De transformatie van collectieve wooncomplexen in Midden en Oost Europa

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De transformatie van collectieve wooncomplexen in Midden en Oost Europa"

Transcriptie

1 De transformatie van collectieve wooncomplexen in Midden en Oost Europa Overal in Oost Europa ondergaan de grootschalige collectieve gebouwcomplexen uit de jaren zeventig en tachtig radicale veranderingen. Deze complexen zijn ontstaan in een periode waarin zowel in Oost als in West de opvattingen over wonen gebaseerd waren op betaalbaarheid en gelijkwaardigheid van alle bewoners. Inmiddels zijn deze opvattingen achterhaald en worden de gebouwencomplexen waarin ze tot uitdrukking komen ter discussie gesteld. Een analyse van drie wijken, Marzahn in Berlijn, Petrzalka in Bratislava en de Bijlmer in Amsterdam laat drie verschillende benaderingen zien, die nauw samenhangen met de plaatselijke maatschappelijke condities. Bijlmermeer, Amsterdam Marzahn, Berlijn Petrzalka, Bratislava

2 AMSTERDAM inw ha 34 inw/ha BERLIJN inw ha 38 inw/ha BRATISLAVA inw ha 12 inw/ha 3 (HOOFD)STEDEN

3 BIJLMERMEER inw won. MARZAHN inw won. PETRZALKA inw won. 3 wijken

4 Marzahn Marzahn is met ca inwoners de grootste Grosfeldplattensiedlung van Berlijn. 1 Het eigendom van de woningen in Marzahn is momenteel verdeeld over 8 woningbouwverenigingen. De grootste, WBG Marzahn, bezit woningen. Daarnaast zijn er 6 coöperatieve woningbouwverenigingen en sinds kort enkele commerciële verhuurders. De wijk werd gebouwd tussen 1976 en In de DDR tijd kende Marzahn een zeer gedifferentieerde bewonerssamenstelling: arbeiders en professoren woonden er naast elkaar. Na de val van de Berlijnse muur en de Duitse eenwording had Marzahn te lijden van een fors imagoverlies. De invoering van kapitalistische systeem zorgde voor grote verschillen in inkomen en toekomstperspectieven van de voorheen gelijkwaardige bewoners van de wijk. De bewonerssamenstelling van de wijk is sindsdien sterk veranderd. Veel oude bewoners zijn weggetrokken naar betere buurten van Berlijn of naar andere plaatsen in het land op zoek naar werk. Daarnaast trekt de wijk veel migranten aan uit andere post-communistische landen. Het sterke sociale netwerk uit de DDR-tijd dat zorgde voor samenhang in de wijk is met de Duitse eenwording eveneens verdwenen. Marzahn heeft net als vele Oostduitse steden te kampen met krimp. De huidige leegstand in de wijk is circa 21 procent. Toch profiteert de wijk ook van de Duitse eenwording. Een goed functionerend overheidsapparaat, voldoende financiële middelen en grotendeels gehandhaafde eigendomsverhoudingen maken ingrijpende renovatie mogelijk. In het begin van de jaren negentig werd nog rigoureuze sloop overwogen. Maatschappelijke acceptatie door de Oostduitsers en tevredenheid bij de bewoners zijn belangrijke argumenten geweest om uiteindelijk te besluiten de wijk te renoveren. Daarbij werd een integrale planningsmethode voorgestaan. In plaats van een omvangrijk plan voor heel Marzahn te maken of een statisch principe te introduceren om daarmee heel de wijk op dezelfde manier aan te pakken, gaf men de voorkeur aan een dynamisch proces dat fouten herstelt en nieuwe ontwikkelingen introduceert. Ruimtelijke, culturele, sociale, economische en politieke ontwikkelingen versterken elkaar. Van 1991 tot 1998 werd door de verschillende woningbouwverenigingen circa 24 miljoen DM geïnvesteerd in de renovatie van van de Plattenbauwoningen. Bij de renovatieplannen worden de woningtypologie en de in Nederland als problematisch ervaren anonieme relatie tussen gebouw en omgeving nauwelijks aan de orde gesteld. De renovatie beperkt zich tot gevelisolatie, toepassing van kleur op de gevels, verbetering van de technische installaties en eventueel het aanbrengen van nieuwe balkons. De bestaande gebouwtypologie wordt daarmee naar eigentijdse maatstaven opgewaardeerd. Anders dan in Nederland vindt differentiatie van woningtypologieën slechts op beperkte schaal plaats. Hierbij wordt de bestaande gebouwstructuur als uitgangspunt genomen; op een aantal plaatsen worden woningen samengevoegd tot maisonnettes, penthouses worden gemaakt op de dakverdieping, terrasvormige blokken worden gecreëerd door gedeeltelijke ontmanteling van de Plattenbaustructuur, nieuwe torens worden gebouwd in de open hoeken tussen de flats. Beelddifferentiatie is een belangrijk thema, maar stelt de typologie niet aan de orde. Door de toepassing van kleur en differentiatie van de gebouwhoogte wordt getracht de anonimiteit van Marzahn te doorbreken. Door deze techniek van het pullover anziehen wordt het negatieve beeld van de Plattenbau in de DDR weggepoetst. In Marzahn wordt een topdown benadering toegepast om de kwaliteit en de karakteristiek van de tuinstad te versterken. Initiatieven van onderaf lijken geen rol van betekenis te spelen. Plannen van de bewoners voor hergebruik van de leegstaande schoolgebouwen stuiten op de starre Duitse regelgeving, die startende ondernemers confronteert met gigantische aanvangskosten. Hoe zal Marzahn zich verder ontwikkelen? Zal uiteindelijk ook hier blijken dat het imago van het collectieve woongebouw onvoldoende aansluit bij de Berlijnse woningmarkt, die kampt met teruglopende inwoneraantallen? Zullen de noodzakelijke sociaal-economische impulsen voldoende kansen krijgen door het aanpassen of wellicht zelfs gericht loslaten van de strenge Duitse regelgeving?

