TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA"

Transcriptie

1 TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA Geldt voor Indicatiegebied Monstermateriaal Afnametijdstip Bewaarcondities Inzending Interpretatie doelgroepen: kinderen, volwassenen depressie grote buis stolbloed; bepaling in serum uur na laatste inname 2-8ºC gedurende 24 uur, na centrifugeren 7 dagen. Bewaring gedurende enkele uren bij kamertemperatuur kan invloed hebben op de stabiliteit van de verbinding. Klinisch Farmaceutisch laboratorium / Klinisch Chemisch Laboratorium therapeutische concentratie en toxiciteit: zie tabel Tricyclisch antidepressivum Amitriptyline Clomipramine Dosulepine Doxepine Imipramine Referentiewaarden in µg/l 1,2 > 50 amitriptyline nortriptyline som > 50 clomipramine > 100 desmethylclomipramine som dosulepine desmethyldosulepine dosulepinesulfoxide doxepine desmethyldoxepine som imipramine > 75 desipramine som (Potentieel) toxische waarde in µg/l > 400 som > 40 Z-10-OH-nortriptyline > 600 som > 500 som dosulepine + desmethyldosulepine > 400 som > 500 som Nortriptyline > 250 nortriptyline > 40 Z-10-OH-nortriptyline Trimipramine > 250 Maprotiline Desmethylmaprotiline som som Inleiding Tot de groep van de tricyclische antidepressiva (TCA s) behoren amitriptyline, clomipramine, dosulepine, doxepine, imipramine, nortriptyline, trimipramine en de tetracyclische verbinding maprotiline. Het antidepressieve effect van de TCA s komt tot stand door remming van de TDM-monografie TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA versie (DEFINITIEF) Pagina 1 van 5

2 heropname van voornamelijk norepinefrine en/of serotonine uit de synapsspleet. De serotonerge TCA s (clomipramine) hebben daarnaast nog een anxiolytische werking. Spiegelbepalingen van TCA s zijn om verscheidene redenen van belang: Er zijn grote interindividuele verschillen in farmacokinetiek (CYP polymorfisme), er lijkt bij een aantal middelen een duidelijk therapeutisch venster te zijn (in ieder geval aangetoond voor nortriptyline en imipramine), er zijn grote interindividuele verschillen in de concentraties, er is sprake van spiegelafhankelijke bijwerkingen (o.a. cardiotoxiciteit),de TCA s zijn gevoelig voor farmacokinetische interacties (1). Doseringsrichtlijnen De dosering van TCA s dient individueel te worden ingesteld. Om de ernst van de bijwerkingen te minimaliseren, wordt met een zo laag mogelijke dosering begonnen. Iedere 2-3 dagen kan de dosering geleidelijk worden verhoogd (1). Bij ouderen wordt aanbevolen om 1 / 3 ½ van de dosering voor volwassenen aan te houden. Bij kinderen, adolescenten en bij patiënten met lever- of nierinsufficiëntie dient de dosering individueel te worden aangepast. Bij trage metaboliseerders voor CYP2D6 dienen nortriptyline, amitriptyline, imipramine en clomipramine lager te worden gedoseerd (1). Bij trage metaboliseerders van CYP2C19 dienen trimipramine, doxepine, amitriptyline, imipramine en clomipramine lager te worden gedoseerd. Bij het staken van de antidepressieve therapie wordt aanbevolen het TCA voorzichtig, indien mogelijk over een periode van 1 maand, uit te sluipen in verband met de kans op een cholinerge rebound. Relatieve contra-indicaties van de tricyclische antidepressiva zijn epilepsie, organische hersenbeschadigingen, urineretentie, prostaathyperplasie, pylorusstenose, hart-en vaataandoeningen, hyperthyroidie, lever- en nierfunctiestoornissen en het dragen van contactlenzen. Hiermee dient rekening te worden gehouden bij het doseren van de TCA s. Spiegelafname Een spiegel kan uur (ideaal 12 uur) na de laatste inname worden afgenomen. Spiegels worden bij voorkeur bepaald tijdens het instellen van de patiënt, bij slechte respons, verslechterde nierfunctie en of leverfunctie, te verwachten interacties, of bij vermoeden van intoxicatie of therapie-ontrouw. Bepaling vindt plaats in serum (monstermateriaal grote buis stolbloed). Let op dat bloedafname niet plaats vindt in gelbuizen in verband met adsorptie van tricyclische antidepressiva aan de gel. Interpretatie resultaten De kans op een therapeutisch effect van tricyclische antidepressiva is in de meeste gevallen maximaal bij spiegels binnen de betreffende therapeutische referentiewaarden. Voor imipramine, nortriptyline en deels amitriptyline is een duidelijke spiegel-effect relatie aangetoond. Aannemelijk is dat voor de antidepressieve werking van de TCA s een zogenaamd therapeutisch venster geldt. Dit wil zeggen dat een minimale bloedspiegel nodig is voor de werking en dat bij hogere spiegels geen verbetering optreedt, terwijl de kans op bijwerkingen wel toeneemt. Bij nortriptyline neemt de effectiviteit bij hogere spiegels dan de therapeutische bovengrens zelfs af. TDM-monografie TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA versie (DEFINITIEF) Pagina 2 van 5

