Hoe gaat het met de Bijlmer patient in 2010? Paul van Soomeren Jolien Terpstra 15 april 2011

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe gaat het met de Bijlmer patient in 2010? Paul van Soomeren Jolien Terpstra 15 april 2011"

Transcriptie

1 Hoe gaat het met de Bijlmer patient in 2010? Paul van Soomeren Jolien Terpstra 15 april

2 1. Historie Bijlmer 2. Bijlmermeer: functionele stad 3. Bijlmervernieuwing 4. De DSP BijlmerMonitor 5. En werkt de vernieuwing

3 Byllemermeer 17 de eeuw

4 Functionele stad Le Corbussier

5 Functionele stad

6 Functionele stad

7 Onze vorstin in de Bijlmermeer 1971

8 Het ging nogal mis met de Bijlmer From dream to nightmare

9 er ging wel errug veel mis! Bezuinigen op bouw (o.a. liften, trappenhuizen, binnenstraten, wegen) Slechte verbinding Amsterdam (nog geen metro). Ver weg Concurrerende nieuwbouw (Almere huis met tuin en nog goedkoper ook) Surinaamse onafhankelijkheid Imago En meer.

10 Van kleine maatregelen naar algehele sanering (sloop/nieuwbouw) Jaren 80 kleine aanpassingen Jaren 90 definitieve beslissing 40% (later 60%) sloop: saneringsaanvraag Veel sloop Soms renovatie (H-buurt)

11 H-buurt: renovatie

12 De doelen

13 Hoofddoelen Bijlmer vernieuwing 3 hoofddoelen in 1996: Verbeteren van de woningmarktpositie van de Bijlmermeer (ruimtelijke vernieuwing). Verhogen van de arbeidsparticipatie van de bevolking (sociaaleconomische vernieuwing). Versterking van het stedelijk leven in de Bijlmermeer door meer bedrijvigheid en culturele voorzieningen (leefbaarheid en vernieuwing beheer).

14 Dat gaan we meten! Historie Bijlmermonitor 1992 Start vernieuwingsoperatie Bijlmermeer Stadsdeel, Nieuw Amsterdam, Centrale stad en Centraal Fonds willen een super thermometer Projectbureau vraagt DSP-groep en O&S Afspraak: voortgang volgen via de jaarlijkse Bijlmermonitor

15 Bijlmermonitoren Bijlmermonitor 1997 Bijlmermonitor 1998 Bijlmermonitor 1999 Bijlmermonitor 2000 Bijlmermonitor 2002 Bijlmermonitor 2003 Bijlmermonitor 2005 Bijlmermonitor 2007 Bijlmermonitor 2009 Een unieke reeks Eerst jaarlijks, later tweejaarlijks Nergens bestaat een stedelijke vernieuwing met zo n reeks!

16 doelen meetbaar gemaakt Hoofddoel De Bijlmermeer is in 2016 een wijk waar het woon- en leefklimaat even goed is als in de gemiddelde Amsterdamse wijk Popi samengevat: de Bijlmer moet weer op N.A.P. komen! 25 meetbare subdoelen Ontwikkeling in de Bijlmermeer door de tijd Vergelijking tussen ontwikkelingen in de Bijlmermeer en ontwikkelingen in Amsterdam

17 Vernieuwing

18 Voortgang vernieuwingsoperatie (Voldoende) op Wel ontwikkeling Geen schema maar ontwikkeling of onvoldoende achteruitgang op schema Hoofddoel 1 A) Thema doorstroom en imago 1. woonduur 2. vertrekkers 3. verhuisplannen 4. woningaanvraag/wachtduur 5. imago in de pers B) Thema woning en woonomgeving 6. oordeel over eigen buurt 7. tevredenheid wonen en woning 8. tevredenheid fysieke woonomgeving 9. tevredenheid sociale woonomgeving 10. betrokkenheid en openbare ruimte C) Thema veiligheid 11. criminaliteit 12. jeugdcriminaliteit 13. gevoelens van onveiligheid 14. vervuiling en vandalisme 15. drugsoverlast D) Thema werk en inkomen 16. werkloosheid 17. afstand tot arbeidsmarkt 18. inkomen E) Thema onderwijs 19. voortijdige schoolverlaters 20. eindtoets basisonderwijs 21. slaagpercentages v.o. Hoofddoel 2 F) Thema klanttevredenheid 22. tevredenheid over wonen G) Thema exploitatie 23. mutatiegraad 24. leegstand niet verbeterde woningen 25. leegstand verbeterde/nieuwe woningen

19 Het gaat dus eigenlijk best goed. 2/3e ligt op schema (Voldoende) op schema vertrekkers verhuisplannen woningaanvraag/wachtduur oordeel over eigen buurt tevredenheid fysieke woonomgeving criminaliteit jeugdcriminaliteit vervuiling en vandalisme werkloosheid voortijdige schoolverlaters slaagpercentages v.o. tevredenheid over wonen NA mutatiegraad NA leegstand niet verbeterde woningen Wel ontwikkeling maar onvoldoende op schema 1. woonduur 7. tevredenheid wonen en woning 9. tevredenheid sociale woonomgeving 10. betrokkenheid en openbare ruimte 13. gevoelens van onveiligheid 15. drugsoverlast 18. inkomen Geen ontwikkeling of achteruitgang 5. imago in de pers 17. afstand tot arbeidsmarkt 20. eindtoets basisonderwijs (25. leegstand verbeterde/ nieuwe woningen)

20 Waar is dit?

21 Gaat eigenlijk best goed met patiënt Bijlmer kijk maar rond!

22 Bronnen: Monitoring van de stedelijke Vernieuwing in de Bijlmermeer: Op de SVOB site staan ook mooie zaken over de Bijlmermeer. Ten eerste de scriptie van Casper Hootsen: Ten tweede een oudje uit 1995: Ten derde over het winkel/centrum gebied een publicatie uit 2006: Voor het laatste nieuws over de Bijlmer Vernieuwing:

Bijlmer Monitor Amsterdam, 27 juni Oberon Nauta Paul van Soomeren Hette Tulner

Bijlmer Monitor Amsterdam, 27 juni Oberon Nauta Paul van Soomeren Hette Tulner Bijlmer Monitor 2000 Amsterdam, 27 juni 200 1 Oberon Nauta Paul van Soomeren Hette Tulner Met medewerking van: Het Amsterdamse Bureau voor Onderzoek en Statistiek Deze publicatie is een samenvatting van

Nadere informatie

Bijlmermonitor 2010. Voortgang vernieuwing Bijlmermeer 1994-2009. Jolien Terpstra Justin de Kleuver Paul van Soomeren

Bijlmermonitor 2010. Voortgang vernieuwing Bijlmermeer 1994-2009. Jolien Terpstra Justin de Kleuver Paul van Soomeren Bijlmermonitor 2010 Voortgang vernieuwing Bijlmermeer 1994-2009 Jolien Terpstra Justin de Kleuver Paul van Soomeren Bijlmermonitor 2010 Voortgang vernieuwing Bijlmermeer 1994-2009 Amsterdam, 14 december

Nadere informatie

Large scale restructuring of Housing Areas; lessons from Bijlmermeer Amsterdam and Bellvitge Barcelona

Large scale restructuring of Housing Areas; lessons from Bijlmermeer Amsterdam and Bellvitge Barcelona Large scale restructuring of Housing Areas; lessons from Bijlmermeer Amsterdam and Bellvitge Barcelona Paul van Soomeren, Amsterdam, The Netherlands, April 2016, Odense DSP-groep: www.dsp-groep.nl European

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 Probleemwijken Groot aandeel sociale huurwoningen Slechte kwaliteit woonomgeving Afname aantal voorzieningen Toename asociaal gedrag Sociale en etnische spanningen

Nadere informatie

2. De oorspronkelijke opzet van de Bijlmermeer

2. De oorspronkelijke opzet van de Bijlmermeer Inhoudsopgave 1. Inleiding...2 2. De oorspronkelijke opzet van de Bijlmermeer...3 3. Wat er mis ging...3 4. De vernieuwing van de Bijlmermeer...5 Verbetering van de woningmarktpositie... 5 Streven naar

Nadere informatie

Bijlmermonitor 2007. Justin de Kleuver Martine Jansen Theo Nelissen

Bijlmermonitor 2007. Justin de Kleuver Martine Jansen Theo Nelissen Bijlmermonitor 2007 Justin de Kleuver Martine Jansen Theo Nelissen Bijlmermonitor 2007 Amsterdam, 1 december 2008 Justin de Kleuver Martine Jansen Theo Nelissen Met medewerking van: Dienst Onderzoek en

Nadere informatie

Schildersbuurt. Concept Maatschappelijk Index, versie Maatschappelijke index 6

Schildersbuurt. Concept Maatschappelijk Index, versie Maatschappelijke index 6 Schildersbuurt D. Sociale binding Maatschappelijke index 6 4 2 A. Capaciteiten wijk 2012 wijk 2014 stadsdeel 2012 stadsdeel 2014 stad 2014 3,7 3,9 4,8 4,7 6,0 Maatschappelijke index 3,7 4,5 4,9 4,8 6,0

Nadere informatie

Wijkenmonitor Westerkoog

Wijkenmonitor Westerkoog Wijkenmonitor 2015 Inhoud 1 Inleiding 2 Leefomgeving 3 Capaciteiten 4 Meedoen 5 Sociale Binding 6 Verantwoording Leeswijzer Dit rapport bestaat uit 5 hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk geeft een samenvattend

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Sociaal-economisch wijkprofiel: De Wierden en gebied 1354

Sociaal-economisch wijkprofiel: De Wierden en gebied 1354 In het gebied groeit meer dan de helft van de kinderen op in een minimasituatie. Daarnaast groeit in De Wierden bijna de helft op in een eenoudergezin. De combinatie van relatief lage doorstroming en relatief

Nadere informatie

De toekomst van wonen in Zuidoost

De toekomst van wonen in Zuidoost De toekomst van wonen in Zuidoost In de periode 29 november tot en met 11 december 2006 zijn alle 197 leden van het internetpanel Zuidoost benaderd met een vragenlijst over wonen in Zuidoost. In totaal

Nadere informatie

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 In de periode half mei/ begin juli 2013 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Gemeente Amersfoort Ben van de Burgwal, Dorien de Bruijn 23 mei 2014 Vanaf 1997 is de Amersfoortse Stadspeiling elke twee jaar voor een belangrijk deel

Nadere informatie

De Bijlmer monitor 1997

De Bijlmer monitor 1997 Amsterdam, september 1998 Van Dijk, Van Soomeren en Partners (DSP): Hette Tulner Paul van Soomeren Essy van Dijk Bureau voor Onderzoek en Statistiek (0 + S): Jeroen Slot Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1

Nadere informatie

Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM. Delfzijl, 21 november 2013

Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM. Delfzijl, 21 november 2013 Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM Delfzijl, 21 november 2013 Frank van der Staay Atrivé/Woongroep Marenland Appingedam Onderwerpen Woonplan 2002 koersen

Nadere informatie

De heer H.P. Kip De heer A. Tijssen Portaal Nijmegen Postbus 375 3900 AJ Veenendaal

De heer H.P. Kip De heer A. Tijssen Portaal Nijmegen Postbus 375 3900 AJ Veenendaal De heer H.P. Kip De heer A. Tijssen Portaal Nijmegen Postbus 375 3900 AJ Veenendaal Betreft: Advies voorgenomen verkoop woningen Krayenhofflaan (complex 1062) en de Gildekamp (complex 1176) Nijmegen, 27

