Nascholing verpleegkundig specialisten oncologie De Lever: anatomie, leverschade en leverfunctie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nascholing verpleegkundig specialisten oncologie De Lever: anatomie, leverschade en leverfunctie"

Transcriptie

1 Nascholing verpleegkundig specialisten oncologie De Lever: anatomie, leverschade en leverfunctie GJ (Geert) Bulte, MDL-arts i.o. Jeroen Bosch ziekenhuis, s Hertogenbosch donderdag

2 5x leverfuncties Patiënt A B C D E INR Bili totaal Bili direct ALAT ASAT Ggt AF LDH Albumine

3 Kernboodschap Leverfunctie leverschade Leverfunctiestoornis leverenzymstoornis

4 Leveranatomie en -positie Bron:

5 Leveranatomie en -positie Bron:

6 Leveranatomie en -positie Bloedvoorziening: Portale circulatie: - Vena portae Maag Milt Darm Alvleesklier Systemische circulatie - Aorta Truncus coeliacus - Arteria hepatica Bron: Dus: dubbele bloedvoorziening

7 Leveranatomie: galwegen Galwegen: - Ductus hepatica Links Rechts gemeenschappelijk - Ductus cysticus en galblaas - Ductus choledochus - Papil van vater Bron:

8 Leverfunctie: Opname: - Opname van voedingsstoffen (incl. verwerking) - Activeren van medicatie ( prodrugs, bijv. capecitabine) - Opslag van voedingsstoffen (glucose/glycogeen) Synthese: - Eiwitten (inclusief albumine) - Stollingsfactoren (ook eiwitten) - Gal Uitscheiding - Afbraak van medicatie - Afvoer van afvalproducten (o.a. bilirubine) - Productie van gal Bron:

9 Leverfunctie: Opname: - Opname van voedingsstoffen (incl. verwerking) - Activeren van medicatie ( prodrugs, bijv. capecitabine) - Opslag van voedingsstoffen (glucose/glycogeen) Synthese: - Eiwitten (inclusief albumine) - Stollingsfactoren (ook eiwitten) - Gal Uitscheiding - Afbraak van medicatie - Afvoer van afvalproducten (o.a. bilirubine) - Productie van gal

10 Leverfunctie: Opname: - Opname van voedingsstoffen (incl. verwerking) - Activeren van medicatie ( prodrugs, bijv. capecitabine) - Opslag van voedingsstoffen (glucose/glycogeen) Synthese: - Eiwitten (inclusief albumine) - Stollingsfactoren (ook eiwitten) - Gal Uitscheiding - Afbraak van medicatie - Afvoer van afvalproducten (o.a. bilirubine) - Productie en afvoer van gal

11 Leverfunctie: gal Gal - Uitscheiden van bilirubine - Mede verteren van voedsel (o.a. vet) Galproblemen: - Galstenen - Galwegziekten - Cholangitis - Galwegcarcinoom - Pancreascarcinoom

12 Laboratorium: leverfunctie meten Opname: - Niet direct meetbaar - Voorwaarden soms meetbaar (DPD-status bij capecitabine) - Gevolg soms meetbaar (hypoglycaemie bij glycogeen) Synthese - Deels meetbaar: INR (stollingsfactoren), albumine Uitscheiding: - Deels meetbaar: bilirubine Ammoniak

13 Leverfunctie meten INR: - Internationale maat voor stollingstijd (stollingsfactoren) - Gemiddelde van gezonde personen: Bepaalde INR = patient:gezond (2.0 is 2x zo lang) Albumine: - Synthesefunctie - ondervoeding NB: omgekeerd acute fase-eiwit (dus omgekeerd CRP) Bilirubine: - Totaal vs. direct (conjugatie)

14 Bilirubine Afbraakproduct haem (= hemoglobine = rode bloedcel) Niet oplosbaar in water Conjugatie in lever, nadien wateroplosbaar Uitscheiding via gal Geeft kleur aan ontlasting (en huid / ogen / urine) Hyperbilirubinaemie: - Prehepatisch (hemolyse) - Hepatisch (verminderde conjugatie) - Posthepatisch (obstructie galwegen)

15 Leverschade Leverenzymen: - (Bilirubine) - ALAT - ASAT - GGT - AF - (LDH)

16 Leverschade Schade - Levercellen: hepatocellulaire schade (=hepatitis) ALAT ASAT (let op: ook in (hart-)spier) LDH (let op: ook in andere cellen: bloed, (hart-)spier) - Galgangcellen: cholangiocyten (= cholestase ) Ggt AF (let op: ook in bot) Patroon van labafwijkingen zegt iets over soort schade

17 Klinische tekenen: schade / functie# Schade Niks Pijn Icterus (geelzucht) Gele ogen / huid Donkere urine (ontkleurde ontlasting) Functieverlies Icterus Bloedingen (flapping) tremor Encephalopathie Oedeem

18 Terminologie Leverenzymstoornis : labafwijkingen: ALAT, ggt, etc Leverfunctiestoornis: gestoorde stolling, laag albumine, hoog bilirubine Icterus: gele kleur door hyperbilirubinaemie - Stille icterus : icterus zonder pijnklachten Hepatitis: leverontsteking (zegt niets over oorzaak) Cholestase: letterlijk stase van gal - Ook gebruikt als term voor gestoord ggt en AF

19 Interpretatie van lab: Hoog ALAT en ASAT: hepatitis Hoog ggt en AF: cholestase Gecombineerd beeld: beide verhoogd - Alle combinaties zijn mogelijk! Hoog bilirubine (met geelverkleuring): - Pre-/ intra-/ post- hepatische icterus Hoge INR + bili met laag albumine: gestoorde functie

