T O E L I C H T I N G R E K E N E N M E T V E R H O U D I N G E N

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "T O E L I C H T I N G R E K E N E N M E T V E R H O U D I N G E N"

Transcriptie

1 TOELICHTING REKENEN MET VERHOUDINGEN

2 LEERSTAP 1 LEERSTAP 2 LEERSTAP 3 Rekenvlinder_rekenen_met_verhoudingen.indd :54Rekenvlinder_rekenen_met_verhoudingen.indd :54 LEERSTAP 4 LEERSTAP 5 LEERSTAP 6 Rekenvlinder Rekenen met verhoudingen Toelichting Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg TOELICHTING Rekenen met verhoudingen INLEIDING Deze toelich ting geeft informatie over de doelen en inhouden van het werkboek Rekenen met verhoudingen en tips voor het type vragen dat u, als leerkracht, kunt stellen om het denkproces bij de leerlingen te stimuleren en/ te ondersteunen. DOELEN In het boek Rekenen met verhoudingen oefenen de kinderen Leerstap 1 het rekenen met verhoudingen tussen hoeveelheden Leerstap 2 het rekenen met verhoudingen tussen gewichten en inhouden Leerstap 3 het rekenen met verhoudingen tussen afstand en tijd Leerstap 4 het rekenen met schaalverhoudingen Leerstap 5 het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten Leerstap 6 het rekenen met verhoudingen in allerlei situaties VOORKENNIS Een voorwaarde om het werkboek Rekenen met verhoudingen te kunnen maken is dat de leerling beschikt over de kennis die onder het kopje Weet je nog? wordt geactiveerd en getoetst: Wat weet de leerling al over verhoudingen? Wat weet hij nog van verhoudingen? WEET JE NOG? Begin je met dit boekje? Maak dan vooraf de opdrachten op deze pagina. Hoeveel kralen van elke kleur? Reken uit en kleur. Hoe hoog is de boom in werkelijkheid? De ketting heeft 100 kralen. Van elke 10 kralen zijn 3 kralen rood en 7 kralen blauw. Schaal 1 : 200 betekent: elke centimeter op de tekening is in werkelijkheid 200 centimeter. VAN 10 KRALEN VAN 100 KRALEN VAN 20 KRALEN rood 3 kralen 30 kralen kralen blauw 7 kralen 70 kralen kralen hoogte van de boom op de tekening hoogte van de boom in werkelijkheid 1 cm 2 cm 4 cm 200 cm cm cm Kleur de ketting met rood en blauw in de juiste verhouding. schaal 1 : 200 De boom is in werkelijkheid cm hoog. Welk deel van de kralen? Schrijf breuken en procenten. Verdubbel en halveer de hoeveelheden. VOOR 8 PERSONEN VOOR 2 PERSONEN 5 van de 10 kralen zijn geel. 1 van de 10 kralen is blauw. 4 van de 10 kralen zijn groen. pt voor sפculaastaart Voor 4 rso nפ bה ј nodig: 150 gram boтr 100 gram basтrdsui r 10 gram sפculaaskruiдn 250 gram l 4 t פls lk boter gram gram basterdsuiker gram gram speculaaskruiden gram gram meel gram gram melk eetlepels eetlepels Dat is evenveel als: 1 2 deel van de kralen 5 1 deel 0 van de kralen 50% van de kralen Dat is evenveel als: % van de kralen deel van de kralen Welk antwoord is juist? Kruis aan. Dat is evenveel als: % van de kralen deel van de kralen Hoeveel kilometer kan de auto in 4 uur rijden? En in 1 uur? De auto rijdt 220 kilometer in 2 uur. IN 2 UUR IN 4 UUR IN 1 UUR 220 km km km 2 De vrachtwagen rijdt 1 op 10. De vrachtwagen kan 1 kilometer rijden met 10 liter benzine. De vrachtwagen kan 10 kilometer rijden met 1 liter benzine. 3 Zo is het van belang dat de leerling eenvoudige verhoudingstabellen en de meest gebruikte standaardmaten (her)kent voor lengte/afstand (kilometer meter centimeter) en tijd (uren minuten), inhoud (liter milliliter) en gewicht (kilogram gram) en dat hij betekenis kan geven aan breuken als 1 2, 1 4, 3 4, 1 10, 1 5 en procenten als 50%, 25%, 75% en 10%. 2

3 Als de leerling minimaal 5 van de 6 opdrachten goed maakt, heeft hij voldoende kennis om te starten met leerstap 1 van het werkboek Rekenen met verhoudingen. Voor leerlingen die minder dan 5 van de 6 opdrachten goed maken, doen we de volgende aanbevelingen: U stelt vragen die het denkproces bij de leerling stimuleren en/ ondersteunen (zie tips). De leerling start in een (gerelateerd) Rekenvlinderboek dat hem op een lager niveau, op maat, kan bedienen: - Betekenis geven aan verhoudingen - Betekenis geven aan breuken - Betekenis geven aan procenten - Lengte, inhoud en gewicht Na toetsing van de voorkennis kan de routing er als volgt uitzien: Minimaal 5 opdrachten goed? Minder dan 5 opdrachten goed? Route A: Route B: De leerling start met leerstap 1 van het werkboek Rekenen met verhoudingen. U stelt vragen die het denkproces bij de leerling stimuleren en/ ondersteunen (zie tips bij Weet je nog?). Vervolgens start de leerling met leerstap 1 van het werkboek Rekenen met verhoudingen. De leerling start met een van onderstaande voorlopers: Betekenis geven aan verhoudingen Betekenis geven aan breuken Betekenis geven aan procenten Lengte, inhoud en gewicht 3

4 LEERSTAP 1 LEERSTAP 2 LEERSTAP 3 Rekenvlinder_rekenen_met_verhoudingen.indd :09Rekenvlinder_rekenen_met_verhoudingen.indd :09 LEERSTAP 4 LEERSTAP 5 LEERSTAP 6 Rekenvlinder Rekenen met verhoudingen Toelichting Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg REFLECTIE DIT KAN IK NU! teken jezelf Ben je helemaal klaar met het boekje? Kijk dan maar eens wat je nu allemaal kunt. Was de leerstap makkelijk? Kleur Was de leerstap moeilijk? Kleur Leg uit wat je makkelijk juist moeilijk vond. het rekenen met verhoudingen tussen hoeveelheden het rekenen met schaalverhoudingen 1 van de 8 kinderen gaat op vakantie naar Marokko De schaal is: Van 40 kinderen gaan kinderen naar Marokko. 2 centimeter op de kaart is in werkelijkheid 400 meter. 2 : : Van 80 kinderen gaan kinderen naar Marokko. Van 120 kinderen gaan kinderen naar Marokko. 1 : het rekenen met verhoudingen tussen gewichten en inhouden het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten 1 FLES 2 FLESSEN 6 FLESSEN inhoud 0,75 l l l aantal glazen deel = kralen % = kralen 0,75 liter 0,125 liter van de 2 kralen = kralen het rekenen met verhoudingen tussen afstand en tijd het rekenen met verhoudingen in allerlei situaties De familie Van Beek rijdt 840 kilometer in 8 uur. IN 2 UUR IN 1 UUR IN 8 UUR IN 4 UUR km km km km De familie Van Beek rijdt gemiddeld km per uur. Deze auto rijdt 1 op 15. Deze auto rijdt 1 op 12. Hoeveel kilometer kunnen de auto s rijden? MET 10 LITER MET 30 LITER MET 60 LITER km km km km km km De 6 opdrachten onder het kopje Dit kan ik nu! op pagina 30 en 31 dagen de leerling uit om te reflecteren op de wijze waarop en de mate waarin hij de 6 leerstappen van het werkboek Rekenen met verhoudingen heeft verwerkt. Voor leerlingen die minder dan 5 van de 6 opdrachten kunnen maken, vindt u onder het kopje tips enkele vragen die u als leerkracht kunt stellen om het leerproces bij de leerling(en) te stimuleren en/ te ondersteunen. Na de reflectie kan de routing er als volgt uitzien: Minder dan 5 opdrachten goed? Minimaal 5 opdrachten goed? U bespreekt samen met de leerling opdracht 1 t/m 6 van de leerstap(en) die de leerling moeilijk vindt en stelt daarbij vragen die het denkproces bij de leerling stimuleren en/ ondersteunen (zie tips per leerstap). De leerling start met een van onderstaande werkboeken: Rekenen met procenten Rekenen met breuken Rekenen met decimale getallen Breuken, procenten, decimale getallen en verhoudingen 4