5 In frisse kleuren geschilderde plattenbauflats in Marzahn

6 Petrzalka Bratislava was de derde stad van Tsjecho-Slowakije, na Praag en Brno. Nu is het de hoofdstad van één van de nieuwe Europese landen: Slowakije. In het midden van de jaren zeventig werd begonnen met de bouw van een wijk voor inwoners op de zuidoever van de Donau, tegenover de oude stad. Daarmee ging een lang verwachte wens van velen in vervulling: de mogelijkheid om Bratislava te ontwikkelen tot een Donau metropool, zoals Wenen en Budapest. In 1975 werd begonnen met de uitvoering. Het oorspronkelijke ontwerp voor de wijk, van J. Chovanec en St. Talas Stavoproject Bratislava, bevatte woningen voor inwoners op een oppervlak van circa 3000 ha, waarvan ongeveer 1500 ha met een woonbestemming. Centrumvoorzieningen werden gepland aan de noordzijde van de wijk langs de rivier, rondom een centrale openbaar vervoersas. Aan de oostzijde, tussen het woongebied en de Donau, was ruimte voor recreatie. Oorspronkelijk zouden maar liefst vijf bruggen Petrzalka met het noordelijke deel van de stad moeten verbinden. Werkgelegenheid voor de vele inwoners van de nieuwe wijk bevond zich aan de westzijde van Petrzalka. Belangrijk uitgangspunt in het oorspronkelijke ontwerp was een kanaal dat de waterstand van de Donau controleerbaar moest maken om daarmee overstromingen in Petrzalka te voorkomen. Tot 1992 heeft Petrzalka echter nog overstromingsproblemen gekend. Mede daarom zijn in de plinten van de gebouwen geen woningen maar bergingen gemaakt. Sinds 1992 regelt het waterwerk Gabcikovo de waterstand van de Donau en zijn de overstromingen verleden tijd. Petrzalka heeft in tegenstelling tot Marzahn weinig sociale problemen, de werkloosheid is relatief erg laag (2,3% tegenover het landelijke gemiddelde van 15%). Er is ook geen noemenswaardige leegstand. Het stadsdeel is inmiddels zelfs gegroeid tot een inwoneraantal van ca inwoners en is daarmee veruit de grootse woonwijk van Bratislava. Vlak na de politieke systeemwijziging is het grootste deel van de woningen voor zeer weinig geld verkocht aan de zittende bewoners. Een probleem is dat in Petrzalka een schakel in eigendomsverhoudingen ontbreekt. Verenigingen van eigenaren, woningbouwverenigingen of wooncollectieven kent men niet, tussen staat en individu gaapt een kloof. De individuele eigenaren van de woningen beschikken over onvoldoende financiële middelen om renovatie van de woningen te betalen. De collectieve ruimtes zoals trappenhuizen, plinten en het maaiveld, lijden enorm onder de privatisering. De staat voelt zich niet meer verantwoordelijk en de individuele woningbezitters hebben zich onvoldoende georganiseerd om het beheer op zich te nemen. Van een geplande (topdown) transformatie zoals die te zien is in Marzahn is derhalve geen sprake, in Petrzalka vinden alleen bottom up veranderingen plaats. Overigens heeft Petrzalka in tegenstelling tot Marzahn weinig sociale problemen, de werkloosheid is relatief erg laag (2,3%) in vergelijking met het landelijke gemiddelde (15%). Er is ook geen noemenswaardige leegstand. Het stadsdeel is inmiddels zelfs gegroeid tot een inwoneraantal van ca inwoners en is daarmee veruit de grootse woonwijk van Bratislava. De oorspronkelijk geplande voorzieningen, die gebaseerd waren op een inwoneraantal van inwoners, zijn door geldgebrek nooit volledig gerealiseerd. Tussentijds zijn wel woongebouwen bijgebouwd, waardoor het stadsdeel nu inwoners telt en er voldoende draagvlak is om in de plinten van de gebouwen kleine winkeltjes, werkplaatsen en andere voorzieningen te beginnen. Veel bewoners grijpen deze kans aan en dragen daarmee bij aan de informele en ongeplande transformatie van Petrzalka, dat daardoor een verrassend stedelijke karakter krijgt. De tuinstad die Petrzalka in oorsprong was is op haast klassieke wijze gegroeid tot een echte organische stad. Het is natuurlijk wel de vraag hoe de toekomst van Petrzalka eruit ziet. Zullen woningbezitters zich voldoende weten te organiseren om het noodzakelijke onderhoud te kunnen plegen? Zal formele planvorming uiteindelijk de initiatieven van onderaf doen verdwijnen of zal de concurrentie van de shoppingmalls aan de stadsrand uiteindelijk de doodssteek zijn voor de organische stedelijkheid van Petrzalka?

7 In Petrzalka hebben bewoners vele bedrijfjes geopend in de plinten van de plattenbauflats

8 De Bijlmermeer De Bijlmermeer is één van de meest uitgesproken stedenbouwkundige experimenten in Nederland. Oorspronkelijk waren woningen gepland in een rechthoekig stelsel van verhoogde autowegen (dreven). Hierbinnen werden voor een groot deel honingdraadvormige woonblokken van negen bouwlagen op een dubbele plint neergezet in een groen maaiveld met voet- en fietspaden. Het parkeren vond plaats in collectieve parkeergarages die de dreven door middel van verhoogde binnenstraten met de flats verbonden. Het oorspronkelijke ontwerp van de architect Siegfried Nassuth en de gemeentelijke stedenbouwkundige dienst is nooit in zijn totaliteit gerealiseerd. Al voor de oplevering van de laatste woning ontstond er veel discussie en kritiek op de grootschalige en anonieme architectuur en stedenbouw van de Bijlmermeer. Naast de ruimtelijke problemen heeft de Bijlmer grote sociaal economische problemen. De middenklasse waarvoor de Bijlmer aanvankelijk gebouwd werd is weggebleven. De Bijlmer heeft altijd gefungeerd als een toevluchtsoord voor nieuwkomers naar Amsterdam en heeft daarmee altijd een zeer groot aantal migranten gehuisvest, met alle problemen van dien. In 1994 was bijna de helft van de bewoners werkloos (45,5%). Begin jaren 90 was ongeveer 70% van de hoogbouwbewoners buiten Nederland geboren. De grote diversiteit aan bewonersgroepen, waarvan een groot deel direct uit een andere cultuur in de Bijlmer is terechtgekomen leidt tot spanningen. De doorstroming in de flats is enorm groot, waardoor van sociale binding weinig sprake is. Vanaf het begin van de jaren tachtig is er bijna continu aan de Bijlmer gesleuteld, waarbij de aanpak met de tijd steeds rigoureuzer werd. Het begon met de toevoeging van kleur, het slopen van een deel van de binnenstraten en het splitsen van woningen. De eerste plannen van het Projectbureau Vernieuwing Bijlmermeer uit het begin van de jaren negentig gingen nog uit van 23% sloop en vervanging door laagbouw. 2 In de bijgestelde plannen uit 2002 heeft men het al over vervanging van 52% van de honingraatflats door laagbouw. In de Bijlmermeer manifesteert zich het Nederlandse wantrouwen tegenover grootschalige collectieve woontypologieën. Op basis van een vooropgesteld plan worden flats massaal gesloopt en vervangen door laagbouw. De grote sloopaantallen worden ingegeven door het slechte imago van de hoogbouw en de veranderende opvattingen over woningdifferentiatie. De terugtredende overheid laat meer ruimte aan de markt, en die is vooral geïnteresseerd in de afzetmogelijkheden van de woningen. De vernieuwing vond aanvankelijk per buurt plaats. Pas in een later stadium is in een door Ashok Bhalotra getekend masterplan een poging gedaan verbanden aan te brengen tussen de verschillende deelgebieden. Deze aanpak weerspiegelt de angst voor blauwdrukplanning, waarvan de oorspronkelijke Bijlmer immers het resultaat is. Een buurtgerichte aanpak garandeert, in tegenstelling tot een masterplan voor de Bijlmer als geheel, snel resultaat en is bovendien in staat in te spelen op veranderende inzichten gedurende het planvormingsproces, dat toch al snel zo n tien jaar in beslag neemt. Gevolg is dat het grootschalige concept van de Bijlmer wordt vervangen door een onsamenhangende collage van verschillende visies en reacties erop. Dat tast de essentie van de stedenbouwkundige structuur aan en transformeert deze tot een optelsom van de klassieke tuinstad met scheiding van functies, de Berlagiaanse stad van lanen en bouwblokken, en de moderne suburb met huisjes, tuintjes en autootjes. In projectgebied Ganzenhoef verandert de Bijlmerdreef in een klassieke stadstraat geflankeerd door bouwblokken, een oplossing die wordt gepresenteerd als antwoord op de problemen van de Bijlmer. In de F-buurt wordt ingespeeld op het grote aandeel allochtone Bijlmerbewoners door een compound te introduceren; een binnenplaats zoals die in traditionele Ghanese nederzettingen veel voorkomt. Bij de reconstructie van de Bijlmermeer mag dan afscheid zijn genomen van het oorspronkelijke visionaire masterplan, toch is nog steeds sprake van top-down planning. Die vindt plaats op twee schaalniveaus: die van de autonome projectgebieden met elk hun eigen ruimtelijke visie en aanpak, en het masterplan dat de boel weer aan elkaar knoopt. Begin jaren negentig waren er nog tal van bottom-up transformaties zichtbaar, zoals de vele semi-legale bedrijfjes in de grotendeels leegstaande parkeergarages, of de illegale kinderopvang in de flats, georganiseerd door werkende alleenstaande moeders. Een aantal van deze initiatieven zijn nu geformaliseerd in tot officiële bedrijfsverzamelgebouwen omgevormde parkeergarages, of volledig verdwenen omdat ze niet in staat zijn gebleken buiten het informele circuit te overleven.