20 5 patiënten Patiënt A B C D E INR Bili totaal Bili direct ALAT ASAT Ggt AF LDH Albumine

21 5 patiënten A: Syndroom van Gilbert - (beperkte conjugatiecapaciteit) B: Afvloedprobleem: met pijn: galstenen zonder pijn: pancreascarcinoom C: Hepatitis, bijvoorbeeld viraal D: Fulminante hepatitis,leverfalen - Transplantatie! E: (alcoholische) Levercirrose Patiënt A B C D E INR Bili totaal Bili direct ALAT ASAT Ggt AF LDH Albumine

22 Misverstanden Leverenzymstoornis is leverfunctiestoornis Bij leverenzymstoornis geen paracetamol: - Mag zelfs bij cirrosepatiënten Paracetamol is niet gevaarlijk - Auto-intoxicatie zeer ernstig, risico op leverfalen en overlijden Ascitesdrainage en albumine: - Albuminesuppletie: alleen bij ascitesdrainage bij cirrose - Ascites en cirrose: bacteriële peritonitis uitsluiten!

23 Conclusie Leverenzymstoornis leverfunctiestoornis Patroon van labafwijkingen helpt bij diagnose Leverfunctie: INR, albumine, bilirubine Leverschade: ALAT, ASAT, ggt, AF Bilirubine: - Pre-/ intra- / posthepatisch - Bij schade èn bij functie# èn bij obstructie òf zonder leverprobleem

24

Casuïstiek levertestafwijkingen. Mark Stolk en Paul Stadhouders 30 september 2010

Casuïstiek levertestafwijkingen. Mark Stolk en Paul Stadhouders 30 september 2010 Casuïstiek levertestafwijkingen Mark Stolk en Paul Stadhouders 30 september 2010 Pre-test 3 Levertesten Alkalische fosfatase (AF) Gamma glutamyl transpeptidase (ggt) Alanine aminotransferase (ALAT) Asparagine

Nadere informatie

Les 8 Spijsvertering 3. Vertering vetten vervolg en resorptie water en zouten. Resorptie zouten uit darm

Les 8 Spijsvertering 3. Vertering vetten vervolg en resorptie water en zouten. Resorptie zouten uit darm Les 8 Spijsvertering 3 Vertering, resorptie water en zouten, lever, enterohepatische kringloop, opname geneesmiddelen ANZN 1e leerjaar - Les 8 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Vertering vetten vervolg

Nadere informatie

Schematische voorstelling van de normale afbraak en verwerking van hemoglobine en de vorming van de diverse kleurstoffen (bilirubine, urobiline en

Schematische voorstelling van de normale afbraak en verwerking van hemoglobine en de vorming van de diverse kleurstoffen (bilirubine, urobiline en Icterus Icterus Icterus is een situatie waarin het gehalte aan galkleurstof in het bloed en de weefsels te hoog is. Dit leidt in lichte gevallen tot een gele verkleuring van alleen het oogwit, in ernstigere

Nadere informatie

De lever: een dure delicatesse of een intelligent orgaan De lever: een dure delicatesse?

De lever: een dure delicatesse of een intelligent orgaan De lever: een dure delicatesse? De lever: een dure delicatesse of een intelligent orgaan Apr. Freija Verbiest Imeldaziekenhuis Bonheiden De lever: een dure delicatesse? De lever: een intelligent orgaan? Inhoud Waar zit de lever en hoe

Nadere informatie

Leverenzymstoornissen. Peter van Bommel, Dirk Bakkeren & Martijn ter Borg

Leverenzymstoornissen. Peter van Bommel, Dirk Bakkeren & Martijn ter Borg Leverenzymstoornissen Peter van Bommel, Dirk Bakkeren & Martijn ter Borg Vrouw, 30jaar komt op mijn spreekuur Na anamnese en LO sluit ik een leverprobleem niet uit. Ik vraag probleemgeoriënteerd labonderzoek

Nadere informatie

Klinisch College Decentrale Selectie 2013. Klinisch College Decentrale Selectie 2013 AMC 3 juni 2013. Buikpijn. Prof. Dr. Paul Fockens, MDL-arts

Klinisch College Decentrale Selectie 2013. Klinisch College Decentrale Selectie 2013 AMC 3 juni 2013. Buikpijn. Prof. Dr. Paul Fockens, MDL-arts Klinisch College Decentrale Selectie 2013 Klinisch College Decentrale Selectie 2013 AMC 3 juni 2013 Buikpijn Prof. Dr. Paul Fockens, MDL-arts Afdeling Maag-. Darm- en Leverziekten Academisch Medisch Centrum,

Nadere informatie

Om foto s voor de casus te verkrijgen zal een fotosessie met een icterische patiënt nodig zijn. Dit kan niet eenvoudig van te voren gepland worden.

Om foto s voor de casus te verkrijgen zal een fotosessie met een icterische patiënt nodig zijn. Dit kan niet eenvoudig van te voren gepland worden. Casus 05L Fase A Titel Mevrouw Klaassen Onderwerp Pancreaskop carcinoom Inhoudsdeskundige J.M. van Baalen Technisch verantwoordelijke S. Eggermont Literatuur Bestaande Cascoo casus. Multimedia materiaal

Nadere informatie

Leverfunctiestoornissen

Leverfunctiestoornissen Leverfunctiestoornissen Claire Fitzpatrick, Saskia te Loo, Ruud Klomp DuodagenIJsselland Ziekenhuis 2015 Stellingen Als de levertesten normaal zijn is de leverfunctie ook normaal Steatose kan uitmonden