5 DOELEN EN INHOUDEN LEERSTAP 1 LEERSTAP 1 het rekenen met verhoudingen tussen Je oefent het rekenen met verhoudingen tussen hoeveelheden hoeveelheden OPDRACHT 1 Hoeveel kralen van elke kleur in de pot? Reken uit. 1 van de 5 kralen is geel. 3 van de 10 kralen zijn rood. 2 van de 5 kralen zijn groen. 1 van de 10 kralen is paars. VAN DE 5 KRALEN VAN DE 10 KRALEN VAN DE 30 KRALEN VAN DE 300 KRALEN 1 geel geel geel geel 3 rood rood rood 2 groen 4 groen groen groen paars paars paars In leerstap 1 oefent de leerling het rekenen met verhoudingen tussen hoeveelheden. Dit gebeurt onder andere in verhoudingstabellen. Modellen die de leerling daarbij ondersteunen zijn kralen en kralenkettingen. In opdracht 7 t/m 10 wordt de leerling uitgedaagd om logisch na te denken over andere contexten waarin verhoudingen tussen hoeveelheden/aantallen centraal staan. LEERSTAP 2 LEERSTAP 4 het rekenen met verhoudingen tussen gewichten en inhouden OPDRACHT 1 Hoeveel heeft de kok nodig? Reken uit. VOOR: BLOEM MELK EIEREN BOTER 4 pannenkoeken 200 g 0,5 l 2 50 g 8 pannenkoeken g 1 l g pannenkoeken 600 g l 150 g 20 pannenkoeken kg l 10 g 48 pannenkoeken kg l 0,600 kg pannenkoeken 3 kg l 30 kg 100 pannenkoeken kg l kg In leerstap 2 oefent de leerling het rekenen met verhoudingen tussen gewichten en inhouden. Dit gebeurt onder andere met verhoudingstabellen, in de context van recepten voor pannenkoeken (gewichten) en limonade (inhouden), het vullen van glazen (inhouden) en het vullen van zakjes meel (gewichten). In opdracht 7 t/m 10 wordt de leerling uitgedaagd om logisch na te denken over verhoudingen tussen inhoud (verf) en oppervlakte (muren). Vragen die gesteld worden: Hoeveel liter verf heb je nodig? Hoeveel muren kun je schilderen? Heb je genoeg verf? 8 5

6 LEERSTAP 3 het rekenen met verhoudingen tussen afstand en tijd OPDRACHT 2 Wie fietst sneller? Kruis aan en leg uit. IN 1 UUR IN 4 UUR IN 8 UUR Cindy 20 km km km Cindy Arja Arja km km 168 km Leg uit: In leerstap 3 oefent de leerling het rekenen met verhoudingen tussen afstand en tijd. Tevens wordt in deze leerstap het verband gelegd tussen afstand, tijd en snelheid. Vragen die aan de orde komen: Wie fietst sneller, iemand die in 1 uur 21 kilometer fietst iemand die in 1 uur 20 kilometer fietst? Het rekenen met verhoudingen tussen afstand, tijd en snelheid gebeurt met behulp van verhoudingstabellen. In opdracht 7 t/m 10 wordt de leerling uitgedaagd om logisch na te denken over het benzineverbruik van auto s. Wat betekent het bijvoorbeeld als een auto 1 op 12 rijdt? En welke auto gebruikt minder benzine, de auto die 1 op 12 rijdt de auto die 1 op 15 rijdt? LEERSTAP 4 LEERSTAP 4 het rekenen met schaalverhoudingen Je oefent het rekenen met schaalverhoudingen OPDRACHT 1 Hoe lang zijn de straten? Meet en reken uit. Op de kaart is de Lindenstraat 2 centimeter lang. In werkelijkheid is de Lindenstraat 400 meter lang. Op de kaart is de Graaf van Burenstraat 4 centimeter lang. In werkelijkheid is de Graaf van Burenstraat meter lang m 1 centimeter op de kaart in is werkelijkheid 200 meter m IIn leerstap 4 oefent de leerling het rekenen met kaartschalen. Het gaat daarbij om het rekenen met de verhouding tussen een afstand op de kaart en de afstand in werkelijkheid. Bijvoorbeeld: Wat betekent de schaal is 1 : ? En hoe gebruik je deze informatie als je uit wilt rekenen hoe groot de afstand tussen A en B in werkelijkheid is? In opdracht 7 t/m 10 rekent de leerling met schaalverhoudingen tussen tekeningen van objecten en de maten die deze objecten in werkelijkheid hebben m 6 16

7 LEERSTAP 5 LEERSTAP 5 het rekenen met verhoudingen, breuken Je oefent het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten en procenten OPDRACHT 1 Kleur de cirkelgrafiek. 50 van de 100 kralen zijn rood. 30% van de 100 kralen is geel. 1 1 deel 0 van de 100 kralen is blauw. De rest van de kralen is paars. De opdrachten in leerstap 5 worden steeds formeler van aard en dagen de leerling uit om logisch na te denken over de samenhang tussen verhoudingen, breuken en procenten. Zowel cirkelgrafieken (zie opdracht 1 t/m 3) als staafgrafieken (zie opdracht 7 en 8) spelen daarbij een rol. 1 2 deel van de kralen is kralen van de 400 kralen. 2 van de 10 kralen is kralen van de 400 kralen. LEERSTAP 6 LEERSTAP 25% van de kralen is kralen van de 400 kralen. De rest van de kralen is kralen van de 400 kralen. het rekenen met verhoudingen in allerlei Je oefent het rekenen met verhoudingen in allerlei situaties situaties 20 6 OPDRACHT 1 Hoeveel kilometer kunnen de auto s rijden? Reken uit. benzineverbruik: MET 10 LITER MET 40 LITER MET 80 LITER MET 120 LITER km km km km 1 liter benzine per 10 kilometer km km km km km km km km 1 liter benzine per 12 kilometer 1 liter benzine per 15 kilometer In leerstap 6 ligt de nadruk op het toepassen van kennis en vaardigheden met betrekking tot verhoudingen. Het gaat daarbij om het rekenen met verhoudingen tussen inhouden, gewichten, afstanden, oppervlaktes en geldbedragen in verschillende combinaties en situaties. Ook het vergroten en verkleinen van foto s komt aan bod. 24 7

