Nederlands-Duits Woordenboek Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt Projectmanagement

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nederlands-Duits Woordenboek Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt Projectmanagement"

Transcriptie

1 Vereinigung der Industrie- und Handelskammern in Nordrhein-Westfalen Berufsbildung Arbeitsmarkt Projektmanagement Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt Projectmanagement

2 Berufsbildung Arbeitsmarkt Projektmanagement Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt Projectmanagement zusammengestellt von / samengesteld door Gerd Busse & Renie Hesseling unter Mitarbeit von / onder medewerking van Kees Meijer en Marcel Jacobs Nijmegen, Düsseldorf September , überarbeitete und ergänzte Auflage 3de, herziene en uitgebreide druk ROC Nijmegen IHK-Vereinigung NRW, Düsseldorf

3 Inhaltsangabe / Inhoudsopgave Zur Einführung 4 Inleiding 6 Duits-Nederlands / Deutsch-Niederländisch 9 Niederländisch-Deutsch / Nederlands-Duits 56 CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK DEN HAAG Gerd Busse Renie Hesseling Berufsbildung Arbeitsmarkt Projektmanagement Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt Projectmanagement Nijmegen Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt. ISBN NUR Gerd Busse & Renie Hesseling Tekstopmaak: Karin van de Logt Omslag: ROC Nijmegen, Grafische werkplaats Druk: ROC Nijmegen, Grafische werkplaats ROC Nijmegen, Wolfskuilseweg 279, NL-6542AA Nijmegen, Tel.: IHK-Vereinigung NRW, Goltsteinstr. 31, D Düsseldorf, Tel.:

4 Zur Einführung Die Idee zu diesem Wörterbuch entstand im Rah- ben haben, was uns typisch für den Sprach- haben, hegen wir selbstverständlich nicht die Il- zur Verbesserung der Nutzerfreundlichkeit die- men des deutsch-niederländischen Interreg-Pro- gebrauch auf diesen Zusammenkünften schien lusion, die drei Themenfelder wirklich erschöp- ser Handreichung haben, würden wir uns über jekts EuregioTransfer, einer Initiative des ROC und sich auf die drei Themengebiete bezog; fend abgedeckt zu haben. Sollten Sie deshalb Ihre Rückmeldung freuen. Unsere Kontakt- Nijmegen und der Vereinigung der Industrie- und Projektunterlagen vom Antrag über Tages- Begriffe vermissen, die noch in das Wörterbuch adressen: Handelskammern NRW in Düsseldorf. Ziel des ordnungen bis hin zu den Kostenabrechnungen aufgenommen werden sollten, oder Vorschläge Projekts ist es, zur Verbesserung der Transparenz und Projektdokumentationen, aus denen wir zwischen den Bildungssystemen und den Arbeits- sowohl die thematischen Begrifflichkeiten als Gerd Busse Renie Hesseling märkten in den beiden Ländern beizutragen. auch den Projektjargon, der auf beiden Seiten IHK-Vereinigung NRW ROC Nijmegen der Grenze benutzt wird, herausdestilliert ha- Goltsteinstraße 31 Wolfskuilseweg 279 Doch warum gerade ein Wörterbuch? Die Antwort ben; Düsseldorf NL-6542 AA Nijmegen lautet: Damit man sich in der grenzüberschreiten- Texte aller Art, die mit den Themen Bildungund Tel.: Tel.: den Zusammenarbeit nicht nur menschlich, son- Arbeitsmarkt zu tun hatten; Mobil: dern auch fachlich besser versteht. Denn kom- Experten, die wir gebeten haben, sich unsere men deutsch-niederländische Arbeitsgruppen Wörterliste kritisch anzusehen und sie um wei- zusammen, so die häufige Beobachtung, kann tere Begriffe zu ergänzen; man sich in der Regel zwar leidlich verständigen, Hinweise von Nutzern der ersten beiden Aufla- solange sich das Gespräch um allgemeinere The- gen des Wörterbuchs, die uns halfen, wichtige men dreht; sobald jedoch spezifischere Fragen Lücken zu schließen. etwa der Projektplanung, der Bildungskooperation oder des deutsch-niederländischen Arbeits- Das Wörterbuch umfasst gut deutsche und marktes angesprochen werden, erlebt man es niederländische Begriffe aus den genannten Be- immer wieder, dass das Gespräch ins Stocken reichen. Bei der Suche sowohl nach den Begriffen gerät, weil etwa ein Fachbegriff nicht verstanden als auch bei deren Übersetzung oder Erklärung wird oder man mit einer Abkürzung nichts anfan- haben uns eine Reihe von Personen unterstützt, gen kann, die der Partner aus dem Nachbarland denen wir an dieser Stelle herzlich danken möch- ständig benutzt. ten. Insbesondere gilt unser Dank dem Groninger Übersetzer Jan Bert Kanon, Andrea Kluitmann, Mit diesem Wörterbuch wurde nun der Versuch die als Übersetzerin bei der Sociale Verzekerings- unternommen, die zentralen Begrifflichkeiten bank in Amstelveen tätig ist, Dieter Leemhuis von in den genannten Bereichen Projektzusam- der Arbeitsagentur Coesfeld, Gisela Linthout vom menarbeit, Berufsbildung und Arbeitsmarkt zu Goethe-Institut in Amsterdam sowie Robert Mar- sammeln und in möglichst einfacher Form in der zell von der Arbeitsagentur Wesel. jeweils anderen Sprache zu erläutern. Unsere Quellen: Obwohl wir glauben, mit dem vorliegenden Wör- deutsch-niederländische Workshops, Arbeits- terbuch die zentralen Begriffe zur deutsch-nie- gruppen- oder Projektsitzungen, auf denen wir derländischen Berufsbildungs- und Arbeitsmarkt- unsere Ohren gespitzt und alles mitgeschrie- politik bzw. Projektzusammenarbeit erfasst zu 4 5

5 Inleiding Het idee voor dit woordenboek ontstond in het van werk- of projectgroepen, waar we ons king tot het Nederlands-Duitse beroepsonder- stellen met betrekking tot de gebruikersvrien- kader van het Nederlands-Duitse Interreg-pro- oor te luisteren hebben gelegd en alles heb- wijs, de arbeidsmarkt en de samenwerking in delijkheid van deze handleiding, laat ons dit dan ject EuregioTransfer, een initiatief van het ROC ben genoteerd wat ons typisch leek voor het projecten omvat, koesteren wij uiteraard niet even weten. Wij zijn blij met elke verbetering Nijmegen en de Vereinigung der Industrie- und taalgebruik op deze bijeenkomsten en wat op de illusie dat deze drie thema s uitputtend zijn en het woordenboek profiteert ervan. Onze Handelskammern in Nordrhein-Westfalen e.v. de drie themagebieden betrekking had; behandeld. Mocht u termen missen die wel in contactadressen: (Kamers van Koophandel in Noordrijn-Westfa- projectdocumenten van de aanvraag via het woordenboek thuishoren of heeft u voor- len) in Düsseldorf. Het project streeft ernaar de agenda s tot en met kostendeclaraties en pro- transparantie tussen de onderwijssystemen en jectdocumentaties, waaruit we zowel de the- Gerd Busse Renie Hesseling de arbeidsmarkten in de twee landen te verbe- matische begrippen als het projectjargon dat IHK-Vereinigung NRW ROC Nijmegen teren. aan beide zijden van de grens wordt gehan- Goltsteinstraße 31 Wolfskuilseweg 279 teerd hebben gedestilleerd; D Düsseldorf 6542 AA Nijmegen Maar waarom nou juist een woordenboek? Het allerlei soorten teksten die samenhangen met tel.: tel.: antwoord luidt: om elkaar bij de grensover- de thema s onderwijs en arbeidsmarkt; mobiel: schrijdende samenwerking niet alleen in men- experts die we gevraagd hebben kritisch naar selijk maar ook in vakinhoudelijk opzicht beter onze woordenlijst te kijken en met nieuwe ter- te kunnen begrijpen. Want vaak kan worden men aan te vullen; vastgesteld dat Nederlands-Duitse werkgroe- informatie en tips van gebruikers van de bei- pen die bij elkaar komen redelijk met elkaar de eerste drukken van het woordenboek, die kunnen communiceren, zolang het gesprek over ons hebben geholpen belangrijke lacunes op meer algemene thema s gaat. Maar het gaat er te vullen. vaak heel anders aan toe als er meer specifieke kwesties ter sprake komen, bijvoorbeeld pro- Het woordenboek bevat zo n Duitse en jectplanning, samenwerking op het gebied van Nederlandse termen uit de genoemde discipli- opleidingen of de Nederlands-Duitse arbeids- nes. Bij de speurtocht naar de termen en de markt. Dan stokken de gesprekken en heeft vertaling of uitleg ervan heeft een aantal men- men grote moeite een vakterm te begrijpen of sen ons gesteund, die wij op deze plaats har- blijkt men niets te kunnen beginnen met een telijk dank willen zeggen. Onze dank gaat met afkorting die de partner uit het buurland voort- name uit naar de Groningse vertaler Jan Bert durend gebruikt. Kanon, Andrea Kluitmann, die als vertaalster bij de Sociale Verzekeringsbank in Amstelveen Dit woordenboek doet een poging de kernbe- werkzaam is, Dieter Leemhuis van de Arbeits- grippen op de genoemde terreinen samen- agentur Coesfeld, Gisela Linthout van het Goet- werking in projecten, beroepsonderwijs en he-institut in Amsterdam en Robert Marzell van arbeidsmarkt bijeen te brengen en op zo een- de Arbeitsagentur Wesel. voudig mogelijk manier in de taal van het buurland toe te lichten. Onze bronnen: Hoewel wij ervan uitgaan dat het woordenboek Nederlands-Duitse workshops, vergaderingen de centrale termen van het beleid met betrek- 6 7

6 Duits-Nederlands / Deutsch-Niederländisch A Abbrecherquote Abbruch (Ausbildung) Abendgymnasium Abendkurs Abendschule abfinden Abfindung Abgabe Abgabefrist Abgang Abgeordnete(r) abgeschlossene Berufsausbildung percentage uitvallers; A percentage voortijdige schoolverlaters; percentage drop-outs uitval avondlyceum avondcursus avondonderwijs; avondopleiding; avondschool afkopen afkoopsom heffing indieningsdatum uitstroom afgevaardigde; gedeputeerde voltooide beroepsoplei- ding; opleiding abgeschlossene Schul- voltooide schoolopleiding; bildung abhaken Abitur Abkommen Abkürzung Abkürzung der Ausbildungszeit Ablage Ablaufplan ablegen Abrechnung Absage absagen Abschaffung Abschlussbericht Abschlussprüfung opleiding afvinken diploma VWO / gymnasium / atheneum overeenkomst afkorting versnelde opleiding archief stappenplan; draaiboek archiveren afrekening; declaratie afzegging afzeggen afschaffing eindrapportage eindexamen Abschlusszeugnis Absicht Absichtserklärung Abteilung (im Unter- nehmen) Abwanderung Abwesenheit abwickeln adaptiver Unterricht Adressänderung Adresse Adressenverteiler AG Agentur für Arbeit agieren Akademiker Akkreditierung Akte Aktenzeichen Akteur Aktiengesellschaft (AG) (eind)diploma; studiegetuigschrift intentie intentieverklaring afdeling (in een bedrijf) uitstroom afwezigheid afwikkelen adaptief onderwijs verhuisbericht adres adressenlijst Aktiengesellschaft; NV (Naamloze Vennootschap) arbeidsvoorziening in Duitsland ( CWI) handelen academicus accreditatie dossier; akte registratienummer actor Naamloze Vennootschap (NV) Aktionär aandeelhouder Aktionsforschung actie-onderzoek Aktionsplan actieplan aktiv actief aktivierende Arbeits- activerend arbeidsmarktmarktpolitik beleid Aktivität activiteit Aktivitätenplan activiteitenplan ALG afkorting van Arbeitslosengeld; werkloosheidsuitkering 8 9