3 Bij de tertiaire tricyclische antidepressiva moet naast de moederstof tevens de desmethylmetaboliet worden bepaald. Deze secundaire aminen (nortriptyline, desipramine, desmethylclomipramine) zijn eveneens, door heropnameremming van norepinefrine, antidepressief werkzaam. Bij de interpretatie van de spiegel wordt daarom veelal gebruik gemaakt van de somspiegel. Bij het gebruik van clomipramine bij obsessief compulsieve stoornissen dient de clomipraminespiegel (vooral serotonerg) hoger te zijn dan de desmethylclomipramine spiegel (vooral noradrenerg) (3). Naast nortriptyline kunnen de E-10-OH-metaboliet en Z-10-OH-metaboliet worden bepaald. De Z-isomeer, draagt niet bij aan het antidepressieve effect maar wel in aanzienlijke mate aan de cardiotoxiciteit. De E-10-OH-metaboliet heeft een vergelijkbare werking als nortriptyline zelf. (4, 5, 6). Bij cardiaal belaste patiënten, trage CYP2D6 metaboliseerders, ouderen en bij hoge of vreemde nortriptyline spiegels wordt geadviseerd de E-10-OH nortriptyline en Z-10-OH nortriptyline spiegel te bepalen. Indien de Z-10-OH-nortriptyline spiegel groter is dan 40 µg/l of groter is dan 20% van de E-metaboliet, dan is er verhoogd risico op cardiotoxiciteit. Voor de E-metaboliet geldt in de praktijk dat deze groter of gelijk is aan de nortriptylinespiegel zelf. Soms wordt ook de ratio 1:8 (Z:E) aangehouden. Achtergrondinformatie In het algemeen worden TCA s snel uit het maag-darm kanaal geresorbeerd. Dit hangt door het anticholinerge effect mede af van de dosering. Een aantal stoffen is onderhevig aan firstpass metabolisme in de lever. Bij het metabolisme spelen de microsomale leverenzymen (CYP2D6, CYP3A4, CYP2C19, CYP1A2) een rol. De hydroxylering van de tertiaire aminen wordt gekatalyseerd door CYP2D6. De demethylering van de tertiaire aminen, de belangrijkste omzettingsroute, vindt plaats onder invloed van meerdere enzymen: CYP2C19, CYP3A4, CYP1A2. CYP2D6 speelt een belangrijke rol bij de omzetting van de TCA s. Door de betrekkelijk geringe concentratie van dit enzym in de lever is het gemakkelijk verzadigbaar. Remming van 2D6 leidt snel tot duidelijke afwijkingen in het omzettingspatroon. Tevens zijn er van CYP2D6 genetische polymorfismen mogelijk die het metabolisme van de TCA s veranderen: bij trage metaboliseerders (Poor Metabolisers, PM, circa 7% van het Kaukasische ras) ontbreekt een functioneel CYP2D6-gen, terwijl bij de snelle metaboliseerders (Ultra Rapid Metabolisers, URM, circa 3% van het Kaukasische ras) een meervoudig 2D6-gen aanwezig is (7, 8). Traag metabolisme, door een mutatie in het 2D6-gen of door remming van CYP2D6 door comedicatie, leidt bij de secundaire amines (nortriptyline, maprotiline, desipramine) tot een verlenging van de halfwaardetijd door afname van de hydroxylering en zodoende tot een spiegelverhoging. Dit is zichtbaar in de vorm van een hogere ratio moederverbinding/hydroxymetaboliet. Bij de tertiaire amines ziet men daarentegen een verhoging van de spiegels van de farmacologisch werkzame desmethyl-metabolieten: de hydroxylering van het TCA door CYP2D6 is afgenomen waardoor de alternatieve afbraakroute, de demethylering een grotere rol gaat spelen. Mutaties in het 2C19 gen leiden tot een afname van de demethylering van de tertiaire amines. Dit is zichtbaar in de vorm van een hogere ratio tertiair amine/secundair amine. Toxiciteit (zie ook Overdosering met TCA s kunnen letaal verlopen. Symptomen zijn anticholinerge verschijnselen, ernstige hypotensie, koorts, ademhalingsdepressie, ernstige aritmieën, cardiale shock en coma. Bij vermoeden van overdosering wordt een ECG-controle aangeraden. Extra aandacht verdienen overdoseringen bij jonge kinderen. TDM-monografie TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA versie (DEFINITIEF) Pagina 3 van 5

4 Interacties De belangrijkste interacties hebben te maken met een versterking van de cardiotoxiciteit van de TCA s, door farmacodynamische of door farmacokinetische effecten: Terfenadine en pimozide zijn gecontraindiceerd vanwege de verhoogde kans op torsades des pointes en ventriculaire aritmieën, direct werkende sympathicomimetica kunnen verhoogde bloeddruk en cardiale ritmestoornissen veroorzaken. Bupropion, cimetidine, fluoxetine, fluvoxamine, kinidine, (methylfenidaat), paroxetine, propafenon, ritonavir, sertraline, terbinafine en venlafaxine remmen CYP2D6 en kunnen hierdoor de spiegels van TCA s verhogen, soms met % (kinidine). Spiegelverlaging wordt veroorzaakt door enzyminducerende middelen als rifampicine, carbamazepine, barbituraten en fenytoine. Verder zijn er farmacodynamische interacties mogelijk met MAO-remmers, SSRI s en andere serotonerge middelen (serotonine-syndroom!) en clonidine (afname van het bloeddrukverlagende effect). Farmacokinetische parameters Volwassenen, normale nierfunctie (1, 9, 10, 11). F (%) Cl (l/kg/uur) V (l/kg) T 1 / 2 (uur) % eiwit T max (uur) Amitriptyline 40 0,37 +/- 0, (metaboliet) Clomipramine 50 0,17-0, (12-36) 35 (metaboliet) 98 1, Dosulepine 30 0,6-1, (metaboliet) Doxepine ,84 +/- 0, (metaboliet) (metab) Imipramine ,80-0, (metaboliet) Maprotiline Nortriptyline 50 0,43 +/- 0, / (20-90) 92 5 Trimipramine 40 1,0 +/- 0,1 30 +/ : niet bekend Literatuur 1. Informatorium Medicamentorum Veefkind et al. Serumspiegels van psychofarmaca: Spiegelbeeld, wat vertel je me nou?. Tijdschrift voor Psychiatrie 1993/4; 35: Mavissakalian et al. Clomipramine in obsessive-compulsive disorder: clinical response and plasma levels. J Clin Psychopharmacol 1990 Aug;10(4): Franssen et al. Toxicokinetics of Nortriptyline and Amitriptyline: Two Case Reports. Ther Drug Monit 2003;25: Pollock et al. Comparative Cardiotoxicity of Nortriptyline and its Isomeric 10- Hydroxymetabolites. Neuropsychopharm 1992;6(1): Schneider et al. Electrocardiographic Changes with Nortriptyline and 10- Hydroxynortriptyline in elderly Depressed Outpatients. JClinPsychopharmacol 1988;8(6): TDM-monografie TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA versie (DEFINITIEF) Pagina 4 van 5

5 7. Arranz et al. Pharmacogenetics for the Individualization of Psychiatric Treatment. Am J Pharmacogenomics 2001;1(1): Poolsup et al. Pharmacogenetics and Psychopharmacotherapy. J Clin Pharmacy and Therapeutics 2000;25: Goodnick et al. Pharmacokinetic optimisation of therapy with newer antidepressants. Clinical Pharmacokinetics 1994; 27 (4): Goodman and Gilman s. The Pharmacological basis of therapeutics. 11. Micromedex september Shimoda K. et. al. The impact of CYP2C19 and CYP2D6 Genotypes on metabolism of amitriptyline in Japanese psychiatric patients. J Clin Psychopharmacol 2002; 22: Morita S. et. al. Steady-state plasma levels of nortriptyline and its hydroxylated metabolites in jepanese patients: impact of CYP2D6 genotype on the hydroxylation of nortriptyptyline. J Clin Psychopharmacol 2000; 20: Colofon Aan de totstandkoming van deze richtlijn hebben meegewerkt: M.J. de Roo, apotheker; drs. W.J. Broekema, ziekenhuisapotheker, I.R.F. van Berlo, ziekenhuisapotheker, M. van Soest, ziekenhuisapotheker en dr. D.J. Touw, ziekenhuisapotheker-klinisch farmacoloog. Onder auspiciën van de Commissie Analyse en Toxicologie van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers, mei TDM-monografie TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA versie (DEFINITIEF) Pagina 5 van 5

doelgroepen: kinderen, volwassenen grote buis stolbloed; bepaling in serum 10-14 uur na laatste inname Klinisch Farmaceutisch laboratorium

doelgroepen: kinderen, volwassenen grote buis stolbloed; bepaling in serum 10-14 uur na laatste inname Klinisch Farmaceutisch laboratorium TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA Geldt voor Indicatiegebied Monstermateriaal Afnametijdstip Bewaarcondities Inzending Interpretatie doelgroepen: kinderen, volwassenen depressie grote buis stolbloed; bepaling

