Toll-net. Generiek didactisch format gebaseerd op het 4C/ID model. Datum 14/02/2011

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toll-net. Generiek didactisch format gebaseerd op het 4C/ID model. Datum 14/02/2011"

Transcriptie

1 Toll-net Datum 14/02/2011 Generiek didactisch format gebaseerd op het 4C/ID model Versie 1.0 Bron Basisdocument: toll_net_efro(v2).pdf van Geraldine Clarebout en Jan Elen, K.U.Leuven en KULAK. Jeroen van Merriënboer & Paul Kirschner, Ten steps to complex learning, a systematic approach to four-component instructional design, Routledge, Rapport Rik Dalle INLEIDING Dit generisch didactisch scenario of format is een vertaalslag van de presentatie van een leeromgeving en een generisch didactisch scenario dat uitgewerkt en gepresenteerd werd door Geraldine Clarebout en Jan Elen van de K.U.Leuven op 2 februari Dit didactisch format is gebaseerd op het 4C/ID model van van Merriënboer. De uitleg in dit document moet helpen om leertrajecten te ontwerpen volgens het 4C/ID model. Dit document zal nog verder moeten uitgewerkt worden zodat leerkrachten in de communities hieraan een efficiënte hulp hebben. Alle feedback hieromtrent is zeer welkom! Het 4C/ID model van van Merriënboer is een instructional design model voor het ontwerpen van leeromgevingen gericht op het aanleren van complexe vaardigheden en (professionele) competenties die relevant en nodig zijn voor het functioneren van de lerende in zijn beroepsuitoefening of in zijn bredere leefwereld. Deze complexe vaardigheid moet dus voldoen aan een reële behoefte van de lerende om deze competenties te verwerven. De complexe vaardigheid bestaat uit samenstellende vaardigheden en wordt geleerd door het aanbieden van een aantal authentieke leertaken die gegroepeerd zijn in een significante taakklasse. Binnen een taakklasse blijft de complexiteit van de leertaken gelijk, terwijl de ondersteuning die gegeven wordt om deze leertaken aan te leren, systematisch afneemt. De ondersteunende informatie is beschikbaar gedurende het doorlopen van de hele taakklasse. De leertaken worden aangevuld met deeltaakoefeningen voor het aanleren van 1

2 geautomatiseerde vaardigheden. Om de leertaken te kunnen uitoefenen is ondersteunende informatie beschikbaar samen met procedurele informatie die just-intime dient aangeboden te worden, op het ogenblik dat de lerende die nodig heeft om de deeltaakoefening te leren uitvoeren. Het onderstaande stappenplan dient nog in een invulsjabloon gegoten te worden, maar ik stel voor dit te doen als er een consensus is over het stappenplan en in functie van de vertaalslag naar de verschillende leerdomeinen. [grijze ondertitels bij de stappen geven de plaats in de structuur van de Powerpoint presentatie van de KULeuven] Cursieve tekst bij het begin van elke stap geeft een korte uitleg over het kernbegrip binnen deze stap. Onderaan de beschrijving van de stappen geven wij soms korte voorbeelden die kunnen aangevuld worden. 2

3 SAMENVATTING Het 4C/ID model (schematisch) [Startpunt: slides 3-8] Het 4C/ID model bestaat uit 4 building blocks die bij de beschrijving van de stappen worden uitgelegd: Leertaken die gegroepeerd worden in taakklassen (taakgroepen) Ondersteunende informatie Procedurele of just-in-time informatie Deeltaakoefeningen De leeromgeving [Leeromgeving: slides 10-27] Informatie over de cursus/module: leerdoelen, de te verwerven competenties; meten van de vooruitgang in het leerproces; de sociale context (wie), virtuele groep; de verwachte voorkennis/ervaring; afspraken rond verwachtingen over cursus en cursist: studiebelasting (werktijd), werkschema: agenda, deadlines, feedback. Dit wordt opgenomen in stap 1. Beschrijving van het leertraject (cursus/module): preciseer de taakklasse, deadlines, aanpak, randvoorwaarden (individueel en in groep), studiebelasting. De taakgroepen/taakklassen: specificeer de taken, taakspecifieke hulp, evaluatie en feedback. Generieke hulpmiddelen (optioneel) op informatie - en communicatie niveau. 3

4 De leeromgeving / didactisch format STAP 1. ANALYSEER DE CURSUS OF MODULE [Leeromgeving > 1. Informatie over de cursus/module; slides 11-13] 1.1. Definieer de leerdoelen en de te verwerven competenties vanuit de gebruikersbehoeften. De leerdoelen moeten specifiek gesteld zijn om zinvolle feedback te kunnen geven Bepaal de verwachte voorkennis/ervaring Bepaal hoe de opvolging van het leerproces zal gebeuren: afgewerkte taakklassen/leertaken; kwantiteit en kwaliteit van het geleverde werk Bepaal de sociale context (wie): gebruikersprofielen; virtuele groepen Bepaal de volgende voorwaarden: Duur van de opleiding Studiebelasting (tijd) Werkschema: agenda, deadlines Feedback: wie, wanneer, hoe, voorwaarden 1.6. Giet de voorwaarden in afspraken met de cursisten (wat wordt van de cursist verwacht, wat mogen de cursisten verwachten, onder welke voorwaarden). Sommige van deze actiepunten kunnen later in het ontwerpproces uitgewerkt worden. STAP 2. ANALYSEER DE COMPLEXE VAARDIGHEID [Leeromgeving > 2. Beschrijving cursus/module-traject(en); slides 14-16] Een complexe vaardigheid is samengesteld uit deelvaardigheden. Het centrale uitgangspunt van het 4C/ID model is dat een lerende een complexe vaardigheid niet leert door elk van de samenstellende vaardigheden afzonderlijk te leren en achtereenvolgens uit te voeren. De kwaliteit van het leren ligt in het leren coördineren en integreren van de samenstellende deelvaardigheden. Het is ook essentieel dat de complexe vaardigheid op een reële activiteit slaat die essentieel is in de beroepsuitoefening of in het dagelijks functioneren van de lerende Identificeer de authentieke, complexe vaardigheid (beroepstaak) vertrekkend vanuit de behoeften van de cursist Motiveer de authenticiteit van de complexe vaardigheid voor de lerende Analyseer de complexe vaardigheid door een decompositie te maken van de complexe vaardigheid in onderliggende, samenstellende vaardigheden. Het resultaat is een hiërarchie van vaardigheden (en hun onderlinge relaties) die geleerd moeten worden om de complexe vaardigheid te kunnen uitvoeren. Voorbeelden NT2: Zichzelf presenteren in een interimkantoor. Initiatie computer en internet: Inloggen met je elektronische identiteitskaart op een website (vb. tax-on-web). 4