8 TIPS Hieronder staan een aantal vragen die u als leerkracht kunt stellen om het leerproces bij de leerling te stimuleren en/ te ondersteunen: Weet je nog? Afhankelijk van de voorkennis van de leerling, raden we u aan om expliciet aandacht te besteden aan: De verhoudingstabel. Ga na de leerling begrijpt wat de getallen in de afgebeelde verhoudingstabellen betekenen en hoe hij de getallen met behulp van de verhoudingstabellen kan halveren en verdubbelen, vermenigvuldigen en delen. De meest gebruikte standaardmaten voor het weergeven van lengte, afstand, inhoud, gewicht en tijd, zoals: kilometer meter centimeter (lengte/afstand) liter milliliter (inhoud) kilogram gram (gewicht) uren minuten secondes (tijd) Het begrip snelheid. Vraag bijvoorbeeld: Welke slak gaat sneller, een slak die in 1 uur 20 centimeter aflegt een slak die in 1 uur 25 cm aflegt? Om het vergelijken van de snelheden inzichtelijker te maken, kunt u de leerling de afstanden die de twee slakken in 1 uur afleggen, laten tekenen. Situaties waarin schaalverhoudingen een rol spelen. Denk aan plattegronden/topografische kaarten maquettes en het vergroten en verkleinen van foto s/tekeningen. De relaties tussen verhoudingen, breuken en procenten. Leg bijvoorbeeld 2 rode fiches en 6 blauwe fiches op tafel. Benadruk dat er in totaal 8 fiches op tafel liggen en vraag: Welk deel van de 8 fiches is rood? Ga na de leerling begrijpt dat ¼ deel van de 8 fiches rood is en dat 2 van de 8 fiches evenveel is als 25% van 8 fiches. Wat het betekent als een auto 1 op 10 rijdt? En welke auto gebruikt minder benzine, de auto die 1 op 12 rijdt de auto die 1 op 15 rijdt? Leerstap 1 het rekenen met verhoudingen tussen hoeveelheden Ga na de leerling begrijpt wat de getallen in de afgebeelde verhoudingstabel van opdracht 1 betekenen. Teken een kralenketting met 10 kralen. De leerling kleurt deze ketting, op basis van de gegeven getallen. Kleurt hij 2 van de 10 kralen geel en 4 van de 10 kralen groen? Begrijpt hij dat 2 gele kralen, 3 rode kralen, 4 groene kralen en 1 paarse kraal samen 10 kralen zijn? Teken een kralenketting met 20 kralen. Vraag: Hoeveel kralen worden geel? En hoeveel kralen worden groen? Hoe reken je? Benadruk dat het aantal gele kralen en het aantal groene kralen verdubbelt. Ofwel: een ketting met 20 kralen krijgt 4 gele kralen en 8 groene kralen. Vraag tenslotte: Hoeveel gele kralen krijgt een ketting met 100 kralen? Hoe reken je? Ga na de leerling begrijpt dat een ketting met 100 kralen (10 2 =) 20 gele kralen bevat? Benadruk dat de verhouding tussen het aantal gele, rode, groene en paarse kralen in de ketting met 100 kralen gelijk is aan de verhouding tussen het aantal gele, rode, groene en paarse kralen in de ketting met 10 kralen. Leerstap 2 het rekenen met verhoudingen tussen gewichten en inhouden Ga na de leerling begrijpt wat de getallen en (de afkortingen van) de maten in de afgebeelde verhoudingstabel van opdracht 1 betekenen. Stimuleer dat de leerling onderzoekt hoe hij de verhoudingstabel handig in kan vullen. Benadruk het verdubbelen, halveren, vermenigvuldigen en 8

9 delen van de gegeven getallen en maten. Bijvoorbeeld: als de kok voor 4 pannenkoeken 200 gram bloem nodig heeft, dan zal hij voor 8 pannenkoeken een dubbele hoeveelheid, wel 400 gram bloem, nodig hebben. Of: als de kok met 1 kg meel 20 pannenkoeken kan bakken, dan kan hij met 3 kg meel drie keer zoveel, wel 60 pannenkoeken, bakken. Leerstap 3 het rekenen met verhoudingen tussen afstand en tijd Vraag aan de leerling: Welke slak gaat sneller, een slak die in 10 minuten 4 centimeter aflegt een slak die in 1 uur 30 centimeter aflegt? Stimuleer dat de leerling een manier bedenkt om de afstanden en de snelheden van de twee slakken te vergelijken. Indien nodig kunt u de leerling onderstaande verhoudingstabel verder laten invullen: IN 10 MINUTEN IN 60 MINUTEN slak 1 4 centimeter centimeter slak 2 centimeter 30 centimeter Benadruk dat slak 2 sneller loopt. Om het vergelijken van de snelheden inzichtelijker te maken, kunt u de leerling de afstanden, die de twee slakken in 10 minuten in 1 uur afleggen, laten tekenen. Leerstap 4 het rekenen met schaalverhoudingen Ga na de leerling begrijpt dat 1 centimeter op de kaart van opdracht 2 in werkelijkheid 200 meter is. Vraag: Hoeveel centimeter is dat in werkelijkheid? Benadruk dat 200 meter evenveel is als centimeter. Noteer de kaartschaal 1 : Kan de leerling de kaartschaal correct verwoorden? (1 centimeter op de kaart is centimeter in werkelijkheid.) Bespreek opdracht 5 samen met de leerling. Verander de kaartschaal 1 : in 1 : en vraag: Als de kaartschaal 1 : is (in plaats van 1 : ), is de route in werkelijkheid dan korter langer dan 1 kilometer? (Bij een kaartschaal van 1 : is de route in werkelijkheid 1,7 km en dus langer dan 1 kilometer.) Leerstap 5 het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten Leg 5 blauwe en 15 rode fiches op tafel en vraag: Welk deel van de 20 fiches is blauw? Benadruk de samenhang tussen verhoudingen, breuken en procenten. ( 5 van de 20 fiches zijn blauw, ¼ deel van de 20 fiches is blauw, 25% van de 20 fiches is blauw.) Verdeel een strook papier in 4 gelijke stukken. Kleur 1 deel blauw, kleur de overige delen rood. Vraag: Welk deel van de strook is blauw? (1 van de 4 delen is blauw, ¼ deel van de strook is blauw, 25% van de strook is blauw.) Leerstap 6 het rekenen met verhoudingen in allerlei situaties Ga na de leerling begrijpt wat het betekent als een auto 1 liter benzine per 12 kilometer verbruikt. Benadruk dat een auto die 1 op 12 rijdt, 12 kilometer kan rijden met 1 liter benzine. Vraag: Hoeveel kilometer kan de auto rijden met 2 liter benzine? En met 20 liter benzine? En met 40 liter benzine? Vraag tenslotte: Welke auto gebruikt minder benzine, een auto die 1 op 12 rijdt een auto die 1 op 15 rijdt? Stimuleer dat de leerling vertelt laat zien hoe hij denkt en rekent. Om het vergelijken van het benzineverbruik inzichtelijker te maken, kunt u de leerling de afstanden laten tekenen die de twee auto s kunnen rijden met respectievelijk 1 liter, 2 liter, 20 liter en 40 liter benzine. 9

TOELICHTING REKENEN MET DECIMALE GETALLEN

TOELICHTING REKENEN MET DECIMALE GETALLEN TOELICHTING REKENEN MET DECIMALE GETALLEN LEERSTAP 1 LEERSTAP 2 LEERSTAP 3 LEERSTAP 4 LEERSTAP 5 LEERSTAP 6 Rekenvlinder Rekenen met decimale getallen Toelichting Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg www.rekenvlinder.nl

Nadere informatie

TOELICHTING BETEKENIS GEVEN AAN BREUKEN

TOELICHTING BETEKENIS GEVEN AAN BREUKEN TOELICHTING BETEKENIS GEVEN AAN BREUKEN 1 2 3 Rekenvlinder_betekenis_geven_aan_breuken.indd 2 27-06-13 21:57 4 5 6 13226_rv_wb_betekenis_geven_aan_breuken_bw.indd 3 04-07-13 17:26 liter 1 0 Rekenvlinder

Nadere informatie

TOELICHTING BETEKENIS GEVEN AAN PROCENTEN

TOELICHTING BETEKENIS GEVEN AAN PROCENTEN TOELICHTING BETEKENIS GEVEN AAN PROCENTEN LEERSTAP 1 LEERSTAP 2 LEERSTAP 3 Rekenvlinder_betekenis_geven_aan_procenten.indd 2 27-06-13 21:23 LEERSTAP 4 LEERSTAP 5 LEERSTAP 6 Rekenvlinder_betekenis_geven_aan_procenten.indd

Nadere informatie

TOELICHTING REKENEN MET BREUKEN

TOELICHTING REKENEN MET BREUKEN TOELICHTING REKENEN MET BREUKEN 1 2 3 11628_rv_wb_breuken_bw.indd 2 13-11-12 23:2611628_rv_wb_breuken_bw.indd 3 13-11-12 23:27 4 5 6 Rekenvlinder Rekenen met breuken Toelichting Uitgeverij Zwijsen B.V.,

Nadere informatie

TOELICHTING METRIEK STELSEL

TOELICHTING METRIEK STELSEL TOELICHTING METRIEK STELSEL 2 3 642_rv_wb_metriek_stelsel_bw.indd 2 8-03-3 23: liter ml 00 4 5 6 642_rv_wb_metriek_stelsel_bw.indd 3 8-03-3 23: Rekenvlinder Metriek stelsel Toelichting Uitgeverij Zwijsen

Nadere informatie

TOELICHTING KLOKKIJKEN

TOELICHTING KLOKKIJKEN TOELICHTING KLOKKIJKEN 1 4 2 5 3 6 18153_rv_wb_klokkijken_bw.indd 2-3 31-12-2013 9:56:14 Rekenvlinder Klokkijken Toelichting Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg www.rekenvlinder.nl TOELICHTING Klokkijken