9 Nieuwe laagbouw in de Bijlmermeer heeft op grote schaal de hoogbouwflats vervangen

10 MAATSCHAPPELIJKE FACTOREN RUIMTELIJKE TRANSFORMATIE bouw Bijlmermeer bouw Petrzalka bouw Marzahn onafhankelijkheid Suriname 1994 start vernieuwing Marzahn e laagbouw opgeleverd e renovatie Bijlmer 1997 start sloop 1990 Duitse eenheid Bratislava hoofdstad van Slowakije vrije verkiezingen TS % gesloopt Slowakije lid van EU geschiedenis

11 F TOP DOWN BOTTUM UP TRANSFORMATIE PROCES

12 SLOOP NIEUWE TYPOLOGIEN 3D 2D 0D STRUCTUUR FORMELE TRANSFORMATIES

13 Betekenis Marzahn en Petrzalka zijn twee extreme voorbeelden van wijken die een geheel andere transformatie ondergaan dan de transformaties die we kennen in Nederland. Het voorbeeld van de transformatie van Marzahn is voor Nederland interessant vanwege het niet-stigmatiserende karakter ervan. In Nederland versterkt de massale vervanging van flats door eengezinswoningen het negatieve imago van de flats. In Marzahn wordt er juist alles aan gedaan het imago van het gestapeld wonen te verbeteren door deze woonvorm in zijn essentie te handhaven en te verbeteren. Het is een gemiste kans dat bij de reconstructie van naoorlogse wijken in Nederland weinig wordt gedaan om het collectieve wonen een nieuwe impuls te geven. Eenzijdigheid van het woningbestand wordt hier bestreden met een nieuwe vorm van eenzijdigheid. De kans is zeer groot dat we de enorme aantallen laagbouwwoningen, die we nu in heel Nederland bouwen over 30 jaar, als de vergrijzing op zijn hoogtepunt is, weer massaal zullen moeten gaan vervangen door (bejaarden)flats. Petrzalka is voor de Nederlandse situatie van belang omdat het de kracht van bottom up verstedelijking toont. De Nederlandse over- regelgeving en over-planning drukt elke vorm van particulier initiatief de kop in terwijl juist deze initiatieven van grote betekenis kunnen zijn voor de verbetering van de sociaal economische positie van deze wijken. Informele initiatieven zoals in Petrzalka waren in de Bijlmermeer begin jaren negentig nog zichtbaar, maar zijn nu bijna geheel verdwenen. In de Nederlandse situatie wordt het belang van informele en laagdrempelige economische impulsen en burgerlijke initiatieven veel te weinig serieus genomen. De Nederlandse overheid probeert wel in te spelen op de enorme behoefte die er is aan burgerlijke vrijheid, maar tot nu toe leidt dit echter tot geforceerde plannen als wild wonen, waar het uiteindelijk toch weer de projectontwikkelaar is die de winst opstrijkt. Een minder starre houding ten aanzien van regelgeving en een langere termijn visie ten aanzien van kosten en opbrengsten zouden tijdelijke en informele initiatieven in de naoorlogse wijken in Nederland meer ruimte kunnen geven en een extra dimensie aan de stedelijke vernieuwing als ruimtelijk, sociaal, economisch en beheersfenomeen kunnen toevoegen. Bronnen: Cornelia Cremer, Experience of Platform Marzahn, z.pl D.Bruijne, D. van Hoogstraten, W. Kwekkeboom, A. Luijten, Amsterdam Zuidoost, Amsterdam P. Lizon, East Central Europe: The unhappy heritage of communist mass housing, Journal of Architectural Education, 2, Werner Rietdorf, Neue Wohngebiete sozialistischer Länder, Berlin (Footnotes) 1 In1992 had Marzahn nog inwoners, dit is in 1998 gedaald naar inwoners, een afname van 14%. Ter vergelijking: Het inwonertal van de stad Berlijn daalde in dezelfde periode met 3%. 2 In het projectbureau Vernieuwing Bijlmermeer werken woningcorporatie Nieuw Amsterdam, Stadsdeel Zuidoost en de gemeente Amsterdam samen aan een integrale aanpak van de problemen in de Bijlmermeer.

14 Sporadisch heeft een bewonerscollectief ondehoud aan de flats gepleegd Geleidelijke verdichting van Petrzalka heeft geleid tot een stedelijk gebied

Stedenbouw en Landschap

Stedenbouw en Landschap Woonwijk De Bem Zevenaar Voormalig stedenbouwkundigplan Stedenbouwkundigplan TOPIA achtertuin woonpad voortuin parkeerhof achtertuin openbare ruimte voortuin achtertuin achterpad Voormalig prototype verkaveling

Nadere informatie

Verlaten Kita's en bruisende kiosken Openbare ruimte en collectieve voorzieningen in de socialistische stad. Ingeborg van Lieshout, Annet ~ Ritsema

Verlaten Kita's en bruisende kiosken Openbare ruimte en collectieve voorzieningen in de socialistische stad. Ingeborg van Lieshout, Annet ~ Ritsema 146 Die Platte 147 Openbare ruimte en collectieve voorzieningen in de socialistische stad Ingeborg van Lieshout, Annet ~ Ritsema Collectieve voorzieningen in Marzahn, Berlijn

Nadere informatie

Op dit moment echter vernieuwt Zuidoost voortvarend. De voor Zuidoost

Op dit moment echter vernieuwt Zuidoost voortvarend. De voor Zuidoost Relatief jong stadsdeel, waarvan de bouw in 1966 is gestart, is een relatief jong stadsdeel en heeft in zijn korte bestaan al veel doorgemaakt. Het voor die tijd vooruitstrevende concept van o.a. volledige

Nadere informatie

Projectteam woningstichting Vestia Den Haag Zuid-West

Projectteam woningstichting Vestia Den Haag Zuid-West SBR NATIONALE RENOVATIE PRIJS 2009 - CATEGORIE WONINGBOUW revitalisatie van een woonwijk door renovatie naast sloop/nieuwbouw, met respect voor het verleden: renovatie van 168 woningen in de woonwijk De

Nadere informatie

Nieuwbouw Woerden. Woerden Schilderskwartier VAN SCHAGEN ARCHITEKTEN #25

Nieuwbouw Woerden. Woerden Schilderskwartier VAN SCHAGEN ARCHITEKTEN #25 Nieuwbouw Woerden Woerden Schilderskwartier VAN SCHAGEN ARCHITEKTEN #25 n renovatie n nieuwbouw oorspronkelijke situatie definitieve nieuwbouwplan 2010 voormalige herstructureringsplan 2008 In goed overleg