7 A A ALG I ALG II Alleinerzieher Alleinverdiener allgemein bildende Schule allgemein bildender Unterricht Allgemeinbildung allgemeine Grundbil- dung afkorting van Arbeitslo- A sengeld I; werkloosheidsuitkering, al naar gelang de leeftijd van de werkloze, tussen 6 en 18 maanden en met 60 of 67 procent van het vroegere salaris afkorting van Arbeitslosengeld II; uitkering na afloop van het Arbeitslosengeld I; Sozialhilfe (bijstand) eenoudergezin alleenverdiener school voor algemeen vormend onderwijs; school voor algemeen secundair onderwijs algemeen vormend on- derwijs algemene ontwikkeling; algemene vorming algemene basisvorming Allgemeine Hochschul- diploma VWO / gymna- Altenpflege bejaardenzorg; ouderenzorg ältere Arbeitnehmer oudere werknemers alternierende Ausbil- alternerend leren dung Altersgruppe leeftijdsgroep Altersklassensystem jaarklassensysteem Altersversicherung pensioenvoorziening ambulante Betreuung extramurale zorg; ambulante begeleiding ambulante Pflege thuiszorg Amt (Behörde) dienst (kantoor, bureau) Amt (öffentliche Posi- ambt; functie tion in Exekutive oder Judikative) Amtszeit ambtsperiode anderssprachig anerkannter Ausbil- dungsberuf Anerkennung (eines Berufsabschlusses) Anerkennung, Akkre- ditierung Anfahrtskizze Anforderung Angebot (über Leis- tungen und Kosten) Angebot (z.b. Waren) anderstalig erkend opleidingsberoep civiel effect erkenning routebeschrijving eis offerte aanbod Angebot und Nachfrage vraag en aanbod angefallene Kosten gemaakte kosten angelernter Arbeiter geoefende arbeider / reife sium / atheneum werknemer; halfgeschoolde Allgemeinunterricht algemene vorming arbeider / allochthoner Arbeit- allochtone werknemer werknemer nehmer Allochthoner buitenlandse werknemer angeschlossen Angestellter aangesloten bediende; medewerker Alphabetisierung alfabetisering Anhang bijlage Anhörung hoorzitting Anlage bijlage anlaufen opstarten; starten Anlaufphase aanloopfase Anlernberuf laaggeschoold beroep Anmeldegebühr anmelden Anmeldung Anordnung anpassen Anpassungsweiterbildung Anregung anrufen Ansatz Anschrift Ansiedlung Ansprache Ansprechpartner Anspruch Anstellung Anstrengung Antrag Antragsformular Antragsteller anwenden Anwendung Anwerbungskanal Anzahlung Arbeit Arbeiter Arbeitgeber inschrijfgeld A inschrijven inschrijving verordening aanpassen bijscholing suggestie (op)bellen aanpak adres vestiging toespraak contactpersoon aanspraak aanstelling inspanning aanvraag aanvraagformulier aanvrager toepassen toepassing wervingskanaal aanbetaling werk; arbeid arbeider heitsschutz Arbeits-/Ausbildungs- vertrag Arbeitsagentur Arbeitsalltag Arbeitsamt (allg.) Arbeitsamt; Arbeits- agentur werk-/leercontract huidige benaming van het voormalige Arbeitsamt, dus het arbeidsbureau; Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) werkroutine arbeidsbureau Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) Arbeitsbedingungen Arbeitsbeschaffung Arbeitsbesprechung Arbeitsbetreuer Arbeitserfahrung Arbeitserlaubnis Arbeitsform Arbeitsgemeinschaft Arbeitsgruppe Arbeitsklima Arbeitsanforderungen functievereisten; bekwaamheidsvereisten arbeidsomstandigheden; werkomstandigheden; arbeidsvoorwaarden tewerkstelling werkoverleg werkbegeleider werkervaring werkvergunning werkvorm samenwerkingsverband werkgroep werkklimaat werkgever Arbeitskraft arbeidskracht Arbeitgeberbescheini- werkgeversverklaring Arbeitskraft auf Abruf invalkracht gung Arbeitsleistung werkprestatie; arbeidsprestatie Arbeitgeberorganisa- werkgeversorganisatie tion Arbeitgeberverband werkgeversvereniging Arbeitslohn arbeitslos loon werkloos Arbeitnehmer werknemer Arbeitslosengeld werkloosheidsuitkering Arbeitnehmerorganisa- werknemersorganisatie tion Arbeitnehmerpool werknemerpool Arbeits- und Gesund- Arbo-dienst 10 11

8 A A Arbeitslosengeld I werkloosheidsuitkering, al Arbeitsschutz Arbo-diensten Aufenthaltsrecht verblijfsrecht Ausbildungsmodul opleidingsmodule (ALG I) naar gelang de leeftijd Arbeitsschutzgesetz Arbowet Auffrischungskurs opfrissingscursus Ausbildungsniveaus opleidingsnviveaus van de werkloze, tussen Arbeitssituation werksituatie Aufgabe taak (1 t./m. 4) 6 en 18 maanden en met Arbeitsstelle baan Aufgabenstellung taakstelling Ausbildungsordnung kwalificatiestructuur; op- 60 of 67 procent van het Arbeitsstunden werkuren Aufgabenverteilung taakverdeling leidingsprogramma vroegere salaris arbeitssuchend werkzoekend Aufklärung voorlichting; informatie- Ausbildungsplan opleidingsplan Arbeitslosengeld II uitkering na afloop van Arbeitssuchender werkzoekende voorziening Ausbildungsplatz opleidingsplaats (ALG II) het Arbeitslosengeld I; Sozialhilfe (sociale bijstand) Arbeitslosenquote werkloosheidspercentage Arbeitslosenversiche- werkloosheidswet (WW); rung werkloosheidsverzekering Arbeitslosenzahl werkloosheidscijfer Arbeitsloser werkloze; werkzoekende Arbeitslosigkeit werkloosheid Arbeitsmarkt arbeidsmarkt Arbeitstag Arbeitsunfall Arbeitsverhältnis Arbeitsvermittler Arbeitsvermittlung Arbeitsvertrag Arbeitsverwaltung werkdag arbeidsongeval; bedrijfsongeval dienstverband; dienstbetrekking arbeidsconsulent (arbeidsbureau) arbeidsbemiddeling arbeidscontract; arbeidsovereenkomst arbeidsvoorziening Auflistung Aufnahmegespräch Aufnahmeprüfung Aufsatz Aufsicht Aufsichtsrat Auftaktkonferenz Auftaktveranstaltung Auftrag Auftraggeber A intake-gesprek lijst intake; toelatingsproef; toelatingsexamen opstel toezicht raad van commissarissen startconferentie startbijeenkomst opdracht opdrachtgever Ausbildungsprogramm leertraject Ausbildungsstätte opleidingscentrum; opleidingsplaats Ausbildungsstipendium prestatiebeurs Ausbildungsstufe opleidingsfase Ausbildungsvergütung (opleidings)toelage Ausbildungsvertrag Ausbildungswerkstatt Ausbildungsziel leerovereenkomst; leerwerk-overeenkomst leerwerkplaats; opleidingswerkplaats opleidingsdoel Arbeitsmarktchancen beroepsperspectief Arbeitswelt arbeidswereld Aufwand kosten en moeite Arbeitsmarktflexibilisie- flexibilisering van de ar- Arbeitswoche werkweek Ausarbeitung uitwerking rung beidsmarkt Arbeitszeit werktijd Ausbildung im Baukas- modulaire opleiding Arbeitsmarktforschung arbeidsmarktonderzoek ARGE Arbeitsgemeinschaft tensystem Arbeitsmarktpolitik arbeidsmarktbeleid der Arbeitsagentur und Ausbildungsbedarf opleidingsbehoefte Arbeitsmigrant arbeidsmigrant der Kommune; samen- ausbildungsbegleiten- beroepsbegeleidend on- Arbeitsmigration arbeidsmigratie werkingsverband tussen der Unterricht derwijs; opleiding buiten Arbeitsministerium Ministerie van Werkgele- de plaatselijke arbeids- de werkplek genheid voorziening en de ge- Ausbildungsbeihilfe studiebeurs; basisbeurs Arbeitsmobilität arbeidsmobiliteit meente om de middelen Ausbildungsberater school- en beroepskeuze- Arbeitspflicht arbeidsplicht voor de sociale uitkering adviseur Arbeitsplan werkplan te beheren en uit te be- Ausbildungsberuf opleidingsberoep Arbeitsplanung werkplanning talen Ausbildungsberufsbild beroepscompetentiepro- Arbeitsplatz werkplek; arbeidsplaats Armut armoede fiel (BCP); beroepsprofiel Arbeitsplatz werkvloer Asylant asielzoeker Ausbildungsbetrieb leerbedrijf (im Allgemeinen) Attitüde attitude; houding Ausbildungseinrichtung onderwijsinstelling Arbeitsprogramm werkprogramma aufbereiten gereed maken voor ge- Ausbildungsförderung studiefinanciering Arbeitsprojekt werkproject bruik Ausbildungsgang leerweg; opleidingstraject Arbeitsrecht arbeidsrecht Aufenthaltserlaubnis verblijfsdocument Ausbildungskosten studiekosten Ausblick Ausdruck (Computer) ausdrucken Ausfall ausfüllen Ausgangsniveau Ausgangspunkt perspectief uitdraai uitprinten verzuim invullen aanvangsniveau uitgangspunt Aushilfe hulpkracht Ausländer allochtoon; buitenlander Ausländerbehörde vreemdelingenpolitie Ausländerpolitik vreemdelingenbeleid ausländischer Arbeit- allochtone werknemer nehmer Ausrichtung oriëntatie Ausschließung uitsluiting Ausschreibung aanbesteding Ausschuss commissie Außengrenzen buitengrenzen 12 13

9 A/B B außergewöhnliche buitengewone uitgaven BA Bundesagentur für Arbeit; Ausgaben A/B außerschulisch außerschulische Be- treuung Austausch Austauschprojekt Ausübung Auswahlverfahren Auswanderung Ausweis Auswertung buitenschools buitenschoolse opvang; naschoolse opvang uitwisseling uitwisselingsproject uitoefening selectieprocedure emigratie identiteitsbewijs evaluatie Auszubildender (Azubi) leerling; student Auszug Autor Azubi uittreksel auteur Auszubildender; leerling; student BAföG BAföG-Amt Ballungsraum Bank Bankkonto Bankverbindung barrierefrei Duitse Arbeidsvoorziening; CWI Bundesausbildungsförderungsgesetz; wet op de financiële ondersteuning van opleiding en studie door de overheid dienst, die de aanvragen op een overheidsstudiebeurs en de uitbetaling daarvan regelt; IB-Groep agglomeratie bank bankrekening bankrekening drempelvrij Basis (z.b. einer politi- achterban schen Bewegung) Basisgesundheits- versorgung basisgezondheidszorg; eerstelijnsgezondheidszorg BBiG Berufsbildungsgesetz; wet op het beroepsonderwijs (1969; nieuw: 2005) BDA Bundesvereinigung der Deutschen Arbeitgeberverbände; overkoepelend orgaan van de Duitse werkgeververenigingen BDI Bundesverband der Deutschen Industrie; Duitse werkgeververeniging in de industriële sector Beamter ambtenaar beantragen aanvragen Bedarf behoefte Bedürfnis Befähigung Beförderung Befragung Befreiung (von Verpflichtungen) befristet begabt Beginndatum Begründung Begünstigter Begutachtung behindert behoefte bekwaamheid B promotie enquête vrijstelling tijdelijk begaafd ingangsdatum toelichting begunstigde beoordelingsproces; keuring gehandicapt Behindertenausbildung speciale opleiding voor Behinderter Behinderung Behörde behördlich Beigeordneter Beihilfe Beirat Beitrag (allg.) Beitrag (Prämie) Beitragssystem Beleg Belegschaft gehandicapten gehandicapte handicap overheidsinstelling bestuurlijk wethouder toelage; tegemoetkoming adviescollege; klankbordgroep bijdrage premie Bemessungsgrundlage berekeningsgrondslag berufliches Gymnasium Gymnasium op het niveau Benachrichtigung mededeling van de tweede fase benachteiligt kansarm; achterstands-; benadeeld Beobachtung observatie Beobachtungsstufe oriëntatie en schakeling Berater adviseur; consulent Beratungsbüro adviesbureau Beratungskommission adviescommissie Beratungsorgan overlegorgaan; adviesorgaan Berechnungsgrundlage berekeningsgrondslag Bereich Bericht Berichterstattung Beruf berufliche Einstellung berufliche Erwachse- beroepsgerichte volwasnenbildung gebied rapport; rapportage; verslag rapportage; verslagging beroep beroepshouding seneneducatie berufliche Grundbildung beroepsvoorbereidend berufliche Kompetenz berufliche Mobilität onderwijs beroepscompetentie beroepsmobiliteit berufliche Qualifikation beroepskwalificatie berufliche Rehabilita- beroepsrevalidatie; revalition berufliche Tätigkeit berufliche Weiterbil- dung berufliche Wiederein- datie om het beroep weer te kunnen uitoefenen werkzaamheid bijscholing; herscholing herintrede (in het premiestelsel gliederung beroep); terugkeer in bewijs(stuk) het arbeidsproces personeelsleden beruflicher Kontext beroepscontext voortgezet onderwijs, gespecialiseerd op bepaalde beroepsgerichte vakken berufliches Kompetenz- beroepscompetentieprofil profiel (BCP) 14 15