Nadere informatie

TOELICHTING ALGEMEEN. voor de leerkracht

TOELICHTING ALGEMEEN. voor de leerkracht TOELICHTING ALGEMEEN voor de leerkracht TOELICHTING ALGEMEEN INLEIDING Rekenvlinder biedt domeinspecifieke oefenstof die zwakkere rekenaars kan helpen bij het zelfstandig en zelfsturend verwerken van leerstof

Nadere informatie

Tussendoelen domein VERHOUDINGEN

Tussendoelen domein VERHOUDINGEN Tussendoelen domein VERHOUDINGEN Eind groep 2 Eind groep 3 Eind groep 4 Eind groep 5 beheerst de doelen van groep 2, ook op het niveau van groep 3 en beheerst de doelen van groep 2 en 3, ook op het niveau

Nadere informatie

7. 123 187 45 - - - - - - + 355 8. 35/595\17 59 35 245 245

7. 123 187 45 - - - - - - + 355 8. 35/595\17 59 35 245 245 Antwoorden CITO 14-15 1. 295 187 - - - - - - + 482 2. 11/935\85 93 Hoe vaak past 11 in 93 88 8*11=88, dit is het grootste getal dat we van 93 af kunnen halen. 55 93-88=5 dan schuiven we de andere 5 ook

Nadere informatie

Hieronder ziet u per 2 blokken wat er getoetst wordt in groep 4

Hieronder ziet u per 2 blokken wat er getoetst wordt in groep 4 Hieronder ziet u per 2 blokken wat er getoetst wordt in groep 4 Blok 1A en 2A Telrij, uitspraak en notatie Getallenlijn en getalvolgorde Opbouw getallen tot 100 Sprongen van 1, 2 en 5 tussen 10 en 20 t/m

Nadere informatie

Leerlijnen groep 6 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 6 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 6 Wereld in Getallen 1 REKENEN Boek 6a: Blok 1 - week 1 - buurgetallen - oefenen op de getallenlijn Geld - optellen van geldbedragen - aanvullen tot 10 105 : 5 = 2 x 69 = - van digitaal

Nadere informatie

Duizend 3 getallen achter de komma 230 duizend 230 000 46 duizend 46 000 Andersom 345 600 345,6 duizend 24 500 24,5 duizend

Duizend 3 getallen achter de komma 230 duizend 230 000 46 duizend 46 000 Andersom 345 600 345,6 duizend 24 500 24,5 duizend Hoofdstuk 5 5A Grote getallen Duizend 3 getallen achter de komma 230 duizend 230 000 46 duizend 46 000 Andersom 345 600 345,6 duizend 24 500 24,5 duizend Miljoen 6 getallen achter de komma 230 miljoen

Nadere informatie

Tussendoelen ontwikkeling van het logisch denken

Tussendoelen ontwikkeling van het logisch denken Tussendoelen ontwikkeling van het logisch denken 3 4 4;6 5 5;6 6 6,6 7 7;6 1. herkent begrippen als lang-korthoog-laag- klein-groot 1. kan verschillende grootheden onderscheiden en in betekenisvolle 1.

Nadere informatie

RekenWijzer, uitwerkingen hoofdstuk 2 Gebroken getallen

RekenWijzer, uitwerkingen hoofdstuk 2 Gebroken getallen Uitwerkingen 2. Kennismaken met breuken 2.. Deel van geheel Opdracht B 8 deel. ( deel + 8 deel). Opdracht 2 C 5 deel Opdracht C Driehoek C past in driehoek A. Aangezien driehoek A deel is van de tekening,

Nadere informatie

Evenredigheden en verhoudingen

Evenredigheden en verhoudingen WERKBOEK 4 Evenredigheden en verhoudingen Les 16 Dit kan ik al! Ik kan de verhouding tussen verschillende dingen behouden door alles evenveel keer groter of kleiner te maken. 1 Lees en los op. Gebruik

Nadere informatie

REKENEN Hfst 1-3 PROCENTEN. Procenten betekent per honderd.

REKENEN Hfst 1-3 PROCENTEN. Procenten betekent per honderd. REKENEN Hfst 1-3 PROCENTEN Procenten betekent per honderd. Percentage Groeifactor 1% 1/100 0,01 2% 2/100 0,02 10% 10/100 0,10 99% 99/100 0,99 104% 104/100 1,04 150% 150/100 1,50 Rekenen met procenten:

Nadere informatie

Leerlijnen groep 5 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 5 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 5 Wereld in Getallen 1 2 3 4 REKENEN Boek 5a: Blok 1 - week 1 Oriëntatie - Getallen tot en met 1000 - Tafels 0 t/m 6 en 10 - Herhalen strategieën - Herhalen hele, halve uren en kwartieren

Nadere informatie

Tafelkaart: tafel 1, 2, 3, 4, 5

Tafelkaart: tafel 1, 2, 3, 4, 5 Tafelkaart: tafel 1, 2, 3, 4, 5 1 2 3 4 5 1x1= 1 1x2= 2 1x3= 3 1x4= 4 1x5= 5 2x1= 2 2x2= 4 2x3= 6 2x4= 8 2x5=10 3x1= 3 3x2= 6 3x3= 9 3x4=12 3x5=15 4x1= 4 4x2= 8 4x3=12 4x4=16 4x5=20 5x1= 5 5x2=10 5x3=15

Nadere informatie

Rekenboek 3 havo/vwo. Antwoorden NOORDHOFF UITGEVERS 2014 REKENBOEK 3 HAVO/VWO ANTWOORDEN 1

Rekenboek 3 havo/vwo. Antwoorden NOORDHOFF UITGEVERS 2014 REKENBOEK 3 HAVO/VWO ANTWOORDEN 1 Rekenboek havo/vwo Antwoorden NOORDHOFF UITGEVERS 04 REKENBOEK HAVO/VWO ANTWOORDEN Blok Getallen. Bewerkingen a 45 d 6 g 8 b 60 e 90 h 687 c 4 f 56 i 48 a 4 d 000 b 4 000 e 000 c 70 f 0 000 a 7 d 0 b 70

Nadere informatie

antwoorden jaargroep 4 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok werkboek Bedenk zelf maar sommen met poffertjes!

antwoorden jaargroep 4 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok werkboek Bedenk zelf maar sommen met poffertjes! jaargroep Zwijsen reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok 7 + 6 werkboek Bedenk zelf maar sommen met poffertjes! Les Overal getallen Wie heeft de meeste stenen? Kruis aan. Overal Vul de getallenlijnen

Nadere informatie

Leerlijnen groep 4 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 4 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 4 Wereld in Getallen 1 REKENEN Boek 4a: Blok 1 - week 1 - optellen en aftrekken t/m 10 (3 getallen, 4 sommen) 5 + 4 = / 4 + 5 = 9 5 = / 9 4 = - getallen tot 100 Telrij oefenen met kralenstang

Nadere informatie

Naam:... Datum:... 36 + 12 =. 2 x 15 =. 47 + 43 =. 4 x 12 =. 25 + 11 =. 6 x 7 =. 38-16 =. 100 : 4 =. 17-6 =. 36 : 6 =.

Naam:... Datum:... 36 + 12 =. 2 x 15 =. 47 + 43 =. 4 x 12 =. 25 + 11 =. 6 x 7 =. 38-16 =. 100 : 4 =. 17-6 =. 36 : 6 =. Opvraging Wiskunde W1 36 + 12 =. 2 x 15 =. 47 + 43 =. 4 x 12 =. 25 + 11 =. 6 x 7 =. 38-16 =. 100 : 4 =. 17-6 =. 36 : 6 =. 2 Goed lezen en oplossen. Ik koop in de supermarkt een krant (80 cent), een brood

Nadere informatie

Zwijsen. a n t w o o r d e n. reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs. blok. o e f e n b o e k

Zwijsen. a n t w o o r d e n. reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs. blok. o e f e n b o e k jaargroep a n t w o o r d e n Zwijsen reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs liter liter blok o e f e n b o e k Kleur eerst liter en liter en maak daarna vast. Les Overal getallen Tienen en enen.