Nadere informatie

De#Lever# Dr.#(H.J.)#Eric#Vermeer## specialist#klinische#chemie#

De#Lever# Dr.#(H.J.)#Eric#Vermeer## specialist#klinische#chemie# De#Lever# Dr.#(H.J.)#Eric#Vermeer## specialist#klinische#chemie# 1=rechter leverkwab, 2=linker leverkwab, 3=lobus caudatus, 4=lobus quadratus, 5=leverslagader en poortader, 6=leverlymfklieren, 7=galblaas

Nadere informatie

Onderwerpen. De lever en zijn functies PBC: oorzaak? Wat is het precies? Verschijnselen en klachten Natuurlijk beloop Behandeling Overlapsyndromen

Onderwerpen. De lever en zijn functies PBC: oorzaak? Wat is het precies? Verschijnselen en klachten Natuurlijk beloop Behandeling Overlapsyndromen Onderwerpen De lever en zijn functies PBC: oorzaak? Wat is het precies? Verschijnselen en klachten Natuurlijk beloop Behandeling Overlapsyndromen 1 De lever 2 De Lever 3 Functies van de lever Voedingsstoffen:

Nadere informatie

Informatiebrochure. Elastografie van de lever. I Autonome verzorgingsinstelling

Informatiebrochure. Elastografie van de lever. I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure Elastografie van de lever I Autonome verzorgingsinstelling IIInhoudsopgave Inhoud van deze brochure: 1 Structuur en functie van de lever 3 2 Wat is een elastografie van de lever? 5 3

Nadere informatie

Wat as het misloopt met de lever! Slide Source:

Wat as het misloopt met de lever! Slide Source: Wat as het misloopt met de lever! Les geven in Zuid-Afrikaans :! LIFT Les geven in Zuid-Afrikaans :! LIFT = HYSBAK Les geven in Zuid-Afrikaans :! METRO? Les geven in Zuid-Afrikaans :! METRO= MOLTREIN Les

Nadere informatie

- ENTEROLOGIE / HEPATOLOGIE ENDOSCOPIE

- ENTEROLOGIE / HEPATOLOGIE ENDOSCOPIE - ONDERZOEK van het gal- en pancreaskanaal informatie voor patiënten en familie GASTRO - ENTEROLOGIE / HEPATOLOGIE ENDOSCOPIE Sint-Dimpna Ziekenhuis J.-B. Stessensstraat 2 2440 Geel T 014 57 70 14 1 www.ziekenhuisgeel.be

Nadere informatie

Acuut Leverfalen. Sjoerd Kuiken MDL- arts. SLAZ (OLVG- loca>e west)

Acuut Leverfalen. Sjoerd Kuiken MDL- arts. SLAZ (OLVG- loca>e west) Acuut Leverfalen Sjoerd Kuiken MDL- arts SLAZ (OLVG- loca>e west) Opzet Anatomie Belangrijkste leverfunc>es Oorzaken acuut leverfalen Behandeling / IC opvang pa>ënt met ALF Criteria acute levertransplanta>e

Nadere informatie

Probleem-georienteerde kliniek Icterus. W. Van Steenbergen

Probleem-georienteerde kliniek Icterus. W. Van Steenbergen Probleem-georienteerde kliniek Icterus W. Van Steenbergen Arts 1, 2006-2007 Casus 1: Man, 53 jaar Raadpleging 06-09-2005 Sinds één week: Vermoeidheid Sclerale icterus, donkere urine, ontkleurde stoelgang

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding Wat doet de lever Wat is een virus? Wat is hepatitis? Hepatitis C Hoe wordt hepatitis C overgebracht?

Inhoudsopgave Inleiding Wat doet de lever Wat is een virus? Wat is hepatitis? Hepatitis C Hoe wordt hepatitis C overgebracht? Inhoudsopgave Inleiding 1 Wat doet de lever 1 Wat is een virus? 2 Wat is hepatitis? 2 Hepatitis C 3 Hoe wordt hepatitis C overgebracht? 3 Hoe uit zich een hepatitis C infectie? 5 Hoe verloopt een hepatitis

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding Voor wie is deze brochure? 1. Hepatitis 2. Behandeling medicijnen Alternatieve aanvullende behandelingen

Inhoudsopgave Inleiding Voor wie is deze brochure? 1. Hepatitis 2. Behandeling medicijnen Alternatieve aanvullende behandelingen Inhoudsopgave Inleiding 1 Voor wie is deze brochure? 1 1. Hepatitis B 1 1.1 Wanneer behandelen 1 1.2 Wanneer niet behandelen 2 1.3 Zwangerschap en behandeling 3 2. Behandeling en medicijnen 4 2.1 PEG-interferon

Nadere informatie

De resultaten van een bloedonderzoek moeten altijd zeer kritisch bekeken worden.

De resultaten van een bloedonderzoek moeten altijd zeer kritisch bekeken worden. Klinisch - chemisch bloedonderzoek INLEIDING Bloedonderzoek is in veel gevallen een onmisbare mogelijkheid om de juiste diagnose te stellen. Bovendien kunnen we via bloedonderzoek het effect van onze behandeling

Nadere informatie

Laparoscopisch, andere oorzaken klachten beter op te sporen en eventueel te behandelen, minder pijn/minder wondinfectie

Laparoscopisch, andere oorzaken klachten beter op te sporen en eventueel te behandelen, minder pijn/minder wondinfectie Voorlopige antwoorden Toets Stofwisseling 2 2012 VRAAG 1 1. Eisprong/Ovariële bloeding 2.Torsie ovarium(cyste) Bloed prikkelt peritoneum, ischemie door draaiing orgaan Hoogste waarde CRP: appendicitis