10 B Berufsabschluss B Berufsausbildung Berufsausbildungs- Berufsaussichten Berufsausübung Berufsberater Berufsberatung Berufsbezeichnung Berufsbild diploma; kwalificatie beroepsopleiding komst beroepsvooruitzichten; carrièremogelijkheden; loopbaanvooruitzichten beroepsuitoefening beroepskeuzeadviseur beroepskeuzebegeleiding; leercontract; leerovereenvertrag beroepskeuzevoorlichting; beroepsoriëntatie; beroepsvoorlichting beroepsaanduiding; beroepsbenaming; naam van het beroep beroepscompetentieprofiel (BCP) berufsbildender Fern- beroepsgericht afstandsunterricht berufsbildende Schule school voor beroepsonderwijs onderwijs berufsbildender Sekun- Middelbaar Beroepsdarunterricht Berufsbildung onderwijs (MBO) beroepsonderwijs Berufsbildungseinrich- beroepsonderwijsinsteltung ling; opleidingsvoorziening; school voor beroepsonderwijs Berufsbildungsfor- onderzoek op het gebied schung van het beroepsonderwijs Berufsbildungsgesetz Wet op het beroepsonder- (BBiG) wijs (1969; nieuw: 2005) Berufsbildungsplanung planning op het gebied van het beroepsonderwijs Berufsbildungspolitik beroepsopleidingsbeleid Berufsbildungsstatistik statistieken over het beroepsonderwijs Berufsbildungssystem beroepsonderwijs Berufsbildungswesen beroepsonderwijs Berufschancen Berufserfahrung Berufsfachschule Berufsfeld Berufsbildungszentrum beroepsopleidingscentrum; centrum voor beroepsopleiding beroepskansen beroepservaring school voor beroepsopleiding beroepengroep Berufsförderungswerk centrum ter bevordering van de arbeidsgeschiktheid Berufsförderungszen- herscholingscentrum trum Berufsforschung Berufsgeheimnis Berufsgrundbildungs- jahr Berufskolleg beroepenonderzoek beroepsgeheim basisjaar voor de beroepsopleiding benaming van de Berufsschule in Noordrijn- Westfalen Berufskrankheit Berufsoberschule Berufsoberschule Berufspädagogik Berufspendler Berufspraktikum Berufskompetenzprofil beroepscompetentieprofiel (BCP) beroepsziekte Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs (vakgebonden) VWO (vakgebonden) beroepspedagogiek beroepspendelaar beroepsstage berufspraktische Aus- beroepspraktijkvorming bildung (BPV) berufspraktischer Unterricht Berufsrückkehrer Berufsschulblock Berufsschule Berufsschulpflicht Berufsstruktur Berufssystematik Berufstätiger Berufstätigkeit berufstheoretischer Unterricht berufsübergreifend Berufsverband Berufsverlauf Berufsvorbereitung Berufsvorbereitungsjahr Berufswahl Berufszweig Beschäftigung Beschäftigung (Arbeitsplätze) Beschäftigungs- und Qualifizierungsgesellschaft Beschäftigungsfähigkeit Beschäftigungslosigkeit beroepsgericht onderwijs B herintreder theoriegedeelte van een vakopleiding school voor beroepsbegeleidend onderwijs in het kader van het duale systeem deeltijdse leerplicht; gedeeltelijke leerplicht; partiële leerplicht beroepsstructuur beroepenclassificatie beroepsbeoefenaar beroepsuitoefening; werkzaamheid vaktheoretisch onderwijs beroepsoverstijgend beroepsvereniging (beroeps)carrière; beroepsvoorbereiding beroepsvoorbereidend leerjaar beroepskeuze beroepssector werk werkgelegenheid mobiliteitscentrum employability; inzetbaar- heid werkloosheid Beschäftigungspolitik Beschäftigungssitua- tion werkgelegenheidsbeleid werkgelegenheidssituatie Beschäftigungs- verhältnis Beschäftigungsstruktur werkgelegenheidsstructuur werk; werkgelegenheid; dienstbetrekking; loondienst Beschäftigungsverlauf arbeidsverleden Bescheid bescheinigen Bescheinigung Beschluss Beschlussfassung beschränken Beschränkung beschützende Werk- statt Beschwerde Beschwerdekommis- sion Bestandteil bestätigen Bestätigung bestehen (Test) Bestimmung besluit certificeren certificaat besluit; beslissing besluitvorming beperken beperking sociale werkplaats klacht klachtencommissie onderdeel bevestigen bevestiging slagen bepaling Besucheradresse bezoekadres Betreuer begeleider Betreuung begeleiding; opvang Betreuung (von Schutz- verzorging befohlenen) Betrieb bedrijf betriebliche Alters- bedrijfspensioenfonds versorgung betriebliche Berufs- bedrijfsopleiding; opleiausbildung ding in het bedrijf 16 17

11 B B betriebliche Weiter- B bildung für mittlere Führungskräfte Betriebsarzt Betriebsausflug Betriebsgelände Betriebsgröße Betriebskindergarten Betriebsmittel Betriebspraktikum Betriebsrat Betriebsvereinbarung Betriebsverfassungs- Wet op de Ondergesetz (BetrVG) Betriebswirtschaft Betrug BetrVG Beurteilung bedrijfskadertraining bedrijfsarts bedrijfsuitje bedrijfspand bedrijfsgrootte bedrijfscrèche bedrijfsmiddelen bedrijfsstage ondernemingsraad ondernemingsovereenkomst nemingsraden (WOR) bedrijfskunde fraude Betriebsverfassungsgesetz; Wet op de Ondernemingsraden (WOR) beoordeling; keuring Bevölkerungswachstum bevolkingsgroei Bevollmächtigter bewegungsbehindert Bewerber Bewerbung gemachtigde motorisch gehandicapt sollicitant sollicitatie bezuschussen BGB BIBB BIC Bildung Bildung (als aktiver Prozess) Bildungsangebot Bildungsarbeit Bildungsausgaben Bildungsbedarf Bildungsberatung Bewerbungspflicht sollicitatieplicht Bewerbungsverfahren sollicitatieprocedure Bildungsdefizit Bewertung beoordeling Bildungseinrichtung bewilligen toekennen Bildungsetat Bewilligung toekenning Bildungsexperte Bezirk gewest; district Bildungsgang; Bezirksregierung overheidsinstelling op regionaal niveau, met grote bevoegdheden o.a. op het gebied van onderwijs Bildungsweg (allg.) Bildungskonto Bildungsmaßnahme Bildungsministerium (allg.) subsidiëren Bürgerliches Gesetzbuch; BW (Burgerlijk Wetboek) Bundesinstitut für Berufsbildung; instituut voor beroepenonderzoek, adviesorgaan van de Duitse onderwijsminister Bank Identifier Code; bankcode voor het grensoverschrijdende betalingsverkeer onderwijs; vorming formatie onderwijsaanbod; onderwijsvoorzieningen educatief werk; vormingswerk onderwijsuitgaven behoefte aan onderwijs; onderwijsbehoefte studie- en beroepskeuzebegeleiding; studie- en beroepskeuzevoorlichting leerachterstand onderwijsinstelling onderwijsbegroting onderwijsdeskundige schoolloopbaan leerrekening onderwijsactiviteit onderwijsministerie Bildungsministerium (BMBF) Bildungsnachfrage Bildungsniveau Bildungsplanung Bildungspolitik Bildungsreform Bildungsrückstand Bildungsstätte Bildungssystem Bildungsträger Bildungsurlaub Bildungswerk Bildungswesen Bildungsziele bilingualer Unterricht Binnengrenzen Ministerie van Onderwijs, B Cultuur en Wetenschap (O, C en W) vraag naar onderwijs; vraag naar opleiding onderwijsniveau behoeftebepaling t.a.v. onderwijsactiviteiten en de planning ervan onderwijsbeleid onderwijshervorming; onderwijsvernieuwing leerachterstand onderwijsinstelling onderwijsstelsel; onderwijssysteem onderwijsinstelling educatief verlof onderwijsinstelling die niet door de overheid maar bijv. door de de vakbond of de Kerk beheerd wordt onderwijs; onderwijsstelsel; onderwijssysteem vormingsdoelen BMBF (Bundesbildungs- Ministerie van Onderwijs, ministerium) Botschaft (Landes- vertretung im Ausland) Branche Branchenvereinigung Branchenverzeichnis Briefmarke Briefumschlag brutto Bruttolohn Bruttosozialprodukt (BSP) Bücherliste Bundesagentur für Arbeit (BA) Bundesamt für Statistik Bundesanstalt für Ar- beit Cultuur en Wetenschap (O, C en W) ambassade bedrijfstak bedrijfsvereniging bedrijvengids; beroepengids postzegel enveloppe bruto brutoloon Bruto Nationaal Product (BNP) boekenlijst Arbeidsvoorziening in Duitsland ( CWI) Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vroegere benaming van de Arbeidsvoorziening in Duitsland ( CWI); tegenwoordig Bundesagentur für Arbeit Bundesausbildungsför- wet op de financiële tweetalig onderwijs derungsgesetz ondersteuning van binnengrenzen (BAföG) opleiding en studie door Binnenmarkt (der EU) interne markt (van de EU) de overheid Bitte verzoek Bundesland deelstaat van de Bondsrepubliek BK Berufskolleg; benaming van de Berufsschule in Noordrijn-Westfalen Bundesrat Duitsland ( Provincie) Eerste Kamer Blockunterricht blokonderwijs; onderwijs in één vak over meerdere uren of dagen Bundesrepublik Deutschland Bundestag Bondsrepubliek Duitsland nationaal parlement; Tweede Kamer 18 19

12 B/C D Bundesverband der Duitse werkgeververeniging CEDEFOP Europäisches Zentrum Deutschen Industrie B/C (BDI) in de industriële sector Bundesvereinigung der overkoepelend orgaan Deutschen Arbeit- van de Duitse werkgeberverbände (BDA) Bürgerliches Gesetz- buch (BGB) Bürgermeister Bürgschaft Büro bzgl. bzw. geververenigingen Burgerlijk Wetboek (BW) burgemeester borg; garantstelling bureau; kantoor bezüglich; met betrekking tot (m.b.t.) beziehungsweise; en; of; respectievelijk Chancengleichheit Checkliste Chef Chemie für die Förderung der Berufsbildung; Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding ; EU-organisatie ter bevordering van het beroepsonderwijs in Europa, Thessaloniki gelijke kansen checklist baas scheikunde computerunterstützter computer-ondersteund Unterricht onderwijs Dachorganisation Dachverband DaF Datei (Computer) Datenerhebung Datenschutz Defizit Dekan Demographischer Wandel Deregulierung Deutsch als Fremdsprache (DaF) Deutscher Gewerkschaftsbund (DGB) Deutschland Dezentralisierung Dezernat Dezernent DGB d.h. Dienstbesprechung Dienstleistung koepelorganisatie D koepelorganisatie Deutsch als Fremdsprache; Duits als vreemde taal bestand (computer) verzamelen van gegevens bescherming van de burger tegen misbruik van door de overheid of anderen verzamelde persoonlijke gegevens tekort decaan ontgroening; vergrijzing; demografische verandering deregulering Duits als vreemde taal overkoepelend orgaan van een groot aantal vakbonden in Duitsland Duitsland decentralisering organisatie-eenheid in een Duitse overheidsinstantie hoofd van een Dezernat Deutscher Gewerkschaftsbund; overkoepelend orgaan van een groot aantal vakbonden in Duitsland das heißt; dat will zeggen werkoverleg dienstverlening Dienstverhältnis dienstverband Dienstweg (auf dem -) via de bureaucratische Dienstzeit Differenzierung (-sbereich) Dipl. Dipl.-Ing. Diplomarbeit Diskriminierung Distanz Doktor (Dr.) Doktorarbeit dolmetschen Dolmetscher Dienstleistungsfreiheit vrij verkeer van diensten durchführen uitvoeren Dienstleistungssektor dienstensector Durchführung uitvoering weg diensttijd specialisatie; uitstroom- differentiatie Diplom; drs. Diplom-Ingenieur; ir. doctoraalscriptie discriminatie afstand doctor (dr.) proefschrift (ver)tolken tolk doppeltqualifizierender dubbelkwalificerende Bildungsgang Doppelverdiener Dorf Dorfschule Dozent Dr. dreizehntes Monats- gehalt drittelparitätisch Dritter Arbeitsmarkt opleiding tweeverdieners dorp dorpsschool docent Doktor; dr. (doctor) dertiende maand tripartiet gesubsieerde werkgelegenheid zonder tijdelijke beperking; zie ook Kombilohn Drucker printer Druckkosten drukkosten Duale Ausbildung duale opleiding Duales System duaal stelsel; duaal systeem durchfallen zakken 20 21

13 D/E E Durchlässigkeit doorstroming; doorstroom EFRE Europäischer Fonds für durchschnittlich D/E Durchschnitts- einkommen Durchstieg modaal modaal inkomen doorstroom EFTA EG ehrenamtlich regionale Entwicklung; Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) Europäische Freihandelszone; Europese Vrijhandels-Associatie (EVA) Europäische Gemeinschaft; Europese Gemeenschap (EG) pro deo ehrenamtliche Tätigkeit vrijwilligerswerk Ehrenamtlichen- organisation ehrenamtlicher Helfer vrijwilliger Eigenanteil Eigenleistung Eigenmittel Eignung Eignungsprüfung vrijwilligersorganisatie eigen bijdrage eigen bijdrage eigen middelen geschiktheid bekwaamheidsproef; geschiktheidsproef; proeve van bekwaamheid; profielbepaling Einarbeitung am inwerken op de arbeids- Arbeitsplatz plaats Einführung inleiding; introductie Einführung propedeuse (in das Studienfach) Einführungstag introductiedag Eingangsstufe oriëntatie en schakeling Eingliederungslehrgang integratiecursus Eingruppierung inschaling (tariflich) Einkommen inkomen Einkommenssteuer inkomstenbelasting Duitse wet inkomsten- E Einkommenssteuergesetz (EStG) Einkünfte einloggen Ein-Mann-Betrieb Einnahmequelle einnehmen (Geld) einreichen Einrichtung Einsatzfähigkeit Einschreiben Einsparung einstellen Einstellung (Haltung) Einstellungsstopp einstufen Einstufung Einvernehmen einverstanden Einwanderung Einwohnermeldeamt Einzahlungsbeleg Einzelhandel Elementarbildung Elementarkenntnisse Eltern Elternabend Elternbeirat Elternbeitrag Elternrat Elternschaft Elternvereinigung -Adresse Empfehlung Empfehlungsbrief belasting inkomsten inloggen eenmanszaak bron van inkomsten ontvangen indienen inrichting; instelling inzetbaarheid aangetekende brief bezuiniging in dienst nehmen houding vacaturestop inschalen inschaling; indeling overeenstemming akkoord immigratie bevolkingsregister stortingsbewijs detailhandel basiseducatie elementaire kennis ouders empirische Unter- suchung Employability Endabrechnung Endbericht Endnote Engpass Entgelt Entgeltbescheinigung Entlassung Entlastungsstunde Entlohnung empirisch onderzoek inzetbaarheid slotrekening eindverslag eindcijfer knelpunt salaris; beloning loonstrook ontslag compensatie (in termen van tijd) voor activiteiten van docenten naast hun reguliere lesuren betaling; uitbetaling; beloning Entscheidungsfindung besluitvorming Entsenderichtlinie Entsendung Entvölkerung Entwicklung Entwicklungs- psychologie detacheringsrichtlijn detachering ontvolking ontwikkeling ontwikkelingspsychologie Entwicklungsschwäche ontwikkelingsachterstand Entwurf EQF ontwerp European Qualifications ouderavond Framework; Europäischeroudercommissie Qualifikationsrahmen ouderbijdrage erarbeiten uitwerken ouderraad Erfahrungsaustausch uitwisseling van ervaringen ouderschap Erfahrungslernen ervaringsleren oudervereniging Erfolgskriterien succescriteria -adres erforderlich vereist aanbeveling; Erhebung (von Daten) enquête advies Erklärung (offiziell: declaratie aanbevelingsbrief über einen Sachverhalt) 22 23

