DEUTSCH-NIEDERLÄNDISCHES WÖRTERBUCH NEDERLANDS-DUITS WOORDENBOEK

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DEUTSCH-NIEDERLÄNDISCHES WÖRTERBUCH NEDERLANDS-DUITS WOORDENBOEK"

Transcriptie

1 DEUTSCH-NIEDERLÄNDISCHES WÖRTERBUCH NEDERLANDS-DUITS WOORDENBOEK

2 Deutsch-Niederländisches Wörterbuch Nederlands-Duits Woordenboek Berufsbildung Arbeitsmarkt Projektzusammenarbeit Beroepsonderwijs arbeidsmarkt samenwerking in projecten zusammengestellt von / samengesteld door Gerd Busse & Renie Hesseling Nijmegen, Düsseldorf September Auflage / Tweede druk ROC Nijmegen IHK-Vereinigung, Düsseldorf Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt, Nijmegen

3 CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK DEN HAAG Gerd Busse Renie Hesseling Deutsch-Niederländisches Wörterbuch. Nederlands-Duits Woordenboek / Nijmegen: Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt. ISBN NUR Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt, Nijmegen Tekstopmaak: Rian van Leeuwen, Marijke Linssen en Yvonne Meeuwsen, ITS Nijmegen Omslag: ROC Nijmegen, Grafische werkplaats Druk: ROC Nijmegen, Grafische werkplaats ROC Nijmegen, Wolfskuilseweg 279, NL-6542AA Nijmegen, Tel.: IHK-Vereinigung, Goltsteinstr. 31, D Düsseldorf, Tel.: KBA, Postfach 1422, NL-6501 BK Nijmegen, Tel.:

4 Inhaltsangabe / Inhoudsopgave Zur Einführung... vii Inleiding...ix Duits-Nederlands / Deutsch-Niederländisch... 1 Niederländisch-Deutsch / Nederlands-Duits... 45

5 vii Zur Einführung Die Idee zu diesem Wörterbuch entstand im Rahmen des deutsch-niederländischen Interreg- Projekts EuregioTransfer, einer Initiative des ROC Nijmegen und der Vereinigung der Industriend Handelskammern NRW in Düsseldorf. Ziel des Projekts ist es, zur Verbesserung der Transparenz zwischen den Bildungssystemen und den Arbeitsmärkten in den beiden Ländern beizutragen. Doch warum ein Wörterbuch? Kommen deutsch-niederländische Arbeitsgruppen zusammen, so die Beobachtung, kann man sich in der Regel zwar leidlich verständigen, solange sich das Gespräch um allgemeinere Themen dreht. Sobald jedoch spezifischere Fragen etwa der Projektplanung, der Bildungszusammenarbeit oder des deutsch-niederländischen Arbeitsmarktes angesprochen werden, erlebt man es immer wieder, dass das Gespräch ins Stocken gerät und man mühsam nach der richtigen Übersetzung von Fachbegriffen oder einer prägnanten Umschreibung von Organisationen, Bildungsabschlüssen oder relevanten Gesetzen sucht, die dem Partner aus dem Nachbarland eine ungefähre Zuordnung ermöglicht. Mit diesem Wörterbuch wurde nun der Versuch unternommen, die zentralen Begrifflichkeiten in den genannten Bereichen Projektzusammenarbeit, Berufsbildung und Arbeitsmarkt zu sammeln und in möglichst einfacher Form in der jeweils anderen Sprache zu erläutern. Aufnahme fand dabei alles, was sich zu diesen Themen an Wörtern und Begriffen recherchieren ließ (und nicht in Schreibweise und Bedeutung identisch ist). Besonderes Gewicht wurde bei der Zusammenstellung auf Abkürzungen und Fachtermini gelegt, die nach unserer Erfahrung die größten Stolpersteine in der deutsch-niederländischen Projektzusammenarbeit bilden. Das Wörterbuch umfasst gut deutsche und niederländische Begriffe aus den genannten Themenfeldern. Bei der Suche sowohl nach den Begriffen als auch deren Übersetzung oder Erklärung haben uns eine Reihe von Personen unterstützt, denen wir an dieser Stelle herzlich danken möchten. Insbesondere gilt unser Dank Dieter Leemhuis von der Arbeitsagentur Coesfeld, Gisela Linthout vom Goethe-Institut in Amsterdam sowie Kees Meijer vom Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt in Nijmegen.

6 Obwohl wir glauben, mit dem vorliegenden Wörterbuch die wichtigsten Begriffe zur deutschniederländischen Berufsbildungs- und Arbeitsmarktpolitik bzw. Projektzusammenarbeit erfasst zu haben, hegen wir selbstverständlich nicht die Illusion, die drei Themenfelder wirklich erschöpfend abgedeckt zu haben. Sollten Sie deshalb Begriffe vermissen, die noch in das Wörterbuch aufgenommen werden sollten, oder Vorschläge zur Verbesserung der Nutzerfreundlichkeit dieser Handreichung haben, würden wir uns über Ihre Rückmeldung freuen. Unsere Kontaktadressen: Gerd Busse IHK-Vereinigung Goltsteinstraße Düsseldorf Tel.: Mobil: oder: Renie Hesseling ROC Nijmegen Wolfskuilseweg 279 NL-6542 AA Nijmegen Tel.: viii

7 ix Inleiding Het idee voor dit woordenboek ontstond in het kader van het Nederlands-Duitse Interreg-project EuregioTransfer, een initiatief van het ROC Nijmegen en de Vereniging van Industrie- und Handelskammern NRW (Kamers van Koophandel in Noordrijn-Westfalen) in Düsseldorf. Het project streeft ernaar de transparantie tussen de onderwijssystemen en de arbeidsmarkten in de twee landen te verbeteren. Maar waar dient het woordenboek toe? Telkens weer kan er worden vastgesteld dat Nederlands-Duitse werkgroepen die bij elkaar komen, redelijk met elkaar kunnen communiceren, zolang het gesprek over meer algemene thema s gaat. Maar het gaat er vaak heel anders aan toe, als er meer specifieke kwesties ter sprake komen, bijvoorbeeld projectplanning, samenwerking op het gebied van opleidingen of de Nederlands-Duitse arbeidsmarkt. Dan stokken de gesprekken en heeft men grote moeite met de juiste vertaling van vaktermen of een kernachtige beschrijving van organisaties, opleidingsdiploma s of relevante wetgeving, die de partner uit het buurland een beter inzicht zou kunnen geven. Dit woordenboek doet een poging de kernbegrippen op de genoemde terreinen samenwerking in projecten, beroepsonderwijs en arbeidsmarkt bijeen te brengen en op zo eenvoudig mogelijk manier in de taal van het buurland toe te lichten. Alles wat er op deze gebieden aan woorden en begrippen te vinden was (en niet qua schrijfwijze of betekenis identiek is), is in dit woordenboek opgenomen. De aandacht is vooral ook uitgegaan naar afkortingen en vaktermen, die naar onze ervaring de grootste struikelblokken in de Nederlands-Duitse samenwerking in projecten vormen. Het woordenboek bevat zo n Duitse en Nederlandse termen uit de genoemde lijst van thema s. Bij de speurtocht naar de termen en de vertaling of uitleg ervan heeft een aantal mensen ons gesteund, die wij op deze plaats hartelijk dank willen zeggen. Onze dank gaat met name uit naar Dieter Leemhuis van de Arbeitsagentur Coesfeld, naar Gisela Linthout van het Goethe-Institut in Amsterdam en naar Kees Meijer van het Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt in Nijmegen.