Nadere informatie

Opgave 1. a = =994. b = = c. 37,5 x 64 = 75x32=150x16=300x8=2400. d.

Opgave 1. a = =994. b = = c. 37,5 x 64 = 75x32=150x16=300x8=2400. d. Opgave 1 Los elk van de volgende opgaven zo handig mogelijk, niet cijferend, op. Noteer de oplossingen wiskundig correct en laat duidelijk uitkomen hoe je tot je antwoord bent gekomen. a. 2593-1599 = 2594-1600=994

Nadere informatie

GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben.

GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben. Leerroute 3 Jaargroep: 8 GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben. Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen kunnen hebben. (hoeveelheidsgetal,

Nadere informatie

TOETS REKENEN / WISKUNDE. Naam:... School:...

TOETS REKENEN / WISKUNDE. Naam:... School:... TOETS REKENEN / WISKUNDE Naam:... School:... Datum:... Groep:... 1A. Hoofdrekenen: optellen en aftrekken Reken de sommen op je eigen manier uit. Gebruik het kladblaadje als je een tussenstap wilt noteren.

Nadere informatie

antwoorden jaargroep 5 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok werkboek Ieder krijgt Eerlijk delen. Hoeveel krijgt ieder? Teken en schrijf.

antwoorden jaargroep 5 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok werkboek Ieder krijgt Eerlijk delen. Hoeveel krijgt ieder? Teken en schrijf. jaargroep 5 Zwijsen reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok 7 werkboek Ieder krijgt Eerlijk delen. Hoeveel krijgt ieder? Teken en schrijf. Les Overal getallen Bloemenwinkel De Roos. Hoeveel

Nadere informatie

Vaste verhoudingen. Voorbeeld 1 Je gaat pannenkoeken maken. Het recept is voor 4 kinderen. Je wilt weten hoeveel je nodig hebt voor 12 kinderen.

Vaste verhoudingen. Voorbeeld 1 Je gaat pannenkoeken maken. Het recept is voor 4 kinderen. Je wilt weten hoeveel je nodig hebt voor 12 kinderen. Vaste verhoudingen Voorbeeld 1 Je gaat pannenkoeken maken. Het recept is voor 4 kinderen. Je wilt weten hoeveel je nodig hebt voor 12 kinderen. Maak een verhoudingstabel. Van 4 kinderen naar 12 kinderen

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn kommagetallen

Reken zeker: leerlijn kommagetallen Reken zeker: leerlijn kommagetallen De gebruikelijke didactische aanpak bij Reken Zeker is dat we eerst uitleg geven, vervolgens de leerlingen flink laten oefenen (automatiseren) en daarna het geleerde

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn kommagetallen

Reken zeker: leerlijn kommagetallen Reken zeker: leerlijn kommagetallen De gebruikelijke didactische aanpak bij Reken Zeker is dat we eerst uitleg geven, vervolgens de leerlingen flink laten oefenen (automatiseren) en daarna het geleerde

Nadere informatie

Blok 1 Herhalingstoets

Blok 1 Herhalingstoets herhalingstoetsen Blok Herhalingstoets Tienen en enen. Tel en schrijf. Wie zitten in de bus? Maak de bloksom. T E Hoeveel bekers? Schrijf. Hoeveel bekers? Maak de som. = = voor tafel voor tafels bekers

Nadere informatie

Kennis van de telrij De kinderen kunnen tellen en terugtellen tot 10 met sprongen van 1 en van 2.

Kennis van de telrij De kinderen kunnen tellen en terugtellen tot 10 met sprongen van 1 en van 2. Rekenrijk doelen groep 1 en 2 De kinderen kunnen tellen en terugtellen tot 10 met sprongen van 1 en van 2. Aantallen kunnen tellen De kinderen kunnen kleine aantallen tellen. De kinderen kunnen eenvoudige

Nadere informatie

TOELICHTING ALGEMEEN. voor de leerkracht

TOELICHTING ALGEMEEN. voor de leerkracht TOELICHTING ALGEMEEN voor de leerkracht TOELICHTING ALGEMEEN INLEIDING Rekenkikker biedt domeinspecifieke oefenstof op minimumniveau die de zeer zwakke rekenaars kan helpen bij het zelfstandig en zelfsturend

Nadere informatie

Verhoudingen - Voorbeeldtoets bij 'Handig met getallen, 2', hoofdstuk 1

Verhoudingen - Voorbeeldtoets bij 'Handig met getallen, 2', hoofdstuk 1 Verhoudingen - Voorbeeldtoets bij 'Handig met getallen, 2', hoofdstuk 1 Deze toets bestaat uit 20 opgaven. Voor elke goede oplossing krijg je 2 punten; vanaf 28 punten is de toets voldoende. Je kunt de

Nadere informatie

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen 1 2 REKENEN Boek 7a: Blok 1 - week 1 in geldcontext 2 x 2,95 = / 4 x 2,95 = Optellen en aftrekken tot 10.000 - ciferend; met 2 of 3 getallen 4232 + 3635 + 745 = 1600

Nadere informatie

Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 2. Groep 8, blok 1, week 2 Passende Perspectieven, leerroute 2

Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 2. Groep 8, blok 1, week 2 Passende Perspectieven, leerroute 2 Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 2 LES 1 LES 2 LES 3 LES 4 LES 5 (hele getallen tot 1000) (meter, decimeter, centimeter, millimeter, kilometer, decameter, hectometer) (begrip kilo)

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Zakelijke gegevens naam student: stageschool: Iselinge klas: mentrix: datum: aantal leerlingen: tijd: groep

Lesvoorbereiding Zakelijke gegevens naam student: stageschool: Iselinge klas: mentrix: datum: aantal leerlingen: tijd: groep Lesvoorbereiding Zakelijke gegevens naam student: Anouk Bluemink stageschool: O.B.S Jan Ligthart, Zelhem Iselinge klas: VR2 B mentrix: Mieke van den Berg datum: 14 maart 2014 aantal leerlingen: 21 tijd:

Nadere informatie

SAMENVATTING BASIS & KADER

SAMENVATTING BASIS & KADER SAMENVATTING BASIS & KADER Afronden Hoe je moet afronden hangt af van de situatie. Geldbedragen rond je meestal af op twee decimalen, 15,375 wordt 15,38. Grote getallen rondje meestal af op duizendtallen,

Nadere informatie

Onderwijsassistent REKENEN BASISVAARDIGHEDEN

Onderwijsassistent REKENEN BASISVAARDIGHEDEN Onderwijsassistent REKENEN BASISVAARDIGHEDEN Verhoudingstabel Wat zijn verhoudingen Rekenen met de verhoudingstabel Kruisprodukten Wat zijn verhoudingen * * * 2 Aantal rollen 1 2 12 Aantal beschuiten 18

Nadere informatie

Opdracht 2.1 a t/m c. Er zijn veel mogelijkheden. De vorm hoeft dus niet gelijk te zijn om toch een vierkant van dezelfde grootte te krijgen.

Opdracht 2.1 a t/m c. Er zijn veel mogelijkheden. De vorm hoeft dus niet gelijk te zijn om toch een vierkant van dezelfde grootte te krijgen. Uitwerkingen hoofdstuk Gebroken getallen. Kennismaken met breuken.. Deel van geheel Opdracht. a t/m c. Er zijn veel mogelijkheden. De vorm hoeft dus niet gelijk te zijn om toch een vierkant van dezelfde

Nadere informatie

w e r k b o e k a n t w o o r d e n blok De Klimboom Een nieuw schoolplein. Hoeveel tegels samen? Eerst schatten, dan precies.

w e r k b o e k a n t w o o r d e n blok De Klimboom Een nieuw schoolplein. Hoeveel tegels samen? Eerst schatten, dan precies. jaargroep a n t w o o r d e n Zwijsen reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok De Klimboom w e r k b o e k = Een nieuw schoolplein. Hoeveel samen? Eerst schatten, dan precies. Les Overal getallen

Nadere informatie

i n s t a p h a n d l e i d i n g

i n s t a p h a n d l e i d i n g jaargroep 7 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p h a n d l e i d i n g k o l o m s g e w i j s v e r m e n i g v u l d i g e n Inleiding Het programma laat de leerlingen kennismaken

