De Belgen en sparen (1/2)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Belgen en sparen (1/2)"

Transcriptie

1 _ Focus on the Belgian economy Economic Research De Belgen en sparen (1/2) Philippe Ledent Economic Research, ING België Brussel (32) November 2009 De Belgische burger behoort tot de spaarkampioenen van Europa. In 2008 kwam de spaarquote van de Belgen immers op 16,7% uit, terwijl het Europese gemiddelde zowat 11% bedraagt. De spaarquote gaat al sinds 2005 in stijgende lijn en zal dit jaar gemiddeld waarschijnlijk nog toenemen, rekening houdend met de vrees van de consumenten, onder meer voor de werkgelegenheid. De spaarquote zal zodoende de grens van 17% overschrijden. In 2008 bedroeg de hoeveelheid spaargeld meer dan 35 miljard euro. Dat spaargeld wordt besteed aan financiële beleggingen of vastgoed, via de terugbetaling van een hypothecaire lening. Die laatste mogelijkheid lijkt de laatste jaren de voorkeur te genieten, wat waarschijnlijk samenhangt met de sterke stijging van de vastgoedprijzen over diezelfde periode. De spaarquote ligt het hoogst in de gezinnen met een gezinhoofd tussen 30 en 39 jaar, ook al heeft die niet het hoogste inkomen. Het gemiddelde gespaarde bedrag per gezin bedraagt in dat geval meer dan euro per jaar. Een gezin van deze leeftijdsgroep spaarde in 2006 en 2007 gemiddeld meer dan euro in Vlaanderen, tegenover amper euro in Wallonië en euro in Brussel. Overigens lijkt het profiel van de spaarquote volgens leeftijd in Wallonië veel platter te zijn dan in de andere gewesten. Dit onderscheid is voornamelijk het resultaat van inkomensverschillen. De spaarquote stijgt samen met het inkomen, maar dat verloopt niet lineair. De spaarquote is gelijk aan nul voor een netto beschikbaar inkomen van euro. Daaronder is de spaarquote negatief. Belgische groei weer positief /07 08/07 02/08 08/08 02/09 08/09 Bron: INR Prognoses voor de Belgische economie Bbp (1) Werkgelegenheid (1) Werkloosheidscijfer (2) Inflatie (3) - 3,2-1,0 8,1-0,1 1,3-1,0 9,1 1,2 (1) Jaarlijks gemiddelde yoy (2) Jaarlijks gemiddelde definitie Eurostat (geharmoniseerd) (3) Consumptieprijsindex Bloomberg: ING <GO>