8 Hoewel wij ervan uitgaan dat het woordenboek de belangrijkste termen van het beleid met betrekking tot het Nederlands-Duitse beroepsonderwijs, de arbeidsmarkt en de samenwerking in projecten omvat, koesteren wij uiteraard niet de illusie dat deze drie thema s uitputtend zijn behandeld. Mocht u termen missen die wel in het woordenboek thuishoren of heeft u voorstellen met betrekking tot de gebruikersvriendelijkheid van deze handleiding, laat ons dit dan even weten. Wij zijn blij met elke verbetering en het woordenboek profiteert ervan. Onze contactadressen: Gerd Busse IHK-Vereinigung Goltsteinstraße 31 D Düsseldorf tel.: mobiel: of: Renie Hesseling ROC Nijmegen Wolfskuilseweg AA Nijmegen tel.: x

9 Duits-Nederlands / Deutsch-Niederländisch

10 3 A Duits-Nederlands A Abbrecherquote Abendgymnasium Abendkurs Abendschule Abgang Abgeschlossene Berufsausbildung Abgeschlossene Schulbildung Abitur Abkürzung Abkürzung der Ausbildungszeit Abrechnung Abschlußbericht Abschlußprüfung; Abitur Abschlußzeugnis Abschlußzeugnis für das Teilmodul einer Ausbildung Abwanderung Abwesenheit Adaptiver Unterricht AG Agentur für Arbeit Akkreditierung Akte Aktiengesellschaft (AG) Aktionsforschung Aktionsplan Aktivitätenplan Allgemeinbildende Schule Allgemeinbildender Unterricht Allgemeinbildung Allgemeine Grundbildung Allgemeine Hochschulreife Allgemeinunterricht Alphabetisierung Altenpflege Percentage drop-outs; percentage uitvallers; percentage voortijdige schoolverlaters Avondlyceum Avondcursus Avondonderwijs; avondopleiding; avondschool Uitstroom Voltooide beroepsopleiding Opleiding; voltooide schoolopleiding Diploma VWO / gymnasium / atheneum Afkorting Versnelde opleiding Declaratie Eindrapportage Eindexamen Diploma; einddiploma; studiegetuigschrift Deelcertificaat Uitstroom Afwezigheid Adaptief onderwijs Aktiengesellschaft; NV (Naamloze Vennootschap) Arbeidsvoorziening in Duitsland ( CWI) Accreditatie Dossier Naamloze Vennootschap (NV) Actie-onderzoek Actieplan Activiteitenplan School voor algemeen vormend onderwijs; school voor algemeen secundair onderwijs Algemeen vormend onderwijs Algemene ontwikkeling; algemene vorming Algemene basisvorming Diploma VWO / gymnasium / atheneum Algemene vorming Alfabetisering Bejaardenzorg; ouderenzorg

11 A Duits-Nederlands 4 Ältere Arbeitnehmer Alternierende Ausbildung Altersgruppe Altersklassensystem Ambulante Betreuung Anderssprachig Anerkannter Ausbildungsberuf Anerkennung (eines Berufsabschlusses) Anerkennung; Akkreditierung Angebot (finanziell) Angelernter Arbeiter Angestellter Anlernberuf Anmelden Anmeldung Anpassungsweiterbildung Anstellung Antrag Anwerbungskanal Arbeit Arbeiter Arbeitgeber Arbeitgeberorganisation Arbeitgeberverband Arbeitnehmer Arbeitnehmerorganisation Arbeitnehmerpool Arbeits- und Gesundheitsschutz Arbeits-/Ausbildungsvertrag Arbeitsamt (allg.) Arbeitsamt; Arbeitsagentur Arbeitsanforderungen Arbeitsbedingungen Arbeitsbetreuer Arbeitserfahrung Arbeitserlaubnis Arbeitsform Arbeitsgemeinschaft Arbeitsgruppe Oudere werknemers Alternerend leren Leeftijdsgroep Jaarklassensysteem Ambulante begeleiding Anderstalig Erkend opleidingsberoep Civiel effect Erkenning Offerte Geoefende/halfgeschoolde arbeider/werknemer Bediende; medewerker Laaggeschoold beroep Inschrijven Inschrijving Bijscholing Aanstelling Aanvraag Wervingskanaal Arbeid; werk Arbeider Werkgever Werkgeversorganisatie Werkgeversvereniging Werknemer Werknemersorganisatie Werknemerpool Arbo-dienst Werk-/leercontract Arbeidsbureau Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) Bekwaamheidsvereisten; functievereisten Arbeidsomstandigheden; werkomstandigheden Werkbegeleider Werkervaring Werkvergunning Werkvorm Samenwerkingsverband Werkgroep

12 A Duits-Nederlands 5 Arbeitskraft Arbeidskracht Arbeitslos Werkloos Arbeitslosenquote Werkeloosheidspercentage Arbeitslosenversicherung Werkloosheidswet (WW) Arbeitslosenzahl Werkloosheidscijfer Arbeitsloser Werkloze; werkzoekende Arbeitslosigkeit Werkloosheid Arbeitsmarkt Arbeidsmarkt Arbeitsmarktchancen Beroepsperspectief Arbeitsmarktforschung Arbeidsmarktonderzoek Arbeitsmarktpolitik Arbeidsmarktbeleid Arbeitsmigrant Arbeidsmigrant Arbeitsmobilität Arbeidsmobiliteit Arbeitspflicht Arbeidsplicht Arbeitsplan Werkplan Arbeitsplanung Werkplanning Arbeitsplatz Arbeidsplaats Arbeitsplatz (allg.) Werkvloer Arbeitsprogramm Werkprogramma Arbeitsprojekt Werkprojekt Arbeitsschutz Arbo-diensten Arbeitssituation Werksituatie Arbeitsstelle Baan Arbeitssuchender Werkzoekende Arbeitstag Werkdag Arbeitsverhältnis Dienstverband Arbeitsvermittler Arbeidsconsulent (arbeitsbureau) Arbeitsvermittlung Arbeidsbemiddeling Arbeitsvertrag Arbeidscontract; arbeidsovereenkomst Arbeitsverwaltung Arbeidsvoorziening Arbeitswoche Werkweek Arbeitszeit Werktijd Armut Armoede Asylant Asielzoeker Auffrischungskurs Opfrissingscursus Aufgabe Taak Aufgabenverteilung Taakverdeling Aufklärung Informatievoorziening Aufklärung Voorlichting Aufnahmegespräch Intake-gesprek Aufnahmeprüfung Intake; toelatingsexamen; toelatingsproef Aufsatz Opstel

13 A Duits-Nederlands 6 Aufsichtsrat Raad van commissarissen Auftraggeber Opdrachtgever Ausbildung im Baukastensystem Modulaire opleiding Ausbildungsbedarf Opleidingsbehoefte Ausbildungsbegleitender Unterricht Beroepsbegeleidend onderwijs; opleiding buiten de werkplek Ausbildungsbeihilfe Basisbeurs; studiebeurs Ausbildungsberuf Opleidingsberoep Ausbildungsberufsbild Beroepscompetentieprofiel (BCP); beroepsprofiel Ausbildungsbetrieb Leerbedrijf Ausbildungseinrichtung Onderwijsinstelling Ausbildungsförderung Studiefinanciering Ausbildungsgang Leerweg; opleidingstraject Ausbildungskosten Studiekosten Ausbildungsmodul Opleidingsmodule Ausbildungsniveaus Opleidingsniveaus (1 t./m. 4) Ausbildungsordnung Kwalificatiestructuur; opleidingsprogramma Ausbildungsplan Opleidingsplan Ausbildungsplatz Opleidingsplaats Ausbildungsprogramm Leertraject Ausbildungsstufe Fase; opleidingsfase Ausbildungsvertrag Leerovereenkomst; leer-werk-overeenkomst Ausbildungswerkstatt Leerwerkplaats; opleidingswerkplaats Ausbildungsziel Opleidingsdoel Ausfall Verzuim Ausgangsniveau Aanvangsniveau Ausländer Allochtoon; buitenlander Ausländerbehörde Vreemdelingenpolitie Ausländischer Arbeitnehmer Allochtone werknemer Ausschreibung Aanbesteding Außerschulisch Buitenschools Außerschulische Betreuung Buitenschoolse opvang; naschoolse opvang Ausschuß Commissie Austausch Uitwisseling Auswahlverfahren Selectieprocedure Auszubildender (Azubi) Leerling; student Azubi Auszubildender; leerling; student

14 7 B Duits-Nederlands B BA Basis (z.b. einer politischen Bewegung) Basisgesundheitsversorgung BBiG Beantragen Bedarf Befähigung Beförderung Befristet Begabt Behindert Behindertenausbildung Behinderung Behörde Beihilfe Belegschaft Bemessungsgrundlage Benachteiligt Beobachtung Beobachtungsstufe Berater Beratungskommission Beratungsorgan Bericht Beruf Berufliche Einstellung Berufliche Erwachsenenbildung Berufliche Grundbildung Berufliche Kompetenz Berufliche Mobilität Berufliche Qualifikation Berufliche Rehabilitation Berufliche Tätigkeit Berufliche Weiterbildung Berufliche Wiedereingliederung Bundesagentur für Arbeit; Duitse Arbeidsvoorziening; CWI Achterban Eerstelijnsgezondheidszorg Berufsbildungsgesetz; wet op het beroepsonderwijs (1969; nieuw: 2005) Aanvragen Behoefte Bekwaamheid Promotie Tijdelijk Begaafd Gehandicapt Speciale opleiding voor gehandicapten Handicap Overheidsinstelling Toelage Personeelsleden Berekeningsgrondslag Achterstands-; kansarm Observatie Oriëntatie en schakeling Adviseur; consulent Adviescommissie Overlegorgaan Rapport; verslag; rapportage Beroep Beroepshouding Beroepsgerichte volwasseneneducatie Beroepsvoorbereidend onderwijs Beroepscompetentie Beroepsmobiliteit Beroepskwalificatie Beroepsrevalidatie; revalidatie om het beroep weer te kunnen uitoefenen Werkzaamheid Bijscholing; herscholing Herintrede; herintrede in het beroep; terugkeer in het arbeidsproces