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Tricyclische antidepressiva Geldt voor: Monster materiaal: Afname tijdstip: Bewaar condities: Interpretatie: Volwassen patiënten met depressie, angststoornissen Serum (stolbuis), plasma 10-16 uur na laatste

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers -- Commissie Analyse en Toxicologie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers -- Commissie Analyse en Toxicologie SELECTIEVE SEROTONINE HEROPNAME REMMERS Geldt voor Indicatiegebied Monstermateriaal Afnametijdstip Bewaarcondities Inzending Interpretatie doelgroepen: volwassenen depressie en angststoornissen grote buis

Nadere informatie

TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA

TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA THERAPEUTIC DRUG MONITORING TRICYCLISCHE ANTIDEPRESSIVA Geldt voor Indicatiegebied Monstermateriaal Afnametijdstip Bewaarcondities Inzending Interpretatie doelgroepen: kinderen, volwassenen depressie grote

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Selectieve Serotonine Heropnameremmers Geldt voor Indicatiegebied Monstermateriaal Afnametijdstip Volwassenen Depressie en angststoornissen Bepaling in serum of plasma 10-24 uur na laatste inname Bewaarcondities

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers - Commissie Analyse & Toxicologie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers - Commissie Analyse & Toxicologie Fenytoïne Geldt voor Indicatiegebied: Monstermateriaal Afnametijdstip Bewaarcondities Inzending Interpretatie doelgroepen: volwassenen, kinderen, dialysepatiënten, patiënten met lever- en of nierfunctiestoornissen

Nadere informatie

Toxicologie behandelinformatie

Toxicologie behandelinformatie Tricyclische Antidepressiva Algemeen Tricyclische antidepressiva (TCA s) worden ook wel de klassieke antidepressiva genoemd. Vaak wordt tot deze groep ook het tetracyclische maprotiline gerekend. De TCA's

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Mirtazapine Geldt voor: Monster materiaal: Afname tijdstip: Bewaar condities: Interpretatie: Volwassen patiënten met depressie Serum (stolbuis), plasma Dalspiegel -20ºC Therapeutische conc: Mirtazapine:

Nadere informatie

Interacties met Psychofarmaca. Drs. G. Nap, Ziekenhuisapotheker MHA Apotheek Parnassia Groep 14 november 2016

Interacties met Psychofarmaca. Drs. G. Nap, Ziekenhuisapotheker MHA Apotheek Parnassia Groep 14 november 2016 Interacties met Psychofarmaca Drs. G. Nap, Ziekenhuisapotheker MHA Apotheek Parnassia Groep 14 november 2016 Disclosure belangen spreker Gert Nap (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

Alert levels. KKGT Discussiedag 12 april Dr. Jan van der Weide, Klinisch Chemicus Drs. Jochem G. Gregoor, AGIKO

Alert levels. KKGT Discussiedag 12 april Dr. Jan van der Weide, Klinisch Chemicus Drs. Jochem G. Gregoor, AGIKO Alert levels KKGT Discussiedag 12 april 2011 Dr. Jan van der Weide, Klinisch Chemicus Drs. Jochem G. Gregoor, AGIKO Variability in drug response 2 Most drugs don t work 3 4 Psychofarmaca en metabolisme

Nadere informatie

Klinisch Farmacologische en Toxicologische bepalingen voor externe aanvragers

Klinisch Farmacologische en Toxicologische bepalingen voor externe aanvragers Klinische Farmacologie en Apotheek VUmc Stichting Epilepsie Instellingen Nederland (SEIN) Klinisch Farmacologische en Toxicologische bepalingen voor externe aanvragers In de onderstaande tabel staan de

Nadere informatie

DEPRESSIE EN ANGSTSTOORNISSEN. Ciske van den Oever Poliklinisch apotheker Klinisch farmacoloog in opleiding Franciscus Gasthuis

DEPRESSIE EN ANGSTSTOORNISSEN. Ciske van den Oever Poliklinisch apotheker Klinisch farmacoloog in opleiding Franciscus Gasthuis DEPRESSIE EN ANGSTSTOORNISSEN Ciske van den Oever Poliklinisch apotheker Klinisch farmacoloog in opleiding Franciscus Gasthuis INHOUD PRESENTATIE Depressie Symptomen Behandeling Niet-medicamenteus Medicamenteus

Nadere informatie

Publicatieprijs 1997 voor arts-assistenten

Publicatieprijs 1997 voor arts-assistenten Publicatieprijs 1997 voor arts-assistenten Het bestuur van de Stichting Tijdschrift voor Psychiatrie en de Commissie Wetenschappelijke Activiteiten van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie hebben

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Olanzapine Indicatiegebied: Monstermateriaal: Afnametijdstip: Bewaarcondities: Interpretatie: Volwassenen en kinderen vanaf 12 jaar. Stolbloed, bepaling in serum. Olanzapine is niet erg stabiel in serum

Nadere informatie

borstvoeding Uit enkele case-reports is bekend dat trazodon in kleine hoeveelheden overgaat in de moedermelk.

borstvoeding Uit enkele case-reports is bekend dat trazodon in kleine hoeveelheden overgaat in de moedermelk. Kinderwens, en : trazodon 2519 t/m 2522 NNH = Number Needed to Harm; non-sri = geen serotonineheropnameremmer; RR = Relatieve Risico; RV = Risico Verschil; SNRI =serotonine-noradrenalineheropnameremmer;

Nadere informatie

Tricyclische antidepressiva en plasmaspiegels bij depressie: een praktische leidraad

Tricyclische antidepressiva en plasmaspiegels bij depressie: een praktische leidraad overzichtsartikel Tricyclische antidepressiva en plasmaspiegels bij depressie: een praktische leidraad r. vis, j.j.m. hassink, c.h. vinkers achtergrond Het klinische effect van tricyclische antidepressiva