Nadere informatie

Westwijk - Amstelveen. Winkelen, Wonen & Parkeren

Westwijk - Amstelveen. Winkelen, Wonen & Parkeren Westwijk - Amstelveen Winkelen, Wonen & Parkeren Westijk Amstelveen WINKELS 2 Inhoudsopgave 3 Amstelveen... 4 De Wijk... 7 Het Winkelcentrum... 8 Het Plan... 11 Winkelinformatie... 12 Impressies... 14

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Hoe gaat het met de Bijlmer patient in 2010? Paul van Soomeren Jolien Terpstra 15 april 2011

Hoe gaat het met de Bijlmer patient in 2010? Paul van Soomeren Jolien Terpstra 15 april 2011 Hoe gaat het met de Bijlmer patient in 2010? Paul van Soomeren Jolien Terpstra 15 april 2011 www.dsp-groep.nl 1. Historie Bijlmer 2. Bijlmermeer: functionele stad 3. Bijlmervernieuwing 4. De DSP BijlmerMonitor

Nadere informatie

KENNISBANK 2013. BOUWEN MET ZWARE ELEMENTEN: PLN-SYSTEEM Een serie over systeemwoningen -23-

KENNISBANK 2013. BOUWEN MET ZWARE ELEMENTEN: PLN-SYSTEEM Een serie over systeemwoningen -23- 1 Auteur: Haico van Nunen, 11 februari 2013 KENNISBANK 2013 BOUWEN MET ZWARE ELEMENTEN: PLN-SYSTEEM Een serie over systeemwoningen -23- De jaren zestig waren de jaren van de grote bouwopgave. De woningnood

Nadere informatie

Van kantoren naar wonen aan de gracht

Van kantoren naar wonen aan de gracht Joost Zonneveld Zelfstandig journalist en onderzoeker, onder meer voor Het Parool en Nul20 26 november 2014 PROJECT ARCHITECTUUR HERONTWIKKELING KANTOREN WONEN WONINGBOUW Van kantoren naar wonen aan de

Nadere informatie

COMPLEXE STADSPROJECTEN

COMPLEXE STADSPROJECTEN KENNISCENTRUM VLAAMSE STEDEN - interlokale vereniging COMPLEXE STADSPROJECTEN draaiboek Naam website KCVS ONTWERPEND ONDERZOEK Oorspronkelijke naam document Ontwerpend stedenbouwkundig onderzoek Oude Dokken

Nadere informatie

Nota van Beantwoording. Inspraakreacties op het concept Stedenbouwkundig plan de Banne Aakstraat e.o.

Nota van Beantwoording. Inspraakreacties op het concept Stedenbouwkundig plan de Banne Aakstraat e.o. Nota van Beantwoording Inspraakreacties op het concept Stedenbouwkundig plan de Banne Aakstraat e.o. Stadsdeel Amsterdam-Noord December 2006 INHOUD 1. Inleiding 2. Inspraak en maatschappelijk draagvlak

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

Wijk- en buurtmonitor 2016 De Groote Wielen

Wijk- en buurtmonitor 2016 De Groote Wielen Wijk- en buurtmonitor 2016 De Groote Wielen In het oostelijk deel van s-hertogenbosch ligt, midden in de polder, een nieuwe woonwijk: de Groote Wielen. In totaal komen er ongeveer 4.350 woningen, daarvan

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 dinsdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-C Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Oktober 2014 Thema 1 Goed wonen en een goede dienstverlening We vinden het in Nederland normaal dat iedereen goed kan wonen. Maar niet iedereen

Nadere informatie

DE WERELD VAN DE GROTE STAD

DE WERELD VAN DE GROTE STAD DE WERELD VAN DE GROTE STAD VIER KENMERKEN VAN HET BEGRIP STAD Een bepaalde omvang, per land verschillend Een hoge bebouwingsdichtheid in vergelijking met het omringende gebied Een beroepsbevolking die

Nadere informatie

K-BUURT TIJDELIJKE INVULLING

K-BUURT TIJDELIJKE INVULLING VERKENNING PARKEERGARAGE IN DE BIJLMER, SEPTEMBER 2013 KEMPERING De vier parkeergarages aan de Karspeldreef waren ooit een essentieel onderdeel van het oorspronkelijke plan voor de Bijlmer. Rondom de bekende

Nadere informatie

Wonen. Basisinspanning. Ambities. Kansen. Voorkomen

Wonen. Basisinspanning. Ambities. Kansen. Voorkomen Basisinspanning Een evenwichtige bevolkingsopbouw, die in 2025 gegroeid is naar minimaal 25.000 inwoners. Voor iedere (toekomstige) inwoner moet een woning beschikbaar zijn die past in zijn/haar leefsituatie.

Nadere informatie

Fact sheet. Concentraties van allochtone ouderen en jongeren,

Fact sheet. Concentraties van allochtone ouderen en jongeren, Fact sheet nummer 1 maart 2004 Concentraties van allochtone ouderen en jongeren, 1994-2003 Waar in Amsterdam wonen allochtone jongeren en ouderen? Allochtonen wonen vaker dan autochtonen in gezinsverband

Nadere informatie

Kwartaalbericht Woningmarkt

Kwartaalbericht Woningmarkt Woningmarktregio Parkstad In verschillende delen van ons land neemt de bevolkingsomvang af. Deze demografische krimp heeft grote gevolgen voor de woningmarkt. Parkstad Limburg is in ons land koploper op

Nadere informatie

ALUMINIUM METAMORFOSE PORTIEKETAGEFLATS VELDHOVEN

ALUMINIUM METAMORFOSE PORTIEKETAGEFLATS VELDHOVEN ALUMINIUM METAMORFOSE PORTIEKETAGEFLATS VELDHOVEN transformatie x appartementen + maisonnettes mullerlaan + oortlaan zonderwijk veldhoven nl ontwerp september 00 - oplevering augustus 0 ALUMINIUM METAMORFOSE

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

Bewonersavond Bosveld druk bezocht

Bewonersavond Bosveld druk bezocht jaargang 1 nummer 1 In dit nummer Bewonersavond druk bezocht Start werkgroep Werkgroep praat en denkt mee Werkzaamheden renovatie Wisselwoning Planning Bewonersinbreng aanbesteding Huurverhoging na renovatie?