15 B Duits-Nederlands 8 Beruflicher Kontext Berufliches Gymnasium Berufliches Kompetenzprofil Berufsabschluß Berufsausbildung Berufsausbildungsvertrag Berufsaussichten Berufsausübung Berufsberater Berufsberatung Berufsbezeichnung Berufsbild Berufsbildender Fernunterricht Berufsbildender Sekundarunterricht Berufsbildung Berufsbildungseinrichtung Berufsbildungsforschung Berufsbildungsgesetz (BBiG) Berufsbildungsplanung Berufsbildungspolitik Berufsbildungsstatistik Berufsbildungssystem Berufsbildungswesen Berufsbildungszentrum Berufschancen Berufserfahrung Berufsfachschule Berufsfeld Berufsförderungswerk Berufsförderungszentrum Berufsforschung Berufsgeheimnis Beroepscontext Gymnasium op het niveau van de tweede fase voortgezet onderwijs, gespecialiseerd op bepaalde beroepsgerichte vakken Beroepscompetentieprofiel (BCP) Diploma; kwalificatie Beroepsopleiding Leercontract; leerovereenkomst Beroepsvooruitzichten; carrièremogelijkheden, loopbaanvooruitzichten Beroepsuitoefening Beroepskeuzeadviseur Beroepskeuzebegeleiding; beroepskeuzevoorlichting; Beroepsoriëntatie; Beroepsvoorlichting Naam van het beroep Beroepscompetentieprofiel (BCP) Beroepsgericht afstandsonderwijs Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) Beroepsonderwijs Beroepsonderwijsinstelling; opleidingsvoorziening; School voor beroepsonderwijs Onderzoek op het gebied van het beroepsonderwijs Wet op het beroepsonderwijs (1969; nieuw: 2005) Planning op het gebied van het beroepsonderwijs Beroepsopleidingsbeleid Statistieken over het beroepsonderwijs Beroepsonderwijs Beroepsonderwijs Beroepsopleidingscentrum; centrum voor beroepsopleiding Beroepskansen Beroepservaring School voor beroepsopleiding Beroepengroep Centrum ter bevordering van de arbeidsgeschiktheid Herscholingscentrum Beroepenonderzoek Beroepsgeheim

16 9 Berufsgrundbildungsjahr Berufskompetenzprofil Berufsoberschule Berufspädagogik Berufspendler Berufspraktische Ausbildung Berufspraktischer Unterricht Berufsrückkehrer Berufsschulblock Berufsschule Berufsschulpflicht Berufsstruktur Berufssystematik Berufstätiger Berufstätigkeit Berufstheoretischer Unterricht Berufsübergreifend Berufsverband Berufsverlauf Berufsvorbereitende Bildung Berufsvorbereitung Berufsvorbereitungsjahr Berufswahl Berufszweig Beschäftigung Beschäftigung (Arbeitsplätze) Beschäftigungs- und Qualifizierungsgesellschaft Beschäftigungsfähigkeit Beschäftigungslosigkeit Beschäftigungspolitik Beschäftigungsstruktur Beschäftigungsverhältnis Beschäftigungsverhältnis; Beschäftigung Beschützende Werkstatt Beschwerdekommission Betreuer Betreuung Betreuung (von Schutzbefohlenen) B Duits-Nederlands Basisjaar voor de beroepsopleiding Beroepscompetentieprofiel (BCP) Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs (vakgebonden); VWO Beroepspedagogiek Beroepspendelaar; forens Beroepspraktijkvorming (BPV) Beroepsgericht onderwijs Herintreder Theoriegedeelte van een vakopleiding School voor beroepsbegeleidend onderwijs in het kader van het duale systeem Deeltijdse leerplicht; gedeeltelijke leerplicht; partiële leerplicht Beroepsstructuur Beroepenclassificatie Beroepsbeoefenaar Beroepsuitoefening; werkzaamheid Vaktheoretisch onderwijs Beroepsoverstijgend Beroepsvereniging Beroepscarrière; carrière Voorbereidend Beroeps-Onderwijs (VBO) Beroepsvoorbereiding Beroepsvoorbereidend leerjaar Beroepskeuze Beroepssector Werk Werkgelegenheid Mobiliteitscentrum Employability; inzetbaarheid Werkloosheid Werkgelegenheidsbeleid Werkgelegenheidsstructuur Werk Werkgelegenheid Sociale werkplaats Klachtencommissie Begeleider Begeleiding; opvang Verzorging

17 B Duits-Nederlands 10 Betrieb Betriebliche Berufsausbildung Betriebliche Weiterbildung Betriebliche Weiterbildung für mittlere Führungskräfte Betriebsgröße Betriebskindergarten Betriebspraktikum Betriebsrat Betriebsvereinbarung Betriebsverfassungsgesetz (BetrVG) Beurteilung Bewegungsbehindert Bewerber Bewerbung Bewerbungsverfahren Bewilligung Bezirk Bezirksregierung BIBB BiIdungsangebot Bildung Bildung (als aktiver Prozeß) Bildungsangebot Bildungsarbeit Bildungsausgaben Bildungsbedarf Bildungsberatung Bildungsdefizit Bildungseinrichtung Bildungsetat Bildungsexperte Bildungsgang; Bildungsweg (allg.) Bildungskonto Bildungsmaßnahme Bildungsministerium Bildungsministerium (BMBF) Bedrijf Bedrijfsopleiding; opleiding in het bedrijf Bedrijfinterne bijscholing Bedrijfskadertraining Bedrijfsgrootte Bedrijfscrèche Bedrijfsstage Ondernemingsraad Ondernemingsovereenkomst Wet op de ondernemingsraden (WOR) Beoordeling Motorisch gehandicapt Sollicitant Sollicitatie Sollicitatieprocedure Toekenning Gewest Overheidsinstelling op regionaal niveau met grote bevoegdheden o.a. op het gebied van onderwijs Bundesinstitut für Berufsbildung; instituut voor beroepenonderzoek, adviesorgaan van de Duitse onderwijsminister Onderwijsaanbod Onderwijs; vorming Formatie Onderwijsvoorzieningen Educatief werk; vormingswerk Onderwijsuitgaven Behoefte aan onderwijs; onderwijsbehoefte Studie- en beroepskeuzebegeleiding; studieen beroepskeuzevoorlichting Leerachterstand Onderwijsinstelling Onderwijsbegroting Onderwijsdeskundige Schoolloopbaan Leerrekening Onderwijsactiviteit Onderwijsministerie Ministerie van Onderwijs, Cultuur en We-

18 11 Bildungsnachfrage Bildungsniveau Bildungsplanung Bildungspolitik Bildungsreform Bildungsrückstand Bildungsstätte Bildungssystem Bildungsträger Bildungsurlaub Bildungswesen Bildungsziele Bilingualer Unterricht Blockunterricht BMBF Bruttosozialprodukt (BSP) Bücherliste Bundesagentur für Arbeit Bundesrat Bundestag Bzw. B Duits-Nederlands tenschap (O, C en W) Vraag naar onderwijs; vraag naar opleiding Onderwijsniveau Planning op het gebied van het onderwijs Onderwijsbeleid Onderwijshervorming; onderwijsvernieuwing Leerachterstand Onderwijsinstelling Onderwijsstelsel; onderwijssysteem Onderwijsinstelling Educatief verlof Onderwijs; onderwijssysteem Vormingsdoelen Tweetalig onderwijs Blokonderwijs; onderwijs in één vak over meerdere lesuren of dagen Bundesbildungsministerium; Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (O, C en W) Bruto Nationaal Product (BNP) Boekenlijst Arbeidsvoorziening in Duitsland ( CWI) Eerste Kamer Nationaal parlement; Tweede Kamer Beziehungsweise; en; of; respectievelijk

19 C Duits-Nederlands 12 C CEDEFOP Chancengleichheit Chef Chemie Computerunterstützter Unterricht Europäisches Zentrum für die Förderung der Berufsbildung; EU-organisatie ter bevordering van het beroepsonderwijs in Europa, Thessaloniki Gelijke kansen Baas Scheikunde Computer-ondersteund onderwijs 12 Duits-Nederlands C