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers Commissie Analyse & Toxicologie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers Commissie Analyse & Toxicologie Digoxine Indicatiegebied: Monstermateriaal: Neonaten, kinderen, volwassenen, dialysepatiënten, patiënten met lever- of nierfunctiestoornissen met hartfalen of supraventriculaire aritmieën (1) Bepaling

Nadere informatie

Farmacogenetica bij de KNMP. Mandy van Rhenen BO3 bijeenkomst 8 maart 2016

Farmacogenetica bij de KNMP. Mandy van Rhenen BO3 bijeenkomst 8 maart 2016 Farmacogenetica bij de KNMP Mandy van Rhenen BO3 bijeenkomst 8 maart 2016 Inhoud presentatie Ondersteuning Farmacogenetica Medicatiebewaking Overige ondersteuning Beleidskader Horizon2020 Rol KNMP Toekomst

Nadere informatie

Tricyclische antidepressiva

Tricyclische antidepressiva Tricyclische antidepressiva [ Geneesmiddelbeoordeling voor de kwetsbare oude patiënt in het Farmacotherapeutisch Kompas ] Projectgroep Drs. A.L. van Ojik, projectapotheker Dr. P.A.F. Jansen, internist-geriater

Nadere informatie

Overdracht van CYP2D6 genotyperingsuitslagen voor psychiatrische patiënten naar huisarts en openbare apotheek

Overdracht van CYP2D6 genotyperingsuitslagen voor psychiatrische patiënten naar huisarts en openbare apotheek Overdracht van CYP2D6 genotyperingsuitslagen voor psychiatrische patiënten naar huisarts en openbare apotheek Mirjam Simoons MSc, apotheker/onderzoeker Simoons et al. Pharmacogenomics 2017 Disclosure belangen

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Risperidon Indicatiegebied: Monstermateriaal: Afnametijdstip: Bewaarcondities: Interpretatie: Patiënten die behandeld worden met risperidon Stolbloed, bepaling in serum Geen bijzondere eis In de vriezer

Nadere informatie

DARO Retard capsules dextromethorfan 29,5 mg, capsules met gereguleerde afgifte

DARO Retard capsules dextromethorfan 29,5 mg, capsules met gereguleerde afgifte 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL DARO Retard capsules dextromethorfan 29,5 mg, capsules met gereguleerde afgifte 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING 2.1 Algemene beschrijving DARO Retard capsules

Nadere informatie

Reikwijdte Bestemd voor interne (NWZ specialisten) en externe aanvragers

Reikwijdte Bestemd voor interne (NWZ specialisten) en externe aanvragers Doel Aanwijzingen voor het aanvragen van bloed- en urinespie bepalingen van geneesmiddelen in geval van therapeutic drug monitoring (reguliere controle) of toxicologie. Reikwijdte Bestemd voor interne

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING. Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers -- Commissie Analyse en Toxicologie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING. Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers -- Commissie Analyse en Toxicologie THERAPEUTIC DRUG MONITORING HALOPERIDOL Geldt voor: Monstermateriaal: Afnametijdstip: Patiënten met psychotische stoornissen. Grote buis stolbloed; bepaling in serum Het is ook mogelijk haloperidol in

Nadere informatie

Nieuwsbrief Commissie Analyse en Toxicologie (CAT)

Nieuwsbrief Commissie Analyse en Toxicologie (CAT) Nieuwsbrief Commissie Analyse en Toxicologie (CAT) April 2011 Jaargang 5, nummer 1 RUBRIEK NIEUWS Jaarverslag 2010 De activiteiten van de CAT in 2010 - organisatie van de PUOZ labdag - organisatie 2 workshops

Nadere informatie

Workshop Toxicologie Casuistiek. PAO Labdag 4 december 2014 Inge van Berlo

Workshop Toxicologie Casuistiek. PAO Labdag 4 december 2014 Inge van Berlo Workshop Toxicologie Casuistiek PAO Labdag 4 december 2014 Inge van Berlo Casus 1 48 jarige man opgenomen met trekkingen thuis en in de ambulance - Op SEH ademstilstand en asystolie - Bradycardie - Insulten

Nadere informatie

Fysiologische veranderingen tijdens en na de zwangerschap: de invloed op psychofarmaca

Fysiologische veranderingen tijdens en na de zwangerschap: de invloed op psychofarmaca Fysiologische veranderingen tijdens en na de zwangerschap: de invloed op psychofarmaca Maisa Sjak Shie ziekenhuisapotheker 31 maart 2011, voorjaarscongres NvvP Amsterdam Belangenverstrengeling Geen Inhoud

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers Commissie Analyse & Toxicologie Clozapine Geldt voor: Monstermateriaal: Afnametijdstip: Bewaarcondities: Interpretatie: Volwassen

Nadere informatie

Apotheek Haagse Ziekenhuizen. SPC Individuele Bereidingen. Clobazam 2 mg, capsule

Apotheek Haagse Ziekenhuizen. SPC Individuele Bereidingen. Clobazam 2 mg, capsule 1. Naam van het geneesmiddel Clobazam 1 mg, capsule Clobazam 1,5 mg, capsule Clobazam 2,5 mg, capsule 2. Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling Bevat per capsule resp. 1, 1,5, 2 of 2,5 mg clobazam

Nadere informatie

Criteria voor geneesmiddelkeuze

Criteria voor geneesmiddelkeuze Criteria voor geneesmiddelkeuze kwetsbare ouderen en antidepressiva Drs. Annette L. van Ojik, projectapotheker 1,2 Drs. Marieke Huisman-Baron, klinisch geriater i.o. 3,4 Drs. Lucia van der Veen, ziekenhuisapotheker

Nadere informatie

Serumspiegels van psychofarmaca

Serumspiegels van psychofarmaca Spiegelbeeld, wat vertel je me nou? door A.H. Veefkind,J.C.L. van Commenée en W.J. Broekema Samenvatting Metingen van serumspiegels van psychofarmaca kunnen de psychiater behulpzaam zijn om binnen een

Nadere informatie

FarmaToxLab: overzicht bepalingen TDM en toxicologie

FarmaToxLab: overzicht bepalingen TDM en toxicologie 6-MMP/6-TG Niet kritisch LH, 4 ml (+ EDTA 4 ml voor erytrocyten bepaling) 0 dagen x per week Bij gebruik van mercaptopurine/azathioprine: - 6-TG: 600-200 pmol /(8*0 8 RBC) - Ratio 6-MMP/6-TG: 2-0 Bij gebruik

Nadere informatie

Symptomatische behandeling van droge hoest (of niet-productieve hoest).