2 2 De Belg spaart veel. Hij behoort zelfs tot de spaarkampioenen van de eurozone. De recente aanpassing van de nationale rekeningen toonde trouwens aan dat de spaarquote in België al lang werd onderschat. Het ideale moment dus om de balans op te maken. Volgens de laatste cijfers van de Nationale Bank bedroeg de spaarquote van alle Belgen samen 16,7% van het beschikbare inkomen in 2008, tegenover een gemiddelde van 14, in de eurozone (en maar 11% in heel Europa). Uiteraard gaan achter dit cijfer tal van verschillende situaties schuil. Naast de enquêtes die geregeld in bepaalde media worden aangehaald, zijn er ook de vaak onvoldoende benutte gegevens van de nationale rekeningen en het ADSEI 1, die een vrij goed beeld schetsen van het sparen in België. Dit nummer van Focus on the Belgian economy is eraan gewijd. De evolutie van de spaarquote door de jaren heen komt aan bod, op basis van de nieuwe gegevens van de nationale rekeningen. Door gebruik te maken van de recente gegevens uit de huishoudbudgetenquêtes kunnen ook de "spaargewoontes" van de gezinnen op basis van hun inkomen en leeftijd worden toegelicht. Het volgende nummer van Focus on the Belgian economy zal een aanvulling zijn op dit nummer, en uitvoerig de diverse inkomsten en uitgaven van de gezinnen bespreken. 1. De spaarquote schommelt in de tijd De spaarquote van de gezinnen wordt op macro-economisch niveau gemeten door eerst het beschikbare inkomen van de gezinnen te berekenen. Dat is grosso modo de som van alle soorten inkomsten (ook de sociale uitkeringen en andere bedragen die aan de gezinnen worden overgemaakt), waarvan alle sociale bijdragen en belastingen worden afgetrokken. Het beschikbare inkomen, dat in 2008 goed was voor meer dan 207 miljard euro, dient dan voor de consumptie-uitgaven, die elders worden gemeten. Het verschil tussen het beschikbare inkomen en de consumptie-uitgaven vormt uiteindelijk de hoeveelheid spaargeld van de gezinnen, die in 2008 op meer dan 35 miljard euro uitkwam. Het percentage van het beschikbare inkomen dat wordt gespaard, is dan de spaarquote. De afgelopen tien jaar waren er sterke schommelingen in de spaarquote (grafiek 1). In het prille begin van de jaren 2000, in een omgeving van recessie en het uiteenspatten van de "internet-bubble", steeg de spaarquote tot een recordniveau van bijna 18% van het beschikbare inkomen. Daarna is de quote onafgebroken gedaald tot in Dit fenomeen kan door verschillende factoren worden verklaard. - Enerzijds ligt de conjuncturele situatie ten grondslag aan de schommelingen van de spaarquote. Dat is vooral zo in de jaren 2004 en 2005, die door een sterke activiteitsgroei worden gekenmerkt. Bij een goede conjunctuur hebben de consumenten vertrouwen in de toekomst, waardoor ze een groter deel van hun inkomen consumeren. Ze sparen dus minder uit voorzorg. - Anderzijds waren de Belgische overheidsfinanciën in de periode vrij goed in evenwicht. De schuldenlast van de overheid daalde en de staatsbegroting was in evenwicht. Ook de belastinghervorming waartoe in 2001 besloten werd, gaf de indruk dat de overheidsfinanciën eindelijk gezond waren. Die factor is niet neutraal. Verschillende studies hebben immers aangetoond dat de gezondheid van de overheidsfinanciën het consumptie-/spaargedrag van de gezinnen beïnvloedt. Zo wordt een lagere spaarquote waargenomen in periodes waarin consumenten terecht of onterecht menen dat de overheidsfinanciën geen gevaar vormen voor hun toekomstige spaargeld. 1 Algemene directie Statistiek en Economische informatie