14 E E/F Erklärung; Erläuterung uitleg E E/F Erlass Erläuterung Ermäßigung Eröffnung (z.b. ein Geschäft) erproben Erprobungsstufe Erreichbarkeit Erstausbildung erstellen Ertrag Erwachsenenbildung Erweiterung (der Europäischen Union) Erwerbsbevölkerung Erwerbsfähigkeit Erwerbsloser Erwerbslosigkeit Erwerbspersonen Erwerbstätige erwerbstätige Bevölkerung erwerbsunfähig Erwerbsunfähigkeit arbeidsongeschiktheid Europäischer Sozialarbeidsongeschiktheids- fonds (ESF) uitkering Europäischer Wirtopvoeding schaftsraum (EWR) ouderschapsverlof Europäisches Parla- Europäischer Sozialfonds; ment Europees Sociaal Fonds Europäisches Wäh- Einkommenssteuergesetz; rungssystem Duitse wet inkomstenbelasting Europarat Europäische Union; EU Evaluation (Europese Unie) evaluieren Erwerbsunfähigkeitsrente Erziehung Erziehungsurlaub ESF EStG EU verordening toelichting reductie opening (bijv. een winkel) beproeven; toetsen oriëntatie en schakeling bereikbaarheid initiële opleiding opstellen (van een plan) rendement volwasseneneducatie; volwassenenonderwijs uitbreiding (van de Europese Unie) beroepsbevolking arbeidsgeschiktheid werkloze werkloosheid beroepsbevolking beroepsbevolking beroepsbevolking arbeidsongeschikt EuGH EURES-Berater EU-Richtlinie Europäische Freihan- Europese Vrijhandelsdelszone (EFTA) Europäische Gemein- schaft (EG) Europäische Kommis- sion Europäischer Gerichtshof; Hof van de Justitie van de EG EURES-consulent EU-richtlijn Associatie (EVA) Europese Gemeenschap (EG) Europese Commissie Europäische Union (EU) Europese Unie (EU) Europäische Zentral- bank (EZB) Europäischer Fonds für regionale Entwick- lung (EFRE) Europese Centrale Bank (ECB) Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) Europäischer Gerichts- Hof van Justitie van de EG hof (EuGH) Europäischer Gerichts- Europees hof voor de hof für Menschen- rechte rechten van de mens Europäischer Qualifika- European Qualifications tionsrahmen Europäischer Rat Framework (EQF) Europese Raad Europees Sociaal Fonds (ESF) Europese Economische Ruimte (EER) Europees Parlement Europees Monetair Stelsel Raad van de Europese Unie evaluatie evalueren Examensfach Existenzgründer Existenzgründungs- darlehen Existenzminimum Experimentierfeld Experte Expertengruppe Expertise Externenprüfung examenvak starter starterskrediet bestaansminimum proeftuin expert klankbordgroep vakmanschap examen voor werknemers met beroepservaring maar zonder diploma; het examen vindt naar de criteria van de duale opleiding en voor een examencomissie van de IHK of Handwerkskammer plaats Facharbeiter Facharbeiterbrief Facharbeiterprüfung Facharbeiterzeugnis Fachausbildung Fachbegriff Fächerangebot Fächerintegration Fachgebiet fachgebundene Hoch- schule Fachgruppe Fachgymnasium Fachhochschulab- diploma Hoger Beroepsschluss Fachhochschule (FH) Fachhochschulreife geschoolde arbeider; vakarbeider vakdiploma examen op het niveau van geschoold vakman vakdiploma vakopleiding vakterm vakkenaanbod vakkenintegratie vakgebied vakgebonden toelating tot de universiteit vakgroep Gymnasium op het niveau van de tweede fase voortgezet onderwijs, gespecialiseerd op bepaalde vakken onderwijs hogeschool toelating tot de hogeschool Fachhochschulstudium HBO (Hoger Beroepsonderwijs) fachinhaltlich vakinhoudelijk Fachkunde vakmanschap Fachmann vakman; deskundige Fachoberschule (FOS) school voor beroepssecundair onderwijs (voor het verkrijgen van een Fachhochschulreife) fachpraktische Aus- praktische opleiding bildung Fachrichtung (uitstroom)differentiatie 24 25

15 F F Fachschule Fachsprache fachtheoretischer Unterricht Fachwissen Fähigkeit Fahrtkosten Faktum Fall familiäre Situation Familie Familieneinkommen Familienstand federführend Feierabend Feiertag Ferien school op secundair F onderwijsniveau, voor werknemers met een beroepsopleiding en werkervaring, die een opleiding voor leidinggevende functies willen volgen ( ROC-opleiding, niveau 4) vaktaal vaktheoretisch onderwijs vakkennis bekwaamheid; vermogen reiskosten feit zaak gezinssituation gezin gezinsinkomen burgerlijke staat penvoerend eind van de werkdag en begin van de vrije tijd feestdag vakantie feuern (umgangssprachl.) FH FH-Studium Finanzamt Finanzierbarkeit finanzieren Finanzierungsdefizit Finanzierungsmodell ontslaan Fachhochschule; hogeschool Hoger Beroepsonderwijs (HBO) belastingdienst betaalbaarheid bekostigen financieringstekort bekostigingsmodel Finanzierungsverfahren financieringsstelsel Fiskus Flexibilität fiscus flexibiliteit flexibler Arbeitsvertrag flexibele arbeidscontract flexibles Arbeits- flexibele arbeids- verhouding lopende band niet opgemaakte (platte) tekst; tekst op de computer zonder codes flipover vervolgproject verhältnis Fließband Fließtext Flip-Chart Folgeprojekt Folie (für eine Präsen- sheet tation) Follow-up-Unter- vervolgonderzoek Fernstudium afstandsonderwijs suchung Fernuniversität Open Universiteit Fonds fonds Fertigkeit vaardigheid Fördergelder subsidies Fertigkeitsprüfung vaardigheidsproef; vaardigheidstoets; vaardigheidstest; praktijkexamen Förderklasse Fördermaßnahme Fördermittel brugjaar stimuleringsmaatregel subsidies Festanstellung vaste aanstelling; vaste baan fördern (allg.) fördern (finanziell) stimuleren subsidiëren Festlegung vaststelling Festnetz(telefon) vaste telefoon fördern und fordern Förderrichtlinie Forderung Förderung (allg.) Förderung (finanziell) Förderverein Format Formatierung formativ Formblatt Formular Forschung Forschungsmethode Fortbildung Fortschritt FOS Fragebogen stimuleren en opeisen ; F beleidslijn in het Duitse arbeidsmarktbeleid naar de aanbevelingen van de Hartz-Kommission subsidieregeling vordering stimulering subsidie aan de school verbonden financieel fonds waaruit schoolactiviteiten worden gefinancierd opmaak opmaak procesbegeleidend format; formulier formulier onderzoek onderzoeksmethode bijscholing; nascholing; vervolgopleiding vooruitgang Fachoberschule; School voor beroepssecundair onderwijs (voor het verkrijgen van een Fachhochschulreife) vragenlijst freiberufliche Tätigkeit zelfstandigheid; freelancewerk freie Marktwirtschaft vrije markteconomie freier Beruf vrij beroep Freiheit der Dienst- vrij verkeer van diensten leistung Freiheit des Kapital- vrij verkeer van kapitaal verkehrs Freiheit des Personen- vrij verkeer van personen verkehrs Freiheit des Waren- verkehrs Freistellung Freiumschlag Freizeit Freizeitgestaltung Freizügigkeit Freizügigkeit von Arbeitnehmern in Europa Fremdsprache Fremdsprachen- kenntnisse Fremdsprachen- unterricht Frist Frontalunterricht Frühverrentung Führungsebene Führungskraft Führungsstab Fürsorge Fürsorgepflicht fusionieren vrij verkeer van goederen vrijstelling antwoordenveloppe vrije tijd vrijetijdsbesteding vrij verkeer recht op vrij verkeer van werknemers in Europa vreemde taal vreemdetalenkennis vreemdetalenonderwijs termijn frontaal onderwijs vervroegde pensionering managementniveau leidinggevende staf hulpverlening zorgplicht fuseren 26 27

16 G G Ganztagsschule G Gastarbeiter Gasteltern Gasthörer Gebietskörperschaft Geburtenwelle Gehalt dagonderwijs; dagopleiding gastarbeider gastouders auditor regionaal publiekrechtelijk lichaam geboortegolf salaris Gehaltsbescheinigung salarisopgave Gehaltseinstufung Gehaltsgruppenstufe geistig behindert geistig zurück- geblieben Gelbe Seiten geldwerter Vorteil inschaling loonschaal verstandelijk gehandicapt zwakbegaafd Gouden Gids emolumenten Gemeinde (Kommune) gemeente Gemeinderat gemeenteraad Gemeinderatsmitglied gemeenteraadslid Gemeindeverwaltung Gemeinkosten gemeentebestuur overheadkosten gemeinnützige Organi- non-profit-organisatie sation Gemeinsamer Markt gemeinsamer Sockel gemeenschappelijke markt basisvakken; gemeen- Generationenvertrag Gericht Gerichtsbarkeit Gerichtshof gering qualifiziert Gesamtbetrag Gesamtschule Geschäft Geschäftsbericht Geschäftsführer Geschäftsführung Geschäftsjahr Geschäftsordnung geschützte Beschäfti- gung Geselle Gesellenbrief Gesellenprüfung schappelijk curriculum; kern-leerplan Gesellenzeugnis Gesellschaft Gemeinschaftspro- communautaire programgramme Gesellschaft mit be- (der EU) ma s schränkter Haftung Gemeinschaftsrecht Gemeenschapsrecht (GmbH) Genehmigung vergunning gesellschaftlich gesellschaftliche Ausgrenzung Gesellschaftskunde Gesetz Gesetzentwurf generatiecontract ; een maatschappelijke overeenkomst dat de lasten van de oude generatie (bijv. pensioen) door de jongere generaties worden gedragen rechtbank; gerechtshof rechtspraak Hof van Justitie ongeschoold totaal bedrag scholengemeenschap zaak jaarverslag directeur directie boekjaar reglement van orde beschermde tewerkstelling gezel diploma van een opleiding in een ambacht ( BBL-opleiding) gezelsexamen gezelsdiploma maatschappij; samenleving Besloten Vennootschap (BV) maatschappelijk sociale uitsluiting burgerschapskunde wet wetsontwerp Gesetzesparagraph Gesetzgeber Gesetzgebung gesetzlich gesetzliche Bestimmung Gesetzliche Krankenversicherung Gestaltung Gesundheit und Soziales Gesundheitssektor GEW gewähren Gewalt Gewerbe Gewerbeaufsicht Gewerbegebiet Gewerbeschule gewerblich wetsartikel G wetsbepaling wetgever wetgeving wettelijk ziekenfondsverzekering vormgeving Zorg en Welzijn zorgsector Gewerkschaft Erziehung und Wissenschaft; branchevakbond; (AOB verlenen geweld nijverheid; bedrijfsleven arbeidsinspectie bedrijventerrein; industrieterrein ambachtsschool industrieel gewerblich-technische technisch onderwijs branchevakbond; Al- gemene Onderwijsbond (AOB) vakcentrale winst verlies- en winstrekening gelijke behandeling Algemene Wet Gelijke Behandeling gelijkheidsbeginsel Ausbildung Gewerkschaft Gewerkschaft Erziehung und Wissenschaft (GEW) Gewerkschaftsbund Gewinn Gewinn- und Verlustrechnung Gleichbehandlung Gleichbehandlungsgesetz Gleichheitsprinzip vakbond Gleichstellung Gleichwertigkeit von Zeugnissen u. Diplomen Gliederung Glossar GmbH Gratifikation Grenzgänger Grenzgebiet grenzüberschreitend gelijkstelling gelijkwaardigheid van diploma s indeling; structuur glossarium Gesellschaft mit beschränkter Haftung; BV (Besloten Vennootschap) gratificatie grensarbeider grensregio grensoverschrijdend grenzüberschreitende vrij verkeer van arbeid Arbeitsmobilität Großbuchstabe Großhandel Grundbildung Grundfertigkeiten Grundgesetz Grundkenntnisse Grundlage Grundlohn Grundrechte Grundsatz hoofdletter groothandel basiseducatie; basisvorming basisvaardigheden Grondwet basiskennis basis; grondslag basisloon grondrechten beginsel Grundschule basisschool Grundschulunterricht basisonderwijs Gruppendynamik groepsdynamiek Gutachten advies; rapport Gutachter adviseur gymnasiale Oberstufe tweede fase voortgezet onderwijs (Sek. 2, klassen 11-13) Gymnasium VWO (Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs) 28 29