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Schiedam Schiedam, juli 2004

Bevolkingsprognose Schiedam Schiedam, juli 2004 Bevolkingsprognose Schiedam Schiedam, juli 2004 Onderzoek & Statistiek Gemeente Schiedam 010-2465597/5598 Inhoud Inleiding... 3 1. Achtergronden bevolkingsontwikkeling... 5 2. Schiedam - de stedelijke

Nadere informatie

Betreft: verkoop van uw huurwoning

Betreft: verkoop van uw huurwoning Belangrijk, urgent!! Amsterdam, 26 augustus 2010 Betreft: verkoop van uw huurwoning De Vereniging Zuid -en Pijpbelangen tegen Deelraadswillekeur wil u over het volgende informeren en oproepen bezwaar te

Nadere informatie

Stadskantoor Rotterdam

Stadskantoor Rotterdam h e r o n t w i k k el i n g Stadskantoor Rotterdam a m b i t i ed o cu m en t Ambitiedocument Stadskantoor Rotterdam Stedenbouwkundige en architectonische randvoorwaarden 1. Inleiding In het centrum van

Nadere informatie

Hoger bouwen in Maastricht. gemeente Maastricht november 2007

Hoger bouwen in Maastricht. gemeente Maastricht november 2007 Hoger bouwen in Maastricht gemeente Maastricht november 2007 2 Hoger bouwen in Maastricht De behoefte aan hoger bouwen De toenemende ruimtenood binnen Maastricht en de oplopende ontwikkelingskosten voor

Nadere informatie

Hoofdstructuur van het groen

Hoofdstructuur van het groen Hoofdstructuur van het groen Groenstructuur vanuit de randen van de stad. Typerend voor Den Haag is de groenstuctuur aan de noord- en westrand van de stad, waar groene vingers diep in het stedelijk weefsel

Nadere informatie

NAGELE. programmaboekje

NAGELE. programmaboekje NAGELE programmaboekje Januari 2013 GROEN Uit het ontwerp van Nagele en de beplantingsplannen valt af te leiden dat de groenstructuur van Nagele is opgebouwd uit verschillende typen beplantingen die elk

Nadere informatie

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden Postadres Postbus 16200, 3500 CE Telefoon 030-286 11 12 Fax 030-286 10 33 www.utrecht.nl Aan de commissie voor Stad en Ruimte postbus 16200 3500 CE UTRECHT Behandeld door Marlies de Nijs, Wim Beelen Datum

Nadere informatie

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft Dienst Wonen, Zorg en Samenleven Fact sheet nummer 1 januari 211 Eigen woningbezit 1e en Aandeel stijgt, maar afstand blijft Het eigen woningbezit in Amsterdam is de laatste jaren sterk toegenomen. De

Nadere informatie

Renovatie Lanenflat Nieuw Crooswijk, Rotterdam

Renovatie Lanenflat Nieuw Crooswijk, Rotterdam Renovatie Lanenflat Nieuw Crooswijk, Rotterdam Programma Renovatie van de gevel en diverse bouwkunidge aanpassing Opdrachtgever Woonstad Rotterdam, OCNC Locatie Rotterdam, hoek Boezemlaan en Kerkhoflaan

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 34 Afspraken over verkoop van sociale huurwoningen Sinds 1998 worden in Amsterdam sociale huurwoningen verkocht. Aanleiding was de sterk veranderde samenstelling en woningbehoefte van de Amsterdamse bevolking.

Nadere informatie

Wonen in een oude school aan het Prins Hendrikpark!

Wonen in een oude school aan het Prins Hendrikpark! Wonen in een oude school aan het Prins Hendrikpark! Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Doe je mee? Floris Versterstraat 11 Bennebroekstraat 11 Floris Versterstraat 10 ZELFBOUW IN DE AANBIEDING Transformatie

Nadere informatie

Verslag ambtelijke welstandstoets van d.d. 13 mei 2015

Verslag ambtelijke welstandstoets van d.d. 13 mei 2015 Verslag ambtelijke welstandstoets van d.d. 13 mei 2015 Aanwezig : M. Kavsitli, M.Overbeeke, W. Crusio en J. van Bergen Vooroverleg Aanvraag Agendapunt Aanvrager Bouwadres Aard bouw Toetsvorm Beschrijving

Nadere informatie

Amsterdam - Staalmanpleinbuurt. Stedenbouwkundig ontwerp voor herstructurering naoorlogse woonwijk.

Amsterdam - Staalmanpleinbuurt. Stedenbouwkundig ontwerp voor herstructurering naoorlogse woonwijk. Amsterdam - Staalmanpleinbuurt Stedenbouwkundig ontwerp voor herstructurering naoorlogse woonwijk. Amsterdam - Staalmanpleinbuurt Stedenbouwkundig ontwerp voor herstructurering naoorlogse woonwijk. De

Nadere informatie

Ouderen, als basis voor stedelijke vernieuwing

Ouderen, als basis voor stedelijke vernieuwing Ouderen, als basis voor stedelijke vernieuwing P5 presentatie - Femke Introductie van - de Onderzoek Meulengraaf - Ontwerp - 1503103 - Conclusie - 26 juni 2014 Introductie Onderzoek Ontwerp Conclusie Probleem

Nadere informatie

VERSLAG VAN EESTERENGESPREK #24 DE DOBBEBUURT: EIGENHEID IN DIVERSITEIT EN VERANDERING

VERSLAG VAN EESTERENGESPREK #24 DE DOBBEBUURT: EIGENHEID IN DIVERSITEIT EN VERANDERING VERSLAG VAN EESTERENGESPREK #24 DE DOBBEBUURT: EIGENHEID IN DIVERSITEIT EN VERANDERING Het Van Eesterenmuseum organiseert maandelijks het Van Eesterengesprek, waarbij één of meerdere sprekers een onderwerp

Nadere informatie

De toekomst van wonen in Zuidoost

De toekomst van wonen in Zuidoost De toekomst van wonen in Zuidoost In de periode 29 november tot en met 11 december 2006 zijn alle 197 leden van het internetpanel Zuidoost benaderd met een vragenlijst over wonen in Zuidoost. In totaal

Nadere informatie

Initiatieven in je stad; op je handen zitten of op je handen staan?

Initiatieven in je stad; op je handen zitten of op je handen staan? Stedelijke vernieuwing Lelystad Initiatieven in je stad; PowerPoint Stedelijke vernieuwing presentatie op uitnodiging. Lelystad op je handen zitten of op je handen staan? Jop Fackeldey, 11 februari 2014

Nadere informatie

Inhoud. amsterdam woon. inhoud

Inhoud. amsterdam woon. inhoud Afspraken over verkoop van sociale huurwoningen Sinds 1998 worden in Amsterdam sociale huurwoningen verkocht. Aanleiding was de sterk veranderde samenstelling en woningbehoefte van de Amsterdamse bevolking.

Nadere informatie

Bedrijventerrein Overamstel (deelgebied Daniël Goedkoopstraat / Willem Fenengastraat e.o.)

Bedrijventerrein Overamstel (deelgebied Daniël Goedkoopstraat / Willem Fenengastraat e.o.) Bedrijventerrein Overamstel (deelgebied Daniël Goedkoopstraat / Willem Fenengastraat e.o.) Beoordelingskader Bij de beoordeling of een bouwwerk voldoet aan redelijk eisen van welstand als bedoeld in art

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009 ALDUS BESLOTEN 9 JULI Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009 ALDUS BESLOTEN 9 JULI Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 ALDUS BESLOTEN 9 JULI 2009 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Doetinchem, 4 juli 2009 Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 2 14 Ruim 22.000 corporatiewoningen verkocht Vanaf 199 tot en met de eerste helft van 14 hebben de woningcorporaties ruim 22.000 bestaande woningen verkocht aan particulieren. Het aantal verkopen kwam

Nadere informatie

BAVAVLA + CARDO ARCHITECTEN

BAVAVLA + CARDO ARCHITECTEN DE HOVEN EN DE TUIN VAN NOORD Schets voor de herontwikkeling "de hoven" in opdracht van woningbouwvereniging de Sleutels van Zijl en Vliet HUIDIGE SITUATIE DE HOVEN 1 OPGAVE In 2007 heeft de Stuurgroep