Nadere informatie

Algemene Toelichting. voor ouders/verzorgers

Algemene Toelichting. voor ouders/verzorgers Algemene Toelichting voor ouders/verzorgers Rekenvlinder Toelichting Algemeen Uitgeverij zwijsen B.V., Tilburg www.zwijsen.nl/thuisoefenen ALGEMENE TOELICHTING INLEIDING Op de meeste basisscholen wordt

Nadere informatie

Reken uit en Leg uit 4 e bijeenkomst maandag 15 februari 2013 monica wijers en vincent jonker

Reken uit en Leg uit 4 e bijeenkomst maandag 15 februari 2013 monica wijers en vincent jonker Reken uit en Leg uit 4 e bijeenkomst maandag 15 februari 2013 monica wijers en vincent jonker deel 0 WAT DEDEN WE DE 3 E KEER? samengevat Inleveropgaven Breuken context ondersteunt berekening en betekenis

Nadere informatie

Overzicht rekenstrategieën

Overzicht rekenstrategieën Overzicht rekenstrategieën Groep 3 erbij tot tien Groep 3 eraf tot tien Groep 4 erbij tot twintigt Groep 4 eraf tot twintigt Groep 4 erbij tot honderd Groep 4 eraf tot honderd Groep 4 en 5 tafels tot tien

Nadere informatie

Blok 1 Herhalingstoets

Blok 1 Herhalingstoets herhalingstoetsen Blok 1 Herhalingstoets 1 Reken uit en maak vast. Vul het getallenkaartje in. 1 0 00 00 H T E 1 00 + 00 = Hoeveel potloden? Vul in. Hoeveel krijgt ieder? Verdeel met vier kinderen. 0 00

Nadere informatie

Welkom op de informatieavond. Groep 5 en 6 Dinsdag 22 september 2015

Welkom op de informatieavond. Groep 5 en 6 Dinsdag 22 september 2015 Welkom op de informatieavond. Groep 5 en 6 Dinsdag 22 september 2015 Indeling van de avond: Kennismakingsronde Normen en waarden RDW Vakgebieden Algemene informatie Normen en waarden opgesteld voor leerkrachten,

Nadere informatie

Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren

Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren Uren, Dagen, Maanden, Jaren,. Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren 1 minuut 60 seconden 1 uur 60 minuten 1 half uur 30 minuten 1 kwartier 15 minuten 1 dag (etmaal) 24 uren 1 week

Nadere informatie

Leerstofoverzicht groep 3

Leerstofoverzicht groep 3 Leerstofoverzicht groep 3 Getallen en relaties Basisbewerkingen Verhoudingen Leerlijn Groep 3 uitspraak, schrijfwijze, kenmerken begrippen evenveel, minder/meer cijfer 1 t/m 10, groepjes aanvullen tot

Nadere informatie

Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 3. Groep 8, blok 1, week 2 Passende Perspectieven, leerroute 3

Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 3. Groep 8, blok 1, week 2 Passende Perspectieven, leerroute 3 Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 3 LES 1 LES 2 LES 3 LES 4 LES 5 (meter, decimeter, centimeter, millimeter, kilometer, decameter, hectometer) (begrip kilo) opdracht 4 (hele getallen

Nadere informatie

w e r k b o e k a n t w o o r d e n blok Hoeveel keer moet ik 15 gooien? 60 punten Matz wil 60 punten halen met blikgooien. Maak sommen.

w e r k b o e k a n t w o o r d e n blok Hoeveel keer moet ik 15 gooien? 60 punten Matz wil 60 punten halen met blikgooien. Maak sommen. jaargroep a n t w o o r d e n Zwijsen reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok 6 punten keer moet ik w e r k b o e k Matz wil 6 punten halen met blikgooien. Maak sommen. Les Overal getallen Maak

Nadere informatie

Vervolgcursus Proeftuin Rekenen Tweede bijeenkomst 3 februari 2016 vincent jonker & monica wijers

Vervolgcursus Proeftuin Rekenen Tweede bijeenkomst 3 februari 2016 vincent jonker & monica wijers Vervolgcursus Proeftuin Rekenen Tweede bijeenkomst 3 februari 2016 vincent jonker & monica wijers 1 league is. miles 1 mile is.. furlongs 1 furlong is. chains 1 foot is.. inches 1 yard is inches 1 league

Nadere informatie

Werkblad Voortgezet Onderwijs Gemengd-Theoretisch

Werkblad Voortgezet Onderwijs Gemengd-Theoretisch Werkblad 4 Bedrijfsmiddelen Werkblad Voortgezet Onderwijs Gemengd-Theoretisch Via Day for Change heeft jullie klas een microkrediet gekregen. Hier gaan jullie je eigen bedrijf mee beginnen. Dit bedrag

Nadere informatie

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd?

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? Oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen RekenWijzer, oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen. Kennismaken met breuken.. eel van geheel Opdracht Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? deel

Nadere informatie

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld Groep 3 Getalbegrip hele getallen De leerlingen werken de eerste periode in het getallengebied tot 20 en 40. De tweede helft van het jaar ook tot 100. De leerlingen leren het verder- en terugtellen, tellen

Nadere informatie

IJS FABRIEK GEITENMELK

IJS FABRIEK GEITENMELK IJS FABRIEK GEITENMELK Rekenen voor vmbo-groen en mbo-groen Colofon RekenGroen. Rekenen voor vmbo- groen en mbo- groen Module IJsfabriek Geitenmelk Leerlingtekst Versie 1.0. November 2012 Auteurs: Monica

Nadere informatie

REKENMODULE PROCENTEN VERHOUDINGEN

REKENMODULE PROCENTEN VERHOUDINGEN REKENMODULE PROCENTEN VERHOUDINGEN Rekenen voor vmbo-groen en mbo-groen Colofon RekenGroen. Rekenen voor vmbo- groen en mbo- groen Extra Rekenmodule Procenten en verhoudingen Leerlingtekst Versie 1.0.

Nadere informatie

Lesopbouw: instructie. Start. Instructie. Blok 4. Lesinhoud Kommagetallen: vermenigvuldigen met kommagetallen Kommagetallen: delen met kommagetallen

Lesopbouw: instructie. Start. Instructie. Blok 4. Lesinhoud Kommagetallen: vermenigvuldigen met kommagetallen Kommagetallen: delen met kommagetallen Week Blok Bijwerkboek 0 Les Rekenboek Lessen 0 0, 0 0, 0, keer 0, 0,, flesjes 0,, 0, 0 0 plankjes stukjes 0 0 Lesinhoud Kommagetallen: vermenigvuldigen met kommagetallen Kommagetallen: delen met kommagetallen

Nadere informatie

Opdracht 1 Je zoekt bij het noteren van een verhouding naar de kleinst mogelijke verhouding. Eventueel kun je hierbij een verhoudingstabel gebruiken.

Opdracht 1 Je zoekt bij het noteren van een verhouding naar de kleinst mogelijke verhouding. Eventueel kun je hierbij een verhoudingstabel gebruiken. Vierde domein: verhoudingen en procenten 1 Kennismaken met verhoudingen Je zoekt bij het noteren van een verhouding naar de kleinst mogelijke verhouding. Eventueel kun je hierbij een verhoudingstabel gebruiken.

Nadere informatie

Verhoudingstabellen. Linda ik wil dezelfde lekkere ranja hebben. Als ik 5 glazen water heb, hoeveel glazen siroop moet ik daar dan bij doen?

Verhoudingstabellen. Linda ik wil dezelfde lekkere ranja hebben. Als ik 5 glazen water heb, hoeveel glazen siroop moet ik daar dan bij doen? Verhoudingstabellen Een voorbeeld van verhoudingstabellen: Linda vindt ranja het lekkerst als ze 1 glas siroop mengt met 4 glazen water. Ze krijgt dezelfde lekkere ranja als ze 2 glazen siroop met 8 glazen

Nadere informatie

Strategiekaarten. Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Rekenen: een hele opgave, deel 2

Strategiekaarten. Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Rekenen: een hele opgave, deel 2 Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Joep van Vugt Anneke Wösten Handig optellen; tribunesom* Bij optellen van bijna ronde getallen zoals 39, 198, 2993,..