5 STAP 3. IDENTIFICEER DE TAAKKLASSEN (TAAKGROEPEN) [Leeromgeving > 2. Beschrijving cursus/module-traject(en); slides 17-24] Een taakklasse (taakgroep) is een groep leertaken van vergelijkbare moeilijkheidsgraad. Door de opleiding heen neemt de moeilijkheidsgraad van leertaken toe over de taakklassen heen. Het opsplitsen van de complexe beroepstaak of vaardigheid in taakklassen is van belang om de cursist toe te laten om de gehele complexe taak te oefenen in steeds moeilijker of complexere omstandigheden Bepaal de taakklassen (taakgroepen) en de volgorde van de taakklassen. Deze vormen de grote lijn van het leerproces. Een taakklasse is een verzameling van ongeveer even moeilijke taken. Belangrijk is dat de taakklassen oplopen in moeilijkheidsgraad Beschrijf de aanpak in de leertaken: Wat individueel, wat en hoe in groep. Bepaal de randvoorwaarden voor zowel individueel als voor groepswerk. Bepaal het gedeelte in contactonderwijs en het gedeelte on-line. Bepaal de deadlines. Bepaal de werkbelasting. Voorbeeld Leeropdracht 1: Taakklasse (taakgroep): verzoek formuleren Deadline: af te werken tegen xx/xx/2011 Aanpak: taken 1 tot 3 individueel, taak 4 tot 6 in kleine groep in week x. Randvoorwaarden: verplichte on-line aanwezigheid op dinsdag xx/xx/xx van.. tot.. Belasting: 4 uren. STAP 4. ONTWERP DE LEERTAKEN [Leeromgeving > 3. Taakgroepen; ; slides 5, 17-24] Leertaken zijn concrete en authentieke beroepstaken die toenemen in complexiteit. Een leertaak is een gehele taak waarvan de vaardigheid in zijn geheel geleerd wordt. Een leertaak is authentiek als die relevant is voor de reële (beroeps)praktijk (of tegemoet komt aan de behoeften van de cursist in het dagelijks functioneren in een specifieke situatie) en als de cursist in de leertaak vanaf het begin zijn kennis, vaardigheden en attitude tegelijk dient aan te wenden om de taak goed te kunnen uitvoeren Ontwerp de opeenvolgende leertaken binnen elke taakklasse. De leertaken binnen een taakklasse hebben dezelfde moeilijkheidsgraad. Zorg dat er voldoende leertaken per taakklasse (bv. 3 leertaken) zijn zodat er voldoende variatie is binnen hetzelfde niveau van moeilijkheidsgraad Bepaal de taakspecifieke hulp en ondersteuning binnen de leertaken en de wijze van afnemen van de ondersteuning (scaffolding): [de ondersteunende informatie wordt uitgewerkt in stap 5] Op informatie niveau: bijkomende verduidelijkingen, illustraties, operationele hulp,... Op communicatie niveau: aanmoedigingen, concreet advies/feedback van leerkracht of peers, Bepaal de wijze van toetsen, feedback, evaluatie op niveau van elke leertaak. Voorbeelden leertaken: uitwerken van projecten, opdrachten, beroepstaken, casussen, Uitvoering van leertaken in een echte of gesimuleerde taakomgeving. 5

6 Voorbeelden: Inhoud: tekst (met beeld), video, site, Leertaken: uitstap naar Kortrijk maken. In het station de weg naar de toeristische dienst vragen. Taakspecifieke hulp: Informatie: voorbeeldzinnen, terminologie bij wegaanduidingen. Communicatie: motivatie van cursisten en feedback van peers. Toets: uitvoering van authentieke taak; feedback over prestaties. Afnemende ondersteuning (automatiseringsopdrachten): 1 e keer: alleen de laatste stap door de cursisten laten uitzoeken en uitvoeren. 2 e keer: de laatste 2 stappen door de cursisten laten uitvoeren. 3 e keer: de laatste 3 stappen door de cursisten laten uitvoeren. Enz Laatste keer: cursist voert de opdracht volledig zelfstandig uit. STAP 5. ONTWERP DE ONDERSTEUNENDE INFORMATIE [Leeromgeving > 4. (Optioneel) Generieke hulpmiddelen; slides 6, 25-27] Ondersteunende informatie ondersteunt het leren van de niet-routine aspecten van leertaken. Ondersteunende informatie legt de link tussen wat de cursisten al weten (voorkennis), en de kennis die ze nodig hebben om niet-routinematige aspecten van de leertaken te kunnen uitvoeren. De ondersteunende informatie wordt aangeboden voor de taakklasse start en wordt zo gepresenteerd dat het de cursisten helpt om de betekenisvolle relaties te leggen tussen de nieuw aangeboden informatie en hun voorkennis. De ondersteunende informatie moet relevant zijn voor de taakklasse. De ondersteunende informatie is identiek voor alle leertaken van de betreffende taakklasse. De ondersteunende informatie voor iedere volgende taakklasse is een uitbreiding of verdieping (meer gedetailleerde kennis van het domein) van de reeds aangeboden informatie Identificeer de generieke hulpmiddelen (ondersteunende informatie) op het niveau van de taakklasse. Informatie (bijkomende verduidelijkingen, interessante informatie, voorbeelden illustraties, operationele hulp): Links websites Lexicon Woordenboek (te hanteren bij consulteren van info) Tabularium (te hanteren bij oplossen van problemen) Communicatie (sociale leercontext: aanmoedigingen, concreet advies/feedback van leerkracht of peers, ): Discussieforum: afspraken wie, hoe, feedback door coach en door peers Chat, Skype (wederzijdse steun, overleg, bij groepswerk) Webconferentie (groepswerk, synchroon) Virtual class (bijkomende uitleg, synchroon) 5.2. Verzamel of ontwerp de generieke hulpmiddelen Bepaal de mentale modellen die nodig zijn om te beginnen aan de leertaak. Mentale modellen zijn de modellen die een expert in zijn hoofd heeft over de taak die hij uitvoert, het is een onderdeel van de ondersteunende informatie Bepaal de cognitieve strategieën die moeten toegepast worden tijdens de leertaak. Dit is de 'aanpak'-kennis van een expert voor problemen die niet volgens vaste regels kunnen worden opgelost. Ook cognitieve strategieën zijn onderdeel van ondersteunende informatie Zorg dat de ondersteuning binnen een taakklasse afneemt in de opeenvolgende leertaken. 6

