Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Stadslandbouw

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Stadslandbouw"

Transcriptie

1 Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Stadslandbouw Programma / Programmanummer Klimaat & Energie / 1022 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting Als een maatschappelijk thema een vlucht neemt, dienen we ons daar als gemeente toe te verhouden. Stadslandbouw is zo n thema dat op dit moment om aandacht vraagt. We zien initiatieven in en om Nijmegen spontaan ontstaan, zowel gevestigde organisaties als bewoners zien er kansen in om iets voor de stad te doen. Daarnaast is het ook een thema dat raakt aan een groter verhaal; de schaalvergroting van onze voedselvoorziening, de afhankelijkheid daarmee van fossiele brandstoffen en de risico s die dat mogelijk met zich mee brengt in de toekomst. Oplossingen dienen zich aan in de vorm van technologische ontwikkelingen. Daarnaast is er ook een hang naar de vereenvoudiging, het dichter bij elkaar brengen van producent en consument en het meer zelfvoorzienend worden. Directie/afdeling, ambtenaar, telefoonnr. ML10, Veroniek Bezemer, 2780 Datum ambtelijk voorstel 8 april 2013 Registratienummer Ter besluitvorming door het college 1. De discussienotitie Nijmegen een stad om op te eten vast te stellen. 2. De brief aan de raad over de uitnodiging voor een discussie over stadslandbouw vast te stellen. Paraaf akkoord Datum Leidinggevende K. Donné, ML10 Programmamanager M. Hustinx Programmadirecteur J. Sprangers Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad Besluit B&W d.d. 16 april 2013 nummer: 3.9 Conform advies Aanhouden Anders, nl. Bestuursagenda Paraaf akkoord Datum Gemeentesecretaris Portefeuillehouder Collegevoorstel discussienotitie stadslandbouw docx

2 Collegevoorstel 1 Probleemstelling Vanuit de samenleving zijn al verschillende initiatieven ontstaan rond het thema stadslandbouw. Er zijn zowel kleine buurtmoestuinen als grotere projecten rondom streekproducten gerealiseerd. Als gemeente krijgen we vragen en verzoeken uit de samenleving over dit thema maar we hebben nog niet onze eigen rol daarin geformuleerd. 2 Juridische aspecten Niet aan de orde 3 Doelstelling Stadslandbouw positief tegemoet treden en als gemeentelijke overheid een faciliterende rol daarin spelen. 4 Argumenten Het telen van stadsgroente en streekproducten sluit aan op verschillende van onze ambities. We omarmen bewonersinitiatieven gericht op de buurt via wijkmanagement, we stimuleren gezond voedsel en meer bewegen via het gezondheidsbeleid, duurzaamheid is een speerpunt in ons beleid, we bevorderen educatie en zijn als organisatie actief op het gebied van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Door de bezuinigingen en ons streven om initiatieven uit de stad meer ruimte te geven is het logisch om als overheid geen initiërende of financierende maar een faciliterende rol op ons te nemen. We verstaan daaronder dat we het thema stadslandbouw omarmen, dat we met bewoners en organisaties meedenken met hun ideeën en initiatieven en dat we die zoveel mogelijk ruimte geven. Praktisch gezien betekent dit vooral vergunningen en toestemming eenvoudig verlenen en ruimtelijk mogelijkheden bieden. 5 Klimaat Stadslandbouw, zowel door bewoners als de streekproducten van ondernemers, zorgt ervoor dat voedsel een kleinere afstand aflegt tussen producent en consument. Hiermee vermindert de CO 2 uitstoot wat gunstig is voor het klimaat. Bovendien zorgt de teelt van groenten voor een extra oppervlakte onbebouwde oppervlakte wat goed is voor de infiltratie van hemelwater en vermindering van de opwarming van de stad. 6 Financiën Als we als gemeente een faciliterende rol op ons nemen, zijn er nauwelijks extra kosten mee gemoeid omdat de werkzaamheden passen in de gangbare werkzaamheden, bijvoorbeeld vergunningverlening en beleidsontwikkeling. 7 Communicatie Intern is de discussienotitie afgestemd met de betrokken programmamanagers en wethouders. Na vaststelling zal de notitie besproken worden met de raad. 8 Uitvoering en evaluatie Na vaststellen van de notitie volgt er een discussie met de raad. De verdere uitvoering zal afhangen van de uitkomsten van die discussie. 9 Risico Geen risico s Bijlage(n): Brief aan de raad Discussienotitie stadslandbouw

3 Milieu Klimaat & Groen & Wonen Aan de Gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat PP Nijmegen Telefoon Telefax (024) Postbus HG Nijmegen Datum 16 april 2013 Ons kenmerk ML10/ Contactpersoon Veroniek Bezemer Onderwerp Uitnodiging voor discussie over stadslandbouw Datum uw brief Doorkiesnummer (024) Geachte leden van de raad, Stadslandbouw is een thema dat op dit moment om aandacht vraagt. We zien initiatieven in en om Nijmegen spontaan ontstaan, zowel gevestigde organisaties als bewoners zien er kansen in om iets voor de stad te doen. Daarnaast is het ook een thema dat raakt aan een groter verhaal; de schaalvergroting van onze voedselvoorziening, de afhankelijkheid daarmee van fossiele brandstoffen en de risico s die dat mogelijk met zich mee brengt in de toekomst. Oplossingen dienen zich aan in de vorm van technologische ontwikkelingen. Daarnaast is er ook een hang naar de vereenvoudiging, het dichter bij elkaar brengen van producent en consument en het meer zelfvoorzienend worden. Als gemeentelijke organisatie vinden we het belangrijk om onze rol te bepalen in dit thema. Daarover gaan we graag met u in discussie. Daarom sturen wij u bijgevoegde discussienotitie ter bespreking in een van de volgende raadskamers. Hoogachtend, College van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen, De Burgemeester, De Gemeentesecretaris, drs. H.M.F. Bruls drs. B. van der Ploeg Aantal Bijlagen: Discussienotitie stadslandbouw Raadsbrief stadslandbouw docx

4 Nijmegen, een stad om op te eten Discussienotitie stadslandbouw Gemeente Nijmegen Afdeling Milieu Bureau Klimaat & Groen April 2013

5 2

6 Inhoud 1 Inleiding Inhoudelijke achtergronden Voedsel in het Nijmeegse beleid Wat groeit er al in Nijmegen? Bestaande initiatieven door en met bewoners Bestaande initiatieven van organisaties en commercieel De rol van de gemeente

7 4

8 1 Inleiding In Nijmegen is het thema stadslandbouw aan het groeien; we zien verschillende initiatieven in en om Nijmegen spontaan ontstaan. Zowel organisaties en bedrijven als bewoners zien er kansen in om iets in en/of voor de stad te doen. Vanuit die verschillende hoeken worden we als gemeente in toenemende mate bevraagd en daarom willen we onze rol hierin bepalen. Daarnaast is het ook een thema dat raakt aan een groter verhaal; de schaalvergroting van onze voedselvoorziening, de afhankelijkheid daarmee van fossiele brandstoffen en de risico s die dat mogelijk met zich mee brengt in de toekomst. Oplossingen worden gezocht in de vorm van technologische ontwikkelingen, het intensiveren van teelten en het meer loslaten van het grondgebonden karakter van landbouw. Parallel is er met name vanuit burgers ook een hang naar kleinschaligheid, het dichter bij elkaar brengen van producent en consument en het meer zelfvoorzienend worden. Kwaliteit en authenticiteit zijn centraal komen te staan; consumenten willen om allerlei redenen weten waar het voedsel vandaan komt, hoe het wordt gemaakt en wat erin zit. Weet wat je eet is het motto. Het begrip stadslandbouw Stadslandbouw maakt als geheel onderdeel uit van het streven naar verduurzaming. Daarom wordt gebruik van duurzame productiemethoden vaak als een basisvoorwaarde gezien om een vorm van landbouw aan te merken als stadslandbouw. Denk aan het hier en nu principe : producten dienen in de regio en seizoensgebonden te zijn. Stadslandbouw probeert ook de scheiding tussen voedselproducent en consument te verminderen. Zowel de productie van voedsel binnen de stad als in de regio rondom de stad ten behoeve van de consumptie in de stad valt dan onder het begrip stadslandbouw. Deze productie kan zowel commercieel als niet-commercieel (hobby) zijn. Tot slot heeft stadslandbouw ook een sociaal maatschappelijke dimensie; in het hele proces doen zich kansen voor om consumenten te betrekken bij de productie van voedsel. Samen aan de slag in een buurtmoestuin zorgt voor sociale samenhang in de wijken en schooltuintjes zorgen ervoor dat kinderen weer weten waar het voedel vandaan komt. Door een brede definitie te hanteren vallen dus ook stadstuintjes of balkontuintjes onder stadslandbouw. Wij hanteren de brede definitie; dwz alle duurzaam, regionaal en stedelijk geproduceerd voedsel bedoeld voor de stedelijke consument inclusief de projecten die een sociaal-maatschappelijke dimensie hebben. Doel van deze notitie In deze notitie streven we niet naar het oplossen van de grotere problemen van voedselvoorziening. Wel willen we op de Nijmeegse schaal met deze notitie het gesprek aangaan met de raad over het thema stadslandbouw en een voorstel doen voor de rol die we als gemeente het beste kunnen spelen in deze ontwikkeling. Want via verschillende beleidsvelden en verantwoordelijkheden hebben we te maken met dit thema. 5