Symptomatische behandeling van droge hoest (of niet-productieve hoest). 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Dextromethorphan Teva 1,5 mg/ml drank. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Actief bestanddeel is dextromethorphan hydrobromide. 1 ml Dextromethorphan Teva bevat

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers - Commissie Analyse & Toxicologie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers - Commissie Analyse & Toxicologie Digoxine Geldt voor Monstermateriaal doelgroepen: neonaten, kinderen, volwassenen, dialysepatiënten, patiënten met lever- of nierfunctiestoornissen indicatiegebied: patiënten met hartfalen of supraventriculaire

Nadere informatie

Doseeradviezen: zie SAP (klik op tekst onder uitslagen in kolom opmerkingen vakspecialist ) of laboratoriumapotheker telefoon: 043-3874722.

Doseeradviezen: zie SAP (klik op tekst onder uitslagen in kolom opmerkingen vakspecialist ) of laboratoriumapotheker telefoon: 043-3874722. Geneesmiddel- en toxicologische bepalingen laboratorium Klinische Farmacie en Toxicologie Openingstijden laboratorium: werkdagen: 8.30-17.00 uur. Adres: Academisch Ziekenhuis Maastricht Postbus 5800 6202

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Fenytoïne Geldt voor Indicatiegebied: Monstermateriaal Afnametijdstip Bewaarcondities Inzending Interpretatie doelgroepen: volwassenen, kinderen, dialysepatiënten, patiënten met lever- en of nierfunctiestoornissen

Nadere informatie

Infospot. De antidepressiva. April - Mei - Juni 2014

Infospot. De antidepressiva. April - Mei - Juni 2014 Infospot De antidepressiva April - Mei - Juni 2014 Infospot - De antidepressiva - April - Mei - Juni 1 Inhoud Inleiding 3 I. Gebruik van de antidepressiva 4 II. Resultaten Farmanet 4 1. Aantal patiënten

Nadere informatie

Geneesmiddel- en toxicologische bepalingen laboratorium Klinische Farmacie en Toxicologie MUMC+

Geneesmiddel- en toxicologische bepalingen laboratorium Klinische Farmacie en Toxicologie MUMC+ Geneesmiddel- en toxicologische bepalingen laboratorium Klinische Farmacie en Toxicologie Openingstijden laboratorium: werkdagen: 8.30 17.00 uur. Adres: Academisch Ziekenhuis Maastricht Postbus 5800 6202

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Venlafaxine Geldt voor: Monstermateriaal: Afnametijdstip: Bewaarcondities: Interpretatie Volwassen patiënten met depressie Serum (stolbuis) en plasma (heparine of EDTA buis) dalspiegel in plasma: 24 uur

Nadere informatie

Voriconazol en ritmestoornissen

Voriconazol en ritmestoornissen Voriconazol en ritmestoornissen MDO bespreking 29-10-2014 Michelle Oude Alink Casus Man 68 jaar oud Voorgeschiedenis 2014, juni: myocardinfarct wv DES-stent Sinds september verdenking pneumonie, aanvankelijk

Nadere informatie

ANTIDEPRESSIVA PATIËNTENINFORMATIE ALGEMENE INFORMATIE OVER GEBRUIK EFFECTEN EN BIJWERKINGEN VAN ANTIDEPRESSIVA

ANTIDEPRESSIVA PATIËNTENINFORMATIE ALGEMENE INFORMATIE OVER GEBRUIK EFFECTEN EN BIJWERKINGEN VAN ANTIDEPRESSIVA ANTIDEPRESSIVA PATIËNTENINFORMATIE ALGEMENE INFORMATIE OVER GEBRUIK EFFECTEN EN BIJWERKINGEN VAN ANTIDEPRESSIVA 1. Wat zijn antidepressiva? Antidepressiva zijn medicijnen die veel gebruikt worden om depressies

Nadere informatie

Reikwijdte Bestemd voor interne (NWZ specialisten) en externe aanvragers

Reikwijdte Bestemd voor interne (NWZ specialisten) en externe aanvragers Doel Aanwijzingen voor het aanvragen van bloed- en urinespie bepalingen van geneesmiddelen in geval van therapeutic drug monitoring (reguliere controle) of toxicologie. Reikwijdte Bestemd voor interne

Nadere informatie

Dinsdag (om de week) met glas vermijden; afnemen in kunststof buis. Uitslag in µg/l. Amfetamines 1 ml urine Screening.

Dinsdag (om de week) met glas vermijden; afnemen in kunststof buis. Uitslag in µg/l. Amfetamines 1 ml urine Screening. In onderstaande tabel worden de volgende gegevens weergegeven: Naam: naam van de bepaling Monster: hoeveelheid en soort monster dat nodig is voor het uitvoeren van de bepaling Afname: informatie over het

Nadere informatie

8 e Post O.N.S. Meeting. Unraveling the mystery of the CYP450 pathway. Sophie Bunskoek, Verpleegkundig specialist, Medische oncologie, UMCG

8 e Post O.N.S. Meeting. Unraveling the mystery of the CYP450 pathway. Sophie Bunskoek, Verpleegkundig specialist, Medische oncologie, UMCG 8 e Post O.N.S. Meeting Unraveling the mystery of the CYP450 pathway Sophie Bunskoek, Verpleegkundig specialist, Medische oncologie, UMCG Wie heeft veel te maken met cytochroom P450 (CYP450) enzymen bij

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING en clonazepam Geldt voor: doelgroepen: volwassenen, kinderen, neonaten Indicatiegebied: Monstermateriaal: Afnametijdstip: : adjuvant therapie bij epileptische aanvallen; pathologische angst en spanningstoestanden

Nadere informatie

Eén omhulde tablet bevat 10 mg of 25 mg clomipraminehydrochloride.

Eén omhulde tablet bevat 10 mg of 25 mg clomipraminehydrochloride. 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Anafranil 10 mg, omhulde tabletten Anafranil 25 mg, omhulde tabletten Anafranil Retard 75 mg, tabletten met gereguleerde afgifte 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

Nadere informatie

Kanker en depressie. Symposium Psychosociale oncologie Sterkte met je tumor 13 april 2017 Marijn Tijssen, psychiater MUMC+

Kanker en depressie. Symposium Psychosociale oncologie Sterkte met je tumor 13 april 2017 Marijn Tijssen, psychiater MUMC+ Kanker en depressie Symposium Psychosociale oncologie Sterkte met je tumor 13 april 2017 Marijn Tijssen, psychiater MUMC+ Disclosure belangen (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

Het nut van bepaling van bloedspiegels van antidepressiva in de klinische praktijk

Het nut van bepaling van bloedspiegels van antidepressiva in de klinische praktijk Het nut van bepaling van bloedspiegels van antidepressiva in de klinische praktijk door P. Moleman, J.A. Bruijn en J.H.M. Tulen Gepubliceerd in 1996, no. 1 Samenvatting Bij de discussie of bepaling van