20 13 D Duits-Nederlands D Dachorganisation DaF Dekan Demographischer Wandel Deutsch als Fremdsprache (DaF) Dienstleistung Dienstleistungssektor Dienstverhältnis Dipl. Dipl.-Ing. Diplomarbeit Diskriminierung Doktorarbeit Dolmetschen Dolmetscher Doppeltqualifizierender Bildungsgang Dorfschule Dozent Drittelparitätisch Duale Ausbildung Duales System Durchlässigkeit Durchschnittseinkommen Durchstieg Koepelorganisatie Deutsch als Fremdsprache; Duits als vreemde taal Decaan Ontgroening en vergrijzing Duits als vreemde taal Dienstverlening Dienstensector Dienstverband Drs. Ir. Doctoraalscriptie Discriminatie Proefschrift Tolken; vertolken Tolk Dubbelkwalificerende opleiding Dorpsschool Docent Tripartiet Duale opleiding Duaal stelsel; duaal systeem Doorstroming; doorstroom Modaal inkomen Doorstroom

21 E Duits-Nederlands 14 E Ehrenamtliche Tätigkeit Ehrenamtlichenorganisation Ehrenamtlicher Helfer Eignung Eignungsprüfung Einarbeitung am Arbeitsplatz Einführung Einführungstag Eingangsstufe Eingliederungslehrgang Eingruppierung (tariflich) Einkommen Einrichtung Einsatzfähigkeit Einstellung (Haltung) Einstellungsstopp Elementarbildung Elementarkenntnisse Eltern Elternbeirat Elternbeitrag Elternrat Elternschaft Elternvereinigung Empfehlungsbrief Empirische Untersuchung Employability Endbericht Endnote Engpaß Entgelt Entlassung Entsendung Entwicklung Entwicklungspsychologie Entwicklungsschwäche Entwurf Vrijwilligerswerk Vrijwilligersorganisatie Vrijwilliger Geschiktheid Bekwaamheidsproef; geschiktheidsproef; proeve van bekwaamheid; profielbepaling Inwerken op de arbeidsplaats Inleiding Introductiedag Oriëntatie en schakeling Integratiecursus Inschaling Inkomen Inrichting; instelling Inzetbaarheid Houding Vacaturestop Basiseducatie Elementaire kennis Ouders Oudercommissie Ouderbijdrage Ouderraad Ouderschap Oudervereniging Aanbevelingsbrief Empirisch onderzoek Inzetbaarheid Eindverslag Eindcijfer Knelpunt Salaris Ontslag Detachering Ontwikkeling Ontwikkelingspsychologie Ontwikkelingsachterstand Ontwerp

22 15 Erfahrungslernen Erfolgskriterien Erprobungsstufe Erreichbarkeit Erstausbildung Ertrag Erwachsenenbildung Erwerbsbevölkerung Erwerbsfähigkeit Erwerbsloser Erwerbslosigkeit Erwerbspersonen Erwerbstätige Erwerbstätige Bevölkerung Erwerbsunfähig Erwerbsunfähigkeit Erwerbsunfähigkeitsrente Erziehung Erziehungsurlaub Examensfach Existenzminimum Experimentierfeld Experte Externenprüfung E Duits-Nederlands Ervaringsleren Succescriteria Oriëntatie en schakeling Bereikbaarheid Initiële opleiding Rendement Volwasseneneducatie; volwassenenonderwijs Beroepsbevolking Arbeidsgeschiktheid Werkloze Werkloosheid Beroepsbevolking Beroepsbevolking Beroepsbevolking Arbeidsongeschikt Arbeidsongeschiktheid Arbeidsongeschiktheidsuitkering Opvoeding Ouderschapsverlof Examenvak Bestaansminimum Proeftuin Expert Examen voor werknemers met beroepservaring maar zonder diploma; het examen vindt naar de criteria van de duale opleiding en voor een examencomissie van de IHK of Handwerkskammer plaats

23 F Duits-Nederlands 16 F Facharbeiter Facharbeiterprüfung Facharbeiterzeugnis Fachausbildung Fachbegriff Fächerangebot Fächerintegration Fachgebiet Fachgebundene Hochschulreife Fachgruppe Fachgymnasium Fachhochschulabschluß Fachhochschule (FH) Fachhochschulreife Fachhochschulstudium Fachinhaltlich Fachmann Fachoberschule (FOS) fachpraktische Ausbildung Fachrichtung Fachschule Fachsprache Fachtheoretischer Unterricht Fachwissen Fähigkeit Familiäre Situation Familie Ferien Fernstudium Fernuniversität Geschoolde arbeider; vakarbeider Examen op het niveau van geschoold vakman Vakdiploma Vakopleiding Vakterm Vakkenaanbod Vakkenintegratie Vakgebied Vakgebonden toelating tot de universiteit Vakgroep Gymnasium op het niveau van de tweede fase voortgezet onderwijs, gespecialiseerd op bepaalde vakken Diploma Hoger Beroepsonderwijs Hogeschool Toelating tot de Hogeschool (Fachhochschule) HBO (Hoger Beroepsonderwijs) Vakinhoudelijk Vakman; deskundige School voor beroepssecundair onderwijs (voor het verkrijgen van een Fachhochschulreife) Praktische opleiding Differentiatie; uitstroomdifferentiatie School op secundair onderwijsniveau, voor werknemers met een beroepsopleiding en werkervaring, die een opleiding voor leidinggevende functies willen volgen ( ROCopleiding, niveau 4) Vaktaal Vaktheoretisch onderwijs Vakkennis Bekwaamheid; vermogen Gezinssituation Gezin Vakantie Afstandsonderwijs Open Universiteit

24 17 Fertigkeit Fertigkeitsprüfung Feuern (umgangssprachl.) Festanstellung FH (Fachhochschule) FH-Studium Finanzierungsmodell Fließband Fördergelder Förderklasse Fördermittel Fördern (allg.) Fördern (finanziell) Förderrichtlinie Förderung (allg.) Förderung (finanziell) Förderverein Formativ Forschung Forschungsmethode Fortbildung FOS Freiberufliche Tätigkeit Freier Beruf Freizeit Freizeitgestaltung Freizügigkeit von Arbeitnehmern in Europa Fremdsprachenkenntnisse Fremdsprachenunterricht Frist Frontalunterricht Frühverrentung Fürsorge Fürsorgepflicht Fusionieren F Duits-Nederlands Vaardigheid Praktijkexamen; vaardigheidsproef; vaardigheidstoets; vaardigheidstest Ontslaan Vaste aanstelling; vaste baan Hogeschool Hoger Beroepsonderwijs (HBO) Bekostigingsmodel Lopende band Subsidies Brugjaar Subsidies Stimuleren Subsidiëren Subsidieregeling Stimulering Subsidie Aan de school verbonden financieel fonds waaruit schoolactiviteiten worden gefinancierd Letterlijk: vormend; figuurlijk: procesbegeleidend Onderzoek Onderzoeksmethode Bijscholing; nascholing Fachoberschule; School voor beroepssecundair onderwijs (voor het verkrijgen van een Fachhochschulreife) Zelfstandigheid Vrij beroep Vrije tijd Vrijetijdsbesteding Recht op vrij verkeer van werknemers in Europa Vreemdetalenkennis Vreemdetalenonderwijs Termijn Frontaal onderwijs Vervroegde pensionering Hulpverlening Zorgplicht Fuseren

25 G Duits-Nederlands 18 G Ganztagsschule Gasteltern Gasthörer Geburtenwelle Gehalt Gehaltsgruppenstufe Geistig zurückgeblieben Geistigbehindert Gemeinde (Kommune) Gemeinkosten Gemeinnützige Organisation Gemeinsamer Sockel Gering qualifiziert Gesamtschule Geschäftsbericht Geschäftsführer Geschützte Beschäftigung Geselle Gesellenbrief Gesellenprüfung Gesellenzeugnis Gesellschaft Gesellschaft mit beschränkter Haftung (GmbH) Gesellschaftlich Gesellschaftliche Ausgrenzung Gesellschaftskunde Gesetz Gesetzesparagraph Gesetzliche Krankenversicherung Gesundheit und Soziales Gesundheitssektor GEW Gewalt Gewerbe Dagonderwijs; dagopleiding Gastouders Auditor Geboortegolf Salaris Loonschaal Zwakbegaafd Verstandelijk gehandicapt Gemeente Overheadkosten Non-profit-organisatie Basisvakken; gemeenschappelijk curriculum; kern-leerplan Ongeschoold Scholengemeenschap Jaarverslag Directeur Beschermde tewerkstelling Gezel Diploma van een opleiding in een ambacht ( BBL-opleiding) Gezelsexamen Gezelsdiploma Maatschappij; samenleving Besloten Vennootschap (BV) Maatschappelijk Sociale uitsluiting Burgerschapskunde Wet Wetsartikel Ziekenfondsverzekering Zorg en Welzijn Zorgsector Gewerkschaft Erziehung und Wissenschaft; branchevakbond, Algemeen Onderwijsbond (AOB) Geweld Bedrijfsleven; nijverheid