Nadere informatie

Hepar / lever. Volgens woordenboek. Anatomie Fysiologie pathologie

Hepar / lever. Volgens woordenboek. Anatomie Fysiologie pathologie Hepar / lever Anatomie Fysiologie pathologie Volgens woordenboek groot onparig orgaan rechtsbuiten in de buikholte gelegen onder het rechter diafragma grote klier waarin onder andere gal wordt afgescheiden,

Nadere informatie

hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 hoofdstuk 5 Samenvatting Samenvatting De lever heeft een aantal belangrijke functies, waaronder het produceren van gal en het verwerken en afbreken van schadelijke verbindingen. Zij bestaat uit verschillende soorten

Nadere informatie

1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden

1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden Paragraaf 5.1 1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden 2. a) Huid, longen, nieren en lever b) Water c) Huid: zouten, Longen: CO 2, Nieren: Ureum,

Nadere informatie

Leveruitzaaiingen. Chirurgie

Leveruitzaaiingen. Chirurgie Leveruitzaaiingen Chirurgie Inhoudsopgave Inleiding...5 Wat is de rol van de lever?...6 Wat is leverkanker?...7 Wat zijn de klachten?...8 Wat zijn de oorzaken?...9 Onderzoek... 10 Behandeling... 13 Wat

Nadere informatie

Gastro-Intestinale Tumoren Ontwikkelingen in de diagnostiek en behandelingen

Gastro-Intestinale Tumoren Ontwikkelingen in de diagnostiek en behandelingen 22 mei 2007 Jaarbeurs Utrecht Gastro-Intestinale Tumoren Ontwikkelingen in de diagnostiek en behandelingen Erik van Muilekom MANP Verpleegkundig specialist Nederlands Kanker Instituut-Antoni van Leeuwenhoek

Nadere informatie

Allemaal Beestjes. Eline van der Hagen Kcio 15 juni 2017

Allemaal Beestjes. Eline van der Hagen Kcio 15 juni 2017 Allemaal Beestjes Eline van der Hagen Kcio 15 juni 2017 Voorgeschiedenis Vrouw, 68 jaar Diabetes type 2 (1995), hypertensie (2010), chronische nierinsuffiëntie (2012) Presentatie op de SEH In de nacht

Nadere informatie

27.1 Icterus. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. Differentiële diagnose. D.J. Gouma

27.1 Icterus. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. Differentiële diagnose. D.J. Gouma 60-Chirurgie 27.1 01-06-2005 11:34 Pagina 479 479 27.1 Icterus D.J. Gouma Een 60-jarige vrouw wordt naar uw spreekuur verwezen wegens enige dagen bestaande geelzucht. Haar man zag twee dagen geleden dat

Nadere informatie

Infectierisico na ERCP. Marcel Groenen MDL-arts

Infectierisico na ERCP. Marcel Groenen MDL-arts Infectierisico na ERCP Marcel Groenen MDL-arts Disclosure slide (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Alcohol en leverziekten

Alcohol en leverziekten Nederlandse Leverpatiënten Vereniging Nederlandse Le 3818 LE Amersfoort Stationsplein 8 Nederlandse Leverpatiënten Vereniging Postzegel Voorlichtingsbrochures Een leverziekte en wat dan? (ook in het Turks

Nadere informatie

Geneesmiddelen en de lever de kunst van het doseren

Geneesmiddelen en de lever de kunst van het doseren Geneesmiddelen en de lever de kunst van het doseren NECF 5 september 2013 Inhoud Modellen Invloed op farmacokinetiek ADME Meten = weten 2 Leverfunctie: the basics Eiwitproductie Opslag, synthese en afgifte

Nadere informatie

Levercysten: Behandeling in zicht? Tom Gevers, arts-onderzoeker UMCN Afdeling maag-, darm- en leverziekten

Levercysten: Behandeling in zicht? Tom Gevers, arts-onderzoeker UMCN Afdeling maag-, darm- en leverziekten De DIPAK-1 studie Levercysten: Behandeling in zicht? Tom Gevers, arts-onderzoeker UMCN Afdeling maag-, darm- en leverziekten Opzet De lever Levercysten Diagnose levercysten Behandeling levercysten DIPAK

Nadere informatie

Transjugulaire intrahepatische portosystemische shunt

Transjugulaire intrahepatische portosystemische shunt Transjugulaire intrahepatische portosystemische shunt informatie voor patiënten INLEIDING 3 NORMALE STRUCTUUR EN FUNCTIES VAN DE LEVER 4 MEEST VOORKOMENDE REDENEN VOOR HET UITVOEREN VAN EEN TIPS 5 Slokdarmvarices

Nadere informatie

2014 www.degezondheidswinkel.be

2014 www.degezondheidswinkel.be INDEX 1. Leverziekte & Functies van de lever feiten een beeld van de lever functies 2. Symptomen bij een leverziekte & Risico factoren Voorbeelden van leverziekte symptomen als gevolg van bepaalde aandoeningen

Nadere informatie

Antwoordformulieren open vragen

Antwoordformulieren open vragen Antwoordformulieren open vragen Bloktoets : 5O202 Datum : 29 mei 2009 Aanvang : Studentnummer : Studentnaam :. . Medische gegevens: Meneer H, 3 jaar, is bekend met de ziekte van Crohn. Hij heeft in het

Nadere informatie

27.2 Icterus. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. Differentiële diagnose

27.2 Icterus. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese. Probleemlijst. Differentiële diagnose 61-Chirurgie 27.2 01-06-2005 11:32 Pagina 487 487 27.2 Icterus D.C. Aronson Een kind van zesenhalve week wordt verwezen voor verdere analyse van ruim zes weken bestaande progressieve icterus. Wat zou u