3 3 Gr. 1 De afgelopen tien jaar waren er sterke schommelingen in de spaarquote Gr. 2 De toename van de hoeveelheid spaargeld na 2005 vertaalt zich vooral in vastgoedbeleggingen Bruto besparingen Vorming van financiële activa Terugbetaling hyp. leningen (rhs)* Bron: INR Belgostat *: de terugbetaling van leningen wordt benaderd op basis van de bruto investeringen van de huishoudens, zoals voorgesteld in de nationale rekeningen. Bron: INR Belgostat Sinds 2005 wordt er daarentegen alsmaar meer gespaard. De jaarlijkse vorming van spaargeld is tussen 2005 en 2008 met zowat 3 gestegen, en ging van ongeveer euro per inwoner naar euro. Zo is de spaarquote gestegen van 15, in 2005 naar 16,7% in De sterke terugkeer van de vrees of de staat zijn verbintenissen in het kader van de bevolkingsvergrijzing wel zal kunnen nakomen, kan een verklarend element zijn voor die stijging. Maar er kan nog een andere factor hebben meegespeeld. De financiële rekeningen tonen immers aan dat de hoeveelheid spaargeld sneller is toegenomen dan de vorming van financiële activa (grafiek 2). Dat kan een verklaring vinden in het feit dat het spaargeld ook dient om eerder aangegane leningen (hoofdzakelijk hypothecaire) terug te betalen. In de periode zijn de Belgen heel wat meer leningen aangegaan (stijging van per jaar), wat tot een grotere terugbetalings- en rentelast leidde. De stijging van de spaarquote zou dan ook verbonden zijn met de toename van de schulden, die op haar beurt het gevolg is van de bijzonder sterke stijging van de vastgoedprijzen in die periode. Dit jaar zal waarschijnlijk worden afgesloten met een nieuwe stijging van de spaarquote van de gezinnen, maar om totaal andere redenen dan de laatste jaren. De leningen zullen uiteraard verder worden afbetaald. Maar vooral het geschokte vertrouwen van de gezinnen door de economische en financiële crisis zet hen ertoe aan om te sparen uit voorzorg. Dat is een fenomeen dat we ook bij de vorige economische crisissen hebben waargenomen. Concreet zijn verschillende inkomsten van de gezinnen (lonen en sociale bijdragen) sterk geïndexeerd geweest door de hoge inflatie in 2008, maar het is zeer waarschijnlijk dat die stijging volledig werd opgespaard uit angst voor de toekomst. Een spaarquote van meer dan 17% in 2009 kan dus niet worden uitgesloten. Hiermee zou de spaarquote ongeveer op het niveau van het begin van de jaren 2000 uitkomen. De komende twee jaar zal de situatie anders zijn: het beschikbare inkomen van de gezinnen zal in 2010 niet veel stijgen, maar het vertrouwen van de gezinnen zal vermoedelijk wel toenemen en hen ertoe aanzetten hun spaarquote te verkleinen en meer te consumeren. We verwachten dan ook een positieve groei van de consumptie in de komende twee jaar. 2. Sparen in de loop van de levenscyclus Op basis van de macro-economische gegevens van de nationale rekeningen kan helaas geen onderscheid worden gemaakt tussen de verschillende soorten spaargedrag van de Belgen. We vermoeden immers dat de spaarquote sterk verschillend is volgens het inkomen of de leeftijd van het individu. Om een overzicht te krijgen van de verschillende gedragingen, verstrekken de huishoudbudgetenquêtes van het ADSEI bijzonder nuttige informatie. Die resultaten kunnen niet

4 4 rechtstreeks met de gegevens van de nationale rekeningen worden vergeleken. Het gaat hier om gegevens uit enquêtes op basis van steekproeven en de beschikbare inkomstenconcepten stemmen niet helemaal overeen. Maar de twee bronnen vertonen door de jaren heen wel een vergelijkbare evolutie, en wel zo dat de resultaten van die enquêtes een nuttige aanvulling zijn van de macro-economische gegevens. Volgens de economische theorie zou de spaarquote in de loop van de levenscyclus van de individuen een specifiek profiel moeten volgen. Dit profiel blijkt duidelijk uit de huishoudbudgetenquêtes. Wanneer een gezin jong is 2, heeft het niet voldoende middelen om veel te sparen, zodat zijn spaarquote gematigd blijft. Daarna nemen de inkomsten sneller toe dan de consumptie-uitgaven, wat tot een geleidelijke stijging van de spaarquote leidt, en voor het land het hoogst is in de leeftijdsgroep jaar. Hoewel de inkomsten blijven stijgen (het gemiddelde inkomen van een gezin van 40 tot 49 jaar was in gemiddeld 9% hoger dan dat van een gezin van jaar) 3, nemen daarna de uitgaven van het gezin sterker toe, onder meer omdat de uitgaven voor de kinderen alsmaar groter worden. De spaarquote begint dan te dalen, en dat geldt voor de verdere levenscyclus van het gezin. Want voor de oudere leeftijdsgroepen vermindert het inkomen sneller en sterker dan de uitgaven. Dat hangt samen met het feit dat het tewerkstellingscijfer met de leeftijd afneemt en dat de vervangingsinkomsten, inclusief het pensioen, de looninkomsten maar gedeeltelijk kunnen compenseren. Het is niet verrassend dat de spaarquote zo goed als nul is voor de gezinnen in de oudste leeftijdsgroepen. In Vlaanderen is ze zelfs lichtjes negatief. Het volledige inkomen wordt dan geconsumeerd en er wordt ook vaak een beroep gedaan op het spaarkapitaal dat tijdens de levenscyclus van het gezin werd opgebouwd. Gr. 3 De spaarquote evolueert in de loop van de levenscyclus Gr. 4 Kleine verschillen in spaarquote tussen de gewesten Spaarquote Gemiddelde alle klassen Vlaanderen Brussel W allonië Voorgaande resultaten moeten uiteraard wat genuanceerd worden volgens de socio-economische omstandigheden van de verschillende gewesten (grafiek 4). Enerzijds zijn de opgebouwde spaartegoeden van de Vlaamse gezinnen veel groter dan in de andere twee gewesten, en vooral in vergelijking met Wallonië. Zo bedroeg het gemiddelde jaarlijkse gespaarde geld van de gezinnen in gemiddeld euro in Vlaanderen, tegenover euro in Wallonië en euro in Brussel (4.400 euro voor het hele land). Voor de leeftijdsgroep die op nationaal niveau het meest spaart (30-39 jaar), zijn de verschillen nog opvallender. In Vlaanderen spaart een dergelijk gezin meer dan euro per jaar, tegenover amper euro in Wallonië en euro in Brussel. 2 "De leeftijd" van het gezin stemt eigenlijk overeen met de leeftijd van de referentiepersoon die in het kader van de huishoudbudgetenquête werd ondervraagd. 3 Hier worden de huishoudbudgetenquêtes van 2006 en 2007 gebruikt. De cijfers verwijzen naar het gemiddelde van de twee enquêtes.