Nadere informatie

Reken uit en Leg uit 5e bijeenkomst 9 december 2014 monica wijers

Reken uit en Leg uit 5e bijeenkomst 9 december 2014 monica wijers Reken uit en Leg uit 5e bijeenkomst 9 december 2014 monica wijers Programma 1e deel: 5 keer 1. Getallen en bewerkingen 2. Hoofdrekenen, schattend rekenen, rekenmachine 3. Breuken en begin met procenten

Nadere informatie

Blok 1 Herhalingstoets

Blok 1 Herhalingstoets 7 herhalingstoetsen Blok 1 Herhalingstoets 1 Hoeveel ongeveer? Maak vast. 2 Hoeveel ongeveer? Kleur het juiste wolkje. 9000 10.000 20.000 30.000 40.000 50.000 5899 + 2900 8000 40.109 3 Reken uit. 4 Reken

Nadere informatie

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd?

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? Oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen RekenWijzer, oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen. Kennismaken met breuken.. eel van geheel Opdracht Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? 8

Nadere informatie

Werkblad bij lesvoorbereiding Breuken. 1. Vereenvoudig de volgende breuken: 2. Maak de volgende sommen: Schrijf de berekening erbij!

Werkblad bij lesvoorbereiding Breuken. 1. Vereenvoudig de volgende breuken: 2. Maak de volgende sommen: Schrijf de berekening erbij! Werkblad bij lesvoorbereiding Breuken 1. Vereenvoudig de volgende breuken: 2. Maak de volgende sommen: Schrijf de berekening erbij! 3. En nu iets moeilijker. Schrijf de berekening erbij! Werkblad bij lesvoorbereiding

Nadere informatie

rekentrainer jaargroep 6 Vul de maatbekers. Kleur. Zwijsen naam:

rekentrainer jaargroep 6 Vul de maatbekers. Kleur. Zwijsen naam: Zwijsen jaargroep naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs recept voor glazen bananenmilkshake bananen, l ijs, l melk,1 l limonadesiroop 1 cl ijs 1 liter Schil de bananen. Snijd ze in grote

Nadere informatie

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty Procentrekenen voor vmbo kader uiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui INKIJK EXEMPLAAR Sjoerd Bongaerts

Nadere informatie

Rekenportfolio. Naam: cm 2. m 3 + = 1 _ 12

Rekenportfolio. Naam: cm 2. m 3 + = 1 _ 12 Tytsjerksteradiel Rekenportfolio Naam: cm 2 1 5 7 + = 5 10 10 m 3 1 _ 12 X 5 1 + = 5 1 + Inhoudsopgave Voorwoord 3 Domein getallen 4 - Optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen 5 - Breuken 6 - Rekenvolgorde

Nadere informatie

Vastgesteld: naam... datum... Paraaf... cijfer = score x 0, ,8588 (met een minimum van 1).

Vastgesteld: naam... datum... Paraaf... cijfer = score x 0, ,8588 (met een minimum van 1). Tentamen rekenen 2F Naam... klas... locatie... Datum... tijdsduur 60 minuten. (versie: 30-3-2015) Vastgesteld: naam... datum... Paraaf... cijfer = score x 0,42353-1,8588 (met een minimum van 1). Opgave

Nadere informatie

REKENMODULE INHOUD. Rekenen voor vmbo-groen en mbo-groen

REKENMODULE INHOUD. Rekenen voor vmbo-groen en mbo-groen REKENMODULE INHOUD Rekenen voor vmbo-groen en mbo-groen Colofon RekenGroen. Rekenen voor vmbo- groen en mbo- groen Extra Rekenmodule Inhoud Leerlingtekst Versie 1.0. November 2012 Auteurs: Mieke Abels,

Nadere informatie

Reken uit en Leg uit 5 e bijeenkomst woensdag 20 juni 2012 monica wijers en vincent jonker

Reken uit en Leg uit 5 e bijeenkomst woensdag 20 juni 2012 monica wijers en vincent jonker Reken uit en Leg uit 5 e bijeenkomst woensdag 20 juni 2012 monica wijers en vincent jonker deel 0 WAT DEDEN WE DE 4 E KEER? samengevat Tussentoetsje Hele moeilijke procentensommen formules Vermenigvuldigfactor

Nadere informatie

IJS FABRIEK IJSSALON

IJS FABRIEK IJSSALON IJS FABRIEK IJSSALON Rekenen voor vmbo-groen en mbo-groen Colofon RekenGroen. Rekenen voor vmbo- groen en mbo- groen Module IJsfabriek IJssalon Leerlingtekst Versie 1.0. November 2012 Auteurs: Monica Wijers,

Nadere informatie

Tussendoelen rekenen-wiskunde voor eind groep 4

Tussendoelen rekenen-wiskunde voor eind groep 4 Domein GETALLEN, subdomein Getalbegrip beheerst de doelen van groep 2 en 3, ook op het niveau van groep 4 en HELE GETALLEN kan verder tellen en terugtellen tot ten minste 100 met sprongen van 2, 5 (de

Nadere informatie

Leerlijnen rekenen: De wereld in getallen

Leerlijnen rekenen: De wereld in getallen Leerlijnen rekenen: De wereld in getallen Groep 7(eerste helft) Getalbegrip - Telrij tot en met 1 000 000 - Uitspraak en schrijfwijze van de getallen (800 000 en 0,8 miljoen) - De opbouw en positiewaarde

Nadere informatie

Rekenen, een vak apart?! profijtconferentie 5 april 2011 Monica Wijers, Freudenthal Instituut

Rekenen, een vak apart?! profijtconferentie 5 april 2011 Monica Wijers, Freudenthal Instituut Rekenen, een vak apart?! profijtconferentie 5 april 2011 Monica Wijers, Freudenthal Instituut Tafelweb Trek lijntjes tussen sommen die bij elkaar horen en leg uit wat ze met elkaar te maken hebben. Bereken

Nadere informatie

Startrekenen 2F mbo. Leerwerkboek rekenen deel A

Startrekenen 2F mbo. Leerwerkboek rekenen deel A Startrekenen 2F mbo Leerwerkboek rekenen deel A Irene Lugten Sari Wolters Sarah Brusell Manon Keuenhof Martine Knijnenberg Kristel Schaap Kim Klappe Rob Lagendijk Pascal de Wit Marloes Kramer Jelte Folkertsma

Nadere informatie

Determinatietoets Rekenen 2F Deze toets bestaat in totaal uit 50 opgaven verdeeld over twee onderdelen.

Determinatietoets Rekenen 2F Deze toets bestaat in totaal uit 50 opgaven verdeeld over twee onderdelen. Determinatietoets Rekenen 2F Deze toets bestaat in totaal uit 50 opgaven verdeeld over twee onderdelen. B-versie Rekenen met rekenmachine Je mag voor dit onderdeel de rekenmachine gebruiken. Een kladblaadje

Nadere informatie

Getallen. Onderdeel 1: Optellen en aftrekken. Onderdeel 1 van Getallen sluit aan op de leerlijnen Rekenboog.zml bij de Kerndoelen 1 en 2

Getallen. Onderdeel 1: Optellen en aftrekken. Onderdeel 1 van Getallen sluit aan op de leerlijnen Rekenboog.zml bij de Kerndoelen 1 en 2 Doel document: De leerlijnen Rekenboog.ZML en Leerlijn Rekenen en Wiskunde VSO Arbeidsgericht, welke gekoppeld is aan de methodiek VOx, hanteren beide een eigen indeling. Rekenboog ZML gaat uit van de

Nadere informatie

Rekentaalkaart - toelichting

Rekentaalkaart - toelichting Rekentaalkaart - toelichting 1. Het rekendoel van de opgave In de handleiding van reken-wiskundemethodes beschrijft bij iedere opgave of taak wat het rekendoel voor leerlingen is. Een doel van een opgave

Nadere informatie

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1.

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1. Derde domein: gebroken getallen 1 Kennismaking met breuken 1.1 De breuk als deel van een geheel Opdracht 2 blaadje 1 blaadje 2 blaadje 3 blaadje 4 Een blaadje in twee delen vouwen geeft de helft van een

Nadere informatie

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1.