7 Voorbeelden: Ondersteunende informatie is de gebruikte theorie (handboeken, hoorcolleges, ). Voorbeeld ondersteunende informatie in geneeskunde opleiding: kennis van de verschillende symptomen (conceptuele kennis), kennis van de bouw van het menselijk lichaam (structurele kennis), kennis van de werking van organen (causale kennis). Voorbeeld van mentale modellen: een geoloog kijkt anders naar een rotsformatie in de bergen dan een mountainbiker. Zij hebben verschillende mentale modellen over een berg. STAP 6. ONTWERP DE PROCEDURELE (OF JUST-IN-TIME ) INFORMATIE [slide 7] Procedurele informatie of just-in-time informatie ondersteunt de cursisten bij het aanleren van routinematige vaardigheden die geoefend worden in de deeltaakoefeningen. Het gaat om taakaspecten die in elke leertaak op identieke wijze worden uitgevoerd. Het kan de vorm hebben van stap-voor-stap instructies (vb. gebruikershandleiding). Ook correctieve feedback van de docent bij het uitvoeren van de deeltaakoefening valt onder just-in-time informatie Bepaal de procedurele of just-in-time informatie door de regels en procedures te analyseren die nodig zijn voor het automatisch uitvoeren van de deeltaakoefeningen Verzamel of ontwerp de procedurele informatie. Voorbeelden: instructiefilmpjes over het uitvoeren van een taak, correctieve feedback op de taak, Demonstraties (filmpjes, ), correctieve feedback, instructies voor een taak,. STAP 7. ONTWERP DE DEELTAAKOEFENINGEN [slide 8] Deeltaakoefeningen zijn oefeningen waarin de cursisten routinematige handelingen leren ontwikkelen die nodig zijn voor het uitoefenen van een leertaak. Het gaat hier om het afzonderlijk oefenen of trainen van routinematige aspecten van een complexe vaardigheid waarvoor een hoge mate van automatisering vereist is. De cursisten dienen deze routineaspecten net zo lang te oefenen tot ze deze vlot en foutloos kunnen uitvoeren. Het is belangrijk dat cursisten pas met deeltaakoefeningen beginnen nadat een geschikte cognitieve context is gecreëerd, namelijk nadat de cursisten kennis hebben gemaakt met het routineaspect binnen de hele, betekenisvolle leertaken Ontwerp de deeltaakoefeningen voor het aanleren van herhalende vaardigheden die automatisatie vereisen, gebruik makend van de procedurele informatie. Het kan bijvoorbeeld gaan om drill en practice oefeningen. Voorbeelden: Leren rekenen op de basisschool met als leertaak het betalen in een winkel en als deeltaakoefening het oefenen van de tafels van vermenigvuldiging. Complexe vaardigheid het leren spelen op een muziekinstrument met als leertaak het spelen van muziekstukken en als deeltaakoefeningen het extra oefenen van het spelen van de toonladders. Taalleren: het leren van de vervoegingen van werkwoorden, leren van de 7

8 cijferreeksen, enz. Muziekopleiding: het lezen van verschillende notencombinaties en daarna veelvuldig herhalen om de herhalende, gecombineerde vaardigheden van het lezen en spelen van noten te oefenen. Het noten lezen wordt geoefend samen met het spelen van de noten en dit herhaalde malen. 8

9 SCHEMATISCHE VOORSTELLING VAN DE OPBOUW VAN DE TAAKKLASSEN (TAAKGROEPEN) Taakklasse 1 Leertaak 1.1 Leertaak 1.2 Leertaak 1.3 afnemende ondersteuning - Leertaken op zelfde niveau van moeilijkheid - Ondersteunende informatie (op niveau van de taakklasse) - Procedurele (just-in-time) informatie - Deeltaakoefeningen (drill and practice) Taakklasse 2 Leertaak 2.1 Leertaak 2.2 Leertaak 2.3 afnemende ondersteuning - Ondersteunende informatie - Procedurele (just-in-time) informatie - Deeltaakoefeningen (drill and practice) Taakklasse 3 Leertaak 3.1 Leertaak 3.2 Leertaak 3.3 afnemende ondersteuning - Ondersteunende informatie - Procedurele (just-in-time) informatie - Deeltaakoefeningen (drill and practice) Toenemende complexiteit van de taakklassen DE OPBOUW VAN DE TAAKKLASSEN OVER VERSCHILLENDE JAREN Bekwaam Jaar 3 Taakklasse 1.3 Taakklasse 2.3 Taakklasse 3.3 Taakklasse 4.3 Leertaak 1 Leertaak 1 Leertaak 1 Leertaak 1 Leertaak 2 Leertaak 2 Leertaak 2 Leertaak 2 Gevorderd Jaar 2 Taakklasse 1.2 Taakklasse 2.2 Taakklasse 3.2 Taakklasse 4.2 Leertaak 1 Leertaak 1 Leertaak 1 Leertaak 1 Leertaak 2 Leertaak 2 Leertaak 2 Leertaak 2 Beginner Jaar 1 Taakklasse 1.1 Taakklasse 2.1 Taakklasse 3.1 Taakklasse 4.1 9

10 Leertaak 1 Leertaak 1 Leertaak 1 Leertaak 1 Leertaak 2 Leertaak 2 Leertaak 2 Leertaak 2 ALGEMEEN SJABLOON VAN HET DIDACTISCH FORMAT (VERDER AAN TE VULLEN) TAAKKLASSE 1: Het algemeen sjabloon van het didactische format bevat de achtereenvolgend in te vullen velden tijdens het doorlopen van het stappenplan. Authenticiteit van de taakklasse: ONDERSTEUNENDE INFORMATIE: (inhoud, vorm, wijze van aanbieden, bestaand of te ontwikkelen, ) (afnemende ondersteuning van de leertaken) COGNITIEVE STRATEGIEËN: MENTALE MODELLEN: LEERTAAK 1.1: LEERTAAK 1.2: LEERTAAK 1.3: TAAKKLASSE 2: Authenticiteit van de taakklasse: ONDERSTEUNENDE INFORMATIE: (inhoud, vorm, wijze van aanbieden, bestaand of te ontwikkelen, ) (afnemende ondersteuning van de leertaken) COGNITIEVE STRATEGIEËN: MENTALE MODELLEN: 10

11 LEERTAAK 2.1: LEERTAAK 2.2: LEERTAAK 2.3: TAAKKLASSE 3: Authenticiteit van de taakklasse: ONDERSTEUNENDE INFORMATIE: (inhoud, vorm, wijze van aanbieden, bestaand of te ontwikkelen, ) (afnemende ondersteuning van de leertaken) COGNITIEVE STRATEGIEËN: MENTALE MODELLEN: LEERTAAK 3.1: LEERTAAK 3.2: LEERTAAK 3.3: 11