Nadere informatie

Galstenen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Galstenen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Galstenen U bent bij Rijnstate onder behandeling voor galstenen. In deze folder vindt u meer informatie over galstenen en de voedingsadviezen die hierbij gelden. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en

Nadere informatie

Galblaas en galwegen. De Nedelandse Leverpatiënten Vereniging informeert en ondersteunt

Galblaas en galwegen. De Nedelandse Leverpatiënten Vereniging informeert en ondersteunt Galblaas en galwegen De Nedelandse Leverpatiënten Vereniging informeert en ondersteunt Inhoudsopgave Inleiding 3 Gal, galwegen en galblaas 4 Gal 4 Galwegen 4 Galblaas 5 Aandoeningen van de galblaas 6 Galstenen

Nadere informatie

De galblaasoperatie. Kijkoperatie of open operatie

De galblaasoperatie. Kijkoperatie of open operatie De galblaasoperatie Kijkoperatie of open operatie Uit onderzoek is gebleken dat uw klachten veroorzaakt worden door galstenen. Dit betekent dat een operatie noodzakelijk is. Over het hoe en waarom kunt

Nadere informatie

VOEDING BIJ LEVERLIJDEN

VOEDING BIJ LEVERLIJDEN VOEDING BIJ LEVERLIJDEN Ivo Duysburgh Jeoffrey Schouten AZ Nikolaas Lever Functies eliminatie van vetoplosbare afvalstoffen (gal) productie van detergent, nodig in vetvertering (gal) productie van eiwitten,

Nadere informatie

ERCP. Onderzoek van galwegen en afvoergang van de alvleesklier

ERCP. Onderzoek van galwegen en afvoergang van de alvleesklier ERCP Onderzoek van galwegen en afvoergang van de alvleesklier Inhoudsopgave Wat is een ERCP... 1 Hoe verloopt dit onderzoek?... 1 Direct behandelen... 2 Voorbereiding... 2 Medicatie... 3 Risico s en mogelijke

Nadere informatie

Azathioprine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Azathioprine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Azathioprine Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa 2 Uw maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) heeft u azathioprine (merknaam Imuran ) voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn of

Nadere informatie

Dr HJ (Eric) Vermeer specialist klinische chemie. De Lever

Dr HJ (Eric) Vermeer specialist klinische chemie. De Lever Dr HJ (Eric) Vermeer specialist klinische chemie De Lever 1=rechter leverkwab, 2=linker leverkwab, 3=lobus caudatus, 4=lobus quadratus, 5=leverslagader en poortader, 6=leverlymfklieren, 7=galblaas Functionele

Nadere informatie

Wat is een ERCP? 2 Waarom een ERCP? 3 Een goede voorbereiding is belangrijk bij een

Wat is een ERCP? 2 Waarom een ERCP? 3 Een goede voorbereiding is belangrijk bij een at is een ERCP? ERCP is een afkorting voor endoscopische retrograde cholangio- en pancreaticografie. Dit betekent een kijkonderzoek van de galwegen en de afvoergang van de alvleesklier. Met een ERCP kan

Nadere informatie

ERCP (ENDOSCOPISCHE RETROGRADE CHOLANGIO- EN PANCREATICOGRAFIE)

ERCP (ENDOSCOPISCHE RETROGRADE CHOLANGIO- EN PANCREATICOGRAFIE) Patiënteninformatie ERCP (ENDOSCOPISCHE RETROGRADE CHOLANGIO- EN PANCREATICOGRAFIE) rkz.nl U bent verwezen voor een ERCP. Dit is een kijkonderzoek van de galwegen en de afvoergang van de alvleesklier.

Nadere informatie

AANDOENINGEN van het SPIJSVERTERINGSSTELSEL. Deel 1. H.H. TAN, arts 2016

AANDOENINGEN van het SPIJSVERTERINGSSTELSEL. Deel 1. H.H. TAN, arts 2016 SPIJSVERTERINGSSTELSEL Deel 1 H.H. TAN, arts 2016 SPIJSVERTERINGSSTELSEL 2 Het SPIJSVERTERINGSSTELSEL bestaat uit: - MAAGDARMKANAAL mond/keelholte slokdarm maag dunne darm dikke darm - LEVER - GALBLAAS

Nadere informatie

Voorblad SIMPEL TRIAL

Voorblad SIMPEL TRIAL F1.5 Scoringsformulier arts(-assistent) Voorblad SIMPEL TRIAL Artsen-status voor (poli)klinische informatie Invul instructie In te vullen door behandelend staflid en/of arts-assistent! Vermeldt op elk

Nadere informatie

ERCP. Endoscopische Retrograde Cholangio-Pancreaticografie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6

ERCP. Endoscopische Retrograde Cholangio-Pancreaticografie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 ERCP Endoscopische Retrograde Cholangio-Pancreaticografie T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken

Nadere informatie

Leveraandoeningen bij de hond en kat

Leveraandoeningen bij de hond en kat Leveraandoeningen bij de hond en kat LEVERAANDOENINGEN BIJ HOND EN KAT Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij honden en katten. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen

Nadere informatie

Cholecystectomie. Infobrochure

Cholecystectomie. Infobrochure Cholecystectomie Infobrochure Sint-Andriesziekenhuis Bruggestraat 84 8700 Tielt T 051 42 51 11 F 051 42 50 20 info@sintandriestielt.be www.sintandriestielt.be April 2017 Vragen & info Hebt u nog vragen?