Nadere informatie

1.D VERNIEUWING VAN DE STADSVERNIEUWING - na de Novelle

1.D VERNIEUWING VAN DE STADSVERNIEUWING - na de Novelle 1.D VERNIEUWING VAN DE STADSVERNIEUWING - na de Novelle Stadsvernieuwing Transvaal Dag van de Projectontwikkeling, 15 mei 2014 Vernieuwing van de stadsvernieuwing Willem Krzeszewski Staedion Transvaal

Nadere informatie

leegstand en herbestemming

leegstand en herbestemming leegstand en herbestemming Gerben van Dijk, 17 maart 2011, KNX : gebruik #leegst in uw tweets programma introductie motto SBR, prettig kennis te maken focus duurzame ontwikkeling van de gebouwde omgeving

Nadere informatie

Rosmalen zuid. Wijk- en buurtmonitor 2016

Rosmalen zuid. Wijk- en buurtmonitor 2016 Wijk- en buurtmonitor 2016 Rosmalen zuid Het stadsdeel Rosmalen ligt ten oosten van de rijksweg A2 en bestaat uit Rosmalen zuid en Rosmalen noord. Het oorspronkelijke zanddorp Rosmalen is vanaf eind jaren

Nadere informatie

Bijlage 6. Consultatie moskee Omar El Faroek en Moskee Anwar-e-Quba

Bijlage 6. Consultatie moskee Omar El Faroek en Moskee Anwar-e-Quba Bijlage 6 Consultatie moskee Omar El Faroek en Moskee Anwar-e-Quba Samenvatting en reacties uit "Moskee-project" Consultatie inwoners de Gagel via interviews, de Surinaamse Anwar-e-Quba moskee en de Omar

Nadere informatie

Programma. 1. 1. Welkom 19:30-19:40. 2. 2. Gemeente Zoetermeer 19:40-19:50. 3. Unibail-Rodamco 19:50-20:30

Programma. 1. 1. Welkom 19:30-19:40. 2. 2. Gemeente Zoetermeer 19:40-19:50. 3. Unibail-Rodamco 19:50-20:30 Unibail-Rodamco Upgrade Kick-off Stadshart meeting Zoetermeer Gemeente Zoetermeer Programma 1. 1. Welkom 19:30-19:40 2. 2. Gemeente Zoetermeer 19:40-19:50 Sfeervolle en bruisende binnenstad Achtergrond

Nadere informatie

VERSLAG VAN EESTERENGESPREK #19 EXPERIMENTEREN MET FLEXIBELE WONINGENPLATTEGRONDEN

VERSLAG VAN EESTERENGESPREK #19 EXPERIMENTEREN MET FLEXIBELE WONINGENPLATTEGRONDEN VERSLAG VAN EESTERENGESPREK #19 EXPERIMENTEREN MET FLEXIBELE WONINGENPLATTEGRONDEN De opening van de Van Eesteren Museumwoning in oktober 2012 is aanleiding voor een drieluik Van Eesterengesprekken over

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 Probleemwijken Groot aandeel sociale huurwoningen Slechte kwaliteit woonomgeving Afname aantal voorzieningen Toename asociaal gedrag Sociale en etnische spanningen

Nadere informatie

!!!!! Reflectie - Msc3 & Msc4! Schedeldoekshavencomplex! Rien Pels Rijcken student nr:

!!!!! Reflectie - Msc3 & Msc4! Schedeldoekshavencomplex! Rien Pels Rijcken student nr: Reflectie - Msc3 & Msc4 Schedeldoekshavencomplex Rien Pels Rijcken student nr: 4034392 Personal Information Naam: Rien Pels Rijcken Student nummer: 4034392 Adres: Postcode: Woonplaats: Den Haag Telefoonnummer:

Nadere informatie

Gebiedsontwikkeling integraal ontwikkelconcept. Rosie Severens Manager gebiedsontwikkeling OBS 14 februari 2012

Gebiedsontwikkeling integraal ontwikkelconcept. Rosie Severens Manager gebiedsontwikkeling OBS 14 februari 2012 Gebiedsontwikkeling integraal ontwikkelconcept Rosie Severens Manager gebiedsontwikkeling OBS 14 februari 2012 Ingrijpende en veelbelovende opgave Delftse besluit tot ondertunneling spoor = besluit tot

Nadere informatie

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam Woningmarktrapport 3e kwartaal 215 Gemeente Rotterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 9 Aantal verkocht 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e kwartaal

Nadere informatie

Wijndaelerstrip, Den Haag studie atelier PRO januari 2012

Wijndaelerstrip, Den Haag studie atelier PRO januari 2012 Wijndaelerstrip, Den Haag studie atelier PRO januari 2012 locatie op de overgang tussen bos en duin ligging in Den Haag Wijndaelerweg ISH Marathon Sporthal Ockenburgh Wijndaelerweg Wijndaelerduin Ockenburghstraat

Nadere informatie

Woningbouwcomplex Loevenhout, Utrecht-Overvecht

Woningbouwcomplex Loevenhout, Utrecht-Overvecht Woningbouwcomplex Loevenhout, Utrecht-Overvecht Programma 184 appartementen, 24 grond gebonden woningen, parkeer-, commerciële en buitenruimte voorzieningen Opdrachtgever Portaal Vastgoed Ontwikkeling,

Nadere informatie

Informatieavond Bajonetlocatie 15 en 16 juni 2011

Informatieavond Bajonetlocatie 15 en 16 juni 2011 Informatieavond Bajonetlocatie 15 en 16 juni 2011 Inhoud presentatie 1. Aanleiding: - goede woningen - goede en vitale wijk 2. Programma (wat gaan we doen): Geleidelijke bloksgewijze aanpak - Van de woningen

Nadere informatie

REGIO GRONINGEN-A SSEN

REGIO GRONINGEN-A SSEN REGIO GRONINGEN-A SSEN W O N I N G B E H O E F T E O N D E R Z O E K 2 015 REGIO GRONINGEN-ASSEN WONINGBEHOEFTEONDERZOEK 2015 _ 2 Waarom dit onderzoek? De woningmarkt in de regio Groningen-Assen is de

Nadere informatie

Informatieavond Planpresentatie Osdorpplein 28 mei 2013 in De Meervaart

Informatieavond Planpresentatie Osdorpplein 28 mei 2013 in De Meervaart Informatieavond Planpresentatie Osdorpplein 28 mei 2013 in De Meervaart Inleiding Doel informatieavond Informeren over plannen Lebo Opgave Nadere uitleg van het project Bestaande situatie Uitgangspunten

Nadere informatie

CELSIUS. Vlinder- en bijlokkende beplanting geeft kleur aan volksbuurt

CELSIUS. Vlinder- en bijlokkende beplanting geeft kleur aan volksbuurt CELSIUS woensel-west, EINDHOVEN Vlinder- en bijlokkende beplanting geeft kleur aan volksbuurt Celsius Woensel-West Fase 01 Kwartieren Buurten Wijk Edisonstraat Celsiusplein zijstraten Edisonstraat parkeerhoven

Nadere informatie

215 Hoofdweg renovatie 2 blokken portiek woningen 45 etage woningen, 15 maisonnettes

215 Hoofdweg renovatie 2 blokken portiek woningen 45 etage woningen, 15 maisonnettes 215 Hoofdweg renovatie 2 blokken portiek woningen 45 etage woningen, 15 maisonnettes VILLANOVA architecten, Rotterdam, 2012 zesxzes visuele communicatie - Nieuwe voorgevels, vanaf de hoek aan de Postjeskade