9 2 Inhoudelijke achtergronden Ruimte Nederland is een dichtbevolkt land. Door stedelijke druk en natuurontwikkeling verdwijnt er steeds meer landbouwgrond.toch bestaat het merendeel van het grondgebruik in Nederland nog uit landbouwgronden. Onderstaande figuur laat de afname van het areeal landbouwgrond in Nederland tussen 1890 en 2010 zien. Op dit moment wordt de meeste van onze landbouwgrond gebruikt voor export van land- en tuinbouwproducten, waaronder ook veel dierlijke producten, variërend van levend vee tot melk. Bron: MUST Urbanism 2004, bewerking RPB. In de huidige situatie wordt het ruimtebeslag voor onze voedselproductie voor een groot deel bepaald door de import van plantaardig diervoedsel. Hierdoor is de voedsel-footprint per Nederlander 1,2 ha en dat terwijl er per wereldburger gemiddeld slechts 0,2 ha landbouwgrond beschikbaar is. Indien we zouden kiezen voor een meer plantaardig dieet dan kan onze footprint een stuk kleiner zijn. Tussen 2000 en 2011 is het aantal landbouwbedrijven met 28 procent gedaald, van tot De oppervlakte grond die alle boerderijen in gebruik hebben, is in elf jaar met 6 procent afgenomen, van 1,975 miljoen hectare tot 1,858 miljoen hectare. De oppervlakte grond van een doorsnee bedrijf steeg, dankzij schaalvergroting, met 30 procent van 20 tot 26 hectare. Ongeveer 44 procent van de totale cultuurgrond is in gebruik bij de melkveehouderij en een kwart bij de akkerbouwers. In ons land worden permanent 130 miljoen dieren gehouden en jaarlijks bijna een half miljard geslacht. Tweederde van het vlees en zuivel gaat naar het buitenland. Om deze intensieve veeteelt mogelijk te maken, importeren wij grote hoeveelheden mengvoeders (krachtvoer). Hiervoor wordt in het buitenland ca. 5 miljoen ha landbouwgrond gebruikt. Bij de omzetting van dit plantaardig voedsel in dierlijke eiwitten gaat ongeveer 2/3 van de calorieën verloren. Die blijven hier achter in de vorm van mest. Dat is de reden waarom Nederland een mestoverschot heeft. In Gelderland is momenteel ongeveer 60% van het oppervlak land- en tuinbouwgrond. In een straal van 50 kilometer rond Nijmegen is ongeveer ha landbouwgrond beschikbaar. In dit gebied wonen ongeveer 1 miljoen mensen. Per persoon is er in deze regio dus een halve hectare landbouwgrond beschikbaar. Dat is in principe voldoende om in de eigen behoefte te voorzien. Multifunctionele boerderijen die voor de eigen regio produceren, leveren een bijdrage aan deze transitie. In combinatie met een boerderijwinkel, theetuin of Bed and Breakfast, zorgen deze 6

10 boerderijen daarbij tegelijkertijd voor een aantrekkelijker platteland voor stedelingen en toeristen en daarmee voor betere verbindingen tussen stad en het groene ommeland. Dat effect kan versterkt worden door het agrarisch cultuurlandschap verder te versterken (met heggen, houtwallen, slootjes etc). Zodat dit aantrekkelijker gebied wordt voor de stedelijke recreant: recreëren en consumeren bij de boer in een kleinschalig agrarisch cultuurlandschap rondom de stad. Economie Nederland is op het gebied van voedsel een grote speler op de wereldmarkt. Na de VS en Frankrijk is Nederland het derde uitvoerland op het gebied van voedsel- en landbouwproducten. Daarnaast importeren wij veel van het voedsel dat wij zelf consumeren en leggen producten vele kilometers af voor dat zij op ons bord belanden. Door het Duitse Wuppertal Instituut is berekend dat voor een potje aardbeienyoghurt dat in de supermarkt ligt, maar liefst transportkilometers moeten worden gemaakt. Een blik tomaten met gehaktballetjes schijnt op die manier maar liefst kilometer nodig te hebben. Ook het recente schandaal rondom paardenvlees toont aan dat de afstand tussen de bron van het voedsel en het bord van de consument lang en schimmig is geworden. Prijsindex voedsel en energie: voedselprijzen lopen precies in de pas met de olieprijs. Ons mondiale systeem van voedselvoorziening bestaat bij de gratie van goedkope olie. Hierdoor zijn wij kwetsbaar. Daar waar het produceren van 1 calorie aan voedsel in de jaren vijftig van de vorige eeuw nog slechts een halve calorie aan energie kostte, kost het produceren van 1 calorie voedsel nu maar liefst 10 caloriën aan fossiele brandstof. Ons mondiale voedselsysteem is tegenwoordig volledig afhankelijk van een wereldomspannend vervoerssysteem. Wanneer olieprijzen stijgen, leidt dat dus direct tot stijging van de voedselprijzen. In 2008 leidden stakingen van transporteurs (die staakten vanwege de hoge dieselprijzen) in Frankrijk en Groot-Brittanië zelfs tot lege supermarkten. Dat kan al snel gebeuren omdat supermarkten tegenwoordig gemiddeld nog maar voor drie dagen voedsel in voorraad hebben. Een regionale voedselvoorziening draagt bij aan een robuuster voedselsysteem, omdat dit veel minder afhankelijk is van tussenhandel en transport van producten over grote afstanden. We geven allen dagelijks geld uit aan voedsel. Hoe meer daarvan in de regio wordt gespendeerd, hoe beter dat is voor de regionale economische ontwikkeling. Streekproducten kunnen in deze regio naar schatting potentieel een waarde van 130 miljoen per jaar vertegenwoordigen. Een omschakeling van productie voor de wereldmarkt naar regionale productie vergt, gezien de gevestigde economische belangen, een zeer forse transitie. Wanneer, door stijgende olieprijzen, 7

11 het huidige mondiale voedselsysteem minder rendabel wordt, zal er meer ruimte ontstaan voor regionale voedselproductie. Op dit moment is het marktaandeel van streekproducten, op het totaal nog slechts een niche en maakt naar schatting nog niet één procent uit uit van de totale voedselproductie. Tegelijk liggen er flinke kansen om te groeien: er komt in Nederland meer vraag naar duurzame en gezonde producten. Uit de Voedselbalans 2011 (WUR/FSIN) blijkt dat maar liefst 40% van de volwassen Nederlanders een meer duurzaam dieet wil. Een manier om het marktaandeel van streekproducten te doen toenemen, is om rond de stad meer vormen van multifunctioneel landgebruik te ontwikkelen waarbij plattelandsondernemers voedselproductie combineren met onderhoud en ontwikkeling van het landschap tegemoetkomend aan de stedelijke vragen. Plattelandsondernemers krijgen zo opnieuw betekenis voor de stad en het landschap en de voedselproductie krijgt nieuwe impulsen. Een aantrekkelijke groene omgeving en een groen en gezond imago, maken een stad ook een aantrekkelijke vestigingsplaats voor burgers en bedrijven. Voedselverspilling In de mondiale voedselketen wordt veel voedsel verspild. Boeren oogsten wereldwijd 3x zoveel calorieën als de behoefte van de totale wereldbevolking. In totaal gaat er hiervan in de hele keten zo n 56% verloren. Een deel van dit verlies is te wijten aan verliezen bij het oogsten van gewassen (zo n 13%). Tijdens de distributie van het voedsel gaat nog eens zo n 17% verloren. Dat is samen dus ruwweg één derde ten gevolge van productie en transport. Door kortere lijnen in de voedselketen kan een deel van deze verliezen worden tegengegaan. De overige 26% gaat verloren aan inzet van landbouwgrond voor diervoer ten behoeve van de veeteelt, die anders ingezet had kunnen worden voor teelt van gewassen voor menselijke consumptie. Vleesconsumptie heeft een veel lager rendement dan consumptie van groenten en fruit. Een groot deel (2/3) van het geteelde diervoer wordt door de dieren omgezet in mest, slechts een klein deel is als proteïnen geschikt voor menselijke consumptie. Een dieet met meer groenten en fruit leidt indirect dus tot minder voedselverspilling, een lagere footprint en meer voedselproductie wereldwijd. Ook bij supermarkten vindt veel verspilling plaats. Producten die over de datum zijn worden niet meer verkocht (ook niet als ze nog goed eetbaar zijn). De voedselbank is een prima particulier 8

