten - Zorgsector Op mijn schriftelijke

Nadere informatie

Logistiek Innovatie & Training Centrum. ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek

Logistiek Innovatie & Training Centrum. ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek Logistiek Innovatie & Training Centrum ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek Visie Toegevoegde waarde logistiek is van strategisch belang voor Vlaanderen De logistieke

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL... 1 MANAGEMENT SUMMARY... 3 EEN SLIMME, DUURZAME EN INCLUSIEVE ECONOMISCHE GROEI... 5

INHOUDSTAFEL... 1 MANAGEMENT SUMMARY... 3 EEN SLIMME, DUURZAME EN INCLUSIEVE ECONOMISCHE GROEI... 5 Jaarprogramma 2012 INHOUDSTAFEL INHOUDSTAFEL... 1 MANAGEMENT SUMMARY... 3 EEN SLIMME, DUURZAME EN INCLUSIEVE ECONOMISCHE GROEI... 5 1. Ruimtelijke economie 1.1. Ruimtelijke planning... 6 1.2. Ontwikkeling

Nadere informatie

Functieprofiel projectmedewerker

Functieprofiel projectmedewerker Functieprofiel projectmedewerker Situering L4-volwassenenonderwijs vzw is het netwerk van de centra voor volwassenenonderwijs en het centrum voor basiseducatie in de regio Leuven-Hageland-Tervuren. Door

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Prioriteit 2. Versterken van het concurrentievermogen van kmo s. Oproep FICHE

Prioriteit 2. Versterken van het concurrentievermogen van kmo s. Oproep FICHE ESIF Doelstelling Investeren in groei en werkgelegenheid Operationeel programma EFRO Vlaanderen 2014 2020 Prioriteit 2. Versterken van het concurrentievermogen van kmo s Oproep FICHE Specifieke doelstelling

Nadere informatie

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City.

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Naar aanleiding van de Stuurgroep bijeenkomst van het Masterplan Havens Midden- Brabant heb ik gekeken naar de mogelijke

Nadere informatie

WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder

WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder Leen Christiaens Kabinet minister-president Kris Peeters 14 mei 2009 Flanders Logistics: hoe de logistieke sector op een duurzame manier

Nadere informatie

Jaarprogramma 2010 POM - ERSV Limburg

Jaarprogramma 2010 POM - ERSV Limburg Erkend Reg ionaal Samenwerking sverband Jaarprogramma 2010 POM - ERSV Limburg Vastgesteld door de Raad van Bestuur vzw ERSV Limburg en door de Raad van Bestuur POM Limburg op 3 december 2009 Goedgekeurd

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

SALK-uitvoeringsplan - Projecten Smart Logistics Limburg en Logistiek met PIT

SALK-uitvoeringsplan - Projecten Smart Logistics Limburg en Logistiek met PIT SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 26 van MARTINE TAELMAN datum: 6 oktober 2014 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT SALK-uitvoeringsplan - Projecten Smart Logistics Limburg

Nadere informatie

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3 17 SOCIALE ECONOMIE 18 Sociale economie Iedereen heeft recht op een job, ook de mensen die steeds weer door de mazen van het net vallen. De groep werkzoekenden die vaak om persoonlijke en/of maatschappelijke

Nadere informatie

Voorstelling afdeling Transport &Logistiek POM West-Vlaanderen

Voorstelling afdeling Transport &Logistiek POM West-Vlaanderen Voorstelling afdeling Transport &Logistiek POM West-Vlaanderen Mission statement Transport &Logistiek West-Vlaamse gateways uitbouwen tot efficiënte draaischijven in de logistieke ketens van de verladers;

Nadere informatie

Audiovisuele Mediacademie

Audiovisuele Mediacademie Audiovisuele Mediacademie mediarte.be, als spil voor talentmanagement in de audiovisuele sector mediacademie.be, als regisseur, moderator, facilitator en monitor voor talentmanagement in de audiovisuele

Nadere informatie

De gemeenteraad. Ontwerpbesluit

De gemeenteraad. Ontwerpbesluit De gemeenteraad Ontwerpbesluit OPSCHRIFT Vergadering van 25 april 2016 Besluit nummer: 2016_GR_00411 Onderwerp: Engagementsverklaring 'Ontwikkeling van een Cleantech Cluster Regio Gent' en Kadertekst maart

Nadere informatie

Bedrijventerrein Woestijne

Bedrijventerrein Woestijne Bedrijventerrein Woestijne Aalter Inhoud 1. Inleiding en situering 1 2. Inrichtingsplan 4 2.1 Ontsluiting 6 2.2 Zonering 8 2.3 Woestijnegoed 10 2.4 Duurzaam bedrijventerrein 12 3. Uitgifte van terreinen