Praktijkrapport didactiek en communities

Praktijkrapport didactiek en communities Praktijkrapport didactiek en communities juni 2011 Dit praktijkrapport geeft een samenvattende beschrijving van de introductie van het nieuw 4C/ID learning design model, van het hieruit afgeleide, praktisch

Nadere informatie

1 Inleiding op de Casussen: Ontwerpprincipes van het 4C-ID-model

1 Inleiding op de Casussen: Ontwerpprincipes van het 4C-ID-model 1 Inleiding op de Casussen: Ontwerpprincipes van het 4C-ID-model Jeroen van Merriënboer Het vier-componenten instructieontwerpmodel (of 4C-ID, van Four-Component Instructional Design ) mag zich in een

Nadere informatie

Basisworkshop 4C/ID. Doel basisworkshop. Programma. Opdracht. 4CID Wat is het? Programma

Basisworkshop 4C/ID. Doel basisworkshop. Programma. Opdracht. 4CID Wat is het? Programma Basisworkshop 4C/ID Iwan Wopereis Centre for Learning Sciences and Technologies (CELSTEC) Open Universiteit Nederland 5 maart 2010, Studiecentrum OUNL, Utrecht Doel basisworkshop Na afloop van deze workshop

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 4 oktober 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für

Nadere informatie

Onderwijslogistiek. Mark Vlasblom

Onderwijslogistiek. Mark Vlasblom Onderwijslogistiek Mark Vlasblom 4CID & ICT Vier componenten bij competentiegericht opleiden Leertaken Ruggengraat van de opleiding Ondersteunende informatie Procedurele informatie Deeltaakoefening 1.

Nadere informatie

Systematisch Ontwerpen van Blended Learning

Systematisch Ontwerpen van Blended Learning Systematisch Ontwerpen van Blended Learning Jeroen J.G. van Merriënboer Lezing voor KU Leuven Kulak, 6 december 2012, Kortrijk Inhoud Waarom bestaat 4C/ID? 4C/ID en gebruik van ICT Hoe blended mag het

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 13 sep 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für die

Nadere informatie

Centrum Blended Learning

Centrum Blended Learning Centrum Blended Learning http://www.kuleuven-kulak.be/cbl Workshop: 4C/ID-model Jeroen van Merriënboer vaardighedenhiërarchie Taakklasse 1: Taakklasse 2: Taakklasse 3: Studenten krijgen een situatie waarin

Nadere informatie

Authentieker werken in de eigen praktijk? Deze workshop helpt je op weg.

Authentieker werken in de eigen praktijk? Deze workshop helpt je op weg. Authentieker werken in de eigen praktijk? Deze workshop helpt je op weg. Sylke Vandercruysse Tine Maes Inleiding OOF-project 2016-2017: competent voor de 21 ste eeuw 1 Inleiding OOF-project 2016-2017:

Nadere informatie

Innovatief Onderwijs Ontwerpen. Jeroen van Merriënboer

Innovatief Onderwijs Ontwerpen. Jeroen van Merriënboer Innovatief Onderwijs Ontwerpen Jeroen van Merriënboer VU Amsterdam Onderwijsdag, 6 Februari 2015 Inhoud Het transferprobleem Levensechte taken en 4C/ID Zelfgestuurd leren Voorbeelden Conclusies en Vragen

Nadere informatie

ICT INCLUSIEF. Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden

ICT INCLUSIEF. Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden ICT INCLUSIEF Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden Jo Daems K-point, onderzoekscentrum ICT en Inclusie, K.H.Kempen Geel 16 februari 2012 1 Situering Antwoord op vraag

Nadere informatie

Centrum Blended Learning: Workshop 4C/ID-model van Jeroen van Merriënboer

Centrum Blended Learning: Workshop 4C/ID-model van Jeroen van Merriënboer 1 Fase Doel Inhoud (verloop) Stap 1: ontleden van de complexe vaardigheid Deelnemers kunnen een complexe vaardigheid analyseren en de deelvaardigheden groeperen in een vaardighedenhiërarchie. Context:

Nadere informatie

Voorbeeldmateriaal cursus O.23.4.1.1: Ontwerpen van onderwijs en opleidingen

Voorbeeldmateriaal cursus O.23.4.1.1: Ontwerpen van onderwijs en opleidingen Voorbeeldmateriaal cursus O.23.4.1.1: Ontwerpen van onderwijs en opleidingen Cursusintroductie Inhoud van de cursus In de cursus Ontwerpen van onderwijs en opleidingen, gaat u met behulp van het door van

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Betekenisvolle leertaken als ruggengraat voor het onderwijs Oriëntatie op het het 4C/ID-model

Betekenisvolle leertaken als ruggengraat voor het onderwijs Oriëntatie op het het 4C/ID-model Betekenisvolle leertaken als ruggengraat voor het onderwijs Oriëntatie op het het 4C/ID-model Inleiding Het 4C/ID-model (Vier-Componentenvoor Instuctional Design) is een ontwerpmodel voor curricula dat

Nadere informatie

TOEPASSING 4C/ID IN HET MBO. Procesverloop van grootschalig herontwerp van curriculum. Inzoomen op ervaringen met aantal aspecten van 4C/ID-model

TOEPASSING 4C/ID IN HET MBO. Procesverloop van grootschalig herontwerp van curriculum. Inzoomen op ervaringen met aantal aspecten van 4C/ID-model TOEPASSING 4C/ID ID-MODEL IN HET MBO Procesverloop van grootschalig herontwerp van curriculum Inzoomen op ervaringen met aantal aspecten van 4C/ID-model Tips: do s & dont s Neem voldoende tijd!! AANLEIDING

Nadere informatie

Leertaken ontwerpen voor het leren van informatievaardigheden in het hoger onderwijs

Leertaken ontwerpen voor het leren van informatievaardigheden in het hoger onderwijs Leertaken ontwerpen voor het leren van informatievaardigheden in het hoger onderwijs Workshop 15 oktober 2010 Iwan Wopereis, CELSTEC, Open University of the Netherlands Opzet Workshop Inleiding 10 min

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 13 sep 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für die

Nadere informatie

Innovatief onderwijs ontwerpen

Innovatief onderwijs ontwerpen Innovatief onderwijs ontwerpen De ontwerpprincipes van het 4CID-model Bert Hoogveld Ameike Janssen-Noordman Jeroen van Merriënboer Eerste druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 264199_Book.indb 3 4