5 5 Anderzijds lijkt ook de houding tegenover het sparen tijdens de hele levenscyclus te verschillen volgens het gewest. Vlaanderen en Brussel mogen dan al een vergelijkbaar profiel hebben, gekenmerkt door een eerst stijgende spaarquote, die een piek bereikt voor de leeftijdsgroep jaar en daarna afneemt, Wallonië daarentegen heeft een veel platter profiel. De spaarquote blijft bijna constant en laag tot de leeftijdsgroep jaar. Die verschillen kunnen vermoedelijk worden verklaard door de veel grotere werkloosheid in Wallonië, wat het gemiddelde inkomen sterk naar beneden trekt, terwijl de verschillen in uitgaven tussen de gewesten veel minder uitgesproken zijn (afvlakking van de consumptie). Dit punt zal uitgebreid aan bod komen in het volgende nummer, met een uitvoerige analyse van het beschikbare inkomen en de consumptie van de gezinnen. 3. Sparen volgens het inkomen Dat er ook heel grote verschillen zijn volgens het inkomen van het gezin kon men wel al vermoeden. Uit de enquêtes van het ADSEI blijkt inderdaad dat het eerste kwartiel van de inkomens (de van de gezinnen met de laagste inkomens) een negatieve spaarquote heeft (grafiek 5). Ze geven dus meer uit dan ze verdienen en maken dus schulden, of ze consumeren het spaargeld dat ze vroeger hebben opgebouwd als het gaat om oudere gezinnen. De gezinnen met de hoogste inkomens hebben daarentegen een spaarquote van meer dan van hun beschikbare inkomen. Net zoals de statistieken volgens leeftijd, tonen die resultaten dus bijzonder goed aan dat de consumptie van de gezinnen afvlakt. Gr. 2 Gezinnen met een laag inkomen hebben een negatieve spaarquote Gr. 3 De functie van de spaarquote is niet-lineair Kwartiel 1 Kwartiel 2 Kwartiel 3 Kwartiel Spaarquote Nationale gemiddelde Log. (Spaarquote) Ook de gewestelijke statistieken geven grote verschillen weer. Het eerste kwartiel van de inkomens in Brussel heeft bijvoorbeeld een buitengewoon lage spaarquote van - 4. Toch zijn die gewestelijke verschillen bijna uitsluitend te wijten aan verschillen in het inkomensniveau (het eerste kwartiel van de inkomens in Brussel stemt overeen met een veel lager inkomen dan in de andere gewesten). Het geheel van de gewestelijke resultaten wijst daarentegen op een goede coherentie van de spaarquote volgens het inkomen, en wel zo dat het mogelijk is om op basis van die resultaten een functie te schetsen van de spaarquote van de Belgische gezinnen op basis van hun inkomen (grafiek 6). Die functie is niet-lineair en toont aan dat de spaarquote van een gezin met een beschikbaar inkomen van euro per jaar gelijk is aan nul. Daarboven wordt de spaarquote positief. 4 Die cijfers kunnen uiteraard vertekend zijn door zwartwerk, de ondervraagde personen kunnen in dat geval immers terughoudend zijn om hun volledige inkomen aan te geven.