Nadere informatie

w on i n gh er di fferentiatie L u dol f de B oer Af s t u deer ver slag Men t or en : K ees van der Flier H ei n de H aan J uni 2002

w on i n gh er di fferentiatie L u dol f de B oer Af s t u deer ver slag Men t or en : K ees van der Flier H ei n de H aan J uni 2002 2 Variatie door Differentiatie? Var iat ie door D ifferentiat ie? L u dol f de B oer Af s t u deer ver slag Men t or en : H u go Priemus K ees van der Flier H ei n de H aan J uni 2002 Vak gr oep Volkshuisvesting

Nadere informatie

Betreft: Advies voorgenomen verkoop woningen Horstacker (complex 1177) en Hillekensacker (complex 1182)

Betreft: Advies voorgenomen verkoop woningen Horstacker (complex 1177) en Hillekensacker (complex 1182) De heer H.P. Kip De heer A. Tijssen Portaal Nijmegen Postbus 375 3900 AJ Veenendaal Betreft: Advies voorgenomen verkoop woningen Horstacker (complex 1177) en Hillekensacker (complex 1182) Nijmegen, 14

Nadere informatie

DE WERELD VAN DE GROTE STAD

DE WERELD VAN DE GROTE STAD DE WERELD VAN DE GROTE STAD VIER KENMERKEN VAN HET BEGRIP STAD Een bepaalde omvang, per land verschillend Een hoge bebouwingsdichtheid in vergelijking met het omringende gebied Een beroepsbevolking die

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Marco Pastors 11 maart 2015

Uitvoeringsplan Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Marco Pastors 11 maart 2015 Uitvoeringsplan Nationaal Programma Rotterdam Zuid Marco Pastors 11 maart 2015 1 1 Werkgebied 2 2 2 Rotterdam Zuid 2014 Nederland Totaal G4 Rotterdam Zuid 7 Focus wijken %huishoudens met WWB-AO-of WWuitkering

Nadere informatie

Rosmalen zuid. Wijk- en buurtmonitor 2016

Rosmalen zuid. Wijk- en buurtmonitor 2016 Wijk- en buurtmonitor 2016 Rosmalen zuid Het stadsdeel Rosmalen ligt ten oosten van de rijksweg A2 en bestaat uit Rosmalen zuid en Rosmalen noord. Het oorspronkelijke zanddorp Rosmalen is vanaf eind jaren

Nadere informatie

de Makassarbuurt De Staat van

de Makassarbuurt De Staat van De Staat van de Makassarbuurt De Makassarbuurt ligt in de Indische Buurt tussen de de Zeeburgerdijk, Molukkenstraat, Insulindeweg en het Flevopark. De buurt beslaat 115 hectare, waarvan meer dan de helft

Nadere informatie

DOELEN STELLEN & RESULTATEN TELLEN

DOELEN STELLEN & RESULTATEN TELLEN DOELEN STELLEN & RESULTATEN TELLEN Het publiek belang van een meetbaar openbaar bestuur Robert Mul Organigram gemeente Rotterdam Ombudsman Gemeenteraad Rekenkamer B&W Takken van dienst gemeentesecretaris

Nadere informatie

Enquête leefbaarheid in uw buurt

Enquête leefbaarheid in uw buurt Enquête leefbaarheid in uw buurt Buurtnummer: Met deze enquête stellen wij u een aantal vragen over de leefbaarheid in uw buurt. U kunt steeds een rapportcijfer geven van 1 (zeer negatief) tot 10 (zeer

Nadere informatie

1 Amsterdam, de opbouw van een stad

1 Amsterdam, de opbouw van een stad 1 Amsterdam, de opbouw van een stad 1 2 a Met de handel in specerijen in Oost-Indië. b Er waren nog geen moderne vervoermiddelen dus moesten de arbeiders naar de fabriek lopen. c Er kwamen regels voor

Nadere informatie

Wijk- en buurtmonitor 2016 De Groote Wielen

Wijk- en buurtmonitor 2016 De Groote Wielen Wijk- en buurtmonitor 2016 De Groote Wielen In het oostelijk deel van s-hertogenbosch ligt, midden in de polder, een nieuwe woonwijk: de Groote Wielen. In totaal komen er ongeveer 4.350 woningen, daarvan

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Stad en Buurt- Modules. Datum: Stadsmonitor -thema Stad en Buurt- 1

Stadsmonitor. -thema Stad en Buurt- Modules. Datum: Stadsmonitor -thema Stad en Buurt- 1 Stadsmonitor -thema Stad en Buurt- Modules De Nijmegenaar en zijn stad 2 De Nijmegenaar en zijn buurt 7 Datum: 21-01-2014 Gemeente Nijmegen Onderzoek en Statistiek contactpersoon: Geert Schattenberg tel.:

Nadere informatie

Leefbaarheidsmonitor Tiel 2003 > 2005

Leefbaarheidsmonitor Tiel 2003 > 2005 Leefbaarheidsmonitor Tiel 2003 > 2005 Tabellenboek Sander Flight Leefbaarheidsmonitor Tiel 2003 > 2005 Tabellenboek Amsterdam, 28 juni 2005 Sander Flight Met medewerking van: Willemijn Roorda DSP groep

Nadere informatie

Stedelijk Kompas. Werkbijeenkomst Commissie Maatschappij Donderdag 8 december 16.00 19.00 uur

Stedelijk Kompas. Werkbijeenkomst Commissie Maatschappij Donderdag 8 december 16.00 19.00 uur Stedelijk Kompas Criteria locatiekeuze woonvoorzieningen verslaafde daklozen Werkbijeenkomst Commissie Maatschappij Donderdag 8 december 16.00 19.00 uur Programma Opening door wethouder Meeuwis Toelichting