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.1 Lager kader

FUNCTIEFAMILIE 5.1 Lager kader Doel van de functiefamilie Leiden van een geheel van activiteiten en medewerkers en input geven naar het beleid teneinde een kwaliteitsvolle, klantgerichte dienstverlening te verzekeren en zodoende bij

Nadere informatie

Voorstelling Oost West Poort

Voorstelling Oost West Poort Voorstelling Oost West Poort Projectgegevens INTERREG IVA Grensregio Vlaanderen Nederland Startdatum: 16.12.2010 Einddatum: 15.08.2014 Budget: 1.576.682,45 (50% EFRO) www.oostwestpoort.eu Partners Met

Nadere informatie

Ruimte om te ondernemen bedrijventerreinen

Ruimte om te ondernemen bedrijventerreinen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Severine Appelmans Ruimte om te ondernemen bedrijventerreinen Samenvatting Beschikbare aanbod 73,5 hectare (ha) (eind

Nadere informatie

DO-tank Duurzaam Bouwen DO-tank Duurzame Energie. Gezamenlijke startbijeenkomst 19 mei

DO-tank Duurzaam Bouwen DO-tank Duurzame Energie. Gezamenlijke startbijeenkomst 19 mei DO-tank Duurzaam Bouwen DO-tank Duurzame Energie Gezamenlijke startbijeenkomst 19 mei Agenda Welkom en kennismaking Toelichting TACO2-studie (Luc Driesen) Strategie en aanpak uitvoering TACO2 (Luc Driesen)

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point (NCP) werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma (VCP)

Evaluatie National Contact Point (NCP) werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma (VCP) Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie VCP/NCP-werking Evaluatie National Contact Point (NCP) werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma (VCP) Het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma (VCP)

Nadere informatie

Tweede adviesnota. van het STEM-PLATFORM. aan de stuurgroep. donderdag, 12 december Brussel, Koning Albert II - Laan.

Tweede adviesnota. van het STEM-PLATFORM. aan de stuurgroep. donderdag, 12 december Brussel, Koning Albert II - Laan. Tweede adviesnota van het STEM-PLATFORM aan de stuurgroep donderdag, 12 december 2013 Brussel, Koning Albert II - Laan Pagina 1 Beoordelingskader voor de subsidiëring van initiatieven ter ondersteuning

Nadere informatie

9/15/2017 TOP 500-EVENT WELKOM

9/15/2017 TOP 500-EVENT WELKOM TOP 500-EVENT 15.09.2017 WELKOM 1 TOP 500 VOORSTELLING ANALYSE TOP 500 EDITIE 2017 (CIJFERS 2016) TERUGBLIK SPREIDING OMZET TEWERKSTELLING PERSONEELSKOSTEN TOEGEVOEGDE WAARDE RENDABILITEIT EXPORT CONCLUSIES

Nadere informatie

OPEN CALL residentie onderzoek & creatie kunst/wetenschap/technologie

OPEN CALL residentie onderzoek & creatie kunst/wetenschap/technologie OPEN CALL residentie onderzoek & creatie kunst/wetenschap/technologie IMPACT (International Meeting in Performing Arts and Creative Technologies) lanceert een open call. De geselecteerde projecten worden

Nadere informatie

nr. 631 van DANIËLLE VANWESENBEECK datum: 6 juni 2017 aan PHILIPPE MUYTERS Springplank naar zelfstandige - Resultaten

nr. 631 van DANIËLLE VANWESENBEECK datum: 6 juni 2017 aan PHILIPPE MUYTERS Springplank naar zelfstandige - Resultaten SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 631 van DANIËLLE VANWESENBEECK datum: 6 juni 2017 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Springplank naar zelfstandige - Resultaten Sinds 1

Nadere informatie

AGENDA u 14.45u Resultaten van de Strategische Verkenning Jan Verheyen, Rebel Group

AGENDA u 14.45u Resultaten van de Strategische Verkenning Jan Verheyen, Rebel Group Michiel De Cleene AGENDA 13.45u - 14.00u Pilootprojecten: beleidsvoorbereidend ontwerpend onderzoek Stefan Devoldere, wnd. Vlaams Bouwmeester 14.00u 14.45u Resultaten van de Strategische Verkenning Jan

Nadere informatie

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd?