Nadere informatie

afdeling Beleidsonderzoek en Geo Informatie

afdeling Beleidsonderzoek en Geo Informatie 51 3 52 Volkshuisvesting Ambitie woningbouw niet gehaald De woningvoorraad van de is in 26 met 253 toegenomen tot 36.473 op 1 januari 27. Deze toename is het saldo van 357 toevoegingen, 19 onttrekkingen

Nadere informatie

1. Inwoners stad Groningen

1. Inwoners stad Groningen facts & figures 1. Inwoners stad Groningen Huidige inwoneraantal: 195.676 De stad Groningen is de afgelopenjaren sterk gegroeid. Bovenstaande grafiek laat zien dat de stad in de komende 15 jaar blijft

Nadere informatie

i ii Òiî i î >> i ÈÒî-Òi`i iî" Òä i Gebiedsvisie Hollands Spoor en omgeving

i ii Òiî i î >> i ÈÒî-Òi`i iî Òä i Gebiedsvisie Hollands Spoor en omgeving i ii Òiî i î >> i ÈÒî-Òi`i iî" Òä i Gebiedsvisie T P E C N O C Hollands Spoor en omgeving mei 2008 2 Inleiding 1 Straatnamenkaart 1 Inleiding Voorwoord Voor u ligt de Gebiedsvisie Hollands Spoor en omgeving.

Nadere informatie

6.2 Het deelproject Klaverweide/Bouwakker en omgeving

6.2 Het deelproject Klaverweide/Bouwakker en omgeving 6.2 Het deelproject Klaverweide/Bouwakker en omgeving In het centrale deel van de wijk zijn een aantal projecten voorgenomen die een grote relatie met elkaar hebben. D A 2 4 1 B 3 C De centrale noord-zuid

Nadere informatie

Waarom dit onderzoek?

Waarom dit onderzoek? Waarom dit onderzoek? Een betere buurt in 2026! Woningstichting De Volmacht wil uw buurt vernieuwen en verbeteren en klaar maken voor de toekomst. Daarvoor is een allereerst goede analyse van uw buurt

Nadere informatie

GEMEENTE AMSTERDAM STADSDEEL NIEUW-WEST. Nota van beantwoording zienswijzen en reacties overlegpartners. behorend bij het

GEMEENTE AMSTERDAM STADSDEEL NIEUW-WEST. Nota van beantwoording zienswijzen en reacties overlegpartners. behorend bij het GEMEENTE AMSTERDAM STADSDEEL NIEUW-WEST Nota van beantwoording zienswijzen en reacties overlegpartners behorend bij het bestemmingsplan Oostoever 2014 November 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Zienswijzen

Nadere informatie

Vrijblijvende informatie. Te Huur Commerciële ruimte. Nieuwbouwproject De Kroon (Oosterstraat 73-75-77 te Breda)

Vrijblijvende informatie. Te Huur Commerciële ruimte. Nieuwbouwproject De Kroon (Oosterstraat 73-75-77 te Breda) Vrijblijvende informatie Te Huur Commerciële ruimte Nieuwbouwproject De Kroon (Oosterstraat 73-75-77 te Breda) TE HUUR (Oosterstraat 73-75-77 Breda) Commerciële ruimtes Oppervlakte Huurprijs Aanvaarding

Nadere informatie

waar is ruimte in de stad?

waar is ruimte in de stad? Briefing ontwerpteams: waar is ruimte in de stad? Briefing voor ruimtelijke verkenningen in de 8 stadsdelen van Den Haag. Dit project is onderdeel van de Agenda Ruimte voor de Stad. De stad aan zet 14

Nadere informatie

wijswonen bottom-up > stedenbouw > architectuur

wijswonen bottom-up > stedenbouw > architectuur wijswonen bottom-up > stedenbouw > architectuur WijsWonen is een initiatief om in Apeldoorn een eigentijds collectief wooncomplex te realiseren. Niet alleen op financieel, maar ook op sociaal gebied is

Nadere informatie

Een duurzame en cultureel verantwoorde toekomst voor de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam. architectonisch en bouwenergetisch onderzoek

Een duurzame en cultureel verantwoorde toekomst voor de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam. architectonisch en bouwenergetisch onderzoek Een duurzame en cultureel verantwoorde toekomst voor de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam architectonisch en bouwenergetisch onderzoek AUP, 1935. Vogelvluchtperspectief Het reëel bestaande AUP Arthur

Nadere informatie

Startnotitie Herstructurering woningen Rijsoord Versie 1.1 Datum 21 mei 2014

Startnotitie Herstructurering woningen Rijsoord Versie 1.1 Datum 21 mei 2014 Startnotitie Herstructurering woningen Rijsoord Versie 1.1 Datum 21 mei 2014 Openbaar wat willen we bereiken? (doel) Het doel voor de gemeente is om, in samenwerking met Woonvisie, de (ruimtelijke) kaders

Nadere informatie

(No) Flat Future te Rotterdam

(No) Flat Future te Rotterdam (No) Flat Future te Rotterdam Projectgegevens Opdrachtgever : SenterNovem website : http://www.senternovem.nl Architect : 2012Architecten Onderzoek : Bouwcarrousel BV, Moerkapelle i.s.m. 2012 Architecten

Nadere informatie

Binnenstad. Wijk- en buurtmonitor 2016

Binnenstad. Wijk- en buurtmonitor 2016 Wijk- en buurtmonitor 2016 Binnenstad De Binnenstad van s-hertogenbosch is het oudste deel van de stad. Karakteristiek zijn het middeleeuwse stratenpatroon en de historische panden, de vele bijzondere

Nadere informatie

Evaluatie kapsalons aan huis Handhaven of loslaten van het verbod op nieuwe kapsalons aan huis?

Evaluatie kapsalons aan huis Handhaven of loslaten van het verbod op nieuwe kapsalons aan huis? 1 Evaluatie kapsalons aan huis Handhaven of loslaten van het verbod op nieuwe kapsalons aan huis? Dronten, februari 2012 2 1. Inleiding Binnen de gemeente Dronten is sinds 2003 discussie gevoerd over het

Nadere informatie

Verslag presentatie contourenschets Fongersplaats 25 juni 2013

Verslag presentatie contourenschets Fongersplaats 25 juni 2013 Postbus 458, 9700 AL, Groningen Verslag presentatie contourenschets Fongersplaats 25 juni 2013 Presentatie Mathijs Dijkstra van MD Landschapsarchitecten ligt met behulp van een presentatie de contourenschets

Nadere informatie

Tugelawegblokken Vernieuwing van twee woonblokken in de Transvaalbuurt. In opdracht van Ymere Ontwikkeling

Tugelawegblokken Vernieuwing van twee woonblokken in de Transvaalbuurt. In opdracht van Ymere Ontwikkeling Tugelawegblokken Vernieuwing van twee woonblokken in de Transvaalbuurt In opdracht van Ymere Ontwikkeling 1/10 Twee nieuwe Tugelablokken Met de realisatie van de Tugelablokken heeft M3H twee complete bouwblokken

Nadere informatie

Argumentenkaart Deeltijdwerken 3. Samenleving. Wat zijn de voor- en nadelen voor de samenleving als vrouwen meer gaan werken?