6 6 Conclusie In dit artikel toonden we enerzijds de evolutie van de spaarquote door de jaren heen en anderzijds de grote verschillen in het sparen tussen de gezinnen. De stijging van de spaarquote van de jongste jaren valt waarschijnlijk te verklaren door de stijging van de terugbetalings- en rentelast van de (hypothecaire) leningen die door de gezinnen zijn aangegaan. De vorming van financiële activa lijkt daarentegen niet te versnellen. In 2009 zal de spaarquote waarschijnlijk nogmaals stijgen door het vertrouwensverlies van de gezinnen, waardoor ze weer op het niveau van het begin van de jaren 2000 zal uitkomen. Over de verschillen tussen de gezinnen onthouden we dat de theoretische hypothese over de afvlakking van de consumptie van de gezinnen via het sparen lijkt bevestigd te worden, rekening houdend met de hier besproken resultaten. We onthouden ook dat de spaarquote voor een beschikbaar inkomen van ongeveer euro per jaar gelijk is aan nul. Tabel 1. Prognoses voor de Belgische economie (jaarlijks groeicijfer, tenzij anders vermeld) Privéconsumptie -1,8 0,5 1,7 Overheidsconsumptie 1,6 0,9 0,7 Bruto kapitaalvorming -3,1-0,5 1,6 waarvan ondernemingen -5,2-1,4 1,4 Binnenlandse vraag (buiten voorraden) -1,3 0,4 1,4 Netto-uitvoer (1) -0,8 0,2 0,1 BBP -3,2 1,3 1,8 Beroepsbevolking 0,4 0,4 0,5 Werkgelegenheid -1,0-1,0 0.5 Niet-tewerkgestelde werkzoekenden 10,0 11,4-5.0 Overheidsoverschot (+) of - tekort (-) (2) -6,0-6,0-5,5 Consumptieprijzen -0,1 1,2 2,0 (1) bijdrage tot de groei (2) in % van het bbp