Nadere informatie

OORDEEL WIJK WHEERMOLEN-OOST

OORDEEL WIJK WHEERMOLEN-OOST Samenvatting bewonersonderzoek PROFIEL BEWONERS Er is met circa 500 mensen gesproken (60% vrouw, 40% man), vertegenwoordigers van in totaal 444 woningen (van de 870). Dit is ruim 50% van het totaal. Er

Nadere informatie

Enquête leefbaarheid in uw buurt

Enquête leefbaarheid in uw buurt Inlogcode/ buurtnummer Enquête leefbaarheid in uw buurt Bij het onderzoeken van de leefbaarheid van de buurt, is het waardevol om te weten of er verschillen bestaan in beoordeling van de leefbaarheid naar

Nadere informatie

Enquête leefbaarheid in uw buurt

Enquête leefbaarheid in uw buurt Buurtnr: Enquête leefbaarheid in uw buurt Met deze vragenlijst stellen wij u een aantal vragen over de leefbaarheid in uw buurt. U kunt steeds een rapportcijfer geven. Daarbij geldt steeds: een hoger cijfer

Nadere informatie

Sociaal Plan ParkStad

Sociaal Plan ParkStad Sociaal Sociaal Plan ParkStad 2006-2007 ParkStad Amsterdam 2 Sociaal Plan ParkStad / juli 2005 Wat is het Sociaal Plan? Het Sociaal Plan ParkStad is een totaal pakket aan afspraken en regelingen over de

Nadere informatie

Sociaal Plan ParkStad

Sociaal Plan ParkStad Sociaal Plan ParkStad 2009 Wat is het Sociaal Plan ParkStad? In deze folder kunt u lezen over de afspraken en regelingen waar bewoners mee te maken krijgen als hun huis gesloopt of gerenoveerd wordt. Woningcorporaties,

Nadere informatie

De Nieuwe Ontwikkelaar, 20 april 2005. Willem Sulsters (WSA)

De Nieuwe Ontwikkelaar, 20 april 2005. Willem Sulsters (WSA) De Nieuwe Ontwikkelaar, 20 april 2005 Geert Ten Hertog (Staedion) ontwikkeligsmanager uitvoeringsfase Willem Sulsters (WSA) procesmanager wijkplan Inhoud Dichtbij de stad en het Zuiderpark Transvaal Wijkplan

Nadere informatie

Hoe veilig voelen Almeerders zich? Veiligheidsmonitor 2011

Hoe veilig voelen Almeerders zich? Veiligheidsmonitor 2011 Maart Hoe veilig voelen Almeerders zich? Veiligheidsmonitor Hoe gaat het met de leefbaarheid in? Hoe heeft het oordeel van bewoners over leefbaarheid & veiligheid zich ontwikkeld? Telefoonnummer: 14036

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Cambuursterhoek/Tjerk Hiddes

Hoofdstuk 6: Cambuursterhoek/Tjerk Hiddes Hoofdstuk 6: Cambuursterhoek/Tjerk Hiddes 1. Inleiding en analyse De wijk Tjerk Hiddes Cambuursterhoek ligt ten noordoosten van de binnenstad en wordt daarom tot de zone oud-oost gerekend. De wijk is een

Nadere informatie

Enquête leefbaarheid in uw buurt

Enquête leefbaarheid in uw buurt Enquête leefbaarheid in uw buurt Met deze vragenlijst stellen wij u een aantal vragen over de leefbaarheid in uw buurt. U kunt steeds een rapportcijfer geven tussen de 1 (zeer negatief) en de 10 (zeer

Nadere informatie

Bijlage 2: integrale monitor malberg

Bijlage 2: integrale monitor malberg 1 Bijlage 2: integrale monitor malberg INTEGRALE MONITOR MALBERG Doelstelling Indicator MALBERG Prettige wijk voor verschillende woonen leefculturen gemiddeld aantal reacties van woningzoekenden op vrijkomende

Nadere informatie

Wmo participatie Meppel (eindrapport)

Wmo participatie Meppel (eindrapport) Workshopsessies Wmo-beleidskompas Norbert Broenink Workshopsessies Wmo-beleidskompas Amsterdam, 1 november 2011 Norbert Broenink DSP groep BV Van Diemenstraat 374 1013 CR Amsterdam T: +31 (0)20 625 75

Nadere informatie

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 In de periode half mei/ half juli 2015 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de Dordtse wijken. 15 mei drs Jan Schalk

Ontwikkelingen in de Dordtse wijken. 15 mei drs Jan Schalk Ontwikkelingen in de Dordtse wijken 15 mei drs Jan Schalk Inhoud van de presentatie Leefbaarheid in wijken Integrale wijkaanpak sectoraal beleid Interventies Trends Terugblik en waar staan we nu? Vooruitblik

Nadere informatie

Preview Sectorbeeld voornemens woningcorporaties. prognoseperiode 2011-2015

Preview Sectorbeeld voornemens woningcorporaties. prognoseperiode 2011-2015 CENTRAAL FONDS VOLKSHUISVESTING Preview Sectorbeeld voornemens woningcorporaties prognoseperiode 211-215 Naarden, 23 mei 211 211 Factsheet woningcorporaties 29-215 Verwachte* realisatie 21 versus realisatie

Nadere informatie

Draagvlakmeting vernieuwingsoperatie Parkstad

Draagvlakmeting vernieuwingsoperatie Parkstad Draagvlakmeting vernieuwingsoperatie Parkstad Project: 5083 In opdracht van: Bureau Parkstad dr. W. Bosveld drs. S. Crok drs. K. Klein Wolt drs. D. Ponsen drs. J. Slot L. Wiewel Weesperstraat 79 Postbus

Nadere informatie

De Bijlmer monitor 1998

De Bijlmer monitor 1998 De Bijlmer monitor 1998 Amsterdam, april 1999 Van Dijk, Van Soomeren en Partners (DSP) : Hette Tulner Paul van Soomeren Bureau voor Onderzoek en Statistiek (0 + S): Jessica Greven Jeroen Slot Pagina 2