Argumentenkaart Deeltijdwerken 3. Samenleving. Wat zijn de voor- en nadelen voor de samenleving als vrouwen meer gaan werken? Argumenten Deeltijdwerken Wat zijn de - en nadelen de samenleving als meer gaan werken? Argumenten Deeltijdwerken Wat zijn de - en nadelen de samenleving als meer gaan werken? Argumenten Deeltijdwerken

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord

Veelgestelde vragen over nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord Veelgestelde vragen over nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord 18 en 20 september 2012 Algemeen Wat wordt er ontwikkeld in de nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord? In de nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord worden circa

Nadere informatie

Schouwburg de Kampanje Den Helder

Schouwburg de Kampanje Den Helder Schouwburg de Kampanje Den Helder van Dongen Koschuch Architects and Planners Inzending Arie Keppler Prijs 016 SCHOUWBURG DE KAMPANJE DEN HELDER INTRODUCTIE EEN MARITIEM ENSEMBLE Schouwburg De Kampanje

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

Blok 4 August Allebéplein

Blok 4 August Allebéplein Blok 4 August Allebéplein Bouwenvelop 09-10-2014 Inhoud Inleiding, toelichting Matentekening Ruimtelijke randvoorwaarden Doorsneden Toelichting De bouwenvelop is opgesteld binnen het kader van het Uitwerkingsplan

Nadere informatie

Masterproef Urban Architectural Design

Masterproef Urban Architectural Design Masterplan Site Masterplan Problematiek Onaantrekkelijkste leven Stepanjsko Naselje is geen aantrekkelijke wijk om in te leven. Deze mapping toont aan dat de problematiek ernstig is en de problemen op

Nadere informatie

» Informatiebijeenkomst Hoven II

» Informatiebijeenkomst Hoven II » Informatiebijeenkomst Hoven II Herontwikkeling Hoven II Sfeerverslag informatiebijeenkomst 19 mei 2015 Sfeerverslag Opening en doel van de avond Onno de Vries, communicatieadviseur gemeente Capelle aan

Nadere informatie

Jongeren en Starters op de Heetense Woningmarkt. Dit Masterplan moet antwoord geven op de onderstaande vragen;

Jongeren en Starters op de Heetense Woningmarkt. Dit Masterplan moet antwoord geven op de onderstaande vragen; Masterplan; Jongeren en Starters op de Heetense Woningmarkt Dit Masterplan moet antwoord geven op de onderstaande vragen; - Zijn Heetense jongeren en starters überhaupt genegen om in ons dorp te (blijven)

Nadere informatie

Azieweg Schalkwijk SCHALKWIJK. AZIEWEG. Transformatie van kantoren naar woningen. 14 juli 2014. 2014-020 Schetsontwerp

Azieweg Schalkwijk SCHALKWIJK. AZIEWEG. Transformatie van kantoren naar woningen. 14 juli 2014. 2014-020 Schetsontwerp Azieweg Schalkwijk Transformatie van kantoren naar woningen 14 juli 2014 SCHALKWIJK. AZIEWEG 2014-020 Schetsontwerp Situatie Hier gaat het om vijf identieke woontorens met een kantoorkraag in een groenzône

Nadere informatie

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland drs. J.E. den Ouden 1-11-2013 Bevolking De gemeente Steenwijkerland telt momenteel circa 43.400 inwoners. Het inwonertal

Nadere informatie

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Inleiding Stedelijke herontwikkeling Voor de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht is de Nieuwe Ruimtelijke Strategie opgesteld die in 2012 door de Raad

Nadere informatie

1. Ik ben tevreden met mijn huidige woning

1. Ik ben tevreden met mijn huidige woning Oost west, thuis best In onze gemeente worden diverse woningen gebouwd en gerenoveerd. In welke mate bent u het (on)eens met de volgende stellingen. 6 1. Ik ben tevreden met mijn huidige woning 54% 5 4

Nadere informatie

Anne Franklaan - Montfoort

Anne Franklaan - Montfoort Presentatie klankbordgroep 31 januari 2012 g e m e e n t e M O N T F O O R T Inhoud van de presentatie 1. voortgang van het plan: planaanpassing 2. stappenplan / uitgangspunten 3. het aangepast plan 4.

Nadere informatie

Reactienota. Behorende bij de Structuurvisie "Wernhout 2025"

Reactienota. Behorende bij de Structuurvisie Wernhout 2025 Reactienota Behorende bij de Structuurvisie "Wernhout 2025" 1. Inleiding De ontwerp structuurvisie "Wernhout 2025" is op dinsdag 22 oktober 2013 gepresenteerd aan de bewoners en de Dorpsraad van Wernhout.

Nadere informatie

Verslag Prioriteringssessie Woonvisie 30 juni 2014 Fifth, Eindhoven

Verslag Prioriteringssessie Woonvisie 30 juni 2014 Fifth, Eindhoven Verslag Prioriteringssessie Woonvisie 30 juni 2014 Fifth, Eindhoven Inleiding De Prioriteringssessie Woonvisie is een belangrijk vervolg op de co-makersgesprekken die zijn gevoerd en de 5 thematafels die

Nadere informatie

VERSLAG VAN EESTERENGESPREK #17 100 JAAR ZOEKEN NAAR DE IDEALE WONINGPLATTEGROND

VERSLAG VAN EESTERENGESPREK #17 100 JAAR ZOEKEN NAAR DE IDEALE WONINGPLATTEGROND VERSLAG VAN EESTERENGESPREK #17 100 JAAR ZOEKEN NAAR DE IDEALE WONINGPLATTEGROND De opening van de Van Eesteren Museumwoning in oktober 2012 is aanleiding voor een drieluik Van Eesterengesprekken over

Nadere informatie

Wijkvisie. Dubbeldam. Dordrecht. december Inleiding. Dubbeldam

Wijkvisie. Dubbeldam. Dordrecht. december Inleiding. Dubbeldam Wijkvisie Dubbeldam Dordrecht december 2014 1 Inleiding Missie Trivire Trivire wil als woningcorporatie van betekenis zijn voor mensen. Dat is onze missie. We zorgen voor goed onderhouden woningen in schone,

Nadere informatie

8 MULTIFUNCTIONELE BEDRIJFSUNITS

8 MULTIFUNCTIONELE BEDRIJFSUNITS 8 MULTIFUNCTIONELE BEDRIJFSUNITS DE POL TE LOSSER Alfred Marshallstraat 1 Postbus 572 7550 AN Hengelo Telefoon (074) 255 68 88 Fax (074) 291 85 21 www.bedrijfsunits.com projectontwikkeling Inhoud Inleiding

Nadere informatie

Reacties Duivendaal 20 januari 2016

Reacties Duivendaal 20 januari 2016 Reacties Duivendaal 20 januari 2016 Model 1 Forum -/negatief Wat een lelijk blok. Veel te massief. Gebouw aan de LA naast bodemkunde is te hoog, te massief. Bebouwing Forum te overheersend? Onduidelijkheid

Nadere informatie

Rizoem mijmert over Groningen

Rizoem mijmert over Groningen Rizoem mijmert over Groningen Visie op een onverdeelde stad Wie eenmaal in Groningen is geweest, gunt deze stad een plekje in zijn hart. Een stad die bol staat van nationale en internationale evenementen,

Nadere informatie

JongZeeuw architecten - wie zijn we?

JongZeeuw architecten - wie zijn we? JongZeeuw architecten - wie zijn we? Grondslag bij de verbinding tussen verleden, heden en toekomst. Multidisciplinair bureau met deskundigheid op het vlak van architectuur, stedenbouw, interieur, energiezuinigheid,

Nadere informatie