12 initiatief om voedsel dat nog gewoon goed is uit te delen. Het ligt voor de hand om dit aan mensen op bijstandsniveau te doen. We mogen de voedselbank best trots neerzetten als een sociaal duurzaamheidsinitiatief gericht op het tegengaan van voedselverpilling in de keten en tegelijkertijd het helpen van mensen die het nodig hebben. Tot slot verspillen consumenten zelf veel voedsel. Van het gekochte eten belandt 10% in de vuilnisbak. Dat is per huishouden bijna 100 kg per jaar eetbaar voedsel (bron: Voedselbalans 2011 WUR). De overheid kan dit tegengaan door voorlichting hierover, al is dit een lastig traject, omdat aan het verspillen van voedsel ook eeuwenoude culturele en sociale patronen ten grondslag liggen. Daar waar bewoners zich meer bewust worden van hun voedsel zullen zij naar verwachting ook minder verspillen. Het stimuleren van streekproducten en stadslandbouw draagt daarmee indirect ook bij aan het tegengaan van voedselverspilling. De St. Maartenskliniek heeft laten zien dat onder andere het serveren van verse streekproducten leidt tot een aanmerkelijke daling van de voedselverspilling, Terwijl eerst verspilling tot 30-40% normaal was is de verspilling nu gedaald tot onder 1 procent. Techniek Er ontstaan ook allerlei technieken om de groeiende populaties in de steden te kunnen blijven voeden. Een vrij nieuwe techniek in de landbouw is de teelt van gewassen in of op gebouwen. Voordeel hiervan is dat er vrijwel geen transport en minder energie nodig is voor koeling. In Brooklyn (New York) is een dergelijk magazijn waarbij stadstelers op het dak een 4000 vierkante meter groot teeltgebied hebben aangelegd. Dat produceert per jaar zeven ton sla, tomaten en kruiden, die op weekmarkten verkocht worden. Dat is genoeg om een zomer lang het verbruik van 200 mensen te dekken. In Nederland zijn er ook al voorbeelden waarbij gewassen in gebouwen worden geteeld. Voorbeelden zijn Amsterdam en Heerlen, waar hiervoor leegstaande panden worden gebruikt. Het voedsel wordt gestapeld geteeld en krijgt zijn licht van LED verlichting. De stroom hiervoor kan worden opgewekt met zonnepanelen op het dak van het gebouw. Voordeel van deze methode is dat op een relatief klein oppervlak veel voedsel geteeld kan worden en dat de transportafstand naar afnemers klein is. Voor de verdere toekomst voorzien futurologen dat deze manier van landbouw wereldwijd de binnensteden gaat veroveren. Agrariërs zullen in de toekomst niet meer hun tractor pakken om het veld op te kunnen, maar eerst de metro en dan de lift, want maïs, aardappels en komkommers zullen binnenkort groeien in flatgebouwen midden in de stad. volgens Dickson Despommier van de Columbia University (NY). Tomaten uit een flatgebouw Bij deze high-tech manier van landbouw kunnen ook enkele kanttekeningen worden geplaatst:: 1. De inzet van grote dakoppervlakken voor teelt van gewassen concurreert met energieopwekking door zonnepanelen op daken. 9

13 2. De inzet van bijvoorbeeld kantoorgebouwen voor landbouw zal zijn sporen nalaten in deze gebouwen. Ze zullen daarna niet meer gemakkelijk weer ingezet kunnen worden als kantoorof woonruimte. Een keuze kan zijn ze permanent in te zetten voor stadlandbouw. 3. High-tech landbouw in gebouwen heeft niet zo n goed imago. Doordat groenten in een afgesloten omgeving onder kunstmatige omstandigheden worden geteeld, beschouwen mensen het als minder puur eten dan wanneer het uit de volle grond komt. Een vergelijking met legbatterijen dringt zich op. Deze vrees is overigens grotendeels onterecht. Onderzoek heeft uitgewezen dat gewassen die op deze manier met LED licht en op substraat geteeld worden beter groeien dan gewassen die aan zonlicht blootgesteld worden. Ook is deze teelt in gebouwen vooralsnog veelal biologisch. Gentechnologie, een andere techniek om een mogelijke bijdrage te kunnen leveren aan de voedselvoorzeining voor een groeiende wereldbevolking wordt door Nijmegen expliciet afgewezen. Dit naar aanleiding van een burgerinitiatief uit 2011 waarna de gemeenteraad op 29 juli 2011 de gemeente Nijmegen Gentechvrij heeft verklaard. De Nijmeegse gentechvrij verklaring heeft vooral een symbolische waarde. Desondanks heeft Nijmegen als eerste gemeente in Europa een bestemmingsplan gentechvrij gemaakt. Het betreft hier het bestemmingsplan voor de Ooysche Schependom waardoor de biologische landbouw in dat deel van de stad wordt beschermd tegen besmetting door genetisch gemanipuleerde gewassen. De Gemeente Nijmegen kent in haar buitengebied nog vier reguliere (vaste) pachtovereenkomsten. Deze landbouwgronden betreffen alleen weilanden. Het gemeentebestuur heeft besloten landbouwgronden, die niet gereserveerd hoeven te worden voor herontwikkeling, te verkopen. Bij het eventueel aangaan van nieuwe reguliere pachtovereenkomsten voor akkerland - hetgeen zich naar verwachting niet zal voordoen - wordt het gentech vrij houden van gewassen als verplichte voorwaarde in de pachtovereenkomst opgenomen. 10

14 3 Voedsel in het Nijmeegse beleid De in het vorige hoofdstuk geschetste ontwikkelingen komen in Njimegen vooral tot uitdrukking in lokale en regionale projecten en initiatieven. Die laten we in het volgende hoofdstuk zien. Eerst gaan we in op de manier waarop het thema voedsel aansluit op bestaand beleid. Stadsvisie en Mee(r) doen De Stadsvisie (2012) noemt burgerinitiatieven, creativiteit en vernieuwing als belangrijke eigenschappen van de stad. Het leidt tot onconventionele oplossingen voor maatschappelijke problemen en wensen. In de aanloop naar de Stadsvisie hebben bewoners in de wijkenkaravaan hun visie op de stad gegeven. Een belangrijke notie die ze ons meegeven is dat er meer behoefte is aan ontmoeting. Ook in Mee(r) doen wordt ingespeeld op het verder versterken van burgerinitiatieven en de betrokkenheid bij de eigen omgeving te vergroten. Een voorbeeld hiervan is het zelf beheren van openbaar groen, een mogelijkheid waar al vele jaren verschillende bewonersgroepen actief mee bezig zijn. We horen terug dat dergelijke projecten het buurtgevoel versterken en mensen weer meer contacten in de buurt hebben. Het samen telen van groente (in België samentuinen genoemd) sluit daar op aan en gebeurt bijvoorbeeld al in de Johannieterhof in het centrum. Structuurvisie De Structuurvisie (2013) gaat verder in op de ruimtelijke kant van deze ontwikkeling. Het is de ambitie om kleinschalige initiatieven in (de directe omgeving van) de stad mogelijk te maken in het ruimtelijk en groenbeleid, waar ze onder meer een oplossing zijn voor tijdelijk ruimtegebruik (bijvoorbeeld in de Waalsprong). Groenteteelt voor en met de buurt kent over het algemeen een kleinschalige opzet en dient het openbare karakter van parken en plantsoenen niet in de weg te staan. Braakliggende terreinen zijn dan bij uitstek geschikt om tijdelijk ter beschikking te stellen. Duurzaamheid Duurzaamheid is een thema dat wereldwijd en ook in Nijmegen bij veel bewoners en bedrijven hoog op de agenda staat. Het zelf telen van stadsgroente als bewoner, streekproducten op de markt brengen of aanbieden aan je personeel in de kantine passen in dat plaatje. Regionale voedselproductie heeft immers een kleinere ecologische voetprint, alleen al door minder transportkilometers en minder gebruik van pesticiden. Ook voedselverspilling neemt af als de band met de herkomst van het product groter is, zowel bij zelf produceren van groente als bij het kopen van lokale producten. Welzijn en gezondheid De gemeente Nijmegen stuurt met haar gezondheidsbeleid onder andere op een gezondere leefstijl door meer bewegen en gezonder eten. Bewuster omgaan met voedsel leidt in de regel ook tot een gezonder eet- en leefpatroon. Hierin werken we samen met onderwijsinstellingen, zorginstellingen, sportclubs en werkgevers. Zorginstellingen besteden nu gemiddeld slechts 0,3% van hun budget aan voedsel, dat vanuit centrale productiefaciliteiten over grote delen van de regio wordt verspreid. Gezond en eerlijk voedsel kan in de zorgsector een belangrijke rol spelen bij preventie van ziekten, herstel na 11