26 19 G Duits-Nederlands Gewerbeaufsicht Gewerbeschule Gewerblich Gewerblich-technische Ausbildung Gewerkschaft Gewerkschaft Erziehung und Wissenschaft (GEW) Gewerkschaftsbund Gewinn Gleichheitsprinzip Gleichwertigkeit von Zeugnissen u. Diplomen GmbH (Gesellschaft mit beschränkter Haftung) Grenzgänger Grenzüberschreitend Grundbildung Grundfertigkeiten Grundkenntnisse Grundschule Grundschulunterricht Gruppendynamik Gutachten Arbeidsinspectie Ambachtsschool Industrieel Technisch onderwijs Vakbond Branchevakbond, Algemeen Onderwijsbond (AOB) Vakcentrale Winst Gelijkheidsbeginsel Gelijkwaardigheid van diploma's BV (Besloten Vennootschap) Grensarbeider Grensoverschrijdend Basiseducatie; basisvorming Basisvaardigheden Basiskennis Basisschool Basisonderwijs Groepsdynamiek Advies Gymnasiale Oberstufe Tweede fase voortgezet onderwijs (Sek. 2, klassen 11-13) Gymnasium VWO (Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs)

27 H Duits-Nederlands 20 H Haftung Halbtagsschule Handel und Gewerbe Handelsschule Handlungskompetenz Handlungsorientiert Handlungsplan Handwerk Handwerksbetrieb Handwerksgeselle Handwerkskammer Aansprakelijkheid School voor halve dagen Handel en nijverheid Handelsschool; business school Vaardigheid om taken efficiënt en effectief uit te voeren Gericht op het efficiënt en effectief leren uitvoeren van taken Activiteitenplan; plan van aanpak Ambacht Ambachtsbedrijf Geschoold handwerker Kamer van Koophandel, verantwoordelijk voor ambachten en kleine ondernemingen Meester Ambachtsschool Hoofddocent Hoofdvak Algemeen directeur Handwerksmeister Handwerksschule Hauptdozent Hauptfach Hauptgeschäftsführer Hauptschulabschluß Diploma Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs (VMBO) Hauptschule VMBO (Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs) Hausaufgaben Huiswerk Haushaltskürzung Bezuiniging Heilpädagogik Orthopedagogie Heimarbeiter Thuiswerker Helfer-Ausbildung Assistentopleiding (niveau 1) Hilfsarbeiter Hilfsmittel Hindernis Hochqualifiziert Hochschulabsolvent Hochschulbildung Hochschule Hochschulunterricht Hochschulwesen Ongeschoolde werknemer; ongeschoolde arbeider Hulpmiddelen Belemmering Hoog opgeleid Afgestudeerde hoger onderwijs Wetenschappelijk onderwijs (WO) Instelling voor hoger onderwijs; universiteit Hoger onderwijs (HO) Tertiair onderwijs

Het Duitse beroepsonderwijs in 1.500 woorden Pagina 1. De Länder. staat) 1. Dit heeft als gevolg dat het onderwijssysteem van.

Het Duitse beroepsonderwijs in 1.500 woorden Pagina 1. De Länder. staat) 1. Dit heeft als gevolg dat het onderwijssysteem van. Pagina 1 Deze folder gaat in op de belangrijkste onderdelen van het Duitse beroepsonderwijs. De organisatie van het onderwijs wordt beschreven en de belangrijkste actoren komen aan bod. 1. Organisatie

Nadere informatie

Bewerbungsunterlagen. Als.(functie) Klaas Treuben. Schulstr. 12 11222 Musterstadt. 0031 321 / 98 76 53 0 klaas. treuben@hoster.nl

Bewerbungsunterlagen. Als.(functie) Klaas Treuben. Schulstr. 12 11222 Musterstadt. 0031 321 / 98 76 53 0 klaas. treuben@hoster.nl Bewerbungsunterlagen Als.(functie) Klaas Treuben Schulstr. 12 11222 Musterstadt Met opmerkingen [CW1]: Naam en contactgegevens 0031 321 / 98 76 53 0 klaas. treuben@hoster.nl Met opmerkingen [CW2]: Let

Nadere informatie

Landenstudie secundair beroepsonderwijs: Duitsland

Landenstudie secundair beroepsonderwijs: Duitsland Landenstudie secundair beroepsonderwijs: Duitsland Colofon Titel Auteur Versie 0.1 Datum 24 maart 2010 Projectnummer 30024.01 Landenstudie secundair beroepsonderwijs: Duitsland Gerd Busse (KBA) ecbo s-hertogenbosch

Nadere informatie

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Duits-Nederlandse Handelsdag BORUSSIA-PARK Mönchengladbach 12.11.2013, 13:00 bis 19:00 Uhr 12.11.2013, 13.00 tot 19.00 uur Ziele und Inhalte Freunde treffen

Nadere informatie

BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12

BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12 BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12 Kleinschalig BBL-onderwijs INHOUDS OPGAVE 2 3 4 5 6 8 10 12 13 Welkom bij ROC A12 Professionalisering in de praktijk BBL, de uitleg Subsidie

Nadere informatie

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding Hoofdstuk 10 Onderwijs 10.1 Inleiding Leiden kennisstad heeft een hoog opgeleide bevolking en herbergt binnen haar grenzen veel onderwijsinstellingen. In dit hoofdstuk gaat het zowel om de opleiding die

Nadere informatie

Bijlage 1 Lijst met afkortingen 91. Bijlage 2 Belangrijke organisaties 95. Bijlage 3 Bronnen 99

Bijlage 1 Lijst met afkortingen 91. Bijlage 2 Belangrijke organisaties 95. Bijlage 3 Bronnen 99 8 4.2.5. Financiering van de educatie: de rol van de gemeenten 73 4.2.6. Financiering van en verantwoordelijkheid voor scholing van werklozen en werkenden 74 Hoofdstuk 5 Kwalitatieve aspecten van het beroepsonderwijs

Nadere informatie

Reader voor de Studiereis 4 en 5 November 2010 Mechatronica - opleidingen in Duitsland

Reader voor de Studiereis 4 en 5 November 2010 Mechatronica - opleidingen in Duitsland Reader voor de Studiereis 4 en 5 November 2010 Mechatronica - opleidingen in Duitsland Geachte deelnemer aan de studiereis, In deze reader vindt u alle informatie die u op 4 en 5 november nodig heeft.

Nadere informatie

Welkom! Leerlingen bij ouders zitten. Mobiele telefoon a.u.b. uit.

Welkom! Leerlingen bij ouders zitten. Mobiele telefoon a.u.b. uit. Welkom! Leerlingen bij ouders zitten. Mobiele telefoon a.u.b. uit. Mededelingen Overgangsrichtlijnen van klas 2 naar 3; Determinatie: keuze kader-, basis beroepsgerichte Leerweg; of gemengde Leerweg. Zorg

Nadere informatie

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO De Overstap Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan de ouders gegeven. Inrichting van

Nadere informatie

Algemene Bond van Ambtenaren/Katholieke Ambtenaren Bond van Onderwijspersoneel

Algemene Bond van Ambtenaren/Katholieke Ambtenaren Bond van Onderwijspersoneel AFKORTINGEN IN HET ONDERWIJS ABKO ABOP ABVAKABO ANW ADM ARBO AVMB AVO AVV AWBZ BAO BAVO BVE BVL CAO CABO CBS CCOO CEVO CITO CKV Algemeen Bureau Katholiek Onderwijs Algemene Bond van Onderwijspersoneel

Nadere informatie

Inhoud Hoofdstuk 2 Korte beschrijving van het onderwijssysteem 25

Inhoud Hoofdstuk 2 Korte beschrijving van het onderwijssysteem 25 Inhoud Voorwoord van de auteurs 9 Hoofdstuk 1 Achtergrondinformatie 13 1.1. Politieke en administratieve structuren 13 1.1.1. Politieke structuur 13 1.1.2. Centraal en lokaal bestuur 13 1.1.3. Nederland

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening JURIDISCHE DIENSTVERLENING ED 5-14 Graafschap College Opleidingen Juridische dienstverlening 2014-2015 Jouw advies helpt mensen verder Ben je hulpvaardig en kun je goed met mensen omgaan? Lijkt het je