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 67 van JORIS POSCHET datum: 23 oktober 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Bovenlokale sportinfrastructuur - Evaluatie Het wegwerken

Nadere informatie

RUP Liessel Geel

RUP Liessel Geel RUP Liessel Geel 16.01.2009 Ravenshout Genenbos RUP 11.01.08 Ravenshout Noord RUP 29.02.2008 Tervant planmer Gistel Kolenhaven-Lummen Verkeerswisselaar Lummen RUP 10.11.2006 Herstructurering Nieuw terrein

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 Dienst Economie en Internationale Samenwerking

Jaarverslag 2014 Dienst Economie en Internationale Samenwerking Jaarverslag 2014 Dienst Economie en Internationale Samenwerking Inleiding De provincie Antwerpen is nog steeds dé economische motor van Vlaanderen. 2014 was een jaar waarin voornamelijk veel beleid werd

Nadere informatie

ENQUÊTE BEDRIJVEN SCHOTEN

ENQUÊTE BEDRIJVEN SCHOTEN ENQUÊTE BEDRIJVEN SCHOTEN 1. INLEIDING De gemeente Schoten zal in de loop van 2013 starten met de herziening van het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan. Het huidige gemeentelijk ruimtelijk structuurplan

Nadere informatie

Beleidsnota Sociale Economie 08/01/2015

Beleidsnota Sociale Economie 08/01/2015 Beleidsnota Sociale Economie 08/01/2015 1 Omgevingsanalyse 1. Werkzaamheid 2. Werkloosheid 3. Werkvormen in de sociale economie 4. Uitstroom Inhoud Strategische en operationele doelstellingen 1. SD1: Iedereen

Nadere informatie

Stakeholders forum Logistiek Platform West-Poort

Stakeholders forum Logistiek Platform West-Poort Stakeholders forum Logistiek Platform West-Poort Verwelkoming Stefaan Matton Algemeen directeur POM West-Vlaanderen 2 Alexander Demon Afdelingshoofd Transport & Logistiek POM West-Vlaanderen 3 Mission

Nadere informatie

toelichting budget 2015

toelichting budget 2015 toelichting budget 2015 commissie 18 november 2014 1. prioritaire beleidsdoelstellingen sport onderwijs 2. niet-prioritaire beleidsdoelstellingen administratieve beroepen personeel informatietechnologie

Nadere informatie

Het Europees Sociaal Fonds (ESF)

Het Europees Sociaal Fonds (ESF) Het Europees Sociaal Fonds (ESF) Sinds de invoering van de Europese Werkgelegenheidsstrategie in 1998 en de Lissabonstrategie in 2000, wordt het Europees Sociaal Fonds beschouwd als de belangrijkste Europese

Nadere informatie

Moest de firma Essers IMMO NV de natuurwaarde in het desbetreffende gebied verhogen?

Moest de firma Essers IMMO NV de natuurwaarde in het desbetreffende gebied verhogen? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 190 van JOHAN DANEN datum: 4 december 2015 aan JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW Uitbreidingsplannen transportbedrijf Genk Noord - Stand van zaken

Nadere informatie

DUURZAME ONTWIKKELING EN BEHEER VAN BEDRIJVENTERREINEN

DUURZAME ONTWIKKELING EN BEHEER VAN BEDRIJVENTERREINEN DUURZAME ONTWIKKELING EN BEHEER VAN BEDRIJVENTERREINEN Ondernemen Ontwikkeling bedrijventerreinen Een publieke taak Grondbeleid geeft richting aan de wijze waarop grond over een lange termijn zal worden

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen 1 december Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%.

STUDIE Faillissementen 1 december Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%. STUDIE Faillissementen 1 december 2016 Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%. 1 september 2016 2 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding

Nadere informatie

nr. 394 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 22 september 2017 aan BART TOMMELEIN Actieplan Clean Power for Transport - Elektrische auto s

nr. 394 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 22 september 2017 aan BART TOMMELEIN Actieplan Clean Power for Transport - Elektrische auto s SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 394 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 22 september 2017 aan BART TOMMELEIN VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Actieplan

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

BIJLAGE 2 WEDERZIJDSE AFSPRAKEN TUSSEN LOGO ANTWERPEN GEMEENTE IN HET KADER VAN GEZONDE GEMEENTE

BIJLAGE 2 WEDERZIJDSE AFSPRAKEN TUSSEN LOGO ANTWERPEN GEMEENTE IN HET KADER VAN GEZONDE GEMEENTE BIJLAGE 2 WEDERZIJDSE AFSPRAKEN TUSSEN LOGO ANTWERPEN GEMEENTE IN HET KADER VAN GEZONDE GEMEENTE SITUERING Deze afsprakennota kadert binnen de ruimere samenwerking tussen de gemeente en Logo Antwerpen

Nadere informatie