15 ingrepen, tegengaan van ondervoeding bij ouderen en het voorkomen van voedselverspilling. Op blz 16 gaan we in op een voorbeeld van de Maartenskliniek. Leefbaarheid, sociale betrokkenheid en educatie De gemeente heeft een doelstelling om de leefbaarheid in de stad op een goed niveau te houden. Daar waar stadslandbouw plaatsvindt in de eigen woonomgeving, in verenigingsverband (zoals in volkstuinen) of in collectieve moestuinen, leidt dit ertoe dat mensen meer sociale contacten hebben. Samen groente telen kan daardoor een rol spelen bij het versterken van culturele en maatschappelijke integratie in de stad. Daarnaast leidt het tot meer verantwoordelijkheidsgevoel bij burgers voor hun directe woonomgeving. Dit alles draagt bij aan een schonere, groenere en veiligere leefomgeving waar bewoners een directe binding mee hebben en zich daardoor ook thuis voelen. De leefomgeving wordt letterlijk meer van hen zelf. De consumptie en promotie van streekproducten leidt tot revitalisering van het platteland en het leggen van nieuwe sociale verbindingen tussen stad en platteland: boer zoekt stedeling en andersom. Bij dit alles speelt ook educatie een belangrijke rol. Kinderen en jongeren uit de stad leren opnieuw het platteland en de herkomst van voedsel ontdekken. Het samen voedsel verbouwen in schooltuinen of op excursie gaan bij een boerenbedrijf versterkt de sociale integratie. Hier ligt een direct verband met de inspanningen van de gemeente op het gebied van milieu- en natuureducatie. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) De gemeente heeft als organisatie een taakstelling op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat vertaalt zich in een duurzaam inkoop beleid en maatschappelijk beleid richting werknemers en klanten. Gezond streekgebonden voedsel in de eigen kantines en accommodaties als zwembaden, wijkcentra en culturele instellingen speelt al een rol binnen het MVO beleid van de gemeente Nijmegen en binnen het lokale gezondheidsbeleid. Daarnaast heeft de gemeente Nijmegen als Milleniumgemeente ook de doelen van de Milleniumagenda onderschreven. Het streven naar lokale eerlijke voedselproductie draagt bij aan het realiseren van deze mondiale doelstellingen. 12

16 4 Wat groeit er al in Nijmegen? Op oude stadsplattegronden is nog goed te zien dat het zelf telen van groenten bij huis vroeger heel gewoon was. Ook vee werd in de stad gehouden. Men ging er van uit dat de arbeider zijn eigen groente verbouwde en dat bleef zo tot in de jaren zestig. Met het meer welvarend worden van Nederland verdwenen de meeste moestuinen want voor het geld hoefde het niet meer. Er ontstond een scheiding tussen de boeren die naar het buitengebied verhuisden en de burgers in de stad. 4.1Bestaande initiatieven door en met bewoners Volkstuincomplexen en buurtmoestuinen Nijmegen kent een aantal volkstuinencomplexen. De voornaamste zijn: Volkstuinvereniging Stevensgaarde (Vossenhof, Hatert), Het Achterveld (Hees), Rozentuin, Florapark (Wolfskuil), De Pagode (verlengde Groenestraat), De Kopse Hof (Kopseweg), De Smalle Steeg (Lindenholt). Deze laatste is een multiculturele volkstuin, waar mensen met vele culturele achtergronden tuinieren en gezamenlijk activiteiten organiseren. Recentelijk is deze volkstuinvereniging voedsel gaan produceren voor de Nijmeegse Voedselbank. Voor sommige complexen (zoals in Nijmegen- West) bestaat een wachtlijst van 2 jaar. Buurtmoestuinen zijn onder andere: Buurtmoestuin Wisentstraat Wijkmoestuin Aldenhof Buurtmoestuin Muchterplaats Buurtmoestuin Moerbeiplantsoen Schooltuinen Daarnaast kent Nijmegen verschillende schooltuinen. Deze liggen soms bij de scholen zelf, maar soms ook meer centraal, zoals de in 2010 door Stichting Landwaard en het Milieu Educatie Centrum (MEC) geopende schooltuinencomplex De Wielewaal in de Ooijpolder. Bij deze schooltuin krijgen kinderen uit het Nijmeegse basisonderwijs les en verbouwen ze hun eigen groente en fruit. Daarnaast maken kinderen een paar keer per jaar uitstapjes naar echte boerderijen. Ruim 30% van de Nijmeegse basisscholen heeft aangegeven interesse te hebben om deel te nemen aan een project met schooltuinen. 13

17 Stadstuin 024 Schooltuin de Wielewaal maakt deel uit van Stadstuin 024, bij het Hollands/Duits gemaal. Op de anderhalve hectare zijn er naast de schooltuinen ook ouder-kindtuinen die particulieren kunnen huren, een proeftuin, een kruidenkwekerij en een schapenweitje. Stadstuin 024 richt zich vooral op educatie en het verbeteren van de relatie tussen stad en platteland. Plant je vlag In de Waalsprong wordt het project Plant je Vlag gerealiseerd. Een gebied waarin ruimte is om zelf je woning te bouwen. Eén van deze projecten is een ecologische woongemeenschap. De mensen die hier gaan wonen hebben geen of weinig auto s en hebben de gemeente gevraagd om de voor parkeerplaatsen gereserveerde ruimte in te mogen zetten als moestuin. Wij staan dat toe, onder voorwaarde dat als er later nieuwe bewoners komen, die wel een auto hebben en deze ergens kwijt moeten de moestuinen dan weer omgeruild kunnen worden voor parkeerplaatsen. Het is dus een wellicht tijdelijk gebruik. Historische Tuin Lent In de Historische Tuin in Lent worden bijzondere fruitrassen geteeld en echte Lentse groenten op een manier waarop vroeger de warmoezeniers teelden. Een warmoezerij zorgde ervoor dat er het hele jaar door zoveel mogelijk producten te telen waren die dan werden verkocht op de markt in Arnhem of Nijmegen. De Historische Tuin bestaat nu uit een deel waar groenten en fruit worden gekweekt volgens deze methode, een bijenstal, een dierenweide en een museum over hoe de bewoners in Lent en omstreken vroeger leefden. 14

18 Eetbaar Nijmegen Eetbaar Nijmegen is een initiatief om vraag en aanbod bij elkaar te brengen en is ontstaan vanuit de werkgroep eetbare tuinen van Transition Town Nijmegen: Eetbare struiken en planten in parkjes, Omtoveren van een gewone stadstuin in een eetbare. De site geeft informatie over het opzetten van dergelijke eetbare tuinen of het omvormen van bestaande tuinen Vanuit deze site zijn inmiddels twee initiatieven voor een buurtmoestuin in uitvoering: in Grootstal en in Hatertse Hei. FruitLent Hobbyisten hebben een professioneel aangelegde vruchtentuin in het noorden van Lent opgezet. De oppervlakte bedraagt ongeveer 1.000m 2. Doelstelling van FruitLent is het beheren van een collectie met veelal minder gangbare zachte grootfruitgewassen en vruchtdragende groentegewassen en de kennis om deze gewassen verder uit te dragen. Door het gebruik van aardwarmte, zonnewarmte, zonnestroom en windstroom is deze tuin ook nog eens energieneutraal. 15

19 4.2 Bestaande initiatieven van organisaties en commercieel Stichting Landwaard Stichting Landwaard heeft als doel om een sterke en duurzame plattelandseconomie te ontwikkelen. Een aantrekkelijk platteland waarin mensen graag willen wonen, werken en recreëren en waar agrariërs toekomstgericht kunnen ondernemen. Centraal hierbij staat dat de voedselproductie en consumptie beide regionaal zijn, dit betekent dat de producten van boeren uit de streek zoveel mogelijk in de streek blijven. Zo kunnen de consument, maar ook zorginstellingen of restaurants, genieten van verse en smaakvolle producten van dichtbij. De relatie tussen stad en platteland en de betrokkenheid van boer & burger zijn hierin cruciaal. De activiteiten om deze doelstelling te bereiken spelen zich af in het gebied met een omtrek van 50 km rond Nijmegen-Kleef. Eén van de activiteiten die Stichting Landwaard ontplooit is de organisatie van het Streekgala: een evenement waarbij 30 agrarische bedrijven in de regio Nijmegen-Kleve een open dag houden. Idee hierbij is een ontmoeting tussen stad en platteland en boer en burger. Bij de edities van 2010, 2011 en 2012 bezochten tienduizenden mensen de aangesloten bedrijven. Via een speciale editie van de Gelderlander worden huishoudens bereikt. Stichting Landwaard is ook betrokken bij de oprichting van de gebiedscoöperatie Oregional en oprichting van het schooltuinen complex De Wielewaal in de Ooijpolder. Een EU-pilot om te komen tot een klimaatneutrale grensoverschrijdende voedselvoorziening in de Stadsregio Arnhem-Nijmegen, samen met enkele Duitse partners, is een initatief van de Stichting Landwaard dat nu ter beoordeling bij de EU (Interreg IV-A) ligt. Het project genaamd GO ZERO richt zich op de kernvraag of kringlooplandbouw in onze stadsregio mogelijk is. De gebiedscooperatie Oregional (zie hieronder) maakt ook deel uit van dit project. Als gemeente zijn we faciliterend bij het project betrokken. Gebiedscoöperatie Oregional In 2009 is, met een subsidie van het Rijk, door Stichting Landwaard, de gebiedscoöperatie Oregional opgericht. Oregional is een coöperatie van boeren in de regio Arnhem-Nijmegen. De 16