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1. Derde domein: gebroken getallen 1 Kennismaking met breuken 1.1 De breuk als deel van een geheel blaadje 1 blaadje 2 blaadje 3 blaadje 4 Een blaadje in twee delen vouwen geeft de helft van een heel blaadje.

Nadere informatie

Toets gecijferdheid december 2004

Toets gecijferdheid december 2004 Toets gecijferdheid december 2004 Naam: Klas: score: Datum: Algemene aanwijzingen: - Noteer alle berekeningen en oplossingen in dit boekje - Blijf niet te lang zoeken naar een oplossing - Denk aan de tijd

Nadere informatie

5blok. Inhoud van de doos

5blok. Inhoud van de doos kopieerbladen kopieerbladen jaargroephandleiding verkort blokoverzichten jaargroephandleiding verkort blokoverzichten jaargroep+ 1 2 Materialen Wizwijs jaargroep 1 en 2 bestaat volledig uit gebruiksmaterialen.

Nadere informatie

antwoorden jaargroep 5 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok D H T E werkboek samen beschuiten Hoeveel beschuiten samen?

antwoorden jaargroep 5 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs blok D H T E werkboek samen beschuiten Hoeveel beschuiten samen? jaargroep 5 Zwijsen reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs D H T E blok 9 werkboek beschuiten Hoeveel beschuiten? Les Overal getallen Hoeveel bezoekers? Vul eerst in. Tel daarna op de getallenlijn.

Nadere informatie

1 Inleiding 2 Lengte en zijn eenheden 3 Omtrek 4 Oppervlakte 5 Inhoud. Meten is weten. Joke Braaksma. November 2010

1 Inleiding 2 Lengte en zijn eenheden 3 Omtrek 4 Oppervlakte 5 Inhoud. Meten is weten. Joke Braaksma. November 2010 November 2010 Wat kunnen we allemaal meten? Wat kunnen we allemaal meten? 1. Lengte / breedte / hoogte / omtrek / oppervlakte / inhoud en volume 2. Tijd 3. Gewicht 4. Geld 5. Temperatuur Wij gaan ons

Nadere informatie

Aandachtspunten. blok 3, les 1 blok 3, les 3 blok 3, les 8. blok 1, les 1 blok 1, les 3 blok 1, les 6 blok 1, les 8 blok 1, les 11 blok 2, les 11

Aandachtspunten. blok 3, les 1 blok 3, les 3 blok 3, les 8. blok 1, les 1 blok 1, les 3 blok 1, les 6 blok 1, les 8 blok 1, les 11 blok 2, les 11 Aandachtspunten 307 Aandachtspuntenlijst 1, bij blok 1, 2 en 3 1 Kommagetallen. Het kind kan geen steunpunten plaatsen op de getallenlijn. Het kind heeft weinig inzicht in de positiewaarde van cijfers

Nadere informatie

In de rubriek Gereedschap bespreken verschillende experts elke maand een (les)methode

In de rubriek Gereedschap bespreken verschillende experts elke maand een (les)methode GEREED SCHAP In de rubriek Gereedschap bespreken verschillende experts elke maand een (les)methode Extra Rekenen De rekenstof van de reken-wiskundemethoden is op de grote gemiddelde groep afgestemd. Dit

Nadere informatie

Het Metriek Stelsel. Over meten, omtrek, oppervlakte en inhoud

Het Metriek Stelsel. Over meten, omtrek, oppervlakte en inhoud Het Metriek Stelsel Over meten, omtrek, oppervlakte en inhoud lengte in meter afkorting naam hoeveel meter 1 km kilometer 1 000 1 hm hectometer 100 1 dam decameter 10 1 m meter 1 1 dm decimeter 0,1 1 cm

Nadere informatie

Toets gecijferdheid augustus 2005

Toets gecijferdheid augustus 2005 Toets gecijferdheid augustus 2005 Naam: Klas: score: Datum: Algemene aanwijzingen: - Noteer alle berekeningen en oplossingen in dit boekje - Blijf niet te lang zoeken naar een oplossing - Denk aan de tijd

Nadere informatie

opdrachtenboek groep 5

opdrachtenboek groep 5 opdrachtenboek groep 5 blok 8 les Ik wil precies 00 gram, dus nog 400 erbij. Maak de tabellen af. 600 g samen 00 600 500 00 0 samen 00 750 890 970 60 80 samen 00 645 995 75 85 5 Kijk op de weegschaal.

Nadere informatie

antwoorden werkboek blok jaargroep 3 hoe gooit pim 17 punten? reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs

antwoorden werkboek blok jaargroep 3 hoe gooit pim 17 punten? reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs jaargroep Zwijsen reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs 9 7 blok werkboek hoe gooit pim 7 punten? Les overal getallen overal getallen hoe teken je dat? 7 77 7 79 7 7 7 + 7 7 7 + 7 + + maak vast

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden

Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden Wiskunde VMBO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden Wiskunde 1. Basisvaardigheden 2. Grafieken en formules 3. Algebraïsche verbanden 4. Meetkunde Getallen

Nadere informatie

rekentrainer jaargroep 7 Fietsen op Terschelling. Teken en vul in. Zwijsen naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs

rekentrainer jaargroep 7 Fietsen op Terschelling. Teken en vul in. Zwijsen naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs Zwijsen jaargroep 7 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs Waar staat deze paddenstoel ongeveer? Teken op de kaart. Welke afstand of welke route fietsen de kinderen? naam route afstand Janna

Nadere informatie

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Auteur Els van Herpen www.fi.uu.nl/speciaalrekenen Freudenthal Instituut, Utrecht

Nadere informatie

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen 1 2 3 4 REKENEN Boek 8a: Blok 1 - week 1 Oriëntatie - uitspreken en schrijven van getallen rond 1 miljoen - introductie miljard - helen uit een breuk halen 5/4 = -

Nadere informatie

Rekenen met verhoudingen

Rekenen met verhoudingen Rekenen met verhoudingen Groep 6, 7 Achtergrond Leerlingen moeten niet alleen met de verhoudingstabel kunnen werken wanneer die al klaar staat in het rekenboek, ze moeten ook zelf een verhoudingstabel

Nadere informatie

Uitwerking toets rekenvaardigheid. Opgave 1 a. 7125,98 + 698,99 = Tip: Bij kommagetallen is het eenvoudiger om aan geld te denken.

Uitwerking toets rekenvaardigheid. Opgave 1 a. 7125,98 + 698,99 = Tip: Bij kommagetallen is het eenvoudiger om aan geld te denken. Uitwerking toets rekenvaardigheid Opgave a. 725,98 + 698,99 = Tip: Bij kommagetallen is het eenvoudiger om aan geld te denken. 725,98 + 698,99 = 725,98 + 700,0= 7824,97 Denk eraan ik doe er teveel bij

Nadere informatie

BLAD 16: HAM EN KAAS. b. Bij de maatbeker horen verschillende inhoudsmaten. Hiernaast staan ze op een rij. Schrijf op de stippeltjes wat het betekent.

BLAD 16: HAM EN KAAS. b. Bij de maatbeker horen verschillende inhoudsmaten. Hiernaast staan ze op een rij. Schrijf op de stippeltjes wat het betekent. BLAD 16: HAM EN KAAS 1. Hoeveel is het goedkoper? a. Twee aanbiedingen bij de supermarkt. Hoeveel cent is het goedkoper? 6 witte bolletjes:... 10 scharreleieren:... b. Reken van deze aanbiedingen ook uit

Nadere informatie

Leerlijnenpakket STAP incl. WIG. Rekenen Rekenen. Datum: 08-05-2014. Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200

Leerlijnenpakket STAP incl. WIG. Rekenen Rekenen. Datum: 08-05-2014. Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200 Leerlijnenpakket STAP incl. WIG Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200 Rekenen Rekenen 1.1 Getallen - Optellen en aftrekken tot 10 - Groep 3 BB/ KB GL + PRO 1.1.1 zegt de telrij

Nadere informatie

Inhoud kaartenbak groep 8

Inhoud kaartenbak groep 8 Inhoud kaartenbak groep 8 1 Getalbegrip 1.1 Ligging van getallen tussen duizendvouden 1.2 Plaatsen van getallen op de getallenlijn 1.3 Telrij t/m 100 000 1.4 Telrij t/m 100 000 1.5 Getallen splitsen en

Nadere informatie