Nadere informatie

Workshop Medicijnen, werkt t of werk t.. tegen? Els Coyajee-Geselschap apotheker

Workshop Medicijnen, werkt t of werk t.. tegen? Els Coyajee-Geselschap apotheker Workshop Medicijnen, werkt t of werk t.. tegen? Els Coyajee-Geselschap apotheker Inhoud workshop Inventarisatie vragen Waar of niet waar Medicatie en hun bijwerkingen Pijnbestrijding Antidepressiva Benzodiazepinen

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie. P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology

De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie. P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology Relaties met een farmaceutisch bedrijf of sponsor Geen 3 Casus: 39-jarige man,

Nadere informatie

Eldepryl Part IB2: Patiëntenbijsluiter

Eldepryl Part IB2: Patiëntenbijsluiter tabletten page 1 of 6 Uw arts heeft u Eldepryl tabletten voorgeschreven. Dit is een middel dat gebruikt wordt bij de ziekte van Parkinson. In deze bijsluitertekst vindt u informatie over het gebruik van

Nadere informatie

in gesprek over: Medicijnen tegen depressies

in gesprek over: Medicijnen tegen depressies in gesprek over: Medicijnen tegen depressies Colofon Auteur: P.F. Bouvy Redactie: W. Smith-van Rietschoten (eindredacteur) J.L.M. van der Beek E.A.M. Knoppert-van der Klein R.B. Laport C.R. van Meer E.

Nadere informatie

MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum : 16 april 2014 1.3.1 : Productinformatie Bladzijde : 1

MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum : 16 april 2014 1.3.1 : Productinformatie Bladzijde : 1 1.3.1 : Productinformatie Bladzijde : 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Moclobemide 150 mg Teva,. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Moclobemide 150 mg Teva bevat 150 mg moclobemide per filmomhulde

Nadere informatie

in gesprek over: Medicijnen tegen depressies

in gesprek over: Medicijnen tegen depressies in gesprek over: Medicijnen tegen depressies Colofon Auteur: P.F. Bouvy Redactie: E.A.M. Knoppert-van der Klein (eindredacteur) E. van Meekeren A.W.M.M. Stevens M.A.V. van Verschuer Publicatie: Nederlandse

Nadere informatie

Slecht slapen of juist overmatig veel. Geen trek in eten meer hebben of juist extra veel eten, waardoor je afvalt of juist aankomt in gewicht.

Slecht slapen of juist overmatig veel. Geen trek in eten meer hebben of juist extra veel eten, waardoor je afvalt of juist aankomt in gewicht. bipolaire stoornissen bipolaire stoornissen 1/6 Antidepressiva worden veel gebruikt in Nederland. De mensen die deze middelen gebruiken, hebben vragen die ze graag aan jou als deskundige willen stellen,

Nadere informatie

Psychofarmaca: het kiezen van juiste middel

Psychofarmaca: het kiezen van juiste middel Home no. 3 Juni 2017 Eerdere edities Verenso.nl Psychofarmaca: het kiezen van juiste middel Werkingsmechanismen en digitale keuzehulpen Jochem Gregoor jochemgregoor@gmail.com Antipsychotica en antidepressiva

Nadere informatie

Informatie over de antidepressiva-test. Advies op maat over medicijnen tegen depressie, psychose of angststoornis

Informatie over de antidepressiva-test. Advies op maat over medicijnen tegen depressie, psychose of angststoornis Informatie over de antidepressiva-test Advies op maat over medicijnen tegen depressie, psychose of angststoornis www.antidepressiva-test.nl M e d i c a t i e l a b Met deze folder willen wij u informeren

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. VICKS Vapotabs antitussif met Honing 7,33 mg zuigtabletten dextromethorfan

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. VICKS Vapotabs antitussif met Honing 7,33 mg zuigtabletten dextromethorfan BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS VICKS Vapotabs antitussif met Honing 7,33 mg zuigtabletten dextromethorfan Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie Dit geneesmiddel

Nadere informatie

Clozapine en selectieve serotonineheropnameremmers: risico s op toxiciteit

Clozapine en selectieve serotonineheropnameremmers: risico s op toxiciteit gevalsbeschrijving Clozapine en selectieve serotonineheropnameremmers: risico s op toxiciteit p.j.s. michielsen, m.m. thunnissen, b. van den bossche samenvatting Een 25-jarige vrouw die bekend is met een

Nadere informatie

Fluvoxamine Sandoz 100 mg filmomhulde tabletten

Fluvoxamine Sandoz 100 mg filmomhulde tabletten SKP 1/8 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Fluvoxamine Sandoz 100 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Actief bestanddeel: fluvoxaminemaleaat. Elke filmomhulde tablet van Fluvoxamine

Nadere informatie

Bewaking op bijwerkingen in de (ziekenhuis)apotheek. Jean Conemans

Bewaking op bijwerkingen in de (ziekenhuis)apotheek. Jean Conemans Bewaking op bijwerkingen in de (ziekenhuis)apotheek Jean Conemans Nierfunctie Farmacogenetica Interacties Spiegelbepalingen Klinische chemie Clinical rules Medicatieveiligheid Meldmodule LAREB Aspecten

Nadere informatie

, v26; FK Achtergrondinformatie Bipolaire Stoornis

, v26; FK Achtergrondinformatie Bipolaire Stoornis 2015041635, v26; FK Achtergrondinformatie Bipolaire Stoornis 5 Consultatiedocument Farmacotherapeutisch Kompas voor registratiehouders Graag reactie voor 30 november 2017 van de registratiehouders die

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie. P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology

De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie. P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology Relaties met een farmaceutisch bedrijf of sponsor Geen Antidepressivum, antipsychoticum

Nadere informatie

INLEIDING IN DE PSYCHOFARMACOLOGIE. Eerstejaars referaat Leonie van der Meer Mohr

INLEIDING IN DE PSYCHOFARMACOLOGIE. Eerstejaars referaat Leonie van der Meer Mohr INLEIDING IN DE PSYCHOFARMACOLOGIE Eerstejaars referaat Leonie van der Meer Mohr CASUS 46-jarige vrouw met een depressieve stoornis. 6 weken geleden switch van venlafaxine naar nortrilen gestart, i.v.m.