Nadere informatie

Assistenten in het primair onderwijs

Assistenten in het primair onderwijs Assistenten in het primair onderwijs Augustus 2006 6.0905 Inhoudsopgave Na het ROC/MBO aan het werk in het onderwijs! Werken in het Primair Onderwijs Van onderwijsassistent, via lerarenondersteuner naar

Nadere informatie

10 speerpunten onderwijs VHG

10 speerpunten onderwijs VHG 10 speerpunten onderwijs VHG 1. BPV bedrijf Een goed BPV bedrijf is cruciaal. De VHG is van mening dat bedrijven aan een minimum aantal eisen moet voldoen. Zo moeten goede begeleiding door een opgeleide

Nadere informatie

REGELING CIJFERGEVING/BEOORDELING EN BEVORDERINGSNORMEN. Stedelijk Dalton College Alkmaar schooljaar 2015-2016

REGELING CIJFERGEVING/BEOORDELING EN BEVORDERINGSNORMEN. Stedelijk Dalton College Alkmaar schooljaar 2015-2016 REGELING CIJFERGEVING/BEOORDELING EN BEVORDERINGSNORMEN Stedelijk Dalton College Alkmaar schooljaar 2015-2016 Vastgesteld door de medezeggenschapsraad d.d. 27 mei 2015 ALGEMEEN In gevallen waarin deze

Nadere informatie

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen.

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. 2 Inleiding Aan de leerlingen van de 3 e klas HTL, Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. Om tot een weloverwogen keuze te komen, is het goed

Nadere informatie

TRANSITION FROM SCHOOL TO WORK ÜBERGANG SCHULE-BERUF. Scholing en ondersteuning bij de transitie van school naar werk in vier Europese landen

TRANSITION FROM SCHOOL TO WORK ÜBERGANG SCHULE-BERUF. Scholing en ondersteuning bij de transitie van school naar werk in vier Europese landen TSW TRANSITION FROM SCHOOL TO WORK ÜBERGANG SCHULE-BERUF Scholing en ondersteuning bij de transitie van school naar werk in vier Europese landen Samenvatting Werkgroep van het transnationale partnerschap

Nadere informatie

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen.

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. 2 Inleiding Aan de leerlingen van de VMBO derde klas TL, Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. Om tot een weloverwogen keuze te komen, is het

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Nederlands-Duits Woordenboek Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt Projectmanagement

Nederlands-Duits Woordenboek Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt Projectmanagement Vereinigung der Industrie- und Handelskammern in Nordrhein-Westfalen Berufsbildung Arbeitsmarkt Projektmanagement Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt Projectmanagement Berufsbildung Arbeitsmarkt Projektmanagement

Nadere informatie

RMC, werk aan je toekomst! Voortijdig SchoolVerlaten. Uitleg over RMC en startkwalificatie

RMC, werk aan je toekomst! Voortijdig SchoolVerlaten. Uitleg over RMC en startkwalificatie RMC, werk aan je toekomst! Voortijdig SchoolVerlaten Uitleg over RMC en startkwalificatie ALGEMEEN Elk jaar verlaten jongeren voortijdig, dus zonder een diploma van een beroepsopleiding, het onderwijs.

Nadere informatie

Opleidingen Social Profit in het volwassenenonderwijs. VIVO Schaarbeek 09-10-2014 Gent 14-10-2014

Opleidingen Social Profit in het volwassenenonderwijs. VIVO Schaarbeek 09-10-2014 Gent 14-10-2014 Opleidingen Social Profit in het volwassenenonderwijs VIVO Schaarbeek 09-10-2014 Gent 14-10-2014 Aanbod volwassenenonderwijs o op het niveau van het secundair volwassenenonderwijs o Op HBO5 niveau ( tussen

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Inleidende bepalingen

Hoofdstuk 1. Inleidende bepalingen erkende en zelfstandige ko - MB kwalificatiebewijzen 1 Ministerieel besluit van 3 maart 2010 (BS 29 maart 2010) tot bepaling van de kwalificatiebewijzen voor medewerkers en verantwoordelijken van kinderopvangvoorzieningen

Nadere informatie

Erkend leerbedrijf. dáár wordt het vak geleerd. horeca bakkerij reizen recreatie facilitaire dienstverlening

Erkend leerbedrijf. dáár wordt het vak geleerd. horeca bakkerij reizen recreatie facilitaire dienstverlening Erkend leerbedrijf dáár wordt het vak geleerd horeca bakkerij reizen recreatie facilitaire dienstverlening Waarom erkend leerbedrijf? Jonge mensen wegwijs maken in de sector: dat is de taak van een leerbedrijf.

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: D De E O Overstap V E R S T A P Overgang van PO naar VO Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan de ouders gegeven.

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN 2 HTL 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN 2 HTL 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 Naam : klas : 2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN 2 HTL 6 4. SECTOREN 7 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 7. MOGELIJKHEDEN NA HET VMBO 10 8. INFORMATIE VERKRIJGEN

Nadere informatie

Opleiden en werken in een (on-) begrensde regio!!

Opleiden en werken in een (on-) begrensde regio!! Opleiden en werken in een (on-) begrensde regio!! Startconferentie 24 september 2015 Rolduc Leon Souren: Projectleider: Kijken over de Grens (po-vo-hbo) Stephan Schmitz en Ger Reichrath: projectleiders:

Nadere informatie

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss U krijgt de tegemoetkoming KOB als 90% of meer van uw wereldinkome onder de belasting valt. Het wereld is uw totale uit Nederland en daarbuiten. Dit

Nadere informatie

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren!

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017 Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! Welzijn PEDAGOGISCH MEDEWERKER KINDEROPVANG > GESPECIALISEERD PEDAGOGISCH MEDEWERKER > ONDERWIJSASSISTENT

Nadere informatie

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom Keuzevoorlichting mavo-3 Decaan: I.C. de Vries Welkom Quiz Uitleg keuze/ sectoren Mogelijkheid tot vragen stellen 5-2-2016 Keuzevoorlichting MAVO 3 2 Quiz Nodig: de kaartjes op uw stoel! Hoeveel verschillende

Nadere informatie

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk Hoe vonden jullie de dag vandaag? Positief feedback: gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter dan les. Toppie man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk leerzaam,

Nadere informatie

AFKORTINGEN EN BEGRIPPENKADER Ervaringsbewijs begeleider buitenschoolse kinderopvang

AFKORTINGEN EN BEGRIPPENKADER Ervaringsbewijs begeleider buitenschoolse kinderopvang AFKORTINGEN EN BEGRIPPENKADER Ervaringsbewijs begeleider buitenschoolse kinderopvang BKO BSO CVO CVS ERSV ESF EVC EVK IBO K&G PLOT POP RESOC SERR SERV VBJK VCOK VDAB VDKO VLOR VSPW VZW Buitenschoolse Kinderopvang

Nadere informatie

Omscholingsstimulans zij-instroom BPV

Omscholingsstimulans zij-instroom BPV Omscholingsstimulans zij-instroom BPV Uitgangspunten OTIB kent een viertal reglementen, die voorzien in een tegemoetkoming voor het aan een werknemer beschikbaar stellen van een beroepspraktijkvormingsplaats

Nadere informatie

Notitie Ontheffingen bevoegdheidsregels

Notitie Ontheffingen bevoegdheidsregels Notitie Ontheffingen bevoegdheidsregels De wet op het voortgezet onderwijs (WVO) kent een aantal bepalingen waarbij limitatief is vastgelegd wanneer het onderwijs - gedurende een beperkte tijd en onder

Nadere informatie

Marnecollege PTA VMBO GL/TL cohort 2013-2015. PTA VMBO GL/TL cohort 2013-2015, versie 131010ab

Marnecollege PTA VMBO GL/TL cohort 2013-2015. PTA VMBO GL/TL cohort 2013-2015, versie 131010ab Marnecollege VMBO GL/TL cohort 2013-2015 VMBO GL/TL cohort 2013-2015, versie 131010ab Programma van Toetsing & Afsluiting Vaknaam Aardrijkskunde Cohort 2013-2014 2014-2015 Totaal 36 87 123 percentage 25%

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 Naam : klas : 2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 7. MOGELIJKHEDEN NA HET VMBO 10 8. INFORMATIE

Nadere informatie

Inhalt / Inhoud. Nederland - Deutschland. INTERREG IV A programma Belang voor de regio. INTERREG IV A-Programm - Bedeutung für die Region