Nadere informatie

De wijk met eigen karakter. Enschede Zuid Wesselerbrink op weg naar 2025

De wijk met eigen karakter.  Enschede Zuid Wesselerbrink op weg naar 2025 Deze visie is tot stand gekomen in bijeenkomsten met verschillende partijen. We danken de deelnemers hartelijk voor hun inzet. Wilt u meer weten? Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Bel ons

Nadere informatie

afspraken herhuisvesting

afspraken herhuisvesting afspraken herhuisvesting 1 inhoudsopgave inleiding 3 1 hoe en wanneer informeren wij u? 3 2 herhuisvesting 4 3 tegemoetkoming voor herhuisvesting 4 4 wisselwoningen bij sloop 5 5 maatregelen leefbaarheid

Nadere informatie

1 De betrokken Partijen

1 De betrokken Partijen Statuut Leefkwaliteit Palenstein Concept d.d. 20 februari 2006 0 Inhoudsopgave 0 Inhoudsopgave...1 1 De betrokken Partijen...1 2 Kader en geldigheid...1 3 Doelstellingen...2 4 Regie en rollen van betrokken

Nadere informatie

Onderzochte factoren in MAU toets 2013

Onderzochte factoren in MAU toets 2013 Onderzochte factoren in MAU toets 2013 Tabel 1 toont de door APE onderzochte factoren in de MAU toets van 2013. Het betreffen hier zowel factoren waarvan is aangetoond dat deze samenhangen met de bijstandsuitgaven

Nadere informatie

Openbare ruimte en groen

Openbare ruimte en groen Ruimtegebruik 245 Openbare ruimte en groen..2 Ruimtegebruik Woonomgeving Amsterdam in cijfers 203 246 Openbare ruimte en groen Stad wordt steeds drukker Amsterdam heeft een oppervlakte van 2.933 hectare.

Nadere informatie

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN GRUBBEHOEVE

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN GRUBBEHOEVE NOTA VAN UITGANGSPUNTEN GRUBBEHOEVE PATRIMONIUM 5 e concept 10 januari 2002 NOTA VAN UITGANGSPUNTEN GRUBBEHOEVE 1. Inleiding l. l Inleiding l.2 Projectafbakening en beschrijving l.3 Wat vooraf ging 1.4

Nadere informatie

bron: Geoinformatie Kies een thema Wijkatlas Kattenbroek Wijkatlas Kattenbroek: aanleiding, kleurgebruik en peiljaren

bron: Geoinformatie Kies een thema Wijkatlas Kattenbroek Wijkatlas Kattenbroek: aanleiding, kleurgebruik en peiljaren bron: Geoinformatie Wijkatlas Kattenbroek De wijk Kattenbroek werd begin jaren '90 gebouwd als groeistadwijk. De wijk verwierf door de bijzondere architectuur (onder supervisie van stedenbouwkundige Bhalotra)

Nadere informatie

Participatiesamenleving: retoriek of realiteit?

Participatiesamenleving: retoriek of realiteit? Participatiesamenleving: retoriek of realiteit? De betekenis van gezondheid voor burgerparticipatie Prof. dr. Kim Putters 11 april 2014 Inhoud 1. De Sociale Staat van Nederland 2013 2. Minder verzorgingsstaat,

Nadere informatie

Leefbaarheid en veiligheid

Leefbaarheid en veiligheid Leefbaarheid en veiligheid In de buurt volgens de inwoners van de Drechtsteden in 2013 Leefbaarheid en veiligheid zijn belangrijke thema s binnen gemeenten. Dat is niet verwonderlijk, want burgers wonen

Nadere informatie

Beter leven voor minder mensen

Beter leven voor minder mensen 1 Beter leven voor minder mensen Om te kijken hoe de regio Eemsdelta zich ontwikkelt en te monitoren op het gebied van demografie, leefbaarheid, de woningmarkt en bijvoorbeeld woon-, zorg en andere voorzieningen

Nadere informatie

Stuknummer: b!09.01483. rsj. t/i. halfjaarrapportage

Stuknummer: b!09.01483. rsj. t/i. halfjaarrapportage Stuknummer: b!09.018 rsj t/i halfjaarrapportage Inhoudsopqave Hoofdstuk bladzijde 1. Samenvatting Inleiding. Toelichting.1 Stedelijke vernieuwing Nieuw Den Helder Centrum.1.1 Sociale en culturele projecten.1.2

Nadere informatie

HOOGKERK VEILIGE WIJK, ONDANKS VERNIELINGEN. Zonder meer. veilig. Gezinnen: 35% private partijen. Samenwerking publieke en. Kring bljift nodig

HOOGKERK VEILIGE WIJK, ONDANKS VERNIELINGEN. Zonder meer. veilig. Gezinnen: 35% private partijen. Samenwerking publieke en. Kring bljift nodig HOOGKERK VEILIGE WIJK, ONDANKS VERNIELINGEN Sinds 1969 bij gemeente Groningen Kwaliteit woningvoorraad Uitwonende studenten: 58 Specifieke aandacht voor de 18-24 jarigen: 305 verbeterd Kring bljift nodig

Nadere informatie

Veranderende huishoudens en buurten

Veranderende huishoudens en buurten Veranderende huishoudens en buurten Dynamiek in de stad Wouter van Gent Thea Dukes Annalies Teernstra Sako Musterd Rotterdam, 20 juni 2012 Inhoud 1. Inleiding Aanleiding onderzoek 2. Empirische illustratie

Nadere informatie

Mengen, verkopen, de weg kwijtraken

Mengen, verkopen, de weg kwijtraken Mengen, verkopen, de weg kwijtraken Reflecties en handvaten 03-12-2015 Dr. Reinout Kleinhans, Faculteit Bouwkunde, Afdeling OTB Bron: http://paulusjansen.sp.nl/weblog/2000/03/01/dossier-verkoophuurwoningen/#more-19804