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Clomicalm 5 mg tabletten voor honden Clomicalm 20 mg tabletten voor honden Clomicalm 80 mg tabletten voor honden 2. KWALITATIEVE

Nadere informatie

Antidepressiva en Zwangerschap: een kwetsbare combinatie

Antidepressiva en Zwangerschap: een kwetsbare combinatie Antidepressiva en Zwangerschap: een kwetsbare combinatie Prof.dr. Gerard Visser Prof.dr. Fred Schobben Prof.dr. Jan Buitelaar Prof.dr. Toine Egberts Dr. Edu Mulder Dr. Huib Burger Dr. M. Smidt Dr. Tessa

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers - Commissie Analyse & Toxicologie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers - Commissie Analyse & Toxicologie TACROLIMUS Geldt voor: Monstermateriaal: Afnametijdstip: Patiënten met een nier-, lever-, of harttransplantatie Volbloed, 4 ml in EDTA-buis Meerder mogelijkheden: 12 uur na laatste inname van tacrolimus,

Nadere informatie

Apotheek Haagse Ziekenhuizen. SPC Individuele Bereidingen. Aripiprazol 1 mg, capsule

Apotheek Haagse Ziekenhuizen. SPC Individuele Bereidingen. Aripiprazol 1 mg, capsule 1. Naam van het geneesmiddel Aripiprazol 1,5 mg, capsule Aripiprazol 2 mg, capsule Aripiprazol 2,5 mg, capsule Aripiprazol 3 mg, capsule Aripiprazol 4 mg, capsule Aripiprazol 6 mg, capsule Aripiprazol

Nadere informatie

Antidepressiva. Voorlichting voor cliënt en hulpverlener Jan van Ingen Schenau Psychopraxis jaargang 10, nummer 3 (juni 2008) p.

Antidepressiva. Voorlichting voor cliënt en hulpverlener Jan van Ingen Schenau Psychopraxis jaargang 10, nummer 3 (juni 2008) p. Voorlichting Antidepressiva Voorlichting voor cliënt en hulpverlener Jan van Ingen Schenau Psychopraxis jaargang 10, nummer 3 (juni 2008) p. 120-125 Inhoud Neurotransmitters Soorten antidepressiva Wanneer

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. BALSOCLASE DEXTROMETHORPHAN 15 mg/5 ml, drank zonder suiker. DEXTROMETHORFANHYDROBROMIDE.0.

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. BALSOCLASE DEXTROMETHORPHAN 15 mg/5 ml, drank zonder suiker. DEXTROMETHORFANHYDROBROMIDE.0. 1 NAAM VAN HET GENEESMIDDEL BALSOCLASE DEXTROMETHORPHAN 15 mg/5 ml, drank zonder suiker 2 KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING DEXTROMETHORFANHYDROBROMIDE.0.3000g per 100 ml Hulpstof(fen) met bekend

Nadere informatie

Interactiemeldingen: wegklikken of niet? Kees Kramers, internist, Klinisch Farmacoloog UMC St. Radboud Afd. Farmacologie-Toxicologie.

Interactiemeldingen: wegklikken of niet? Kees Kramers, internist, Klinisch Farmacoloog UMC St. Radboud Afd. Farmacologie-Toxicologie. Interactiemeldingen: wegklikken of niet? Kees Kramers, internist, Klinisch Farmacoloog UMC St. Radboud Afd. Farmacologie-Toxicologie. Interacties Kinetisch of Dynamisch Interacties Kinetisch Absorptie

Nadere informatie

EPILEPSIE EN THERAPEUTIC DRUG MONITORING. A.CP. Mathot. In de meeste laboratoria van ziekenhuisapotheken. hebben of in een diepe slaap geraken.

EPILEPSIE EN THERAPEUTIC DRUG MONITORING. A.CP. Mathot. In de meeste laboratoria van ziekenhuisapotheken. hebben of in een diepe slaap geraken. EPILEPSIE EN THERAPEUTIC DRUG MONITORING A.CP. Mathot In de meeste laboratoria van ziekenhuisapotheken zullen bloedspiegels van antiepileptica bepaald worden. De redenen om bloedspiegels van anti-epileptica

Nadere informatie

Moleman hoofdstuk 6 Psychofarmaca bij kinderen en jeugdigen.

Moleman hoofdstuk 6 Psychofarmaca bij kinderen en jeugdigen. Moleman hoofdstuk 6 Psychofarmaca bij kinderen en jeugdigen. De psychofarmaca die bij kinderen (zes tot twaalf jaar) en jeugdigen (twaalf en ouder) worden gebruikt zijn over het algemeen afkomstig uit

Nadere informatie

Risico-minimalisatiemateriaal betreffende Tasigna (nilotinib) voor voorschrijvers en apothekers

Risico-minimalisatiemateriaal betreffende Tasigna (nilotinib) voor voorschrijvers en apothekers Risico-minimalisatiemateriaal betreffende Tasigna (nilotinib) voor voorschrijvers en apothekers Introductie De risico-minimalisatiematerialen voor Tasigna (nilotinib) zijn beoordeeld door het College ter

Nadere informatie

Bijlage II. Wetenschappelijke conclusies

Bijlage II. Wetenschappelijke conclusies Bijlage II Wetenschappelijke conclusies 8 Wetenschappelijke conclusies Amitriptyline is een bekend tricyclisch antidepressivum met een vastgesteld werkingsmechanisme en gebruik(brunton 2011).Amitriptyline

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Venlafaxine Geldt voor: Monstermateriaal: Afnametijdstip: Bewaarcondities: Interpretatie Volwassen patiënten met depressie Serum (stolbuis) en plasma (heparine of EDTA buis) dalspiegel in plasma: 24 uur

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Paracetamol Mylan 1 g, tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Per tablet 1000 mg paracetamol Voor een volledige lijst

Nadere informatie

Voorbij het protocol..

Voorbij het protocol.. Voorbij het protocol.. Behandelen van een depressie die niet opknapt. Hans Warning, verpleegkundig specialist GGZ 2 Eigenlijk eerst Psycho educatie Bibliotherapie Hardlopen / activeren Probleem Oplossende

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. ACATAR 15 mg/5 ml ; 50 mg/5 ml SIROOP Dextromethorfaan broomhydraat - Guaifenesine

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. ACATAR 15 mg/5 ml ; 50 mg/5 ml SIROOP Dextromethorfaan broomhydraat - Guaifenesine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT ACATAR 15 mg/5 ml ; 50 mg/5 ml SIROOP Dextromethorfaan broomhydraat - Guaifenesine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat

Nadere informatie

Biotransformatie en toxiciteit van

Biotransformatie en toxiciteit van Biotransformatie en toxiciteit van paracetamol 062 1 Biotransformatie en toxiciteit van paracetamol Inleiding Paracetamol is het farmacologisch actieve bestanddeel van een groot aantal vrij en op recept

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting Bij patiënten die met antikanker geneesmiddelen worden behandeld wordt een grote interindividuele variabiliteit gezien in de antitumor werking en de bijwerkingen. Naast klinische

Nadere informatie

Summary of Product Characteristics

Summary of Product Characteristics 1.3.1.1 Summary of Product Characteristics 1.3.1.1-1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Loratadine Mdq 10 mg, tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke tablet bevat 10 mg loratadine. Voor

Nadere informatie

Kruidvat Paracetamol 120, 240, 500 en 1000 mg, zetpillen bevatten als werkzaam bestanddeel per zetpil 120, 240, 500 resp. 1000 mg paracetamol.