17 H H/I Habilitation Haftung Haftungsausschluss Halbtagsschule Haltung Handel und Gewerbe Handelsschule Handlungskompetenz handlungsorientiert Handlungsplan Handwerk Handwerksbetrieb Handwerksgeselle Handwerkskammer Handwerksmeister Handwerksordnung (HwO) habilitatie H aansprakelijkheid disclaimer school voor halve dagen houding; attitude handel en nijverheid business school; handelsschool vaardigheid om taken efficiënt en effectief uit te voeren gericht op het efficiënt en effectief leren uitvoeren van taken activiteitenplan; plan van aanpak ambacht ambachtsbedrijf geschoold handwerker Kamer van Koophandel, verantwoordelijk voor ambachten en kleine ondernemingen meester wet op het ambacht Hartz-Kommission Hartz-Reform Hauptdozent Hauptfach Hauptgeschäftsführer Hauptschulabschluss Hauptschule Haus- und Familien- pflege Handwerksschule ambachtsschool Hausaufgaben Handy GSM; mobiele telefoon; mobieltje Haushaltsdefizit Haushaltsjahr Harmonisierung harmonisatie Haushaltskürzung Hartz-Gesetze wetten, die voorvloeiden uit de voorstellen van de commissie-hartz (2002) voor de hervorming van de arbeidsmarkt in Duitsland Haushaltssperre Hauspflege Heimarbeiter Helfer-Ausbildung Hemmschwelle Herausforderung Commissie-Hartz, benoemd naar Peter Hartz die in 2002 in opdracht van de roodgroene regering onder Gerhard Schröder aanbevelingen deed voor een hervorming van de arbeidsmarkt in Duitsland arbeidsmarkthervorming uit 2002, benoemd naar de voorzitter van de commissie, Peter Hartz hoofddocent hoofdvak algemeen directeur diploma eerste fase voortgezet onderwijs; diploma Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs (VMBO) VMBO (Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs) thuiszorg huiswerk begrotingstekort begrotingsjaar bezuiniging blokkering van het budget thuiszorg thuiswerker assistentopleiding (niveau 1) drempel uitdaging Hilfsarbeiter ongeschoolde arbeider; IAB Institut für Arbeitsmarkt- ongeschoolde werknemer H/I Hilfsmittel Hindernis Hintergrund hoch qualifiziert Hochschulabsolvent Hochschulbildung Hochschule Hochschulunterricht Hochschulwesen Höchtsbetrag hörbehindert Hörverständnistest hulpmiddelen belemmering achtergrond hoog opgeleid afgestudeerde hoger onderwijs Wetenschappelijk Onderwijs (WO) instelling voor hoger onderwijs hoger onderwijs (HO) tertiair onderwijs maximumbedrag auditief gehandicapt luistertoets IBAN Identitätsnachweis IHK IKT ILO und Berufsforschung; onderzoeksinstituut van de Bundesagentur für Arbeit, gevestigd in Neurenberg International Bank Account Number; bankcode voor het grensoverschrijdende betalingsverkeer ID-bewijs Industrie- und Handelskammer; KvK (Kamer van Koophandel en Fabrieken) Informations- und Kommunikationstechnologie; ICT (informatie- en communicatietechnologie) International Labour Organisation; Internationale Arbeitsorganisation; Internationale Arbeidsorganisatie im Vorfeld van te voren Immatrikulation inschrijving voor een studie immatrikulieren inschrijven Impressum colofon; impressum in Kraft treten in werking treden Individualunterricht individueel onderwijs Industrie- und Kamer van Koophandel en Handelskammer (IHK) Fabrieken (KvK) Industriebetrieb industrieel bedrijf Industriemeister meester Information informatie 30 31

18 I/J K Informationsstelle I/J Informations- informatie- en communitechnologie Inhaber Inhalt inhaltlich Initiativrecht In-Kraft-Treten informatiecentrum catietechnologie eigenaar inhoud inhoudelijk initiatiefrecht van kracht worden innerbetriebliche Aus- scholing binnen het bildung innerbetrieblicher Unterricht be drijf bedrijfsintern onderwijs innergemeinschaftlich intracommunautair innergemeinschaftliche vrij verkeer van arbeid Arbeitsmobilität Innung Instanz Institut für Arbeits markt- und Berufs- forschung (IAB) Institution binnen Europa gilde instantie onderzoeksinstituut van de Bundesagentur für Arbeit, gevestigd in Neurenberg instelling; institutie Interessengemeinschaft belangenvereniging Interessenvertretung belangenbehartiging; belangenorganisatie interkultureller Unter- intercultureel onderwijs richt Internationale Arbeits- Internationale Arbeidsorganisation (ILO) organisatie (IAO) Invalidität invaliditeit Inventar boedel IT Informationstechnologie; ICT (informatie- en communicatietechnologie) IuK Informations- und Kommunikationstechnologie; ICT Jahresbericht Jahresbilanz Job Job-Center Jugend Jugendamt jaarbericht balans baan de organisatorische fusie van Arbeitsagentur en gemeente; taken van een Job-Center zijn de uitbetaling van ALG II (sociale bijstand) en de reïntegratie van werklozen in de arbeidsmarkt jeugd Bureau Jeugdzorg Jugendarbeitslosigkeit jeugdwerkloosheid Jugendhilfe Jugendlicher Jugendschutz Juniorfirma juristische Person jeugdzorg; jeugdhulpverlening jongere jeugdbescherming mini-onderneming rechtspersoon Kabinett Kalenderjahr Kalendermonat Kalkulation Kapitel Karenztag Karriere kabinet kalenderjaar K kalendermaand begroting hoofdstuk wachtdag loopbaan Karrieremöglichkeiten loopbaanmogelijkheden Kassenbuch Kaufmann kaufmännisch kaufmännische Ausbildung Kaufmannsgehilfe Kennenlernen Kenntnis Kenntnisprüfung Kernarbeitszeit Kernfach Kernpflichtfach Kernziele KG Kilometervergütung Kind Kinderarbeit Kinderbetreuung Kindergarten Kindergeld Kinderkrippe Kindertagesstätte kasboek commercieel commerciële opleiding 1. koopman; 2. kantoorbediende commercieel-administratief medewerker; commercieel assistent; handelsbediende; klerk kennismaking kennis theoretisch examen bloktijd kernvak; verplicht schoolvak verplicht schoolvak kerndoelen Kommanditgesellschaft; CV (Commanditaire Vennootschap) kilometerprijs kind kinderarbeid kinderopvang kleuterschool kinderbijslag crèche; kinderopvang crèche; kinderdagverblijf Klasse Klassenfahrt Klassengröße Klassenkameraden Klassenklima Klassenraum Klassensprecher Klassenunterricht Klausur, Test Klausurtagung klas schoolreis klassengrootte klasgenoten klassenklimaat klaslokaal klassenvertegenwoordiger klassikaal onderwijs proefwerk heidag kleine und mittelstän- Midden- en Kleinbedrijf dische Unternehmen (KMU) Klient KMK KMU Knotenpunkt Kofinanzierung kognitiv (MKB) cliënt Kultusministerkonferenz; overlegorgaan van de ministers van Onderwijs en Cultuur van de zestien Duitse deelstaten kleine und mittelständische Unternehmen; MKB (Midden- en Kleinbedrijf) knooppunt cofinanciering cognitief kognitive Fähigkeiten cognitieve vaardigheden Kollege collega Kolloquium colloquium Kombilohn reguliere werkgelegenheid waarvan de loonkosten voor een deel door de overheid gesubsidieerd worden Kommanditgesellschaft Commanditaire Vennoot- (KG) schap (CV) Kommission commissie 32 33

19 K L kommunal gemeentelijk K kommunale Verwaltung gemeentebestuur Kommune (Gemeinde) gemeente Kompetenz competentie Kompetenzentwicklung competentieontwikkeling Kompetenzförderung deskundigheidsbevordering kompetenzgerichtetes competentiegericht leren Lernen Kompetenzprofil Konferenz Konferenzraum competentieprofiel; beroepsprofiel conferentie conferentiezaal Königreich der Nieder- Koninkrijk der Nederlanden lande Konjunktur konjunkturabhängig (NL plus Nederlandse Antillen en Aruba) conjunctuur conjunctuurgevoelig konjunkturelle Arbeits- conjuncturele werklooslosigkeit Konkurs Konsortium Konsulat Konto Kontoauszug Kontrollgruppe heid faillissement consortium consulaat bankrekening bankafschrift controlegroep Kostenvoranschlag Krankengeld Krankenhaus Krankenkasse Krankenversicherer Krankheit krankheitsbedingte Fehlzeiten Krankheitskosten Krankheitstag Krankmeldung Kreis kreisfreie Stadt begroting ziekengeld ziekenhuis ziekenfonds zorgverzekeraar ziekte ziekteverzuim ziektekosten ziektedag ziekmelding landelijk district (bijv.: Kreis Wesel) gemeente, die enkel uit een grote stad bestaat (bijv.: Duisburg) Kreishandwerkerschaft belangenorganisatie van Kulturunterschiede Kultusministerium Kultusministerkonfe- renz (KMK) de ambachten op regionaal niveau culturele verschillen ministerie van cultuur op het niveau van deelstaten permanente conferentie van de ministers van onderwijs van de 16 Duitse deelstaten; Kooperation samenwerking; coöperatie orgaan, belast met de Kooperationsprojekt samenwerkingsproject afstemming tussen de Kooperationsvereinba- samenwerkingsovereenrung deelstaten over onder komst wijsvraagstukken Koordination coördinatie Kunde klant koordinieren coördineren kundenfreundlich klantvriendelijk körperbehindert lichamelijk gehandicapt kundenorientiert klantgericht Körperschaftssteuer vennootschapsakte Kundenorientierung klantgerichtheid Korrekturlesen corrigeren Kundenzufriedenheit klanttevredenheid Korrespondenz correspondentie Kündigung ontslag Kostenplanung begroting Kündigungsfrist opzegtermijn Kündigungsschutz Kunsthochschule Kurs Kursgebühr Kursplan Kursteilnehmer Kurzarbeit kurzschließen ontslagbescherming L kunstacademie; academie voor schone kunsten cursus lesgeld; cursusgeld lesrooster cursist werktijdverkorting kortsluiten Laden Landesarbeitsamt Landkreis ländlicher Raum Landrat Landschaftsverband Landwirtschafts- kammer Langzeitarbeitslose Laufbahn Laufwerk (Computer) winkel regionaal bureau arbeidsvoorziening, op het niveau van een of twee deelstaaten (bijv. Noordrijn-Westfalen, of Nedersaksen en Bremen); heet sinds 2004 Regionaldirektion landelijk district (bijv.: Kreis Wesel) platteland hoofd van een (Land-) Kreis regionaal samenwerkingsverband van Kreise en kreisfreie Städte op het gebied van zorg, welzijn en cultuur; bestaan alleen in Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen landbouwschap langdurig werklozen loopbaan drive (computer) Laufzeit looptijd Lebenshaltungskosten levensonderhoud lebenslanges Lernen levenlang leren Lebenslauf c.v. (curriculum vitae) lebenspraktische zelfredzaamheid Fähigkeiten Lebenssituation leefsituatie Lebensumfeld leefomgeving Leerlauf leegloop Lehrbefähigung onderwijsbevoegdheid Lehrberuf opleidingsberoep 34 35