20 producten van de coöperatie worden rechtstreeks verkocht aan afnemers binnen de regio zoals zorginstellingen en restaurants. Ook consumenten kunnen de producten rechtstreeks kopen bij de boerderijwinkels van de aangesloten bedrijven en ook via een webshop. De producten van Oregional zijn ambachtelijk bereid en zoveel mogelijk zonder kunstmatige toevoegingen. Door de rechtstreekse levering krijgen de aangesloten boeren voor hun producten een eerlijke prijs zodat ze hun producten kunnen maken met aandacht voor het landschap en het welzijn van de dieren. In Nijmegen is de Sint Maartenskliniek volledig overgestapt op de producten van Oregional. Jelle Ferwerda (hoofd voeding van de Sint Maartenskliniek) merkt dat de overstap naar verse streekproducten bijdraagt aan het welbevinden van patiënten doordat ze beter eten en sneller herstellen na een operatie. Ook leidt het gebruik van streekproducten in de Maartenskliniek tot merkbaar minder voedselverspilling: van 40%(!) naar nog slechts 1%. Biologische producenten Rivier & Land Rivier & Land is een samenwerkingsverband van biologische boeren in Het Gelderse Rivierengebied. Het gaat hier dus uitsluitend om biologische producten met het EKO keurmerk. De biologische boeren in de regio hebben zich in 1998 verenigd om het economische perspectief van de biologische productie te vergroten. Producenten van Rivier & Land leveren biologische producten aan verschillende natuurwinkels in Nijmegen en zijn te vinden op de wekelijkse biologische boerenmarkt op Kelfkensbos. Groentepakketten Verschillende boeren in de omgeving van Nijmegen bieden groentepakketten aan met biologische streekgroenten. Deze worden thuisbezorgd of kunnen worden afgehaald bij supermarkten en natuurvoedingswinkels in de stad. Binnen het afzetgebied Nijmegen zijn ongeveer 10 leveranciers van groentepakketten actief. Hoeveel pakketten zij wekelijks afzetten in Nijmegen is niet precies bekend. Van één van de leveranciers (Het Spoor in Groesbeek) is bekend dat deze wekelijks 350 pakketten aflevert in Nijmegen en Groesbeek. Natuurwinkels, boerenmarkt en voedselcoöperaties In Nijmegen zijn diverse natuurwinkels die biologische producten en/ of streekproducten verkopen. Niet alle producten die hier te krijgen zijn, zijn producten uit deze streek. Sommige natuurwinkels verkopen ook vooral biologische producten die elders in Nederland geteeld zijn. Daarnaast zijn er verschillende ondernemers in Nijmegen die zelf regionaal/lokaal produceren én verkopen. Voorbeelden hiervan zijn slagerij Sjek Floor (die zijn eigen vee houdt op een boerderij in de regio) en Boer Koekoek die ruim 300 soorten groenten en kruiden kweekt in de Ooy. Eerst verkocht Boer Koekoek zijn groente nog in een winkel, maar nu heeft hij deelgenoten : mensen die elk jaar een vast bedrag betalen en dan mogen plukken wat ze lusten, het hele jaar rond. Op maandag en zaterdag staat er op Kelkensbos een groentenmarkt. Op maandag vindt je er veel daggroenten en op zaterdag is er een specifieke biologische boerenmarkt waar biologische boeren uit de regio hun producten aanbieden. 17

Aan de Gemeenteraad van Nijmegen. Geachte leden van de raad,

Aan de Gemeenteraad van Nijmegen. Geachte leden van de raad, Milieu Ingekomen stuk D6 (PA 15 mei 2015) Klimaat & Groen & Wonen Aan de Gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 329 95 81 E-mail gemeente@ nijmegen.nl

Nadere informatie

Toelichting over de behandeling van: Discussienotitie stadslandbouw. Van: Het college van B&W van 16 april 2013. Doel: Opinie vormen.

Toelichting over de behandeling van: Discussienotitie stadslandbouw. Van: Het college van B&W van 16 april 2013. Doel: Opinie vormen. Toelichting over de behandeling van: Discussienotitie stadslandbouw Van: Het college van B&W van 16 april 2013 Doel: Toelichting: Opinie vormen Achtergrond Bij brief van 16 april 2013 heeft het college

Nadere informatie

Onderwerp Vragen Groen Links over gratis draadloos internet in binnenstad Nijmegen

Onderwerp Vragen Groen Links over gratis draadloos internet in binnenstad Nijmegen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vragen Groen Links over gratis draadloos internet in binnenstad Nijmegen Programma / Programmanummer Economie / 9510 BW-nummer Portefeuillehouder B. Jeene Samenvatting

Nadere informatie

Beantwoording schriftelijke vragen Fairtrade Gemeente

Beantwoording schriftelijke vragen Fairtrade Gemeente Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen Fairtrade Gemeente Programma / Programmanummer Klimaat & Energie / 1022 Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting De fractie

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Schriftelijke vragen vervangen fietspadtegels.

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Schriftelijke vragen vervangen fietspadtegels. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Schriftelijke vragen vervangen fietspadtegels Programma / Programmanummer Openbare Ruimte / 1062 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting De Nijmeegse Fractie

Nadere informatie

Onderwerp Vaststellen brief aan GEM Waalsprong inzake aansluiting watersingel Citadel

Onderwerp Vaststellen brief aan GEM Waalsprong inzake aansluiting watersingel Citadel Openbaar Onderwerp Vaststellen brief aan GEM Waalsprong inzake aansluiting watersingel Citadel Programma / Programmanummer Grondbeleid / 1032 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting In

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Brief aan de fractie van Groen Links over gratis draadloos internet in binnenstad Nijmegen Programma / Programmanummer Economie & Toerisme / 1041 BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Ondertekening Retaildeal

Ondertekening Retaildeal Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ondertekening Retaildeal Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Minister Kamp wil met 50 gemeenten een Retaildeal sluiten, om

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk 17-10-2012) Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk 17-10-2012) Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Uitvoering motie 'Goedkopere energie voor lage inkomens' Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061, Klimaat & Energie / 1022 BW-nummer N.v.t. Portefeuillehouder

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar Openbaar Onderwerp Invoering mini afvalzak van 25 liter per 1-1-2013. Programma / Programmanummer Openbare Ruimte / 1062 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting In Nijmegen scheiden we afval

Nadere informatie

Nachtwinkels. Alleen ter besluitvorming door het College Formele consultatie van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp

Nachtwinkels. Alleen ter besluitvorming door het College Formele consultatie van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Openbaar Onderwerp Nachtwinkels Programma Economie & Werk Portefeuillehouder T. Tankir / B. van Hees / H. Bruls Samenvatting Bij raadsbesluit van 20 november 2013 is de Verordening Winkeltijden Nijmegen

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Wensen en bedenkingen bilaterale prestatieovereenkomsten woningcorporaties Programma / Programmanummer Wonen / 1021 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting

Nadere informatie

Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen

Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen Programma Sport & Accommodaties, Duurzaamheid BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert,

Nadere informatie

Met bijgaande brief informeren wij de raad over de stand van zaken.

Met bijgaande brief informeren wij de raad over de stand van zaken. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Informeren ontwikkeling Parkweg/Pijkestraat Programma / Programmanummer Grondbeleid / 1032 Portefeuillehouder H. Kunst Samenvatting Ons college hecht eraan de raad nader

Nadere informatie

Openbaar. Jongerenaccommodatie Nijmegen Noord

Openbaar. Jongerenaccommodatie Nijmegen Noord Openbaar Onderwerp Jongerenaccommodatie Nijmegen Noord Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Nijmegen-Noord is een groeiend stadsdeel met steeds meer

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Toekenning garantstelling Museum WO II

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Toekenning garantstelling Museum WO II Openbaar Onderwerp Toekenning garantstelling Museum WO II Programma / Programmanummer Citymarketing & Externe betrekkingen / 1013 BW-nummer Portefeuillehouder Th. de Graaf Samenvatting Het bestuur van

Nadere informatie

Vragen ex artikel 39 van D66 over kinderen in huishoudens met een laag inkomen

Vragen ex artikel 39 van D66 over kinderen in huishoudens met een laag inkomen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vragen ex artikel 39 van D66 over kinderen in huishoudens met een laag inkomen Programma Inkomen & Armoedebestrijding Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting De fractie

Nadere informatie

Onderwerp Collectieve inkoop zonnesystemen Stadsregio Arnhem-Nijmegen

Onderwerp Collectieve inkoop zonnesystemen Stadsregio Arnhem-Nijmegen Embargo (tot een week na besluitvorming) Onderwerp Collectieve inkoop zonnesystemen Stadsregio Arnhem-Nijmegen Programma / Programmanummer Klimaat & Energie / 1022 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording vragen Groen Links over het Cultuurfonds Rijk van Nijmegen Programma / Programmanummer Cultuur / 1071 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting

Nadere informatie

Openbaar. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de raad. Gemeenteraad Conform advies Aanhouden.