Kruidvat Paracetamol 120, 240, 500 en 1000 mg, zetpillen bevatten als werkzaam bestanddeel per zetpil 120, 240, 500 resp. 1000 mg paracetamol. 1.3.1.1 SmPC Page 1 of 5 1.3.1.1 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS Samenvatting van de productkenmerken 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Kruidvat Paracetamol 120 mg, zetpillen. Kruidvat Paracetamol 240 mg,

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL SAROTEX RETARD 25 mg, capsules met gereguleerde afgifte SAROTEX RETARD 50 mg, capsules met gereguleerde afgifte 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Aurorix 150, tabletten 150 mg Aurorix 300, tabletten 300 mg 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Aurorix 150: tabletten met 150

Nadere informatie

1. Wat is Zofran-Zydis en waarvoor wordt dit middel ingenomen?

1. Wat is Zofran-Zydis en waarvoor wordt dit middel ingenomen? Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Zofran-Zydis 8 mg lyofilisaat voor oraal gebruik Ondansetron Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Portrait SmPC nortriptyline Nortrilen tablets 10 25 50 mg SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

Portrait SmPC nortriptyline Nortrilen tablets 10 25 50 mg SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN Portrait SmPC nortriptyline Nortrilen tablets 10 25 50 mg SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL: Nortrilen 10 mg, filmomhulde tabletten Nortrilen 25 mg, filmomhulde tabletten

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Olanzapine Indicatiegebied: Monstermateriaal: Afnametijdstip: Bewaarcondities: Interpretatie: Volwassenen en kinderen vanaf 12 jaar. Stolbloed, bepaling in serum. Olanzapine is niet erg stabiel in serum

Nadere informatie

middel erger dan de kwaal...

middel erger dan de kwaal... Deprimerende werking van een antidepressivum: middel erger dan de kwaal... Geneesmiddelen hebben als doel klachten te verlichten en ziektes te behandelen. Niet iedereen reageert hetzelfde op de voorgeschreven

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Levetiracetam Geldt voor: doelgroepen: volwassenen en kinderen vanaf 1maand. Indicatiegebied: Epilepsie Monstermateriaal: Bepaling in serum of plasma [1] Afnametijdstip: Bewaarcondities: Inzending: Dalspiegel

Nadere informatie

Tabletten. Bijna witte, ronde, platte tabletten met afgeronde kanten en een breukstreep aan één zijde.

Tabletten. Bijna witte, ronde, platte tabletten met afgeronde kanten en een breukstreep aan één zijde. 1.3.1 Samenvatting van de Productkenmerken Rev.nr. 1703 Pag. 1 van 5 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Paracetamol Sanias 500 mg, tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Per tablet 500 mg paracetamol.

Nadere informatie

Medicatie, diabetes en verminderde nierfunctie. Lieke Mitrov-Winkelmolen Ziekenhuisapotheker

Medicatie, diabetes en verminderde nierfunctie. Lieke Mitrov-Winkelmolen Ziekenhuisapotheker Medicatie, diabetes en verminderde nierfunctie Lieke Mitrov-Winkelmolen Ziekenhuisapotheker Diabetes medicatie en verminderde nierfunctie Kort overzicht Verminderde nierfunctie Metabolisme/eliminatie van

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Visine 0,5 mg/ml oogdruppels, oplossing Tetryzolinehydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Visine 0,5 mg/ml oogdruppels, oplossing Tetryzolinehydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Visine 0,5 mg/ml oogdruppels, oplossing Tetryzolinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Tracydal 20 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Eén tablet bevat 20 mg tranylcypromine in de vorm

Nadere informatie

Doen bij Depressie. Module 3 Fase 4 - Behandelen. Medicamenteuze behandeling van depressie bij cliënten van verpleeghuizen.

Doen bij Depressie. Module 3 Fase 4 - Behandelen. Medicamenteuze behandeling van depressie bij cliënten van verpleeghuizen. Doen bij Depressie Module 3 Fase 4 - Behandelen Module 3 Medicamenteuze behandeling Bijlage 8 Medicamenteuze behandeling van depressie bij cliënten van verpleeghuizen Protocol gebaseerd op het Addendum

Nadere informatie

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Blz.1 van 9 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Iedere filmomhulde tablet bevat 45 mg mirtazapine Voor de hulpstoffen, zie 6.1. 3. FARMACEUTISCHE VORM Filmomhulde

Nadere informatie

Symptomatische behandeling van allergische rhinitis en conjunctivitis en van allergische huidaandoeningen

Symptomatische behandeling van allergische rhinitis en conjunctivitis en van allergische huidaandoeningen 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Triludan 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzaam bestanddeel: 1 tablet bevat 60 mg terfenadine Voor niet werkzame bestanddelen zie rubriek Lijst van hulpstoffen.

Nadere informatie

Samenvatting van de productkenmerken. 1.NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Dextromethorfan Qualiphar, 1mg/ml, siroop

Samenvatting van de productkenmerken. 1.NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Dextromethorfan Qualiphar, 1mg/ml, siroop 1.NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Dextromethorfan Qualiphar, 1mg/ml, siroop 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING 1 ml siroop bevat 1mg dextromethorfan hydrobromide. Hulpstoffen met een bekend effect:

Nadere informatie

Psychofarmacologie bij kinderen en jongeren voor niet-kinder- & jeugdpsychiaters: Is dit wel een goed idee? Dr. Daniel Neves Ramos ZNA UKJA

Psychofarmacologie bij kinderen en jongeren voor niet-kinder- & jeugdpsychiaters: Is dit wel een goed idee? Dr. Daniel Neves Ramos ZNA UKJA Psychofarmacologie bij kinderen en jongeren voor niet-kinder- & jeugdpsychiaters: Is dit wel een goed idee? Dr. Daniel Neves Ramos ZNA UKJA Casus 4 Op de wachtpost komt een oproep binnen van wanhopige

Nadere informatie

Elke witte langwerpige tablet met breukgleuf bevat 100 mg trazodonhydrochloride.

Elke witte langwerpige tablet met breukgleuf bevat 100 mg trazodonhydrochloride. 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Trazolan, tabletten 100 mg 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke witte langwerpige tablet met breukgleuf bevat 100 mg trazodonhydrochloride. Hulpstof met bekend

Nadere informatie