Nadere informatie

ERCP ONDERZOEK VAN DE ALVLEESKLIER EN DE GALWEGEN

ERCP ONDERZOEK VAN DE ALVLEESKLIER EN DE GALWEGEN ERCP ONDERZOEK VAN DE ALVLEESKLIER EN DE GALWEGEN FRANCISCUS VLIETLAND Dhr./mevr. :... Datum afspraak :... om...uur Melden op verpleegafdeling: route: Tijdstip melden balie verpleegafdeling uur U wordt

Nadere informatie

APEC-trial. Case Record Form. Acute biliary Pancreatitis: early ERC plus sphincterotomy versus Conservative treatment

APEC-trial. Case Record Form. Acute biliary Pancreatitis: early ERC plus sphincterotomy versus Conservative treatment APEC-trial Case Record Form Acute biliary Pancreatitis: early ERC plus sphincterotomy versus Conservative treatment Groep A: ERC (met sphincterotomie) Patiëntensticker Bel s.v.p. op volgorde 1-4 1. Noortje

Nadere informatie

Hepatitis E, wat moet je ermee?

Hepatitis E, wat moet je ermee? Hepatitis E, wat moet je ermee? Caroline Swanink, arts-microbioloog Rijnstate 11 oktober 2016 Wanneer verricht u diagnostiek naar hepatitis E virus? A. Altijd bij een acuut hepatitis beeld B. Bij een acuut

Nadere informatie

eft, stel ze dan gerust aan uw behandelend arts.

eft, stel ze dan gerust aan uw behandelend arts. Galblaasoperatie Laparoscopische of klassieke operatie In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een galblaasoperatie te laten doen. In deze folder leest u meer over deze ingreep. Als u na het

Nadere informatie

De stoma operatie stap voor stap

De stoma operatie stap voor stap Specialist in Stomazorg Dansac ontwikkelt voortdurend nieuwe oplossingen gebaseerd op de wensen en behoeften van stomapatiënten en stomaverpleegkundigen. Om een dialoog aan te moedigen en taboes te doorbreken,

Nadere informatie

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiëntenfolder

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiëntenfolder De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel YERVOY. Het verplichte plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

VALDOXAN (agomelatine) Informatie voor beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg. Aanbevelingen met betrekking tot:

VALDOXAN (agomelatine) Informatie voor beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg. Aanbevelingen met betrekking tot: De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel Valdoxan 25 mg. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze

Nadere informatie

Acute alvleesklierontsteking

Acute alvleesklierontsteking Acute alvleesklierontsteking U bent opgenomen in het ziekenhuis in verband met een alvleesklierontsteking (Acute Pancreatitis). In deze folder vindt u informatie over de oorzaken en behandeling van een

Nadere informatie

versie 7.1 24-09-2014

versie 7.1 24-09-2014 1. Screening A. Patiënt informatie 1. Initialen patiënt (1e letter 1e voornaam, 1e en 2e letter achternaam) 2. Geboortedatum / / dd / mm / yyyy 3. Geslacht Man Vrouw 4. Ras Kaukasisch Negroide Mediterraan

Nadere informatie

Casus oncologie minisymposium dd. 22-03-2012

Casus oncologie minisymposium dd. 22-03-2012 Casus oncologie minisymposium dd. 22-03-2012 Dhr. Braakman, 21-10-1933 fictief Medische voorgeschiedenis: Jaren 90 pijn op de borst e.c.i. waarvoor starten Ascal. Geen cardiologische onderliggende ziekte

Nadere informatie

Medicijnen en de lever

Medicijnen en de lever Nederlandse Leverpatiënten Vereniging Nederlandse Le verpatiënten Vereniging Nederlandse Leverpatiënten V ereniging Nederlandse Leverpatiënten Vereniging Nede rlandse Leverpatiënten Vereniging Nederlandse

Nadere informatie

CHIRURGIE. Cholecystectomie is de chirurgische verwijdering van de galblaas.

CHIRURGIE. Cholecystectomie is de chirurgische verwijdering van de galblaas. CHIRURGIE Cholecystectomie Verwijderen van de galblaas Inleiding Cholecystectomie is de chirurgische verwijdering van de galblaas. De galblaas De galblaas is een klein peervormig orgaan dat aan de onderkant

Nadere informatie

Wat is een ERCP? 2 Waarom een ERCP? 3 Een goede voorbereiding is belangrijk bij een

Wat is een ERCP? 2 Waarom een ERCP? 3 Een goede voorbereiding is belangrijk bij een Wat is een ERCP? ERCP is een afkorting voor endoscopische retrograde cholangio- en pancreaticografie. Dit betekent een kijkonderzoek van de galwegen en de afvoergang van de alvleesklier. Met een ERCP kan

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas

Verwijderen van de galblaas Patiënteninformatie Verwijderen van de galblaas Informatie over symptomen en operatietechnieken 1234567890-terTER_ Verwijderen van de galblaas Informatie over symptomen en operatietechnieken. U heeft

Nadere informatie

Het verwijderen van de galblaas

Het verwijderen van de galblaas Het verwijderen van de galblaas Centrum voor Kijkoperaties 1 In deze folder vindt u informatie over problemen met de galblaas en de behandeling hiervan. Realiseert u zich dat uw persoonlijke situatie anders

Nadere informatie

Geachte mevrouw, mijnheer,

Geachte mevrouw, mijnheer, Geachte mevrouw, mijnheer, U dient binnenkort een onderzoek van Uw galwegen en/of pancreaskanalen te ondergaan. Dit zal gebeuren tijdens een onderzoek dat in medische termen een ERCP wordt genoemd. Wij

Nadere informatie

www.vetserieus.nl Beste Student,

www.vetserieus.nl Beste Student, www.vetserieus.nl Beste Student, De documenten op VETserieus.nl zijn alleen bedoeld als ondersteuning bij het studeren. De samenvattingen worden nagekeken door studenten tijdens het volgen van de lessen

Nadere informatie

VALDOXAN. (agomelatine) Informatie voor beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg: Aanbevelingen met betrekking tot:

VALDOXAN. (agomelatine) Informatie voor beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg: Aanbevelingen met betrekking tot: De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel Valdoxan 25 mg. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze

Nadere informatie

Uitscheiding vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Uitscheiding vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63343 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Hepatitis B. www.hepatitisinfo.nl

Hepatitis B. www.hepatitisinfo.nl Hepatitis B www.hepatitisinfo.nl Hepatitis B Epidemiologie Transmissie Virologie HBV kliniek / symptomen Diagnostiek Behandeling Preventie Prevalentie chronische hepatitis B in volwassenen Bron: http://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2016/infectious-diseases-related-to-travel/hepatitis-b#4621

Nadere informatie

Uitscheiding vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Uitscheiding vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73599 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding 1,2

Inhoudsopgave Inleiding 1,2 Inhoudsopgave Inleiding 1,2 Hoofdstuk 1; Hoofdtaak: 1.3; Galblaas 3-18 1.1 Anatomie en Fysiologie van de galwegen 4, 5 1.2 Pathologie van de galwegen 6-7 1.3 Symptomen 9 1.4 Onderzoeken bij de galwegen

Nadere informatie

Wat is de functie van de galwegen en de alvleesklier?

Wat is de functie van de galwegen en de alvleesklier? ERCP ERCP Uw behandelend arts heeft voorgesteld om bij u een ERCP te laten doen. Dit is een onderzoek waarbij met een kijkinstrument, de endoscoop, de galwegen en/of de afvoergang van de alvleesklier kunnen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Verwijderen van de. galblaas. Cholecystectomie

PATIËNTEN INFORMATIE. Verwijderen van de. galblaas. Cholecystectomie PATIËNTEN INFORMATIE Verwijderen van de galblaas Cholecystectomie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u een globaal overzicht geven van de klachten en

Nadere informatie

Geschreven door Diernet Team zaterdag, 11 december 2010 15:44 - Laatst aangepast vrijdag, 17 december 2010 13:16

Geschreven door Diernet Team zaterdag, 11 december 2010 15:44 - Laatst aangepast vrijdag, 17 december 2010 13:16 Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Chronische diarree is een verandering in de frequentie, consistentie, of het volume van de stoelgang (ontlasting) voor meer

Nadere informatie

Spijsverteringsstelsel. Anatomie. Mondholte Andere namen: Transportfunctie. Digestieapparaat Spijsverteringsapparaat

Spijsverteringsstelsel. Anatomie. Mondholte Andere namen: Transportfunctie. Digestieapparaat Spijsverteringsapparaat Spijsverteringsstelsel Andere namen: Digestieapparaat Spijsverteringsapparaat Transportfunctie Mond Keelholte Slokdarm Maag Darmen: dunne darm dikke darm Lever Alvleesklier Anatomie Mondholte 1 Tong Smaakpapillen

Nadere informatie

Hoe krijg je hepatitis B?

Hoe krijg je hepatitis B? Hepatitis B Hepatitis B is een infectie van de lever, veroorzaakt door het hepatitis B-virus. In Nederland wordt dit virus vooral overgedragen door seksueel contact. Het dringt via de slijmvliezen van

Nadere informatie

Lichttherapie bij pasgeborene. (op de couveuse- of kraamafdeling)

Lichttherapie bij pasgeborene. (op de couveuse- of kraamafdeling) Lichttherapie bij pasgeborene (op de couveuse- of kraamafdeling) Omdat uw kind geel ziet (icterus), is besloten om lichttherapie toe te passen. In deze folder krijgt u meer informatie over de behandeling.

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas (Cholecystectomie)

Verwijderen van de galblaas (Cholecystectomie) Chirurgie Verwijderen van de galblaas (Cholecystectomie) Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep De galblaas De galblaas is een klein peervormig orgaan

Nadere informatie

Chronische alvleesklierontsteking

Chronische alvleesklierontsteking Chronische alvleesklierontsteking U bent opgenomen in Maasziekenhuis Pantein in verband met een chronische alvleesklierontsteking (chronische pancreatitis). In deze folder vindt u informatie over de oorzaken

Nadere informatie

PORTOSYSTEMISCHE SHUNT VDT PAEPE ET AL., 2007,76, P. 243-248

PORTOSYSTEMISCHE SHUNT VDT PAEPE ET AL., 2007,76, P. 243-248 PORTOSYSTEMISCHE SHUNT VDT PAEPE ET AL., 2007,76, P. 243-248 GEVAL 1 Signalement - Anamnese Maltezer, Pruts, 4m, V, 1kg Sedert 4w bij eigenaar. Steeds symptomen van sufheid, doelloos rondlopen, tegen voorwerpen

Nadere informatie

ERCP (Onderzoek van de alvleesklier en de galwegen)

ERCP (Onderzoek van de alvleesklier en de galwegen) Functieonderzoeken Longfunctie en Scopie ERCP (Onderzoek van de alvleesklier en de galwegen) Dhr./mevr. :... Datum afspraak :... om...uur Melden op verpleegafdeling: route:. Tijdstip melden balie verpleegafdeling...uur

Nadere informatie

Samenvatting voor niet ingewijden

Samenvatting voor niet ingewijden Samenvatting Samenvatting voor niet ingewijden Diabetes mellitus, oftewel suikerziekte, is een van de meest voorkomende chronische ziekten. Wereldwijd hebben 346 miljoen mensen diabetes, en in Nederland

Nadere informatie

Whipple-operatie. Volgens het herstelprogramma. Chirurgie

Whipple-operatie. Volgens het herstelprogramma. Chirurgie Whipple-operatie Volgens het herstelprogramma Chirurgie Waarom deze folder? Deze folder geeft u informatie die u nodig heeft om goed voorbereid te zijn op de operatie aan de alvleesklier en uw herstel.