Openbaar. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de raad. Gemeenteraad Conform advies Aanhouden. Collegevoorstel Openbaar Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042 BW-nummer Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting In het onlangs gesloten zijn onder meer verschuivingen van de lokale

Nadere informatie

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken.

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken. Collegevoorstel Openbaar Embargo tot 9 juni 2015 Onderwerp Giro d Italia Programma Cultuur & Cultuurhistorie & Citymarketing Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Eind juni vindt de persaankondiging

Nadere informatie

beantwoording schriftelijke vragen Nijmeegse Fractie inzake de woonfunctie in bestemmingsplannen

beantwoording schriftelijke vragen Nijmeegse Fractie inzake de woonfunctie in bestemmingsplannen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp beantwoording schriftelijke vragen Nijmeegse Fractie inzake de woonfunctie in bestemmingsplannen Programma / Programmanummer Ruimte & Cultuurhistorie / 1031 BW-nummer

Nadere informatie

Openbaar. Vaststellen Onderzoeksopzet Workfast. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel.

Openbaar. Vaststellen Onderzoeksopzet Workfast. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vaststellen Onderzoeksopzet Workfast Programma Economie & Werk Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Op 4 maart 2015 heeft de gemeenteraad de motie Onderzoek naar

Nadere informatie

Adhesiebetuiging elektrificatie Maaslijn

Adhesiebetuiging elektrificatie Maaslijn Collegevoorstel Openbaar Adhesiebetuiging elektrificatie Maaslijn Programma / Programmanummer Mobiliteit / 1072 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting Provincie Limburg streeft naar een elektrificatie

Nadere informatie

Openbaar. Brief van de PvdA-fractie over klantenwervers en straatverkoop. Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel.

Openbaar. Brief van de PvdA-fractie over klantenwervers en straatverkoop. Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Brief van de PvdA-fractie over klantenwervers en straatverkoop Programma / Programmanummer Economie & Toerisme / 1041 Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting De fractie

Nadere informatie

antwoordbrief schriftelijke vragen CDA brandbrief Mesdagstraat Uitnodiging bewonersbrief

antwoordbrief schriftelijke vragen CDA brandbrief Mesdagstraat Uitnodiging bewonersbrief Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Antwoordbrief schriftelijke vragen CDA over brandbrief Mesdagstraat Programma / Programmanummer Openbare Ruimte / 1062 Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting De CDA

Nadere informatie

Raadsbrief brandveiligheid kamerbewoning

Raadsbrief brandveiligheid kamerbewoning Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Raadsbrief brandveiligheid kamerbewoning Programma BW-nummer Portefeuillehouder H.M.F. Bruls Samenvatting De 50 jaarlijkse controles die de brandweer de afgelopen 4 jaar

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Brief aan de raad over toezegging onderzoek naar benchmark Representatie Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042 BW-nummer Portefeuillehouder H. Kunst Samenvatting

Nadere informatie

Beantwoording schriftelijke vragen SP over dreigend faillissement TSN Thuiszorg

Beantwoording schriftelijke vragen SP over dreigend faillissement TSN Thuiszorg Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen SP over dreigend faillissement TSN Thuiszorg Programma Zorg & Welzijn BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Op 30 november

Nadere informatie

Voortgangsbrief beleidskader Onderwijs 0 tot 12 jaar

Voortgangsbrief beleidskader Onderwijs 0 tot 12 jaar Openbaar Onderwerp Voortgangsbrief beleidskader Onderwijs 0 tot 12 jaar Programma Onderwijs BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Met dit voorstel stellen we de raadsbrief vast

Nadere informatie

1. Brief aan de raad vast te stellen.

1. Brief aan de raad vast te stellen. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vonnis rechtbank Arnhem inzake rechtszaak Connexxion versus Nijmegen inzake afgegeven garanties bij verkoop Novio Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042

Nadere informatie

4. De bijgaande brief aan de Raad vast te stellen.

4. De bijgaande brief aan de Raad vast te stellen. Openbaar Onderwerp Budgetsubsidie Vluchtelingenwerk Oost Nederland 2014 Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Dit voorstel regelt de subsidieverlening

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Windturbines De Grift

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Windturbines De Grift Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Windturbines De Grift Programma / Programmanummer Grondbeleid / 1032 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting In dit voorjaar heeft de Raad van State

Nadere informatie

Budgetsubsidie 2016 Sportfondsen Nijmegen

Budgetsubsidie 2016 Sportfondsen Nijmegen Openbaar Onderwerp Budgetsubsidie 2016 Sportfondsen Nijmegen Programma Sport & Accommodaties Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting NV Sportfondsen Nijmegen exploiteert zwembad West, Erica

Nadere informatie

Onderwerp Beantwoording vragen raadskamer over het rapport Evaluatie Bestuurlijke Arrangementen Antillianengemeenten 2005-2008

Onderwerp Beantwoording vragen raadskamer over het rapport Evaluatie Bestuurlijke Arrangementen Antillianengemeenten 2005-2008 Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording vragen raadskamer over het rapport Evaluatie Bestuurlijke Arrangementen Antillianengemeenten 2005-2008 Programma / Programmanummer Integratie & Emancipatie

Nadere informatie

In de bijgevoegde brief is antwoord gegeven op deze vragen.

In de bijgevoegde brief is antwoord gegeven op deze vragen. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording van de vragen van D66 aan het college over de terugkeer van de wolf in de ons omringende natuurgebieden. Programma / Programmanummer Groen & Water / 1023

Nadere informatie

Directie Stadsbedrijven Ingekomen stuk D11 (PA 4 november 2009) Servicebedrijf Communicatie. Datum uw brief n.v.t.

Directie Stadsbedrijven Ingekomen stuk D11 (PA 4 november 2009) Servicebedrijf Communicatie. Datum uw brief n.v.t. Directie Stadsbedrijven Ingekomen stuk D11 (PA 4 november 2009) Servicebedrijf Communicatie Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 23 80 Telefax (024)

Nadere informatie

Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015

Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015 Openbaar Onderwerp Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015 Programma Zorg & Welzijn BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Vanaf 1 januari 2015 hebben we een bed, bad en broodvoorziening

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Informatie over voortgang zelfbeheer wijkaccommodaties Programma / Programmanummer Wijken / 1063 Facilitaire diensten 1043 Portefeuillehouder H. Bruls, T. Tankir en H.

Nadere informatie

Afwijzing subsidie aan Nijmegen1

Afwijzing subsidie aan Nijmegen1 Openbaar Onderwerp Afwijzing subsidie aan Nijmegen1 Programma Cultuur & Cultuurhistorie & Citymarketing Portefeuillehouder B. Velthuis Samenvatting In juni van dit jaar, hebben wij de raad geïnformeerd

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk 28 september 2010)

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk 28 september 2010) Openbaar Onderwerp Vrijwaring leden Raad van Commissarissen NV Mensec Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 9610 BW-nummer Portefeuillehouder Th. de Graaf Samenvatting Per 5 oktober 2010 zijn

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Het Raadsel van Nijmegen. Programma / Programmanummer Cultuur / 1071

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Het Raadsel van Nijmegen. Programma / Programmanummer Cultuur / 1071 Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Het Raadsel van Nijmegen Programma / Programmanummer Cultuur / 1071 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting Naar aanleiding van een claim van een Joodse

Nadere informatie

DuurzaamAlmere.nl. Actief Groen. Landgoed Almere. Combineer stad en natuur. Verbind plaats en context. Themanummer februari 2011

DuurzaamAlmere.nl. Actief Groen. Landgoed Almere. Combineer stad en natuur. Verbind plaats en context. Themanummer februari 2011 Actief Groen Landgoed Almere Landgoed Almere Themanummer 02 What s in a name? Hoe je de stad ook wilt noemen, het is duidelijk dat Almere een stad is, waarin Themanummer februari 2011 zowel het groen als

Nadere informatie

Openbaar. Vragen CDA inzake inzet van vrijwilligers in wijkcentra. Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel.

Openbaar. Vragen CDA inzake inzet van vrijwilligers in wijkcentra. Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vragen CDA inzake inzet van vrijwilligers in wijkcentra Programma Sport & Accommodaties BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting De fractie van het

Nadere informatie

Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp OBGZ financiële situatie. BW-nummer. Programma / Programmanummer Cultuur / 9530. Portefeuillehouder H.

Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp OBGZ financiële situatie. BW-nummer. Programma / Programmanummer Cultuur / 9530. Portefeuillehouder H. Openbaar Onderwerp OBGZ financiële situatie Programma / Programmanummer Cultuur / 9530 BW-nummer Portefeuillehouder H. Kunst Samenvatting De Openbare Bibliotheek Gelderland Zuid (OBGZ) kende in 2009 een

Nadere informatie

Beantwoording schriftelijke vragen SP over rituitval bij Breng-bussen

Beantwoording schriftelijke vragen SP over rituitval bij Breng-bussen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen SP over rituitval bij Breng-bussen Programma Mobiliteit Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting De fractie van SP Nijmegen heeft

Nadere informatie

Gebiedscoöperatie Oregional. Gerard Titulaer Stichting Streekgala

Gebiedscoöperatie Oregional. Gerard Titulaer Stichting Streekgala Gerard Titulaer Stichting Streekgala Achtergrond/aanleiding: - Ontwikkelingen in de landbouw, maatschappij, vraag vanuit de markt, ontwikkelingen in de keten - Project Grenzeloos Vermarkten - Gangbare

Nadere informatie

Instellen Vrijwilligersfonds

Instellen Vrijwilligersfonds Openbaar Onderwerp Instellen Vrijwilligersfonds Programma Zorg & Welzijn BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting De motie Vrijwilligersfonds, kleine moeite groot plezier roept ons college op

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Brief Stadspartij Nijmegen Nu! inzake tunnel Stadhuis.

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Brief Stadspartij Nijmegen Nu! inzake tunnel Stadhuis. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Brief Stadspartij Nijmegen Nu! inzake tunnel Stadhuis Programma / Programmanummer Facilitaire diensten / 1043 BW-nummer Portefeuillehouder H. Kunst Samenvatting In de

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Verwijderen van fietsen bij het station. BW-nummer

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Verwijderen van fietsen bij het station. BW-nummer Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Verwijderen van fietsen bij het station Programma / Programmanummer Mobiliteit / 1072 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting De fractie van PvdA heeft schriftelijke

Nadere informatie

Artikel 39 vragen van de fractie van D66 over privacy decentralisaties

Artikel 39 vragen van de fractie van D66 over privacy decentralisaties Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Artikel 39 vragen van de fractie van D66 over privacy decentralisaties Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting De

Nadere informatie

Lokaal voedsel in de Duurzaamheidsvisie Bodegraven Reeuwijk

Lokaal voedsel in de Duurzaamheidsvisie Bodegraven Reeuwijk Lokaal voedsel in de Duurzaamheidsvisie Bodegraven Reeuwijk Inleiding In deze notitie wordt eerst een korte analyse gegeven van ontwikkelingen op voedselgebied. Vervolgens wordt aangegeven op welke beleidsterreinen

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp verwerving perceel Slachthuis Nijmegen

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp verwerving perceel Slachthuis Nijmegen Openbaar Onderwerp verwerving perceel Slachthuis Nijmegen Programma / Programmanummer Ruimte & Cultuurhistorie / 1031 Portefeuillehouder H. Kunst Samenvatting Naar aanleiding van het advies van de Commissie

Nadere informatie

Stadslandbouw komt in het buitenland en Nederland in verschillende varianten voor. Essentiële kenmerken en randvoorwaarden van stadslandbouw zijn:

Stadslandbouw komt in het buitenland en Nederland in verschillende varianten voor. Essentiële kenmerken en randvoorwaarden van stadslandbouw zijn: 1 Aan: de Raad van de Gemeente Dordrecht dtv de raadsgriffier Postbus 8 3300AA Dordrecht c.c.: College van Burgemeester en Wethouders Dordrecht, 1 november 2011 Betreft: Stadslandbouw in Dordrecht Geachte

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Samenwerking ICT regio Nijmegen

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Samenwerking ICT regio Nijmegen Openbaar Onderwerp Samenwerking ICT regio Nijmegen Programma / Programmanummer Facilitaire Diensten / 1043 BW-nummer Portefeuillehouder B. Jeene Samenvatting Gemeenten staan de komende jaren voor nieuwe

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vragen SP conform artikel 39 - Wmo-voorzieningen Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting De raadsfractie

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Antwoorden op vragen ex.art.39 Gewoon Nijmegen inzake het registratiesysteem straatprostitutie Programma / Programmanummer Veiligheid / 1012 BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Onderwerp Reactie op brief KGO over de Wet Werken naar Vermogen (WWNV)

Onderwerp Reactie op brief KGO over de Wet Werken naar Vermogen (WWNV) Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Reactie op brief KGO over de Wet Werken naar Vermogen (WWNV) Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061 Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Op 25 mei 2011

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College

Alleen ter besluitvorming door het College Openbaar Onderwerp Beëindiging Stichting Werklozencentrum Unitas Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 9410 BW-nummer Portefeuillehouder F. Tas Samenvatting Dit voorstel gaat over de beëindiging

Nadere informatie

Schriftelijke vragen VVD starterslening

Schriftelijke vragen VVD starterslening Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Schriftelijke vragen VVD starterslening Programma / Programmanummer Wonen / 1021 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting De fractie van de VVD heeft

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk zsm) Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk zsm) Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording vragen van de fractie van de SP omtrent het voormalige Weeshuis op de Hessenberg Programma / Programmanummer Grondbeleid / 1032 BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Brief aan De Nijmeegse Fractie inzake ontwikkeling in elektriciteitscentrale

Brief aan De Nijmeegse Fractie inzake ontwikkeling in elektriciteitscentrale Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Brief aan De Nijmeegse Fractie inzake ontwikkeling in elektriciteitscentrale Programma / Programmanummer Klimaat & Energie / 1022 Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting

Nadere informatie

Artikel 39 vragen van de fractie D66 over elektrische oplaadpalen

Artikel 39 vragen van de fractie D66 over elektrische oplaadpalen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Artikel 39 vragen van de fractie D66 over elektrische oplaadpalen Programma Openbare Ruimte BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Door de fractie

Nadere informatie

Verdienen met ZLTO. De stad als kans!

Verdienen met ZLTO. De stad als kans! Verdienen met ZLTO De stad als kans! Verdienen met ZLTO De stad als kans! Twitter: @MariskavKoulil #purehubs #stadslandbouw De stad als kans! Programma workshop Inleiding Korte kennismaking Introductie

Nadere informatie

Reactiebrief advies KGO ondersteuning chronisch zieken

Reactiebrief advies KGO ondersteuning chronisch zieken Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Reactiebrief advies KGO ondersteuning chronisch zieken Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061 Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Op 4 februari 2014

Nadere informatie

Onderwerp Motie "Investeren in cultuurhistorie is investeren in de economie"

Onderwerp Motie Investeren in cultuurhistorie is investeren in de economie Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Motie "Investeren in cultuurhistorie is investeren in de economie" Programma / Programmanummer Ruimte & Bouwen / 9210 BW-nummer Portefeuillehouder H. Kunst Samenvatting

Nadere informatie

Vaststellen raadsbrief Toezegging uit de Kamerronde van 11 juni 2014 (Voorjaarsnota 2014)

Vaststellen raadsbrief Toezegging uit de Kamerronde van 11 juni 2014 (Voorjaarsnota 2014) Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vaststellen raadsbrief Toezegging uit de Kamerronde van 11 juni 2014 (Voorjaarsnota 2014) Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061 Portefeuillehouder T. Tankir

Nadere informatie

2. Brief aan de raad over de digitalisering van openbare bekendmakingen vast te stellen.

2. Brief aan de raad over de digitalisering van openbare bekendmakingen vast te stellen. Openbaar Onderwerp Digitalisering Openbare Bekendmakingen Programma / Programmanummer Facilitaire diensten / 1043, Dienstverlening en Burgerzaken / 1011 BW-nummer Portefeuillehouder Th. de Graaf Sinds

Nadere informatie

De brief aan de fractie van D66 vast te stellen.

De brief aan de fractie van D66 vast te stellen. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Schriftelijke vragen D66 m.b.t. stages MBO scholieren Programma / Programmanummer Onderwijs / 1073 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting De fractie van

Nadere informatie

Overgang van onderneming GEM Waalsprong naar Gemeente Nijmegen

Overgang van onderneming GEM Waalsprong naar Gemeente Nijmegen Openbaar Onderwerp Overgang van onderneming GEM Waalsprong naar Gemeente Nijmegen Programma Grondbeleid BW-nummer Portefeuillehouder B. Velthuis Samenvatting Op 24 maart 2015 is door het College besloten

Nadere informatie

Openbaar. Beantwoording vragen van de fractie Eigenhuijsen en de fractie PvdA over de eigen bijdrage in de Jeugdwet

Openbaar. Beantwoording vragen van de fractie Eigenhuijsen en de fractie PvdA over de eigen bijdrage in de Jeugdwet Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording vragen van de fractie Eigenhuijsen en de fractie PvdA over de eigen bijdrage in de Jeugdwet Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Programma / Programmanummer Facilitaire diensten/1043 Maatschappelijk Vastgoed / Cultuur / 1071

Programma / Programmanummer Facilitaire diensten/1043 Maatschappelijk Vastgoed / Cultuur / 1071 Openbaar Onderwerp Meerjarenonderhoudsplan Keizer Karel Podia Programma / Programmanummer Facilitaire diensten/1043 Maatschappelijk Vastgoed / Cultuur / 1071 Portefeuillehouder H. Kunst / H. Beerten Samenvatting

Nadere informatie

Snelfietsroute Nijmegen-Mook-Cuijk

Snelfietsroute Nijmegen-Mook-Cuijk Openbaar Onderwerp Snelfietsroute Nijmegen-Mook-Cuijk Programma Mobiliteit Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Vanuit de voormalige stadsregio Arnhem-Nijmegen, nu provincie Gelderland, is het initiatief

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen over de Opleidingswinkel Salus

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen over de Opleidingswinkel Salus Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen over de Opleidingswinkel Salus Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061 Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting De SP en

Nadere informatie

Meldpunt geen stage. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp

Meldpunt geen stage. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Openbaar Onderwerp Meldpunt geen stage Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Wij vinden het van groot belang dat alle jongeren in onze gemeente de kans krijgen zich

Nadere informatie

Vragen SP en VVD over lening Het Groene Hert

Vragen SP en VVD over lening Het Groene Hert Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vragen SP en VVD over lening Het Groene Hert Programma / Programmanummer Klimaat & Energie / 1022, Bestuur en Middelen / 1042 Portefeuillehouder J. van der Meer, B. Jeene

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Evaluatie inkoop/aanbesteding parkeerautomaten Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting Per 1 januari

Nadere informatie

Openbaar. Beantwoording twee schriftelijke vragen GroenLinks-fractie over een verbod op circussen met wilde dieren.