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

1.D VERNIEUWING VAN DE STADSVERNIEUWING - na de Novelle

1.D VERNIEUWING VAN DE STADSVERNIEUWING - na de Novelle 1.D VERNIEUWING VAN DE STADSVERNIEUWING - na de Novelle Stadsvernieuwing Transvaal Dag van de Projectontwikkeling, 15 mei 2014 Vernieuwing van de stadsvernieuwing Willem Krzeszewski Staedion Transvaal

Nadere informatie

Sociaal. Plan ParkStad. juli ParkStad Amsterdam

Sociaal. Plan ParkStad. juli ParkStad Amsterdam Sociaal Plan ParkStad juli 2005 ParkStad Amsterdam 2 Sociaal Plan ParkStad / juli 2005 Wat is het Sociaal Plan? Het Sociaal Plan ParkStad is een totaal pakket aan afspraken en regelingen over de positie

Nadere informatie

Wijkvisie. De Volgerlanden December 2011. De Volgerlanden, dynamisch en aantrekkelijk!

Wijkvisie. De Volgerlanden December 2011. De Volgerlanden, dynamisch en aantrekkelijk! Wijkvisie De Volgerlanden December 2011 De Volgerlanden, dynamisch en aantrekkelijk! Trivire wil als woningcorporatie van betekenis zijn voor mensen. Dat is onze missie. Wij zorgen voor goed onderhouden

Nadere informatie

Kanaleneiland Leert! Waar staan we en hoe gaan we verder? Wat gaat goed en wat kan beter?

Kanaleneiland Leert! Waar staan we en hoe gaan we verder? Wat gaat goed en wat kan beter? Kanaleneiland Leert! Waar staan we en hoe gaan we verder? Wat gaat goed en wat kan beter? Aanpak gaat door Duurzame verbeteringen vergt lange adem Programma van 10 jaar: 2008-2017 Zoeken naar meer bundeling

Nadere informatie

Imago Zuidoost 2013. vierde meting. In opdracht van: Stadsdeel Zuidoost. Projectnummer: 13248. Anne Huijzer. Esther Jakobs

Imago Zuidoost 2013. vierde meting. In opdracht van: Stadsdeel Zuidoost. Projectnummer: 13248. Anne Huijzer. Esther Jakobs vierde meting In opdracht van: Stadsdeel Zuidoost Projectnummer: 13248 Anne Huijzer Esther Jakobs Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300 Telefoon 020 251 0422 Postbus 658, 1000 AR Amsterdam www.os.amsterdam.nl

Nadere informatie

Opgave en. toekomstperspectief EEN NIEUWE TOEKOMST

Opgave en. toekomstperspectief EEN NIEUWE TOEKOMST 3 EEN NIEUWE TOEKOMST Opgave en toekomstperspectief De aandacht die er binnen het huidige politieke en bestuurlijke klimaat is voor de verbetering van wijken als Transvaal, is een kans die met beide handen

Nadere informatie

Verbindt de crisis? Conjunctuurgevoeligheid van participatie

Verbindt de crisis? Conjunctuurgevoeligheid van participatie Verbindt de crisis? Conjunctuurgevoeligheid van participatie Leefbaarheid in de buurt Wie moet daarvoor zorgen? Bronnen 1. WoON2012 2. Onderzoek Belevingen CBS-onderzoek Frequentie is jaarlijks Wisselende

Nadere informatie

Nota van B&W. Onderwerp Onderwerpen Omnibus 2007

Nota van B&W. Onderwerp Onderwerpen Omnibus 2007 Onderwerp Onderwerpen Omnibus 2007 Nota van B&W Portefeuille mr. B. B. Schneiders Auteur Mevr. M. E. Spruyt Telefoon 5113719 E-mail: m.spruyt@haarlem.nl Concernstaf/Strategie en Beleidscoördinatie Reg.nr.

Nadere informatie

Particulier bezit in bloemkoolwijken

Particulier bezit in bloemkoolwijken Particulier bezit in bloemkoolwijken SEV-evaluatie Bloemkoolwijken toekomstbestendig maken Matthijs Uyterlinde 3 april 2012 Wat is het probleem? Particulieren investeren onvoldoende in onderhoud van hun

Nadere informatie

Vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders van Breda op 13 december 2016

Vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders van Breda op 13 december 2016 Subsidieplafonds 2017 en 2018 Vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders van Breda op 13 december 2016 Thematafels 2017 en 2018 Resultaten en indicatoren kader Breda Doet, samen verder!

Nadere informatie

Op dit moment echter vernieuwt Zuidoost voortvarend. De voor Zuidoost

Op dit moment echter vernieuwt Zuidoost voortvarend. De voor Zuidoost Relatief jong stadsdeel, waarvan de bouw in 1966 is gestart, is een relatief jong stadsdeel en heeft in zijn korte bestaan al veel doorgemaakt. Het voor die tijd vooruitstrevende concept van o.a. volledige

Nadere informatie

buurtprofiel Schrijverswijk

buurtprofiel Schrijverswijk buurtprofiel Schrijverswijk bevolking De buurt Schrijverswijk in de wijk Veenendaal-Noordwest telde in 2016 1.420 inwoners; dat is ruim 2% van de Veenendaalse bevolking. Jongeren zijn oververtegenwoordigd:

Nadere informatie

Subsidieplafonds 2017 en 2018

Subsidieplafonds 2017 en 2018 Subsidieplafonds 2017 en 2018 Versie: 7 maart 2017 Thematafels 2017 en 2018 Thematafel: Breda Opgroeien Subsidieplafond: 2017 7.040.000 / 2018 4.114.000 Kinderen kunnen hun talenten ontwikkelen Percentage