Nadere informatie

Activiteitenverslag Toll-net 2010-2011

Activiteitenverslag Toll-net 2010-2011 Activiteitenverslag Toll-net 2010-2011 Dit document beschrijft de activiteiten en de resultaten van de actiepunten van het Toll-net actieplan 2010-2011. I. Learning design model 1. Overleg organiseren

Nadere informatie

Innovatief onderwijs in de praktijk

Innovatief onderwijs in de praktijk HOGER ONDERWIJS REEKS Innovatief onderwijs in de praktijk Toepassingen van het 4C-ID-model Bert Hoogveld Ameike Janssen-Noordman Jeroen van Merriënboer Noordhoff Uitgevers bv Innovatief onderwijs in de

Nadere informatie

Opleiding Medisch Frans

Opleiding Medisch Frans Opleiding Medisch Frans Vraagstelling/Probleemstelling Omschrijving van het probleemstelling: Door zijn dichte positionering ten opzichte van Wallonië en Frankrijk, trekt az groeninge te Kortrijk steeds

Nadere informatie

Blended Learning: één antwoord op een veelheid van vragen? Uitdagingen in het ontwerpen van blended leeromgevingen

Blended Learning: één antwoord op een veelheid van vragen? Uitdagingen in het ontwerpen van blended leeromgevingen Blended Learning: één antwoord op een veelheid van vragen? Uitdagingen in het ontwerpen van blended leeromgevingen Geraldine Clarebout (i.s.m. Diana Faifer, Marie Maertens) Face-to-face leeromgeving F2F

Nadere informatie

Dia 2 Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen. Groepswerk. Dia 4 Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen. Dia 3.

Dia 2 Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen. Groepswerk. Dia 4 Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen. Dia 3. Het leerpad Minerva Elise studiedag e-leren Het leerpad in Minerva (Dokeos) Presentatie 14 september 2006 1. Voorgeschiedenis 2. Herontwerp van de cursus 3. Elektronische versie van cursus in leerpad 4.

Nadere informatie

Het gebruik van een wiki als CMS in een educatieve context.

Het gebruik van een wiki als CMS in een educatieve context. Het gebruik van een wiki als CMS in een educatieve context. Vraagstelling/Probleemstelling Omschrijving: De hieronder beschreven casus behandelt de uitwerking van een heel specifiek probleem op microniveau.

Nadere informatie

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding portfolio handleiding Werkgroep portfolio & coaching 1 De plaats van portfolio in het leren op het VMBO. In enkele notities en werkdocumenten is het kader voor het nieuwe onderwijs geschetst. Dit komt

Nadere informatie

Thema 1: Het leren (bevorderen) 19

Thema 1: Het leren (bevorderen) 19 I nhoud Voorwoord 5 Inleiding 15 Thema 1: Het leren (bevorderen) 19 1 Het leerproces van studenten 21 1.1 Waarom het leerproces van studenten? 21 1.2 Het leerproces volgens Biggs 22 1.3 Leeractiviteiten

Nadere informatie

Deze steekkaart maakt deel uit van het boek "Steekkaarten doceerpraktijk" van Mieke Clement en Lies Laga (Eds.), uitgegeven door Garant.

Deze steekkaart maakt deel uit van het boek Steekkaarten doceerpraktijk van Mieke Clement en Lies Laga (Eds.), uitgegeven door Garant. Klinisch college Omschrijving Een klinisch college is een specifiek soort interactiecollege, waarvan het belangrijkste doel het aanleren van de vaardigheid tot klinisch redeneren is. Doordat in een klinisch

Nadere informatie

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Vraagstelling/Probleemstelling Omschrijving: De opleiding via afstandsonderwijs is ontstaan vanuit een vraag op de arbeidsmarkt. Er was een tekort

Nadere informatie

Studiegids training Productiemanager

Studiegids training Productiemanager Studiegids training Productiemanager Inhoud Inhoud... 2 1. Inhoudelijke informatie... 3 1.1 Beschrijving van de training... 3 1.2 Modules... 4 1.3 Opbouw van de training... 6 1.4 E-learningplatform...

Nadere informatie

Leerpsychologie als basis voor effectieve instructie. Liesbeth Kester

Leerpsychologie als basis voor effectieve instructie. Liesbeth Kester Leerpsychologie als basis voor effectieve instructie Liesbeth Kester Inhoud Instructie Gagné s instructietheorie (hoofdstuk 10) Constructivisme (hoofdstuk 11) Leren Cognitieve informatieverwerking (hoofdstuk

Nadere informatie

SOL. SOL self-organised learning

SOL. SOL self-organised learning SOL self-organised learning SOL is een didactisch concept waarin verschillende moderne methoden op een nieuwe manier gebruikt worden. Essentieel is dat SOL het leren combineert met doceren met als achterliggende

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

VITAAL Plus 1 e graad

VITAAL Plus 1 e graad VITAAL Plus 1 e graad Krachtlijnen VITAAL Plus 1 e graad 1 Bouwstenen VITAAL Plus 1 e graad DIFFERENTIATIE TAALTAKEN AUTHENTIEKE COMMUNICATIEVE SITUATIES SCHOOLTAALWOORDEN VAARDIGHEDEN REMEDIËRING INTERCULTURALITEIT

Nadere informatie

BKO cursus. Leertheorieën en didactiek. 20 februari 2012 (Virtuele cursus BKO) Olga Firssova, CELSTEC, Open University of the Netherlands

BKO cursus. Leertheorieën en didactiek. 20 februari 2012 (Virtuele cursus BKO) Olga Firssova, CELSTEC, Open University of the Netherlands BKO cursus Leertheorieën en didactiek Olga Firssova, CELSTEC, Open University of the Netherlands 20 februari 2012 (Virtuele cursus BKO) BKO Leertheorieën en didactiek online 20 februari 9.00-10.30 - Even

Nadere informatie

WELKOM. Dorien Gerards (Zuyd hogeschool)

WELKOM. Dorien Gerards (Zuyd hogeschool) WELKOM Dorien Gerards (Zuyd hogeschool) Klinisch redeneren in het fysiotherapie onderwijs TMO okt. 2011, vol 30 nr 5 programma Fysiotherapie Klinisch redeneren Aspecten van 4C-ID Onderzoek Discussie Fysiotherapie

Nadere informatie

Ontwerpen met modellen

Ontwerpen met modellen Ontwerpen met modellen Gerard van den Boom - Open Universiteit Inleidend Zijn modellen nuttig voor Informatica? Frank Wester heeft gevraagd de kerngedachte van het boekje Ontwerpen met modellen te presenteren,