Nadere informatie

Casus 1 Fase B. Titel. Ziekteverloop. Introductie. Anamnese. Misschien opnieuw een hartinfarct.

Casus 1 Fase B. Titel. Ziekteverloop. Introductie. Anamnese. Misschien opnieuw een hartinfarct. Casus 1 Fase B Titel Misschien opnieuw een hartinfarct. Ziekteverloop De heer Ganpath wordt door de huisarts, met verwijsbrief, ingestuurd naar de eerste hulp met klachten die kunnen duiden op een hartinfarct.

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Ursofalk 250 mg capsules 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Iedere capsule Ursofalk 250 mg bevat 250 mg ursodeoxycholzuur (UDCA).

Nadere informatie

Verpleegkundige zorg rondom een zieke zwangere en kraamvrouw

Verpleegkundige zorg rondom een zieke zwangere en kraamvrouw Verpleegkundige zorg rondom een zieke zwangere en kraamvrouw Dreigende vroeggeboorte bij 24/0 en 32/0 weken of geboortegewicht lager ingeschat dan 1250 gram Van tevoren bekende foetale afwijkingen Ernstige

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie)

Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Deze folder geeft een globaal overzicht van de klachten en de behandeling bij galsteenlijden. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van een

Nadere informatie

Op hoop van zegen Johan de Vries

Op hoop van zegen Johan de Vries Op hoop van zegen Johan de Vries Klinisch chemicus Kennisplatform Transfusiegeneeskunde 30 maart 2017 Maxima Medisch Centrum, Veldhoven Inhoud Casus 1: Het gaat goed Casus 2: Het gaat goed fout Beschouwing

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Casus PLF Casus Take home message

Inhoudsopgave. Casus PLF Casus Take home message Too small for size Inhoudsopgave Casus PLF Casus Take home message Man. 39 jaar Rvk/ verminderd bewustzijn bij encefalopathie bij dreigend leverfalen na hemihepatectomie Vg/T1: locally advanced rectumca

Nadere informatie

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiënteninformatiebrochure

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiënteninformatiebrochure De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel KEYTRUDA. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

Tractus digestivus 3 Spijsvertering pj

Tractus digestivus 3 Spijsvertering pj Tractus digestivus 3 Spijsvertering pj 3 alvleesklier / dunne darm / dikke darm / lever Verslikken is een verstoring van de normale slikreflex? (N) Bij verslikken komt er voedsel in de trachea door niet

Nadere informatie

AANDOENINGEN van het BLOED. H.H. TAN, arts 2015

AANDOENINGEN van het BLOED. H.H. TAN, arts 2015 AANDOENINGEN van het BLOED H.H. TAN, arts 2015 BLOED 2 RODE BLOEDCELLEN (ERYTROCYTEN ; 4,5-5,5 x 10 12 /ltr, 4-5 x 10 12 /ltr) * Vervoeren O 2 naar het weefsel * Voeren CO 2 af * Levensduur: 120 dagen

Nadere informatie

APEC-trial. Case Record Form. Groep B: Conservatieve behandeling

APEC-trial. Case Record Form. Groep B: Conservatieve behandeling APEC-trial Case Record Form Groep B: Conservatieve behandeling Acute biliary Pancreatitis: early ERC plus sphincterotomy versus Conservative treatment Studienummer patiënt: Plak hier Patiëntensticker Bel

Nadere informatie

Leveroperatie. Deze informatie is met de grootste zorg samengesteld. Het betreft algemene informatie waaraan geen rechten kunnen worden ontleend.

Leveroperatie. Deze informatie is met de grootste zorg samengesteld. Het betreft algemene informatie waaraan geen rechten kunnen worden ontleend. Leveroperatie U heeft een aandoening aan uw lever. Uw specialist stelt een leveroperatie voor. Meestal voert de specialist een leveroperatie uit als er een kwaadaardige tumor te zien is. De operatie kan

Nadere informatie

Iedere Ursofalk 500 mg filmomhulde tablet bevat 500 mg ursodeoxycholzuur (UDCA).

Iedere Ursofalk 500 mg filmomhulde tablet bevat 500 mg ursodeoxycholzuur (UDCA). SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Ursofalk 500 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Iedere Ursofalk 500 mg filmomhulde tablet bevat 500

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT URSOCHOL 150, tabletten 150 mg URSOCHOL 300, tabletten 300 mg URSOCHOL 450, tabletten 450 mg URSOCHOL 600, tabletten 600 mg ursodeoxycholzuur Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

De volgende spullen neemt u mee naar het ziekenhuis

De volgende spullen neemt u mee naar het ziekenhuis PTCD Galwegdrainage Inleiding Bij u is een belemmering van de afvoer van de gal naar de dunne darm geconstateerd. Waarschijnlijk heeft u een gele kleuring van de huid, omdat de gal zich in uw bloed ophoopt

Nadere informatie

Acute ontsteking van de alvleesklier. Acute pancreatitis

Acute ontsteking van de alvleesklier. Acute pancreatitis Acute ontsteking van de alvleesklier Acute pancreatitis Uw behandelend arts heeft met u besproken dat een u een acute otsteking van de alvleesklier (pancreatitis) hebt. Deze folder geeft u informatie over

Nadere informatie

St. Antonius Ziekenhuis

St. Antonius Ziekenhuis VOEDING & DIEET Dieetadviezen bij een ontstoken alvleesklier ADVIES Dieetadviezen bij een ontstoken alvleesklier Als u klachten hebt die worden veroorzaakt door een, kunt u met een aantal leefregels en

Nadere informatie