Nadere informatie

Inwoners laten van zich horen! Resultaten Bewonersenquête 2015

Inwoners laten van zich horen! Resultaten Bewonersenquête 2015 Inwoners laten van zich horen! Resultaten Bewonersenquête 2015 Over de Bewonersenquête De gemeente Roosendaal heeft in 2015, voor de achtste keer, onder ruim 8.000 van de 62.787 inwoners van 16 jaar en

Nadere informatie

Engelen. Wijk- en buurtmonitor 2016

Engelen. Wijk- en buurtmonitor 2016 Wijk- en buurtmonitor 2016 Engelen De wijk Engelen ligt ten noordwesten van s-hertogenbosch. De wijk bestaat uit de dorpen Engelen en Bokhoven. Ook staat de wijk bekend om de kastelen. Engelen heeft zich

Nadere informatie

De belangrijkste prijseffecten vinden plaats binnen 250 meter van de investeringslocatie.

De belangrijkste prijseffecten vinden plaats binnen 250 meter van de investeringslocatie. Er is de afgelopen decennia fors geïnvesteerd in zogenoemde krachtwijken. De investeringen waren vooral gericht op het verbeteren van de socialewoningvoorraad. Als het krachtwijkenbeleid tot aantrekkelijker

Nadere informatie

Gegevensanalyse Schiedam-Oost. plaats hier uw foto: de guidelines helpen om de juiste afmeting te maken gebruik schaal en crop mogelijkheden

Gegevensanalyse Schiedam-Oost. plaats hier uw foto: de guidelines helpen om de juiste afmeting te maken gebruik schaal en crop mogelijkheden Gegevensanalyse Schiedam-Oost plaats hier uw foto: de guidelines helpen om de juiste afmeting te maken gebruik schaal en crop mogelijkheden Inwoners en woningen per 1-1-2014 Oost Schiedam inwoners 11.286

Nadere informatie

GEMEENTE OSS Resultaten op hoofdlijnen

GEMEENTE OSS Resultaten op hoofdlijnen GEMEENTE OSS Resultaten op hoofdlijnen RESULTATEN GEMEENTE OSS 2011 Soort onderzoek : Enquêteonderzoek bevolking 15+ Opdrachtgever : Stadsbeleid Maatschappelijke Ontwikkeling Opdrachtnemer : Team O&S,

Nadere informatie

Projectplan Schoon Heel en Veilig, bijlage 1 bij raadsvoorstel

Projectplan Schoon Heel en Veilig, bijlage 1 bij raadsvoorstel Projectplan Schoon Heel en Veilig, bijlage 1 bij raadsvoorstel 356660 Programma: Preventiepakket Berflo Es. Kansen scheppen, stappen maken Looptijd: medio 2009-medio 2012 Aanleiding Programma herstructurering

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Atlas voor gemeenten 015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht IB Onderzoek, 9 mei 015 Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 86 1350 onderzoek@utrecht.nl

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Rivierenwijk en Bergweide Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Rivierenwijk en Bergweide Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Leefbaarheid in De Bunders

Leefbaarheid in De Bunders Leefbaarheid in De Bunders Inhoud Introductie Lemon de leefbaarheidsmonitor Achtergrond en opzet Resultaten onderzoek Werkwijze Leefbaarheidsmonitor Lemon meet de beleving van leefbaarheid op buurtniveau;

Nadere informatie

Uitgave en rapportage van de gemeente Amersfoort. Onderzoek en Statistiek, gemeente Amersfoort. Dorien de Bruijn Ben van de Burgwal.

Uitgave en rapportage van de gemeente Amersfoort. Onderzoek en Statistiek, gemeente Amersfoort. Dorien de Bruijn Ben van de Burgwal. Monitor leefbaarheid en veiligheid 2015 2 Uitgave en rapportage van de gemeente Amersfoort Onderzoek en Statistiek, gemeente Amersfoort. Dorien de Bruijn Ben van de Burgwal maart 2016 Inhoudsopgave 3 Inhoudsopgave...

Nadere informatie

AARVELD/BEKKERVELD 2015

AARVELD/BEKKERVELD 2015 AARVELD/BEKKERVELD 1 1 7 1 3 8 8 1 9 13 7 7 9 8 8 11 1 73 13 1 81 1 1 8 8 1 3 7 9 11 13 1 3 1 1, 3,9 3,1 3,7 3,, 3,8 3, 7,1 3, 3,3 9 11, 3,8 3,, 3,3 3, 13 1 3,8, 3,7 3, 3, 3,3 3 1 1 3 7 9 11 13 1 Een selectie

Nadere informatie

Colofon. Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Colofon. Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Hoe veilig is Leiden? Integrale Veiligheidsmonitor gemeente Leiden Bijlagenrapport April 2012 Colofon Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563, 7500 AN Enschede Rapportnummer 2012/022 Datum April

Nadere informatie

Veiligheidsmonitor 2010 Gemeente Leiden

Veiligheidsmonitor 2010 Gemeente Leiden Veiligheidsmonitor Gemeente Leiden Resultaten per stadsdeel en in de tijd Mediad Rotterdam, maart 2011 Veiligheidsmonitor, Gemeente Leiden 1 In dit overzicht worden de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor

Nadere informatie

Verhuizingen en residentiële segregatie in Amsterdam 1890-1940. Henk Laloli Amsterdam

Verhuizingen en residentiële segregatie in Amsterdam 1890-1940. Henk Laloli Amsterdam Verhuizingen en residentiële segregatie in Amsterdam 1890-1940 Henk Laloli Amsterdam Thema s Patronen van stedelijke ontwikkeling Mechanismen van residentiële segregatie Oorzaken Patronen Onderzoek in

Nadere informatie

4 doelstellingen. Woon- en Leefbaarheidsmonitor 2013. Belangrijkste uitkomsten. Beter leven met minder mensen. Over het Woon- en Leefbaarheidplan

4 doelstellingen. Woon- en Leefbaarheidsmonitor 2013. Belangrijkste uitkomsten. Beter leven met minder mensen. Over het Woon- en Leefbaarheidplan Woon- en Leefbaarheidsmonitor 2013 Belangrijkste uitkomsten Beter leven met minder mensen Dat is het uitgangspunt van het Woon- en Leefbaarheidplan Eemsdelta. Om te kijken hoe de regio zich ontwikkeld

Nadere informatie

Stand van Stad 1. en Veiligheid) en de Wijkkompassen 2015.