Nadere informatie

Audio e-module Ontwerpen van een e-learning

Audio e-module Ontwerpen van een e-learning Audio e-module Ontwerpen van een e-learning Fragment 001.mp3 002.mp3 Tekst Welkom bij deze e-module. Test je geluid en stel het juiste volume in! De e-module bestaat uit twee delen: Deel 1: de theoretische

Nadere informatie

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot GMW Geïntegreerde competentieverwerving 2 AD2 40 n.v.t. 220 JA aanvragen

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding Didactische Competentie algemeen. Lestijden 80 Studiepunten 6 Ingeschatte totale

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding Didactische Competentie algemeen. Lestijden 80 Studiepunten 6 Ingeschatte totale ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding SLO Module Didactische Competentie algemeen Code E1 DCa Lestijden 80 Studiepunten 6 Ingeschatte totale 150 studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden AC2 40

Nadere informatie

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers Minimumstandaard ICT, ten aanzien van - voorzieningen binnen de school - de medewerkers DDS, januari 2011 Inleiding In dit document wordt de minimum standaard voor ICT beschreven. Alle DDS scholen streven

Nadere informatie

HBO5 Boekhouden/Accountancy (90 studiepunten) Bij Organisatie:

HBO5 Boekhouden/Accountancy (90 studiepunten) Bij Organisatie: STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Boekhouden/Accountancy (90 studiepunten) Module Organisatie en communicatie Plaats van de module in de opleiding: De cursist krijgt zicht op het belang van

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3 Code Ad3 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 120 studiebelasting (in uren)

Nadere informatie

Inhoud. Efficiënte softwaretraining met taakgerichte e-learning. Introductie Methode Resultaten Discussie. Iwan Wopereis John van der Baaren

Inhoud. Efficiënte softwaretraining met taakgerichte e-learning. Introductie Methode Resultaten Discussie. Iwan Wopereis John van der Baaren Efficiënte softwaretraining met taakgerichte e-learning Iwan Wopereis John van der Baaren Inhoud Introductie Methode Resultaten Discussie Ilias 4.2.2 ORD 2013 - Brussel 1 Introductie Context Probleem Oplossingsrichting

Nadere informatie

Voorlopig verslag Gecombineerd Onderwijs 2009-2010 PCVO Maasland

Voorlopig verslag Gecombineerd Onderwijs 2009-2010 PCVO Maasland 1 Voorlopig verslag Gecombineerd Onderwijs 2009-2010 PCVO Maasland Studiegebied : HBO technisch Opleiding : Industriële Informatica / Elektromechanica Historiek PCVO Maasland organiseert sinds 2002-2003

Nadere informatie

Studiegids training praktijkgerichte productieleider

Studiegids training praktijkgerichte productieleider Studiegids training praktijkgerichte productieleider Inhoud Inhoud... 2 1. Inhoudelijke informatie... 3 1.1 Beschrijving van de training... 3 1.2 Modules... 4 1.3 Opbouw van de training... 6 1.4 E-learningplatform...

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 INAUGURALE REDE. Het Ontwerpen van Leertaken binnen de Wetenschappen: Four-Components. Instructional Design als Generatief Ontwerpmodel

HOOFDSTUK 1 INAUGURALE REDE. Het Ontwerpen van Leertaken binnen de Wetenschappen: Four-Components. Instructional Design als Generatief Ontwerpmodel HOOFDSTUK 1 INAUGURALE REDE Het Ontwerpen van Leertaken binnen de Wetenschappen: Four-Components Instructional Design als Generatief Ontwerpmodel Jeroen J. G. van Merriënboer Open Universiteit Nederland

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Ondernemingscommunicatie Communicatievaardigheden. Lestijden 120

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Ondernemingscommunicatie Communicatievaardigheden. Lestijden 120 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Ondernemingscommunicatie Module Communicatievaardigheden Code O.C1 Lestijden 120 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 160 studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid

Nadere informatie

Flipped classroom: hoger onderwijs op zijn kop?

Flipped classroom: hoger onderwijs op zijn kop? Flipped classroom: hoger onderwijs op zijn kop? Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com LEARNING LAB 1 Sessieleider: Wilfred Rubens 14.15 17.15 uur / zaal E-1.20 http://www.slideshare.net/wrubens http://www.wilfredrubens.com

Nadere informatie

Training Ontwerpen met het 4C-ID model

Training Ontwerpen met het 4C-ID model Training Ontwerpen met het 4C-ID model ID College Leiden 24-26 mei 2011 Dr. Bert Hoogveld Dr. Wendy Kicken Programma van de training Vaste dagindeling hele training start: 09.00 exact. Zaal open om 8.30

Nadere informatie

Educatief arrangeren rond LOB

Educatief arrangeren rond LOB Educatief arrangeren rond LOB Vorige week Contact met de docent deze week NAW-gegevens via CF Afspraken met begeleider Maken van het Werkplan Voorbereiden van het interview Vragen naar aanleiding van vorig

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 11 oktober 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Sociaal-Cultureel Werk Module Educatief werk Code Bc3 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 50 studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

Nadere informatie

Voorscholingstraject: visie op leren. Sessie 2

Voorscholingstraject: visie op leren. Sessie 2 Voorscholingstraject: visie op leren Sessie 2 Dagindeling Visie op leren: uiteenzetting Inoefenen m.b.t. visie op leren Opdracht: Uitwisseling praktijkvoorbeelden in functie van nieuw leerplan (reeds vertrouwde

Nadere informatie

Blended learning. Waarom, wat en hoe? Steven Verjans

Blended learning. Waarom, wat en hoe? Steven Verjans Blended learning Waarom, wat en hoe? Steven Verjans Pagina 2 A. Haddad, technologies for education Vooraf: Is blended learning een nieuw fenomeen? Niet echt: al lang afwisseling didactische werkvormen

Nadere informatie

Vragenlijst KrachtigeLeeromgevingen in het beroepsonderwijs

Vragenlijst KrachtigeLeeromgevingen in het beroepsonderwijs Vragenlijst KrachtigeLeeromgevingen in het beroepsonderwijs lgemeen Datum : Functie : Heeft u ook lesgevende taken? : Ja Nee Naam ROC : Locatie : Opleiding : Niveau : Crebo-nummer : Onderwijs kan op veel