20 L L/M Lehrbrief Lehrbuch lehren Lehrer Lehrer an berufsbil- denden Schulen Lehrerkonferenz Lehrerschaft Lehrerzimmer Lehrfach Lehrgang Lehrkraft Lehrkräfte Lehrküche Lehrling Lehrlingsausbildung (Duales System) Lehrlingsaustausch Lehrmethode Lehrmittel Lehrplan Lehrplanentwicklung lehrreich Lehrstelle Lehrstoff leerbrief; lesbrief L leerboek leren; onderwijzen leraar; leerkracht; onderwijzer; onderwijsgevende docent docentenvergadering docentencorps docentenkamer leervak leergang leerkracht onderwijzend personeel leerkeuken leerling; student leerlingstelsel; leerling- wezen studentenuitwisseling lesmethode leermiddel leerplan leerplanontwikkeling leerzaam opleidingsplaats leerstof Lehrwerkstatt leerwerkplaats Lerninhalt leerinhoud Leih(arbeits)firma uitzendbureau Lernkontext leercontext Leiharbeit uitzendwerk; uitzendarbeid Leiharbeiter uitzendkracht Leiharbeitgeber inlener Leihgabe bruikleen Leistung prestatie Leistungsbetrug uitkeringsfraude leistungsbezogene prestatieloon Entlohnung Leistungsdauer Leistungsniveau Leitbild Leiter einer Schule Leitfaden Leitlinie Leitung (einer Gruppe) leiding Leitung (z.b. einer Organisation) Lenkungsausschuss Lenkungskreis Lern- und Arbeits- projekt Lernbeeinträchti- gungen Lerneinheit lernen Lernen am Arbeits- platz Lernen im Arbeitsprozess Lernfähigkeit Lernfeld Lerngewohnheit uitkeringsduur prestatieniveau missie hoofd van een school leidraad; topiclijst richtlijn bestuur stuurgroep stuurgroep leer- en werkproject leermoeilijkheden leermodule leren leren op de werkplaats; leren op de werkplek leren op de werkplek leervermogen; leergeschiktheid leerveld ; competentiecluster leergewoonte Lernmodul leermodule Lernmotivation leermotivatie Lernort leerplek; leerplaats Lernprozess leerproces Lernschwäche leermoeilijkheid Lernschwierigkeit leermoeilijkheid Lernstörung leerstoornis Lernumgebung leeromgeving; leersituatie Lernverhalten leergedrag Lernvermögen leervermogen MA Magister Artium; drs. Lernvoraussetzung L/M Lernziel locker (Verhalten) Lohn Lohnausgleich Lohnkostenzuschuss Lokalpolitik löschen Lösungsvorschlag leervoorwaarde leerdoel informeel (gedrag) loon prijscompensatie loonkostensubsidie lokaal beleid wissen; deleten voorstel voor verbetering Machbarkeitsstudie Magisterarbeit Mahnung Mangel Marktforschung Marktsegment Maßnahme Mathematik Mehrkosten Mehrwert Mehrwertsteuer (MWSt.) Meilenstein Meinung Meister Meisterbrief Meisterstück Meldeamt Meldepflicht Mentortätigkeit haalbaarheidsonderzoek doctoraalscriptie aanmaning; maning gebrek; tekort marktonderzoek marktsector maatregel wiskunde meerkosten meerwaarde BTW (belasting op de toegevoegde waarde) mijlpaal mening; opinie meester meester-diploma meesterstuk; kwalificatiewerkstuk bevolkingsregister meldingsplicht mentorschap minderjährig minderjarig Mindestlohn minimumloon Mindestregelsatz sociaal minimum Ministererlass Ministeriële Beschikking Ministerium für Arbeit Ministerie van Sociale - Zaken en Werkgelegenheid Missbrauch misbruik Mitarbeiter auf Abruf afroepkracht Mitarbeitergespräch functioneringsgesprek Mitbestimmung inspraak; medezeggenschap Mitbestimmungsrecht medezeggenschap Mitglied lid Mitgliedschaft lidmaatschap 36 37

Het Duitse beroepsonderwijs in 1.500 woorden Pagina 1. De Länder. staat) 1. Dit heeft als gevolg dat het onderwijssysteem van.

Het Duitse beroepsonderwijs in 1.500 woorden Pagina 1. De Länder. staat) 1. Dit heeft als gevolg dat het onderwijssysteem van. Pagina 1 Deze folder gaat in op de belangrijkste onderdelen van het Duitse beroepsonderwijs. De organisatie van het onderwijs wordt beschreven en de belangrijkste actoren komen aan bod. 1. Organisatie

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56 48 (1956) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN JAARGANG 1957 Nr. 56 A. TITEL Notawisseling tussen de Nederlandse Regering en de Duitse Bondsregering betreffende de wedertoepassing van

Nadere informatie

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Duits-Nederlandse Handelsdag BORUSSIA-PARK Mönchengladbach 12.11.2013, 13:00 bis 19:00 Uhr 12.11.2013, 13.00 tot 19.00 uur Ziele und Inhalte Freunde treffen

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1993 Nr. 44

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1993 Nr. 44 38 (1956) Nr. 3 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1993 Nr. 44 A. TITEL Vierde Aanvullende Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland bij het

Nadere informatie

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss U krijgt de tegemoetkoming KOB als 90% of meer van uw wereldinkome onder de belasting valt. Het wereld is uw totale uit Nederland en daarbuiten. Dit

Nadere informatie

KG 51R F K. 1 Gegevens van de aanvrager. 2 Gegevens van de echtgeno(o)t(e) of levenspartner van de aanvrager

KG 51R F K. 1 Gegevens van de aanvrager. 2 Gegevens van de echtgeno(o)t(e) of levenspartner van de aanvrager Naam en voornaam van de aanvrager Name und der antragstellenden Person Kinderbijslagnr. F K Kindergeld-Nr. KG 51R Bijlage Buitenland bij de aanvraag voor Duitse kinderbijslag van.. voor personen die een

Nadere informatie

Bewerbungsunterlagen. Als.(functie) Klaas Treuben. Schulstr. 12 11222 Musterstadt. 0031 321 / 98 76 53 0 klaas. treuben@hoster.nl

Bewerbungsunterlagen. Als.(functie) Klaas Treuben. Schulstr. 12 11222 Musterstadt. 0031 321 / 98 76 53 0 klaas. treuben@hoster.nl Bewerbungsunterlagen Als.(functie) Klaas Treuben Schulstr. 12 11222 Musterstadt Met opmerkingen [CW1]: Naam en contactgegevens 0031 321 / 98 76 53 0 klaas. treuben@hoster.nl Met opmerkingen [CW2]: Let

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80 60 (1963) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1965 Nr. 80 A. TITEL Overeenkomst tussen de bevoegde Nederlandse en Duitse autoriteiten betreffende de toepassing van artikel 73,

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Landenstudie secundair beroepsonderwijs: Duitsland

Landenstudie secundair beroepsonderwijs: Duitsland Landenstudie secundair beroepsonderwijs: Duitsland Colofon Titel Auteur Versie 0.1 Datum 24 maart 2010 Projectnummer 30024.01 Landenstudie secundair beroepsonderwijs: Duitsland Gerd Busse (KBA) ecbo s-hertogenbosch

Nadere informatie

DNL Konferenz Sprache - Beratung - Arbeit NLD Conferentie Taal Advies Werk 13.03.2015

DNL Konferenz Sprache - Beratung - Arbeit NLD Conferentie Taal Advies Werk 13.03.2015 DNL Konferenz Sprache - Beratung - Arbeit NLD Conferentie Taal Advies Werk 13.03.2015 Willkommen/ Welkom Hans Alberse Bürgermeister der Gemeinde Oude IJsselstreek Burgemeester van de gemeente Oude IJsselstreek

Nadere informatie

Loonkostensubsidies en afdrachtverminderingen

Loonkostensubsidies en afdrachtverminderingen Loonkostensubsidies en afdrachtverminderingen Geachte cliënt, Bij het in dienst nemen van werknemers die vanuit een uitkering bij u komen werken of jongere werknemers die nog studeren, kunt u aanspraak

Nadere informatie

DEUTSCH-NIEDERLÄNDISCHES WÖRTERBUCH NEDERLANDS-DUITS WOORDENBOEK

DEUTSCH-NIEDERLÄNDISCHES WÖRTERBUCH NEDERLANDS-DUITS WOORDENBOEK DEUTSCH-NIEDERLÄNDISCHES WÖRTERBUCH NEDERLANDS-DUITS WOORDENBOEK Deutsch-Niederländisches Wörterbuch Nederlands-Duits Woordenboek Berufsbildung Arbeitsmarkt Projektzusammenarbeit Beroepsonderwijs arbeidsmarkt

Nadere informatie

Wijziging doorgeven/änderungsmeldung

Wijziging doorgeven/änderungsmeldung Wijziging doorgeven/änderungsmeldung Kinderbijslag/Kindergeld Wijzigingen in uw gezinssituatie kunnen gevolgen hebben voor uw kinderbijslag. Geef een wijziging daarom binnen vier weken door met dit formulier.

Nadere informatie

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits Bestelling : Bestelling plaatsen Wij overwegen de aanschaf van... Wir ziehen den Kauf von... in Betracht... Formeel, voorzichtig

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

Duitse sociale zekerheid voor een Nederlandse werkgever

Duitse sociale zekerheid voor een Nederlandse werkgever Duitse sociale zekerheid voor een Nederlandse werkgever Inhoud Wanneer is uw werknemer in Duitsland verzekerd? 2 Voor welke sociale verzekeringen moeten premies betaald worden? 2 Waar betaalt u de sociale

Nadere informatie

Wanderungsprofile Migratieprofielen EUREGIO

Wanderungsprofile Migratieprofielen EUREGIO Wanderungsprofile Migratieprofielen Ergebnisse im Überblick Feitenoverzicht Gebiet Deutscher Teil der : Sehr leichte Gewinne bei den Wanderungen und sehr leichte Verluste bei der natürlichen Bevölkerungsentwicklung

Nadere informatie

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk Hoe vonden jullie de dag vandaag? Positief feedback: gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter dan les. Toppie man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk leerzaam,

Nadere informatie

Quickscan Bouw 2012 samenvatting

Quickscan Bouw 2012 samenvatting 2012 samenvatting Vraag & aanbod personeel in de bouw sector KBB 2012.26 Curaçao, mei 2013 Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Curaçao kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven curaçao tel

Nadere informatie

RMC, werk aan je toekomst! Voortijdig SchoolVerlaten. Uitleg over RMC en startkwalificatie

RMC, werk aan je toekomst! Voortijdig SchoolVerlaten. Uitleg over RMC en startkwalificatie RMC, werk aan je toekomst! Voortijdig SchoolVerlaten Uitleg over RMC en startkwalificatie ALGEMEEN Elk jaar verlaten jongeren voortijdig, dus zonder een diploma van een beroepsopleiding, het onderwijs.

Nadere informatie

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment:

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: Logboek bij de lessenserie over Cengiz und Locke van Zoran Drvenkar Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: ANWEISUNGEN Dit is een serie van drie lessen. Jullie gaan in zes groepen van vier of vijf leerlingen

Nadere informatie

Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa

Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Werkgelegenheid & Europees Sociaal Fonds Werkgelegenheid sociale zaken Europese Commissie 1 Eures: uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Bent u op zoek

Nadere informatie

Nieuwsbrief van de maand augustus 2009 van de cliëntenraad sociale zekerheid te Hulst.

Nieuwsbrief van de maand augustus 2009 van de cliëntenraad sociale zekerheid te Hulst. Nieuwsbrief van de maand augustus 2009 van de cliëntenraad sociale zekerheid te Hulst. Geachte lezers. De Cliëntenraad sociale zekerheid te Hulst probeert het minimabeleid van Hulst ten gunste van u te

Nadere informatie

Handel. Detail. Einzel. Woordenboek Wörterbuch Nederlands l Duits Deutsch l Niederländisch

Handel. Detail. Einzel. Woordenboek Wörterbuch Nederlands l Duits Deutsch l Niederländisch Detail Handel Einzel Woordenboek Wörterbuch Nederlands l Duits Deutsch l Niederländisch Deutsch - Niederländisches Wörterbuch Einzelhandel Nederlands - Duits Woordenboek Detailhandel zusammengestellt

Nadere informatie

REGLEMENT LOONKOSTENSUBSIDIE. Realiseren van leerwerkplekken (bbl-2 en bbl-3) voor jongeren tot 27 jaar

REGLEMENT LOONKOSTENSUBSIDIE. Realiseren van leerwerkplekken (bbl-2 en bbl-3) voor jongeren tot 27 jaar REGLEMENT LOONKOSTENSUBSIDIE Realiseren van leerwerkplekken (bbl-2 en bbl-3) voor jongeren tot 27 jaar Maatregel 4 in het kader van het sectorplan bouw & infra (versie 1-1-2015) Inhoudsopgave Artikel 1

Nadere informatie

gemeinsam planen und umsetzen

gemeinsam planen und umsetzen INTERREG Deutschland - Nederland veiligheid & Overheid samen plannen en aanpakken Sicherheit & BehÖrden gemeinsam planen und umsetzen In de Euregio Rijn-Waal 1 In der Euregio Rhein-Waal Veiligheid & Overheid

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland.

Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland. Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland. 1 Vakantieobject omschrijvingsvoorwaarden: Belangrijk!! De reclame-opdracht aan ameland-tips.de komt uitsluitend tot

Nadere informatie

Jongeren op de arbeidsmarkt

Jongeren op de arbeidsmarkt Jongeren op de arbeidsmarkt Tanja Traag In 23 was 11 procent van alle jongeren werkloos. Jongeren die geen onderwijs meer volgen, hebben een andere positie op de arbeidsmarkt dan jongeren die wel een opleiding

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Opleiden en werken in een (on-) begrensde regio!!