Stand van Stad 1. en Veiligheid) en de Wijkkompassen 2015. Stand van Stad 1 Wij schetsen hier een beeld van de stand van de stad - in het bijzonder i.r.t. de leef- en weerbaarheid in buurten en wijken - met daarbij de belangrijkste dan wel meest opvallende resultaten.

Nadere informatie

De leefbaarometer.nl ontwikkeling van de leefsituatie 1998-2010 in Amersfoort

De leefbaarometer.nl ontwikkeling van de leefsituatie 1998-2010 in Amersfoort De leefbaarometer.nl ontwikkeling van de leefsituatie 1998-2010 in Amersfoort Gemeente Amersfoort Ben van de Burgwal augustus 2011 De Leefbaarometer.nl is een instrument dat is ontworpen om voor heel Nederland

Nadere informatie

Overzicht van Bijlagen

Overzicht van Bijlagen Overzicht van Bijlagen Bijlage 1: Schematich overzicht van de bewonersgegevens 99 Bijlage 2: Selectie van de respondenten met de sneeuwbalmethode 101 Bijlage 3: Vragenlijst voor deskundigen 102 Bijlage

Nadere informatie

dat wonen veiliger maakt

dat wonen veiliger maakt PKVW Het keurmerk dat wonen veiliger maakt Een veilige woonomgeving verhoogt de sociale kwaliteit en gaat de verloedering van wijken tegen. Gemeenten en corporaties zijn bovendien minder tijd kwijt aan

Nadere informatie

contact Beneluxlaan 64 Stadskanaal t (0599) 61 42 40 f (0599) 61 29 20 Postbus 20.000 7800 PA Emmen stadskanaal@lefier.nl

contact Beneluxlaan 64 Stadskanaal t (0599) 61 42 40 f (0599) 61 29 20 Postbus 20.000 7800 PA Emmen stadskanaal@lefier.nl afspraken herhuisvesting contact Beneluxlaan 64 Stadskanaal t (0599) 61 42 40 f (0599) 61 29 20 Postbus 20.000 7800 PA Emmen stadskanaal@lefier.nl gratis onderhouds- en storingsmeldingen 0800-0 989 989

Nadere informatie

95 PéGé woningen De Ooi

95 PéGé woningen De Ooi 95 PéGé woningen De Ooi 52 rode woningen 43 blauwe woningen 95 PéGé woningen De Ooi Agenda: Visie en ambitie. Huurders en doelgroep. Vastgoedstrategie. Bewoners enquête 2015 Kwaliteit. Mogelijkheden en

Nadere informatie

Informatieavond Bajonetlocatie 15 en 16 juni 2011

Informatieavond Bajonetlocatie 15 en 16 juni 2011 Informatieavond Bajonetlocatie 15 en 16 juni 2011 Inhoud presentatie 1. Aanleiding: - goede woningen - goede en vitale wijk 2. Programma (wat gaan we doen): Geleidelijke bloksgewijze aanpak - Van de woningen

Nadere informatie

37% 43% Kerncijfers. Drechtsteden partner voor beleid

37% 43% Kerncijfers. Drechtsteden partner voor beleid 37% 43% Kerncijfers Drechtsteden 2014 partner voor beleid Alblasserdam Hendrik-Ido-Ambacht Papendrecht Zwijndrecht 28,52 mm Sliedrecht Dordrecht 0 2 KM Toelichting De gemeentenamen zijn als volgt afgekort:

Nadere informatie

Waarom dit onderzoek?

Waarom dit onderzoek? Waarom dit onderzoek? Een betere buurt in 2026! Woningstichting De Volmacht wil uw buurt vernieuwen en verbeteren en klaar maken voor de toekomst. Daarvoor is een allereerst goede analyse van uw buurt

Nadere informatie

Factsheet. Nederland. Groningen. Friesland. Drenthe. Noord-Holland Flevoland. Overijssel. Utrecht. Gelderland. Zuid-Holland. Noord-Brabant.

Factsheet. Nederland. Groningen. Friesland. Drenthe. Noord-Holland Flevoland. Overijssel. Utrecht. Gelderland. Zuid-Holland. Noord-Brabant. Overijssel 1. Algemeen 2. Arbeidsmarkt 3. Economie 4. Internationaal 5. Verkeer en vervoer 6. Ruimtelijke ordening 7. Leefbaarheid 8. Cultuur en vrije tijd 9. Natuur en milieu 1. Algemeen 1.1.1 Bevolking,

Nadere informatie

Enquête leefbaarheid in uw buurt

Enquête leefbaarheid in uw buurt Enquête leefbaarheid in uw buurt In deze enquête stellen wij u graag een aantal vragen over de leefbaarheid in uw buurt. U kunt steeds een rapportcijfer geven tussen de 1 (zeer negatief) en 10 (zeer positief).

Nadere informatie

Statuut Leefkwaliteit Palenstein. 16 maart 2006

Statuut Leefkwaliteit Palenstein. 16 maart 2006 16 maart 2006 0 Inhoudsopgave 0 Inhoudsopgave...2 1 De betrokken Partijen...3 2 Kader en geldigheid...4 3 Doelstellingen...5 4 Regie en rollen van betrokken partijen...6 5 Samenwerking...8 6 Inhoudelijke

Nadere informatie