Nadere informatie

Zelfgestuurd leren kun je niet zelfgestuurd leren. Emmy Vrieling

Zelfgestuurd leren kun je niet zelfgestuurd leren. Emmy Vrieling Zelfgestuurd leren kun je niet zelfgestuurd leren Emmy Vrieling Overzicht presentatie Wat is zelfgestuurd leren? Aanleiding Doelen Zeven ontwerpprincipes Diagnostisch instrument Interventies op basis van

Nadere informatie

2 Stappen en fasen. 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35

2 Stappen en fasen. 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35 2 Stappen en fasen 8 ICT-beheerder - Netwerkbeheerder 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35 De projectwijzers brengen je in realistische situaties die te maken hebben met het ICT-vakgebied zodat je niet

Nadere informatie

Leerplanschema Minor Psychologie

Leerplanschema Minor Psychologie Minor Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

Porfolio. Politie Vormingscentrum

Porfolio. Politie Vormingscentrum Porfolio 1. Inleiding 2. Wat is een portfolio? Hoe gebruik je het portfolio Reflectieverslagen Persoonlijke leerdoelen formuleren Werkwijze en denkmodel om opgaven/problemen op te lossen 1. INLEIDING Ligt

Nadere informatie

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars.

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. Auteur: Anneke Lucassen Zelfevaluatie begeleiden bij zelfstandig

Nadere informatie

RAPPORT DIGITALE LEEROMGEVING: LEREN WERKEN MET EEN TABLET

RAPPORT DIGITALE LEEROMGEVING: LEREN WERKEN MET EEN TABLET 1 RAPPORT DIGITALE LEEROMGEVING: LEREN WERKEN MET EEN TABLET Sofie Vandenbroucke 2 Inhoudstafel 2 CEMO 8 Context 10 Het ontwerpprobleem 10 Het 4CID-model in een notendop 11 4.1. LEERTAKEN 12 4.2. ONDERSTEUNENDE

Nadere informatie

Leerpaden in Toledo.

Leerpaden in Toledo. Leerpaden in Toledo. 16 doelgroep BaKO BaLO BaSO SLO tijdperspectief : week maand semester opleiding traject regulier werk opleidingsonderdeel: vak p e d stage Uitdaging Het is belangrijk dat studenten

Nadere informatie

Soms geeft de begeleidende informatie misleidende informatie; doet de applicatie niet wat hij belooft te doen.

Soms geeft de begeleidende informatie misleidende informatie; doet de applicatie niet wat hij belooft te doen. Inhoud Als er leerdoelen gehaald moeten worden moeten we als docent wel enige zekerheid hebben omtrend het effect van een interactieve multimediale applicatie. Allereerst moet de applicatie beken worden

Nadere informatie

Hoe ziet een systeem eruit dat klassiek slagwerkles computationeel kan ondersteunen?

Hoe ziet een systeem eruit dat klassiek slagwerkles computationeel kan ondersteunen? Radboud Universiteit Nijmegen Bachelorscriptie Hoe ziet een systeem eruit dat klassiek slagwerkles computationeel kan ondersteunen? Rik Janssen Versie 1.2-28 Januari 2010 1 Inhoudsopgave: 1. Inleiding

Nadere informatie

Ontwerpen met Modellen - Distance learning at Wageningen University. Gerard van den Boom - Open Universiteit

Ontwerpen met Modellen - Distance learning at Wageningen University. Gerard van den Boom - Open Universiteit Ontwerpen met Modellen - Distance learning at Wageningen University Gerard van den Boom - Open Universiteit Inleidend - kader Wageningen wil Distance Learning gelijkblijvende kwaliteit binnen 60-credit-programma

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-cultureel werk. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-cultureel werk. Lestijden 40 ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Graduaat

Nadere informatie

1.3. Ron Bertisen: Nadenken over onderwijs ontwerpen

1.3. Ron Bertisen: Nadenken over onderwijs ontwerpen .3. Ron Bertisen: Nadenken over onderwijs ontwerpen Ron Bertisen is als medeprojectleider verantwoordelijk geweest voor de ontwikkeling van het curriculum van de Nieuwste Pabo samen met zijn collega s

Nadere informatie

Probleem Ontrafeling

Probleem Ontrafeling Probleem Ontrafeling Content A.Probleem Definitie B.Oorzaken Diagram C.Inspiratie A. Probleem definitie Een probleem definiëren is complex. Wat op het eerste oog een probleem lijkt, blijkt vaak een symptoom

Nadere informatie

Werkstudentenprogramma Bachelor of Laws in de Rechten (KU Leuven Kulak)

Werkstudentenprogramma Bachelor of Laws in de Rechten (KU Leuven Kulak) Werkstudentenprogramma Bachelor of Laws in de Rechten (KU Leuven Kulak) Website:http://www.kuleuvenkulak.be/nl/onderwijs/onderwijsaanbod/Rechten/bachelor-in-de-rechtenwerkstudentenprogramma Vraagstelling/Probleemstelling

Nadere informatie

Tabel Competenties docentopleiders/-trainers

Tabel Competenties docentopleiders/-trainers Tabel Competenties docentopleiders/-trainers In deze tabel zijn de competenties van de docentopleider/trainer (1) opgenomen. Deze zijn verder geconcretiseerd in bekwaamheidseisen of indicatoren en uitgewerkt

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3 ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Graduaat

Nadere informatie

4CID Symposium 2017, Nijmegen 21 april Wie zijn wij?

4CID Symposium 2017, Nijmegen 21 april Wie zijn wij? Welkom! 21 april 2017 De implementatie van het 4CIDmodel bij de HJO Wat werkt en wat (nog) niet? 4CID symposium 2017 Wie zijn wij? Brigitte Schallenberg-Jongen Zuyd Hogeschool, faculteit Management en

Nadere informatie

Blended learning: van gaarkeuken tot sterrenrestaurant. Wilfred Rubens

Blended learning: van gaarkeuken tot sterrenrestaurant. Wilfred Rubens Blended learning: van gaarkeuken tot sterrenrestaurant Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Programma Voorstellen en doelen Blended learning? Modellen blended learning Blended learning = koken Voorbeelden

Nadere informatie

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Samengevat door ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Eindtermen ICT Vanaf het schooljaar 2007-2008 zijn er eindtermen voor ICT in het lager onderwijs, dus zal men ICT meer en meer moeten integreren

Nadere informatie

TeleTrainer: training in de e van het leren

TeleTrainer: training in de e van het leren TeleTrainer: training in de e van het leren TeleTrainer voor elke docent die betrokken is bij ICT in het onderwijs geschikt voor beginner, gevorderde en specialist geschikt voor verschillende rollen rondom

Nadere informatie

Minor Toegepaste Psychologie

Minor Toegepaste Psychologie Minor Toegepaste Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

luisteren: dialoog beluisteren en

luisteren: dialoog beluisteren en TABASCO Leercoach Een afspraak maken ( mondeling) Een uitnodiging schrijven ( schriftelijk) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden:35.1.2 en 35.1.3 en 35.1.5 *dagen / maanden *afspraak

Nadere informatie

2013-2017. Huiswerkbeleid

2013-2017. Huiswerkbeleid 01-017 Huiswerkbeleid Inhoudsopgave Beschrijving doelgroep Visie op onderwijs Basisvisie Leerinhouden/Activiteiten De voor- en nadelen van het geven van huiswerk Voordelen Nadelen Richtlijnen voor het

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier UC Leuven Limburg Lerarenopleiding kleuter- en lager onderwijs Lesvoorbereidingsformulier Het mentaal en schriftelijk voorbereiden van een les is iets anders dan het invullen van een lesvoorbereidingsformulier.