Inhalt / Inhoud. Nederland - Deutschland. INTERREG IV A programma Belang voor de regio. INTERREG IV A-Programm - Bedeutung für die Region Nederland Deutschland INTERREG IV A programma Belang voor de regio INTERREG IV AProgramm Bedeutung für die Region Inhalt / Inhoud Grenzübergreifende Programme / Grensoverschrijdende programma s Schwerpunkte

Nadere informatie

Wanderungsprofile Migratieprofielen EUREGIO

Wanderungsprofile Migratieprofielen EUREGIO Wanderungsprofile Migratieprofielen Ergebnisse im Überblick Feitenoverzicht Gebiet Deutscher Teil der : Sehr leichte Gewinne bei den Wanderungen und sehr leichte Verluste bei der natürlichen Bevölkerungsentwicklung

Nadere informatie

Het Onderwijssysteem in Nederland

Het Onderwijssysteem in Nederland Het Onderwijssysteem in Nederland Onderwijssysteem Voortgezet onderwijs / Middelbare school In Nederland wordt voortgezet onderwijs op verschillende niveaus aangeboden: vmbo (voortgezet middelbaar beroeps

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

ZW 8-8. Medewerker maatschappelijke zorg. voor volwassenen

ZW 8-8. Medewerker maatschappelijke zorg. voor volwassenen ZW 8-8 Medewerker maatschappelijke zorg voor volwassenen Medewerker maatschappelijke zorg voor volwassenen Schooljaar 2013-2014 Welzijn Zorg & Welzijn Zorg & W Als je je graag inzet voor anderen elzijn

Nadere informatie

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer:

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer: Diplomawaardering Met een diploma dat niet-nederlands is, krijgt uw kind soms moeilijk toegang tot het hoger onderwijs in Nederland. Daarvoor verschillen de onderwijssystemen van de diverse landen te veel.

Nadere informatie

Diversiteit Loont?! Factsheet Middelbaar Beroepsonderwijs

Diversiteit Loont?! Factsheet Middelbaar Beroepsonderwijs Diversiteit Loont?! Factsheet Middelbaar Beroepsonderwijs Inleiding In opdracht van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt heeft EIM onderzoek gedaan naar de meerwaarde van diversiteitsbeleid in het onderwijs.

Nadere informatie

TOELATINGSVOORWAARDEN

TOELATINGSVOORWAARDEN Uitgangspunten beroepsonderwijs Scalda hanteert bij haar aannamebeleid de wettelijke eisen vastgelegd in de WEB hoofdstuk 8 inschrijving, vooropleidingseisen en voortijdig schoolverlaten. Inschrijving

Nadere informatie

Voorlichtingsavond leerjaar 4

Voorlichtingsavond leerjaar 4 Voorlichtingsavond leerjaar 4 WELKOM!!!! Toelichting op de examenprocedure Toelichting op het keuzeproces PROGRAMMA EXAMENREGELING examencommissie: Joost Debreczeny REGELING L.O. docent L.O.: Sebastiaan

Nadere informatie

MBO Bonaire Zakelijke dienstverlening 2013/2014

MBO Bonaire Zakelijke dienstverlening 2013/2014 SGB MBO SECTOR ADMINISTRATIE KAYA KORONA 4 KRALENDIJK TEL. +599 717 8142 WWW.SGBONAIRE. COM create create your your future future @ MBO Bonaire Zakelijke dienstverlening MBO Bonaire 2013/2014 Sector zakelijke

Nadere informatie

VOORLICHTINGSAVOND 4 MAVO

VOORLICHTINGSAVOND 4 MAVO VOORLICHTINGSAVOND 4 MAVO Programma Opening Voorlichting PTA en eindexamen Arbeid oriënterende stage Vervolgopleidingen na het behalen van het diploma Examenvakken Verplichte vakken 4 Keuzevakken Nederlands

Nadere informatie

Aanstellingsbeleid Onderwijsgevenden Staf

Aanstellingsbeleid Onderwijsgevenden Staf Aanstellingsbeleid Onderwijsgevenden Staf Vastgesteld in CvB: 15-06-2015 Vastgesteld in Breed Overleg: 15-06-2015 De opbouw van dit aanstellingsbeleid is als volgt: Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Nadere informatie

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom Keuzevoorlichting mavo-3 Decaan: I.C. de Vries Welkom Informatie door de decaan in de aula 20.00-20.45 uur: Quiz Uitleg keuze/ sectoren Mogelijkheid tot vragen stellen Vakvoorlichting door bovenbouw docenten

Nadere informatie

Deelname aan post-initieel onderwijs, 1995 2005

Deelname aan post-initieel onderwijs, 1995 2005 Deelname aan post-initieel onderwijs, 1995 2005 Max van Herpen De deelname aan opleidingen na het betreden van de arbeidsmarkt ligt in Nederland op een redelijk niveau. Hoger opgeleiden, jongeren, niet-westerse

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80 60 (1963) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1965 Nr. 80 A. TITEL Overeenkomst tussen de bevoegde Nederlandse en Duitse autoriteiten betreffende de toepassing van artikel 73,

Nadere informatie

Bewerbung Niederlanden

Bewerbung Niederlanden Bewerbung Niederlanden Neben den Arbeitsämtern spielen am niederländischen Arbeitsmarkt, anders als in Deutschland, noch Leih- bzw. Zeitarbeitsfirmen, die Uitzendbureaus', eine große Rolle. Gerade auch

Nadere informatie

Instroomreglement BPV. Uitgangspunten

Instroomreglement BPV. Uitgangspunten Instroomreglement BPV Uitgangspunten OTIB kent een viertal reglementen, die voorzien in een tegemoetkoming voor het aan een werknemer beschikbaar stellen van een beroepspraktijkvormingsplaats of een praktijkplaats.

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN DE AVOND

PROGRAMMA VAN DE AVOND PROGRAMMA VAN DE AVOND Overzicht voortgezet in Nederland Het kundig rapport NIO Tijd voor vragen Onderwijs na de Basisschool Het Voortgezet Onderwijs MBO-niveau 3 + 4 MBO Niveau 1 + 2 Hoger Onderwijs Weten

Nadere informatie

Sectoren - bovenbouw vmbo

Sectoren - bovenbouw vmbo LifeTech College Sectoren - bovenbouw vmbo 2016-2017 Locatie Oude Bossche Baan Het Stedelijk College Eindhoven Meteen de juiste keuze! Het Stedelijk College Eindhoven is een openbare school voor voortgezet

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Loonkostensubsidies en afdrachtverminderingen

Loonkostensubsidies en afdrachtverminderingen Loonkostensubsidies en afdrachtverminderingen Geachte cliënt, Bij het in dienst nemen van werknemers die vanuit een uitkering bij u komen werken of jongere werknemers die nog studeren, kunt u aanspraak

Nadere informatie

Duitse sociale zekerheid voor een Nederlandse werkgever

Duitse sociale zekerheid voor een Nederlandse werkgever Duitse sociale zekerheid voor een Nederlandse werkgever Inhoud Wanneer is uw werknemer in Duitsland verzekerd? 2 Voor welke sociale verzekeringen moeten premies betaald worden? 2 Waar betaalt u de sociale

Nadere informatie

gemeinsam planen und umsetzen

gemeinsam planen und umsetzen INTERREG Deutschland - Nederland veiligheid & Overheid samen plannen en aanpakken Sicherheit & BehÖrden gemeinsam planen und umsetzen In de Euregio Rijn-Waal 1 In der Euregio Rhein-Waal Veiligheid & Overheid

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

Checklist WVA-Onderwijs Versie 27-01-2014 door [ naam]

Checklist WVA-Onderwijs Versie 27-01-2014 door [ naam] WVA Versie 27012014 door [ naam] Dit bestand bevat checklists voor de verschillende vormen van afdrachtvermindering onderwijs Sommige begrippen/ eisen zijn wat beknopt omschreven, dus voorkennis van de

Nadere informatie

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl Van Heeckerenlaan 2 Piet Heinstraat 1 Coevorden Hardenberg Tel 0524 593800 Your next step! Tel 0523 262170 www.denieuweveste.nl Your next step! informatie 2014/2015 ontwikkel(t) je talent De Nieuwe Veste

Nadere informatie

Onderwijsmonitor 2011

Onderwijsmonitor 2011 Onderwijsmonitor 211 Hendrik-Ido-Ambacht De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht heeft behoefte aan informatie voor het voeren van hun onderwijsbeleid. Het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) voorziet via deze

Nadere informatie

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding 1 LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding Namens de mentoren mijn naam: Bas Kuiper Onderwerp vanavond: 2 LOB programma waar zijn we? keuzekaart Havo algemeen Havo Muurhuizen door dhr. v/der Belt MBO nog

Nadere informatie

Jongeren op de arbeidsmarkt

Jongeren op de arbeidsmarkt Jongeren op de arbeidsmarkt Tanja Traag In 23 was 11 procent van alle jongeren werkloos. Jongeren die geen onderwijs meer volgen, hebben een andere positie op de arbeidsmarkt dan jongeren die wel een opleiding

Nadere informatie

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs Informatieboekje Voortgezet Onderwijs 1 2 Voorwoord Dit informatieboekje geeft een overzicht van de belangrijkste gegevens over het VMBO, Havo en VWO. Hoe het VMBO is opgebouwd, welke vakken in de onderbouw

Nadere informatie

Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen. 15. Januar 2014. groepswerk en stadsbezoek. Gruppenarbeit und Stadtbesichtigung. Nijmegen is een heel mooie stad.

Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen. 15. Januar 2014. groepswerk en stadsbezoek. Gruppenarbeit und Stadtbesichtigung. Nijmegen is een heel mooie stad. Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen 15. Januar 2014 Die Schüler sollten aufschreiben, was ihnen gefallen hat. De leerlingen moesten opschrijven wat hun goed bevallen is. Das schrieb die deutsche Klasse Gruppenarbeit

Nadere informatie

Onderwijs. Kerncijfers

Onderwijs. Kerncijfers Kerncijfers 205 Onderwijs. Kerncijfers.2 Voor- en vroegschoolse educatie.3 Primair onderwijs.4 Speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs.5 Voortgezet onderwijs. Middelbaar beroepsonderwijs.7 Verzuim,

Nadere informatie

Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk. Inleiding

Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk. Inleiding Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk Inleiding Voor u ligt de informatie over de leerwegen binnen het VMBO. Het is een naslagwerkje naar aanleiding van de informatie-avond. Mocht u vragen hebben

Nadere informatie

Landenmodule. Duitsland. Waardering van buitenlandse getuigschriften in Nederland

Landenmodule. Duitsland. Waardering van buitenlandse getuigschriften in Nederland Landenmodule Duitsland Waardering van buitenlandse getuigschriften in Nederland Informatie over de structuur van het onderwijsstelsel van Duitsland en de waardering van getuigschriften uit Duitsland met

Nadere informatie

KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3

KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3 KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3 2014-2015 Belangrijke data i.v.m. profielkeuze schooljaar 2014 2015 9 dec. Ouderavond 10 dec. Mentoravond 26-30 jan. Elke derde klas gaat één dag op keuzedag 2 feb

Nadere informatie

Doelomschrijving vier deelnemende scholen

Doelomschrijving vier deelnemende scholen Doelomschrijving vier deelnemende scholen 1 doelgroepomschrijvingen Leerbedrijf BAVA (ROC-AKA) Het leerbedrijf Basisvaardigheden (BAVA) is onderdeel van de school voor AKA van het ROC Midden Brabant. Bij

Nadere informatie

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke Commentaar bij 1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke 2. Onderwijs wordt internationaler De dertien doelstellingen van het doelstellingenrapport zijn

Nadere informatie

Cursus. > De cursus 2003/2004 in een notedop...

Cursus. > De cursus 2003/2004 in een notedop... Cursus Deze cursus is ontwikkeld en wordt uitgevoerd door het ROC Oost-Nederland in samenwerking met de Technische Akademie Ahaus. Projectpartners aan Duitse kant zijn de Berufsbildungsstätte Westmünsterland

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering

Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering In iedere FAQ-lijst vindt u eerst de lijst met vragen, zodat u de voor u interessante vragen en antwoorden op de pagina s hierna makkelijk terug kunt

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Duitsland. Het Duitse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Duitsland. Het Duitse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Duitsland Het Duitse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Duitsland. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56 48 (1956) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN JAARGANG 1957 Nr. 56 A. TITEL Notawisseling tussen de Nederlandse Regering en de Duitse Bondsregering betreffende de wedertoepassing van

Nadere informatie

INFORMATIE V M B 2015 B

INFORMATIE V M B 2015 B INFORMATIE VMBO 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL Ik ben geen type om met mijn neus in de boeken te zitten. Daarom doe ik basis. We hebben bij Bornego Beugel gelukkig veel praktijklessen.

Nadere informatie

Ideeënpaper Politieke Jongerendag 22 september 2015

Ideeënpaper Politieke Jongerendag 22 september 2015 Ideeënpaper Politieke Jongerendag 22 september 2015 Onder het motto Wir Gemeinsam Grenzen überwinden: Niederländische und deutsche Jugendliche für Europa Wij - samen de grenzen overwinnen: Nederlandse

Nadere informatie

Opleidingsniveau stijgt

Opleidingsniveau stijgt Opleidingsniveau stijgt Grote doorstroom naar hogere niveaus Meer leerlingen vanuit vmbo naar havo Grote groep mbo ers naar het hbo 10 Jongens groeien gedurende hun onderwijsloopbaan Jongens na een diploma

Nadere informatie

Verslag MBO conferentie Betere zorg, minder uitval

Verslag MBO conferentie Betere zorg, minder uitval Verslag MBO conferentie Betere zorg, minder uitval Lunteren, 22 april 09 Presentatieronde 1: Flex College het Nijmeegse model in de strijd tegen voortijdig schoolverlaten. Presentator Jeroen Rood, directeur

Nadere informatie

Format OER voor 2011 competentiegerichte opleidingen in het nieuwe format

Format OER voor 2011 competentiegerichte opleidingen in het nieuwe format Format OER voor 2011 competentiegerichte opleidingen in het nieuwe format A. Basisgegevens Kwalificatie Naam Metaalbewerker Cohort 2011 Crebocode 94300 Versie van het 1-12-2010 Kwalificatiedossier Studie

Nadere informatie

UW KIND NAAR HET MBO INFORMATIE VOOR OUDERS

UW KIND NAAR HET MBO INFORMATIE VOOR OUDERS UW KIND NAAR HET MBO INFORMATIE VOOR OUDERS HET BESTE UIT UW KIND HALEN WAT IS HET MBO? Het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) leidt studenten op om een bepaald beroep uit te oefenen. Van verpleegkundige

Nadere informatie

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt.

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Kennis in beweging eten werkt Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Weten werkt Partner in praktijkleren en personeelsontwikkeling. Dat wil Kenniscentrum GOC zijn voor alle bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer

De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer schooljaar 2005-2006 schooljaar 2006-2007 schooljaar 2007-2008 Gemiddelde examenresultaten over de laatste drie schooljaren

Nadere informatie

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO 2014-2015 1 Inhoudsopgave 1 Het onderwijs verandert blz 3 2 Kiezen in VMBO-2 blz 4 3 De opleidingen binnen het Minkema College blz 5 Basis- en kaderberoepsgerichte leerweg

Nadere informatie

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2015-2016. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren!

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2015-2016. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! > gereformeerd mbo Zwolle 2015-2016 Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! Welzijn > HELPENDE ZORG & WELZIJN > PEDAGOGISCH MEDEWERKER KINDEROPVANG > GESPECIALISEERD PEDAGOGISCH

Nadere informatie

Procedure schoolverlaten

Procedure schoolverlaten Procedure schoolverlaten Overgang van het PO naar VO: Het advies van de basisschool is tegelijk het plaatsingsniveau van de leerling. Regelgeving: Het bevoegd gezag (VO) baseert zijn beslissing over de

Nadere informatie

WWW.ROC-TERAA.NL AVO COLLEGE HAVO / VWO. VAVO College is onderdeel van

WWW.ROC-TERAA.NL AVO COLLEGE HAVO / VWO. VAVO College is onderdeel van WWW.ROC-TERAA.NL AVO COLLEGE HAVO / VWO VAVO College is onderdeel van 2 Alsnog je HAVO- of VWO-diploma halen? Bij het VAVO College Helmond kan dat! Ook kun je certificaten op HAVOof VWO-niveau behalen.

Nadere informatie

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs Informatieboekje Voortgezet Onderwijs 1 2 Voorwoord Dit informatieboekje geeft een overzicht van de belangrijkste gegevens over het VMBO, Havo en VWO. Hoe het VMBO is opgebouwd, welke vakken in de onderbouw

Nadere informatie

35. De toekomstige collega: de leraar in opleiding (LIO)

35. De toekomstige collega: de leraar in opleiding (LIO) 35. De toekomstige collega: de leraar in opleiding (LIO) Inhoud Inleiding Wat is een LIO? De positie van een LIO: werknemer of stagiair? Stageperiode Subsidieregeling Betaald of niet Waar moet je op letten

Nadere informatie