Openbaar. Beantwoording twee schriftelijke vragen GroenLinks-fractie over een verbod op circussen met wilde dieren. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording twee schriftelijke vragen GroenLinks-fractie over een verbod op circussen met wilde dieren. Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 Portefeuillehouder

Nadere informatie

Beantwoording schriftelijke vragen D66 over afdoening bezwaarschriften

Beantwoording schriftelijke vragen D66 over afdoening bezwaarschriften Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen D66 over afdoening bezwaarschriften Programma Bestuur & Middelen BW-nummer Portefeuillehouder H.M.F. Bruls Samenvatting De fractie

Nadere informatie

Openbaar. Artikel 39 vragen van de fractie D66 over Bijsterhuizen. Alleen ter besluitvorming door het College. Conform advies Aanhouden Anders, nl.

Openbaar. Artikel 39 vragen van de fractie D66 over Bijsterhuizen. Alleen ter besluitvorming door het College. Conform advies Aanhouden Anders, nl. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Artikel 39 vragen van de fractie D66 over Bijsterhuizen Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Op 30 juni

Nadere informatie

Onderwerp Subsidieverlening Stichting Huis voor de Binnenstad realisatie gratis WiFi in de binnenstad

Onderwerp Subsidieverlening Stichting Huis voor de Binnenstad realisatie gratis WiFi in de binnenstad Openbaar Onderwerp Subsidieverlening Stichting Huis voor de Binnenstad realisatie gratis WiFi in de binnenstad Programma / Programmanummer Economie & Toerisme / 1041 BW-nummer Portefeuillehouder B. Jeene

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Schriftelijke vragen ex art. 39 Reglement van Orde aangaande berichtgeving over Royal Haskoning en de Belastingdienst. Programma / Programmanummer Economie & Toerisme

Nadere informatie

Ons kenmerk 12.0009057. Datum uw brief 29-2-2012

Ons kenmerk 12.0009057. Datum uw brief 29-2-2012 Collegevoorstel Openbaar Vragen fractie 'Gewoon Nijmegen' over hoogbouw in relatie tot brandveiligheid/brandweer Onderwerp Programma / Programmanummer Veiligheid / 1012 BW-nummer Portefeuillehouder W.J.A.

Nadere informatie

Beantwoording van vragen van de fracties D66 en Groen Links over de voortgang van een watersportcentrum langs de Nevengeul

Beantwoording van vragen van de fracties D66 en Groen Links over de voortgang van een watersportcentrum langs de Nevengeul Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording van vragen van de fracties D66 en Groen Links over de voortgang van een watersportcentrum langs de Nevengeul Programma Grondbeleid BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Schriftelijke vragen Groen Links voorplakken verkiezingsposters

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Schriftelijke vragen Groen Links voorplakken verkiezingsposters Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Schriftelijke vragen Groen Links voorplakken verkiezingsposters Programma / Programmanummer Openbare Ruimte / 9320 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting

Nadere informatie

Programmering projecten Goffert

Programmering projecten Goffert Openbaar Onderwerp Programmering projecten Goffert Programma / Programmanummer Groen & Water / 1023 Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting Op 19 juni 2012 besloten wij om 30.000 (=10%) van het

Nadere informatie

Onderwerp Subsidieverlening Het Inter-lokaal inzake dienstverlening in het kader van Werk & Inkomen en de Papierwinkel

Onderwerp Subsidieverlening Het Inter-lokaal inzake dienstverlening in het kader van Werk & Inkomen en de Papierwinkel Openbaar Onderwerp Subsidieverlening Het Inter-lokaal inzake dienstverlening in het kader van Werk & Inkomen en de Papierwinkel Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061 BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Ons kenmerk C930/ Aantal bijlagen

Ons kenmerk C930/ Aantal bijlagen Raadsgriffie Ingekomen stuk E1 Aan het College van B&W Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 329 22 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

Nadere informatie

Schriftelijke vragen van de fractie CDA over betalingen facturen aan het MKB en ZZP ers

Schriftelijke vragen van de fractie CDA over betalingen facturen aan het MKB en ZZP ers Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Schriftelijke vragen van de fractie CDA over betalingen facturen aan het MKB en ZZP ers Programma Bestuur & Middelen Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting De fractie

Nadere informatie

Uitvoering van de aangenomen moties in de Politieke Avond van 14 mei 2014

Uitvoering van de aangenomen moties in de Politieke Avond van 14 mei 2014 Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Uitvoering van de aangenomen moties in de Politieke Avond van 14 mei 2014 Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042 Portefeuillehouder H.M.F. Bruls Samenvatting

Nadere informatie

Onderwerp Antwoordbrief aan de fractie Gewoon Nijmegen - DAR Vuilniszakken

Onderwerp Antwoordbrief aan de fractie Gewoon Nijmegen - DAR Vuilniszakken Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Antwoordbrief aan de fractie Gewoon Nijmegen - DAR Vuilniszakken Programma / Programmanummer Openbare Ruimte / 1062 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Uitvoering NASB 2012. BW-nummer

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Uitvoering NASB 2012. BW-nummer Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Uitvoering NASB 2012 Programma / Programmanummer Sport / 1052 / Zorg & Welzijn / 1051 BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Op 1 april 2009 heeft de raad

Nadere informatie

Ons kenmerk ML40/13.0010618. Datum uw brief

Ons kenmerk ML40/13.0010618. Datum uw brief Ingekomen stuk D (PA 18 september 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 329 95 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vaststellen antwoordbrief raadsvragen ex art 39 betreffende ontwikkelingen WMO uit regeerakkoord Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Food & the City stadslandbouw in en rond Rotterdam Kees van Oorschot 1 april 2014 Initiatieven van burgers, boeren en ondernemers Nu hier, Zomerhofstraat stadsboerderij het Lansingerland schapen in de

Nadere informatie

Raadsvragen ex art 39 RvO aanbod hoogbegaafden onderwijs PO

Raadsvragen ex art 39 RvO aanbod hoogbegaafden onderwijs PO Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Raadsvragen ex art 39 RvO aanbod hoogbegaafden onderwijs PO Programma Onderwijs BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Op 9 november 2015 heeft

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Subsidie Stichting KIEMT

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Subsidie Stichting KIEMT Openbaar Onderwerp Subsidie Stichting KIEMT Programma / Programmanummer Milieu / 9720, Economie / 9510 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer, B. Jeene Samenvatting Stichting KIEMT vraagt in een

Nadere informatie

Uitvoering van de aangenomen moties tijdens de Politieke avonden van 17 september, 1 oktober en 15 oktober 2014

Uitvoering van de aangenomen moties tijdens de Politieke avonden van 17 september, 1 oktober en 15 oktober 2014 Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Uitvoering van de aangenomen moties tijdens de Politieke avonden van 17 september, 1 oktober en 15 oktober 2014 Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042

Nadere informatie

Brief van het college van B&W d.d. 3 december 2013 inzake beantwoording

Brief van het college van B&W d.d. 3 december 2013 inzake beantwoording Toelichting over de behandeling van: Brief van het college van B&W d.d. 3 december 2013 inzake beantwoording schriftelijke vragen Fairtrade Gemeente Van: Het college van B&W van 3 december 2013 Doel: Toelichting:

Nadere informatie

STADSLANDBOUW VANUIT STEDENBOUWKUNDIG PERSPECTIEF debatavond 06.11.13

STADSLANDBOUW VANUIT STEDENBOUWKUNDIG PERSPECTIEF debatavond 06.11.13 STADSLANDBOUW VANUIT STEDENBOUWKUNDIG PERSPECTIEF debatavond 06.11.13 BELANG VAN LANDBOUW IN VERSTEDELIJKTE RUIMTE BEDREIGINGEN KANSEN VORMEN STADSLANDBOUW AANBEVELINGEN VOORBEELD EETBAAR ROTTERDAM VOORBEELD

Nadere informatie