Nadere informatie

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Samenvatting van het artikel van Henry L. Roediger III, Mary A. Pyc (2012), Inexpensive techniques to improve education: Applying cognitive pgychology

Nadere informatie

Virtual Skillslab Warehousetrainer. Welkom. Edward Bosma

Virtual Skillslab Warehousetrainer. Welkom. Edward Bosma Virtual Skillslab Warehousetrainer Welkom Edward Bosma Leren in een virtueel Warehouse Met de Virtual Skillslab Warehousetrainer kruip je in de huid van de logistiek medewerker! Leerdoelen Procedures uitvoeren

Nadere informatie

De nieuwe Havo voorbereidend HBO Buiksloterweg 85 1031 CG Amsterdam T: 020 579 72 10 I: www.checkdenieuwehavo.nl

De nieuwe Havo voorbereidend HBO Buiksloterweg 85 1031 CG Amsterdam T: 020 579 72 10 I: www.checkdenieuwehavo.nl De nieuwe Havo voorbereidend HBO Buiksloterweg 85 1031 CG Amsterdam T: 020 579 72 10 I: www.checkdenieuwehavo.nl 1 De nieuwe Havo voorbereidend HBO Wat is De nieuwe Havo? De nieuwe Havo biedt Havo onderwijs

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Orthopedagogie Gesuperviseerde praktijk

ECTS-fiche. Graduaat Orthopedagogie Gesuperviseerde praktijk ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Orthopedagogie Module Gesuperviseerde praktijk Code M7 Lestijden 60 Studiepunten N.v.t. Ingeschatte totale 60 studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

Nadere informatie

Cursusontwikkeling / Centrale ELO

Cursusontwikkeling / Centrale ELO Cursusontwikkeling / Centrale ELO Leo Wagemans 7 september 2011 Overleg met Leeuwenborgh opleidingen Agenda Uitgangspunten van de OU Onderwijsontwerp en ontwikkeling ADDIE-cyclus Ontwikkelteam / Cursusteam

Nadere informatie

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk)

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Christine Prast, onderwijskundige Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Vooraf Onderwijskundig kader waarbinnen herontwerp plaatsvond Uitgangspunt bij het hier

Nadere informatie

Het landschap van methodieken en tools voor blended learning

Het landschap van methodieken en tools voor blended learning Het landschap van methodieken en tools voor blended learning Jos Fransen Lector Teaching, Learning & Technology SURF SIG Blended Learning - 20-09-2017 definities van blended learning blended learning of

Nadere informatie

Informatievaardigheden. in het basisonderwijs

Informatievaardigheden. in het basisonderwijs Informatievaardigheden in het basisonderwijs Agenda 1. Wanneer ben je informatievaardig? 2. Waarom is het (nu) zo belangrijk informatievaardig te zijn? 3. Wat betekent dit voor het onderwijs? 4. Hoe

Nadere informatie

D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen

D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen Didactisch bekwaam D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen Resultaat De leerlingen krijgen ruimte voor eigen inbreng en creatieve invulling van de opdracht. De leraar zorgt ervoor dat leerlingen zich

Nadere informatie

Hoe kan je breed en permanent evalueren?

Hoe kan je breed en permanent evalueren? Ronde 2 Martien Berben & Marleen Colpin Centrum voor Taal en Onderwijs - K.U.Leuven Contact: Martien.berben@arts.kuleuven.be Marleen.colpin@arts.kuleuven.be Hoe kan je breed en permanent evalueren? De

Nadere informatie

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen?

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Dr. Mary Dankbaar programma manager e-learning, Erasmus MC Inhoud Ontwikkelen en beoordelen kennis Ontwikkelen en beoordelen van vaardigheden

Nadere informatie

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27 TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Iemand voorstellen (schriftelijk en mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.1 en 35.1.2 en 35.1.3 - grammatica:

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Via secretariaat en/of website. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken:

ECTS- FICHE. Via secretariaat en/of website. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken: HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Visies op Begeleiden Code: Visies op begeleiden Academiejaar: 2015-2016 Studietijd: 60 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal: Nederlands

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Werken in en met groepen Academiejaar: 2015-2016. Via secretariaat en/of website

ECTS- FICHE. Werken in en met groepen Academiejaar: 2015-2016. Via secretariaat en/of website HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Werken in en met groepen Code: Werken in en met groepen Academiejaar: 2015-2016 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal:

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Reflecteren

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Reflecteren BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Inleiding en leerdoelen Reflectie is de weerkaatsing van licht in bijvoorbeeld een spiegel. Reflectie zoals je dat in deze opdracht zult leren is eigenlijk

Nadere informatie

Welke soorten huistaken geven we aan onze leerlingen?

Welke soorten huistaken geven we aan onze leerlingen? Huistakenbeleid Waarom huistaken zinvol zijn! Oefenen en afwerken Door huistaken te geven willen wij ervoor zorgen dat leerstof verder kan ingeoefend en geautomatiseerd worden. Vaardigheden en attitudes

Nadere informatie

Vanuit het perspectief van de leerling bestaat VAL junior uit 12 stappen die zich in meerdere leercycli herhalen.

Vanuit het perspectief van de leerling bestaat VAL junior uit 12 stappen die zich in meerdere leercycli herhalen. Lotte in VAL junior Vanuit het perspectief van de leerling bestaat VAL junior uit 12 stappen die zich in meerdere leercycli herhalen. De leerprocessen van leerlingen die een VAL junior module volgen zijn

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Via secretariaat en/of website. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken:

ECTS- FICHE. Via secretariaat en/of website. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken: HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Doelgroepen B Code: Doelgroepen B Academiejaar: 2015-2016 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal: Nederlands Lector(en):

Nadere informatie