Opleiden en werken in een (on-) begrensde regio!! Opleiden en werken in een (on-) begrensde regio!! Startconferentie 24 september 2015 Rolduc Leon Souren: Projectleider: Kijken over de Grens (po-vo-hbo) Stephan Schmitz en Ger Reichrath: projectleiders:

Nadere informatie

SUBSIDIEKAART. 13 september 2013. Toelichting

SUBSIDIEKAART. 13 september 2013. Toelichting SUBSIDIEKAART Toelichting Dit betreft een overzicht van de nu bestaande subsidies en voorzieningen aan bedrijven, die ten goede komen aan en werkzoekenden voor mobiliteit, algemene scholing, opdoen van

Nadere informatie

Uw kind gaat naar het mbo HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND

Uw kind gaat naar het mbo HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND Uw kind gaat naar het mbo Inhoud 1 Uw kind gaat naar het mbo p3 - De overstap naar het mbo 2 Een beroep leren op het Horizon College p4 - Uw kind

Nadere informatie

AFKORTINGEN EN BEGRIPPENKADER Ervaringsbewijs begeleider buitenschoolse kinderopvang

AFKORTINGEN EN BEGRIPPENKADER Ervaringsbewijs begeleider buitenschoolse kinderopvang AFKORTINGEN EN BEGRIPPENKADER Ervaringsbewijs begeleider buitenschoolse kinderopvang BKO BSO CVO CVS ERSV ESF EVC EVK IBO K&G PLOT POP RESOC SERR SERV VBJK VCOK VDAB VDKO VLOR VSPW VZW Buitenschoolse Kinderopvang

Nadere informatie

Achteraf. Elektronisch aanvraagformulier PRAKTIJKLEREN. 01.01.2014 t/m 31.12.2018

Achteraf. Elektronisch aanvraagformulier PRAKTIJKLEREN. 01.01.2014 t/m 31.12.2018 Subsidieregeling praktijkleren Het doel van de Subsidieregeling praktijkleren (PRAKTIJKLEREN) is het stimuleren van werkgevers tot het bieden van praktijkleerplaatsen en werkleerplaatsen. Algemene informatie

Nadere informatie

Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam

Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam Calibris richt zich vanuit haar wettelijke taken en maat schappelijke verantwoordelijkheid op de erkenning

Nadere informatie

Kind wonen in Duitsland, werken in Nederland

Kind wonen in Duitsland, werken in Nederland Kind wonen in Duitsland, werken in Nederland Inhoud Verlof en uitkering vóór en ná de bevalling 2 Elterngeld 2 Betreuungsgeld 3 Gezinsbijslagen uit Nederland en Duitsland 3 Kinderbijslag 4 Kinderopvangtoeslag

Nadere informatie

Stimuleringsmaatregelen: laat geen geld liggen!

Stimuleringsmaatregelen: laat geen geld liggen! Stimuleringsmaatregelen: laat geen geld liggen! DRV Subsidie Advies 15-01-2014 Ook in 2014 gelden maatregelen om investeren in personeel te stimuleren. Afdrachtvermindering Speur Ontwikkelingswerk Met

Nadere informatie

Werkloos. Wonen in Nederland, werken in Duitsland. Inhoud Wie krijgt een werkloosheidsuitkering? 2

Werkloos. Wonen in Nederland, werken in Duitsland. Inhoud Wie krijgt een werkloosheidsuitkering? 2 Werkloos Wonen in Nederland, werken in Duitsland Inhoud Wie krijgt een werkloosheidsuitkering? 2 Ontslag met wederzijds goedvinden 2 Welke werkloosheidsuitkering krijgt u? 2 Hoeveel werkloosheidsuitkering

Nadere informatie

Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011

Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011 Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011 DNHK semina SCHLOSS ZEIST AM FREITAG, 17. JUNI 2011 SLOT ZEIST OP VRIJDAG 17 JUNI 2011 Gemeenschapszin Gemeinschaft SErfolg erfordert Gemeinschaft. Dieses Motto liegt seit

Nadere informatie

Checklist WVA-Onderwijs Versie 27-01-2014 door [ naam]

Checklist WVA-Onderwijs Versie 27-01-2014 door [ naam] WVA Versie 27012014 door [ naam] Dit bestand bevat checklists voor de verschillende vormen van afdrachtvermindering onderwijs Sommige begrippen/ eisen zijn wat beknopt omschreven, dus voorkennis van de

Nadere informatie

Neue Ansätze zur Optimierung der Biogasgewinnung

Neue Ansätze zur Optimierung der Biogasgewinnung Neue Ansätze zur Optimierung der Biogasgewinnung Nieuwe aanzetten ter optimalisatie van de biogaswinning Mittwoch, 10.04.2013 10-15 Uhr im Bagno, Steinfurt Einladung Hiermit laden wir Sie herzlich ein

Nadere informatie

> betaald > formele sector: wit > informele sector: zwart > onbetaald > informele sector

> betaald > formele sector: wit > informele sector: zwart > onbetaald > informele sector Paragraaf 3.1 Betaalde en onbetaalde arbeid Je kunt werken bij de overheid en bij ondernemingen. Als je werkt verdien je geld hiermee kun je goederen en diensten kopen. Als je werkt krijg je geld voor

Nadere informatie

Cursus. > De cursus 2003/2004 in een notedop...

Cursus. > De cursus 2003/2004 in een notedop... Cursus Deze cursus is ontwikkeld en wordt uitgevoerd door het ROC Oost-Nederland in samenwerking met de Technische Akademie Ahaus. Projectpartners aan Duitse kant zijn de Berufsbildungsstätte Westmünsterland

Nadere informatie

Wie kan subsidie aanvragen? Iedere rechtspersoon of natuurlijke persoon kan LEF subsidie aanvragen, mits ingeschreven in de Kamer van Koophandel.

Wie kan subsidie aanvragen? Iedere rechtspersoon of natuurlijke persoon kan LEF subsidie aanvragen, mits ingeschreven in de Kamer van Koophandel. Veelgestelde vragen LEF 6 nov 2015 Waarom een Lokaal Economisch Fonds? De gemeente stimuleert de economie en werkgelegenheid in Utrecht. Het Lokaal Economische Fonds, met een budget van 8 miljoen euro,

Nadere informatie

- Voeg a.u.b. een kopie bij. - 1. Afstand van rechten a) Commerciële octrooirechten inclusief ervaring en kennis (b. v. ontwerpen, modellen)

- Voeg a.u.b. een kopie bij. - 1. Afstand van rechten a) Commerciële octrooirechten inclusief ervaring en kennis (b. v. ontwerpen, modellen) 1. Exemplaar voor de belastingdienst van de aanvrager / Kenn-Nummer Verwijzing naar 13, tweede lid, van de Duitse Wet ter Bescherming van Gegevens (Bundesdatenschutz): De bij het verzoeg verlangde gegevens

Nadere informatie

De JOBBÖRSE via www.arbeitsagentur.de. Simpel en snel een nieuwe baan vinden. Bundesagentur für Arbeit

De JOBBÖRSE via www.arbeitsagentur.de. Simpel en snel een nieuwe baan vinden. Bundesagentur für Arbeit De JOBBÖRSE via www.arbeitsagentur.de I N F O R M AT I E VO O R W E R K N E M E R S Simpel en snel een nieuwe baan vinden Bundesagentur für Arbeit NIEUWE MANIEREN OM WERK TE ZOEKEN Sneller passend werk

Nadere informatie

TRANSITION FROM SCHOOL TO WORK ÜBERGANG SCHULE-BERUF. Scholing en ondersteuning bij de transitie van school naar werk in vier Europese landen

TRANSITION FROM SCHOOL TO WORK ÜBERGANG SCHULE-BERUF. Scholing en ondersteuning bij de transitie van school naar werk in vier Europese landen TSW TRANSITION FROM SCHOOL TO WORK ÜBERGANG SCHULE-BERUF Scholing en ondersteuning bij de transitie van school naar werk in vier Europese landen Samenvatting Werkgroep van het transnationale partnerschap

Nadere informatie

Uw kind gaat naar het mbo HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND

Uw kind gaat naar het mbo HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND Uw kind gaat naar het mbo Inhoud 1 Uw kind gaat naar het mbo p3 - De overstap naar het mbo 2 Een beroep leren op het Horizon College p4 - Uw kind

Nadere informatie

BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12

BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12 BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12 Kleinschalig BBL-onderwijs INHOUDS OPGAVE 2 3 4 5 6 8 10 12 13 Welkom bij ROC A12 Professionalisering in de praktijk BBL, de uitleg Subsidie

Nadere informatie

Nederlandse sociale zekerheid voor een Duitse zelfstandige

Nederlandse sociale zekerheid voor een Duitse zelfstandige Nederlandse sociale zekerheid voor een Duitse zelfstandige Inhoud Wanneer bent u zelfstandige? 2 In welk land bent u sociaal verzekerd? 2 Voor welke sociale verzekeringen moeten premies betaald worden?

Nadere informatie

Projektgebiet. Programm VIKING. Veiligheid bevorderen door: Projectpartners. Programma VIKING en project VIKING X-regioX

Projektgebiet. Programm VIKING. Veiligheid bevorderen door: Projectpartners. Programma VIKING en project VIKING X-regioX Programma VIKING en project VIKING X-regioX Programma VIKING Verbesserung der Informationseinrichtung Katastrophenschutz bei Hochwasser In Nordrhein-Westfalen und Gelderland Commissie voor Grensoverschrijdende

Nadere informatie

Daniël Rijnbeek Managing Consultant Corporate Wellness. Mogelijke regelingen Periode 2005-2012

Daniël Rijnbeek Managing Consultant Corporate Wellness. Mogelijke regelingen Periode 2005-2012 Daniël Rijnbeek Managing Consultant Corporate Wellness Mogelijke regelingen Periode 2005-2012 Inhoudsopgave 1 Sociale verzekeringen... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Regelingen... 3 2 Heeft u vragen?... 6 /

Nadere informatie

REGLEMENT INSTROOMBEVORDERING VOOR DEELNEMERS MET AFSTAND TOT DE ARBEIDSMARKT - 2012

REGLEMENT INSTROOMBEVORDERING VOOR DEELNEMERS MET AFSTAND TOT DE ARBEIDSMARKT - 2012 REGLEMENT INSTROOMBEVORDERING VOOR DEELNEMERS MET AFSTAND TOT DE ARBEIDSMARKT - 2012 (definitieve versie : 13-08-2012) Inhoudsopgave Artikel 1 Definities... 2 Artikel 2 Voorwaarden... 3 Artikel 3 Inschrijving

Nadere informatie

Ideeënpaper Politieke Jongerendag 22 september 2015

Ideeënpaper Politieke Jongerendag 22 september 2015 Ideeënpaper Politieke Jongerendag 22 september 2015 Onder het motto Wir Gemeinsam Grenzen überwinden: Niederländische und deutsche Jugendliche für Europa Wij - samen de grenzen overwinnen: Nederlandse

Nadere informatie

ADDENDUM voor de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor werkgevers en werknemers in de Groothandel in Textielgoederen en aanverwante artikelen

ADDENDUM voor de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor werkgevers en werknemers in de Groothandel in Textielgoederen en aanverwante artikelen ADDENDUM voor de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor werkgevers en werknemers in de Groothandel in Textielgoederen en aanverwante artikelen 1 april 2009 tot en met 31 maart 2011 Tussen partijen bij de

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Inhoudsopgave Wet Wajong (sinds 2010)... 3 Wet Werk en Bijstand (WWB)... 5 Wet investeren in jongeren (Wij)... 6 Wet Sociale Werkvoorziening

Nadere informatie

De toelaatbaarheidsvoorwaarden voor inschakelingsuitkeringen

De toelaatbaarheidsvoorwaarden voor inschakelingsuitkeringen Bewijs van studies - De toelaatbaarheidsvoorwaarden voor inschakelingsuitkeringen Om recht te hebben op uitkeringen, moet u: - jonger dan 25 jaar oud zijn op het moment dat u inschakelingsuitkeringen aanvraagt;

Nadere informatie

Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie volksverzekeringen (WVA) Laat de overheid meebetalen aan uw personeel!

Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie volksverzekeringen (WVA) Laat de overheid meebetalen aan uw personeel! Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie volksverzekeringen (WVA) Laat de overheid meebetalen aan uw personeel! Jo Weerts Directeur - Eigenaar JWinfotainment minder loonbelasting / premie volksverzekeringen

Nadere informatie

Bijlage Buitenland bij aanvraag voor Duitse kinderbijslag van.. Anlage Ausland zum Antrag auf deutsches Kindergeld vom

Bijlage Buitenland bij aanvraag voor Duitse kinderbijslag van.. Anlage Ausland zum Antrag auf deutsches Kindergeld vom Naam en voornaam van de aanvrager Name und Vorname der antragstellenden Person Kinderbijslagnr. F K Kindergeld-Nr. Bijlage Buitenland bij aanvraag voor Duitse kinderbijslag van.. Anlage Ausland zum Antrag

Nadere informatie

Overzicht subsidies/programma s

Overzicht subsidies/programma s Bijlage 2 Overzicht subsidies/programma s Toelichting Dit betreft een overzicht van bestaande (en ontwikkeling) subsidies en voorzieningen aan bedrijven, die ten goede komen aan werknemers en werkzoekenden

Nadere informatie

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening JURIDISCHE DIENSTVERLENING ED 5-14 Graafschap College Opleidingen Juridische dienstverlening 2014-2015 Jouw advies helpt mensen verder Ben je hulpvaardig en kun je goed met mensen omgaan? Lijkt het je

Nadere informatie

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Rode tekst = tip Grammatica Imperfekt (verleden tijd) wollen (willen) sollen (moeten) müssen (moeten) wissen (weten) ich wollte sollte musste wusste du wolltest

Nadere informatie

Als u gaat werken in Duitsland

Als u gaat werken in Duitsland DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 3.1.2.313 Als u gaat werken algemene informatie bronnen Brochure Belastingdienst, uitgave 2008; www.belastingdienst.nl Als u in Nederland woont en gaat werken, gaat

Nadere informatie

Omscholingsstimulans zij-instroom BPV

Omscholingsstimulans zij-instroom BPV Omscholingsstimulans zij-instroom BPV Uitgangspunten OTIB kent een viertal reglementen, die voorzien in een tegemoetkoming voor het aan een werknemer beschikbaar stellen van een beroepspraktijkvormingsplaats

Nadere informatie

Inhalt / Inhoud. Nederland - Deutschland. INTERREG IV A programma Belang voor de regio. INTERREG IV A-Programm - Bedeutung für die Region

Inhalt / Inhoud. Nederland - Deutschland. INTERREG IV A programma Belang voor de regio. INTERREG IV A-Programm - Bedeutung für die Region Nederland Deutschland INTERREG IV A programma Belang voor de regio INTERREG IV AProgramm Bedeutung für die Region Inhalt / Inhoud Grenzübergreifende Programme / Grensoverschrijdende programma s Schwerpunkte

Nadere informatie

ES-S7A. Außensirene. www.etiger.com

ES-S7A. Außensirene. www.etiger.com ES-S7A Außensirene www.etiger.com DE Merkmale - Funkverbindung für eine einfache Installation - Radiofrequenzsicherheit des Zubehörs: über eine Million Codekombinationen - EEPROM-Informationsschutz, keine

Nadere informatie

Netzwerke schaffen INTERREG IV A-Förderung bei der euregio rhein-maas-nord. Netwerken creëren INTERREG IV A-subsidie bij de euregio rijn-maas-noord

Netzwerke schaffen INTERREG IV A-Förderung bei der euregio rhein-maas-nord. Netwerken creëren INTERREG IV A-subsidie bij de euregio rijn-maas-noord Netzwerke schaffen INTERREG IV A-Förderung bei der euregio rhein-maas-nord Netwerken creëren INTERREG IV A-subsidie bij de euregio rijn-maas-noord 2 INTERREG IV A: Europa erleben INTERREG IV A: Europa

Nadere informatie

Regeling van 22 oktober 2014 tot wijziging van de Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân.

Regeling van 22 oktober 2014 tot wijziging van de Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân. Regeling van 22 oktober 2014 tot wijziging van de Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân. Gedeputeerde Staten van Fryslân, gelet op artikel 1.3, vierde lid, van de Algemene subsidieverordening provincie

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Regeling van 22 oktober 2014 tot wijziging van de Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân.

PROVINCIAAL BLAD. Regeling van 22 oktober 2014 tot wijziging van de Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân. PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Fryslân. Nr. 2744 24 oktober 2014 Regeling van 22 oktober 2014 tot wijziging van de Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân. Gedeputeerde Staten van Fryslân,

Nadere informatie

Informatie 13 Meningen 14 Tabellen 14 Wat weet jij nu al van de Nederlandse samenleving? 16

Informatie 13 Meningen 14 Tabellen 14 Wat weet jij nu al van de Nederlandse samenleving? 16 Inhoud Introductieles 13 Informatie 13 Meningen 14 Tabellen 14 Wat weet jij nu al van de Nederlandse samenleving? 16 1 Hoe ziet Nederland eruit? 19 De ligging en de grootte van Nederland 19 De provincies

Nadere informatie

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen...

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... ouder dan 20? Älter als 20 Jahre? goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... Gut versichert und (daher) viele Ferien-Euros sparen... Driekleur Verzekeringen, de specialist in recreatieverzekeringen,

Nadere informatie

CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011

CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011 Internationaal werkgeverschap CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011 Mr. R.A.M. Blaakman/AWVN Senior adviseur internationaal Juridische Zaken 14-6-2011 #479440 1 Hebben jullie in de sector te maken met

Nadere informatie

Ervaringen met de uitvoering van de werkloosheidsverzekering. activering van werklozen in België. Congres SER. Den Haag,

Ervaringen met de uitvoering van de werkloosheidsverzekering. activering van werklozen in België. Congres SER. Den Haag, Ervaringen met de uitvoering van de werkloosheidsverzekering en activering van werklozen in België Congres SER Den Haag, 5 februari 2014 Ann Van Laer Nationaal Secretaris ACV 1 2 ACV = Algemeen Christelijk

Nadere informatie

Wijzigingen SEPA. Inhoud. Algemeen. Wijzigingen in < Parameters - Boeking >

Wijzigingen SEPA. Inhoud. Algemeen. Wijzigingen in < Parameters - Boeking > Wijzigingen SEPA Inhoud Deze handleiding is helaas nog niet volledig vertaald naar het Nederlands. Wij doen ons uiterste best om dit zo spoedig mogelijk te realiseren. Mocht u een tekst niet begrijpen

Nadere informatie

Resultaten van het onderzoek Migratiebewegingen in de EUREGIO Ergebnisse der Untersuchung Wanderungsbewegungen in der EUREGIO

Resultaten van het onderzoek Migratiebewegingen in de EUREGIO Ergebnisse der Untersuchung Wanderungsbewegungen in der EUREGIO Resultaten van het onderzoek Migratiebewegingen in de EUREGIO Ergebnisse der Untersuchung Wanderungsbewegungen in der EUREGIO Bronckhorst, 16 maart 2012 Bronckhorst, 16. März 2012 Frank Osterhage ILS Institut

Nadere informatie

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Frank Rijshouwer Hogere Veiligheidskundige 20 juni 2006 1 Arbowetgeving Arbeidsomstandighedenwet Arbeidsomstandighedenbesluit Arbeidsomstandighedenregeling Arbo-

Nadere informatie

Besluit van de Vlaamse Regering houdende uitvoering van het decreet van 10 juni 2016 tot regeling van bepaalde aspecten van alternerende opleidingen

Besluit van de Vlaamse Regering houdende uitvoering van het decreet van 10 juni 2016 tot regeling van bepaalde aspecten van alternerende opleidingen Besluit van de Vlaamse Regering houdende uitvoering van het decreet van 10 juni 2016 tot regeling van bepaalde aspecten van alternerende opleidingen DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van

Nadere informatie

REGLEMENT LOONKOSTENSUBSIDIE. Behoud kennisoverdracht door leermeesters ouder dan 55 jaar. Maatregel 3 in het kader van het sectorplan bouw & infra

REGLEMENT LOONKOSTENSUBSIDIE. Behoud kennisoverdracht door leermeesters ouder dan 55 jaar. Maatregel 3 in het kader van het sectorplan bouw & infra REGLEMENT LOONKOSTENSUBSIDIE Behoud kennisoverdracht door leermeesters ouder dan 55 jaar Maatregel 3 in het kader van het sectorplan bouw & infra (versie 31-3-2014) Inhoudsopgave Artikel 1 Definities...

Nadere informatie

Niedersächsisches Ministerium für Wirtschaft, Arbeit und Verkehr. Fragen und Antworten zum Einheitlichen Ansprechpartner

Niedersächsisches Ministerium für Wirtschaft, Arbeit und Verkehr. Fragen und Antworten zum Einheitlichen Ansprechpartner Niedersächsisches Ministerium für Wirtschaft, Arbeit und Verkehr Fragen und Antworten zum Einheitlichen Ansprechpartner Auf den folgenden Seiten finden Sie antworten zu diesen Fragen: Welke doelen streeft

Nadere informatie

Beroepsbegeleidende leerweg Ook voor uw bedrijf of instelling

Beroepsbegeleidende leerweg Ook voor uw bedrijf of instelling Beroepsbegeleidende leerweg Ook voor uw bedrijf of instelling Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit namens het ministerie

Nadere informatie

Beroepsbegeleidende leerweg Ook voor uw bedrijf of instelling

Beroepsbegeleidende leerweg Ook voor uw bedrijf of instelling Beroepsbegeleidende leerweg Ook voor uw bedrijf of instelling Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit namens het ministerie

Nadere informatie

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2015-2016. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren!

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2015-2016. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! > gereformeerd mbo Zwolle 2015-2016 Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! Welzijn > HELPENDE ZORG & WELZIJN > PEDAGOGISCH MEDEWERKER KINDEROPVANG > GESPECIALISEERD PEDAGOGISCH

Nadere informatie

Commission paritaire pour les entreprises de travail adapté et les ateliers sociaux. Paritair comité voor de beschutte en de sociale werkplaatsen

Commission paritaire pour les entreprises de travail adapté et les ateliers sociaux. Paritair comité voor de beschutte en de sociale werkplaatsen Paritair comité voor de beschutte en de sociale werkplaatsen Commission paritaire pour les entreprises de travail adapté et les ateliers sociaux Collectieve van 2000 Convention collective de travail du

Nadere informatie

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren!

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017 Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! Welzijn PEDAGOGISCH MEDEWERKER KINDEROPVANG > GESPECIALISEERD PEDAGOGISCH MEDEWERKER > ONDERWIJSASSISTENT

Nadere informatie

Personeel zoeken in Europa

Personeel zoeken in Europa uwv.nl werk.nl Personeel zoeken in Europa Informatie voor werkgevers Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Kijk voor meer informatie op uwv.nl. Als u daarna nog vragen heeft, bel

Nadere informatie

Die Brücke von zwei Projekten die Brücke zwischen zwei Ländern De brug tussen twee projecten de brug tussen twee landen

Die Brücke von zwei Projekten die Brücke zwischen zwei Ländern De brug tussen twee projecten de brug tussen twee landen Vom Projekt Eine Wohn-Sorge-Zone in Niederländisch- Deutscher Perspektive zum Projekt Grenzüberbrückend Leben im Alter Vanuit het project Een Woon-Zorg-Zone in Duits- Nederlands perspectief naar het project

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsvoorstel Wijziging Subsidieverordening Gemeente Eindhoven 2002 inzake gesubsidieerde arbeid (flexvergoeding en opstapbaan)

gemeente Eindhoven Raadsvoorstel Wijziging Subsidieverordening Gemeente Eindhoven 2002 inzake gesubsidieerde arbeid (flexvergoeding en opstapbaan) gemeente Eindhoven gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer Raadsvoorstel Wijziging Subsidieverordening Gemeente Eindhoven 2002 inzake gesubsidieerde arbeid (flexvergoeding

Nadere informatie

Nadere regels Re-integratieverordening 2015

Nadere regels Re-integratieverordening 2015 Nadere regels Re-integratieverordening 2015 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Krimpen aan den IJssel; overwegende dat het wenselijk is het beleid omtrent de re-integratievoorzieningen

Nadere informatie

REGLEMENT TEGEMOETKOMINGEN Instroom vanaf 1 augustus 2012 tot 1 september 2015

REGLEMENT TEGEMOETKOMINGEN Instroom vanaf 1 augustus 2012 tot 1 september 2015 REGLEMENT TEGEMOETKOMINGEN Instroom vanaf 1 augustus 2012 tot 1 september 2015 (versie 1 november 2015) Inhoudsopgave Artikel 1 Definities... 2 Artikel 2 Voorwaarden... 2 Artikel 3 Subsidie... 3 Artikel

Nadere informatie

Sociaal agogisch werk

Sociaal agogisch werk #5 Sociaal agogisch werk Groningen, Hoogeveen, Hardenberg lzijnswerk! e Jij? In het w! nt groeien * Laat je tale www.alfa-college.nl Bel voor informatie: 0800-235 825 368 Jouw mbo-opleiding volg je bij

Nadere informatie

Stichting ZZP Nederland bijeenkomst PGGM 30-10-14 ZZP-er worden in de Zorg?

Stichting ZZP Nederland bijeenkomst PGGM 30-10-14 ZZP-er worden in de Zorg? Stichting ZZP Nederland bijeenkomst PGGM 30-10-14 ZZP-er worden in de Zorg? Leo Vollebregt Bestuurder Zorg Stichting ZZP Nederland» Opgericht in februari 2006» 35.000 ZZPers, grootste van het land» Samenwerkingsvorm

Nadere informatie

Studiefinanciering voor studenten van Aruba en de Nederlandse Antillen

Studiefinanciering voor studenten van Aruba en de Nederlandse Antillen Studiefinanciering voor studenten van Aruba en de Nederlandse Antillen Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens

Nadere informatie

INTERREG Deutschland - Nederland

INTERREG Deutschland - Nederland INTERREG Deutschland - Nederland gezondheid & samenleving Samen leven en delen Gesundheit & Gesellschaft gemeinsam leben und teilen In de Euregio Rijn-Waal 1 In der Euregio Rhein-Waal Gezondheid & Samenleving

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Waar krijgt u mee te maken? Wirwar van regels en wetten

Inhoudsopgave. Waar krijgt u mee te maken? Wirwar van regels en wetten Inhoudsopgave WERKEN IN DUITSLAND, WONEN IN NEDERLAND Waar krijgt u mee te maken? GOED OM TE WETEN 3 Wirwar van regels en wetten WELKE WETGEVING 4 Hoofdregel Uitzonderingen op de hoofdregel DE FORMALITEITEN

Nadere informatie

Inleiding Nederlands sociaal recht

Inleiding Nederlands sociaal recht Inleiding Nederlands sociaal recht G.J.J. Heerma van Voss Achtste druk Boom Juridische uitgevers Den Haag 2011 Inhoud Afkortingen 13 1 Het begrip sociaal recht 17 1.1 Het sociaal recht als juridisch vakgebied

Nadere informatie