7 7 Disclaimer De informatie in dit rapport geeft de persoonlijke mening weer van de analist(en) over de onderliggende securities en/of over de uitgevende instanties en geen enkel deel van de beloning van de analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. Deze publicatie is gemaakt namens de ING in dit verband zijnde ING Groep N.V., gevestigd in Nederland, en enkele van haar dochtermaatschappijen en/of branches, en enkel en alleen bedoeld ter informatie van haar cliënten. ING is onderdeel van ING Group (in dit verband zijnde ING Groep N.V. en haar dochters en gelieerde ondernemingen). Deze publicatie geeft geen investment advies noch is het een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enige financieel instrument. Alhoewel redelijke zorg is besteed om er zeker van te zijn dat de informatie opgenomen in dit rapport is niet onjuist of misleidend ten tijde van de publicatie, geeft ING geen garantie dat de informatie accuraat of compleet is. De informatie in dit rapport kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING Group en al haar bestuurders, werknemers, en aan haar gerelateerde cliënten mogen, voor zover toegestaan bij wet, lange of korte posities houden of anderszins belang hebben bij enige transactie of investment (derivaten hieronder begrepen) waarnaar wordt verwezen in deze publicatie. Bovendien mag ING Group diensten op het gebied van bank, verzekering en asset management aanbieden en leveren aan, of zulke diensten afnemen van, elke vennootschap waarnaar wordt verwezen in deze publicatie. Noch ING noch enige van haar directeuren of werknemers accepteren enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. Enige investering waarnaar wordt verwezen kan significant risico inhouden, zijn niet noodzakelijkerwijze mogelijk in alle jurisdicties, zijn wellicht illiquide en zijn wellicht niet geschikt voor elke investeerder. De waarde van, of inkomsten uit, enige investering waarnaar wordt verwezen kunnen fluctueren en/of kunnen zijn ontstaan door veranderingen in de wisselkoers. Resultaten behaald in het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Investeerders dienen hun eigen investeringsbeslissingen te nemen zonder te vertrouwen op deze publicatie. Alleen investeerders met voldoende kennis en ervaring op financieel gebied om de verdiensten en risico s te kunnen beoordelen kunnen overwegen om te investeren in enige uitgevende instantie of markt zoals hierin beschreven. Andere personen dienen geen enkele actie te nemen op basis van deze publicatie. Deze publicatie is in het Verenigd Koninkrijk alleen uitgegeven aan personen beschreven in artikelen 19, 47 en 49 van de Financial Services and Markets Act 2000 (Financial Promotion) Order 2005 en is niet bestemd om te worden verspreid, direct of indirect, naar enige ander klasse van mensen (hieronder private investors begrepen). De publicatie is in Italië alleen uitgegeven aan personen beschreven in artikel 31 van Consob Regulation No /98. Deze publicatie is in de Verenigde Staten van Amerika alleen uitgegeven aan Qualified Institutional Buyers (QIB s) en grote bedrijven. Cliënten dienen contact op te nemen en hun transacties uit te voeren via analisten van een ING entiteit in hun eigen jurisdictie tenzij toepasselijk recht anders toestaat. ING Bank N.V., haar branches en/of haar dochterondernemingen zijn allen geregistreerd en staan onder toezicht bij de betrokken nationale toezichthouders. ING Bank N.V. heeft een vergunning van De Nederlandsche Bank (DNB) en staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan de Amstelveenseweg 500, 1081 KL Amsterdam, Nederland en is onder nummer ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. ING Financial Markets LLC, lid van NYSE, NASD en SIPC en onderdeel van ING, heeft onder de toepasselijke voorwaarden de verantwoordelijkheid geaccepteerd voor de distributie van dit rapport in de Verenigde Staten. Voor de publicaties in België is de verantwoordelijke uitgever Peter Vanden Houte, Marnixlaan 24, 1000 Brussel.

ING Focus. Hersteld vermogen dankzij het sparen. Nr 2010-4 Augustus 2010

ING Focus. Hersteld vermogen dankzij het sparen. Nr 2010-4 Augustus 2010 ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr 2010-4 Augustus 2010 BBP-groei ING Focus Hersteld vermogen dankzij het sparen 2.0% 0.0% -2.0% -4.0% -6.0% 2009 2010 2011 2012 ING Focus bekijkt deze maand de evolutie

Nadere informatie

ING Dashboard Belgian economy

ING Dashboard Belgian economy ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July N - 1 September Economische activiteit : Het ging niet goed met de economische activiteit in het tweede kwartaal. En ook het derde kwartaal wordt nog lastig, zoals blijkt

Nadere informatie

De Belg en zijn spaargedrag (2/2): het budget

De Belg en zijn spaargedrag (2/2): het budget _ Focus on the Belgian economy Economic Research De Belg en zijn spaargedrag (2/2): het budget Oscar Bernal Economic Research, ING België Brussel (32) 2 547 39 95 oscar.bernal@ing.be Julien Manceaux Economic

Nadere informatie

ING Focus Vermogen. Hoe eigendom de ongelijkheden vermindert. Nr. 2013 5 5 september 2013 ECONOMIC RESEARCH

ING Focus Vermogen. Hoe eigendom de ongelijkheden vermindert. Nr. 2013 5 5 september 2013 ECONOMIC RESEARCH ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr. 2013 5 5 september 2013 ING Focus Vermogen Hoe eigendom de ongelijkheden vermindert Bruto financieel vermogen 1100 1000 900 800 700 600 500 400 93 96 99 02 05

Nadere informatie

Wat met de prijsstijgingen op de woningmarkt?

Wat met de prijsstijgingen op de woningmarkt? Economics department Wat met de prijsstijgingen op de woningmarkt? Ivan Van de Cloot Economic Research, ING België Brussel (3) 547 3161 Ivan.Van-de-cloot@ing.be maart 8 Als de prijzen stegen door de babyboomers

Nadere informatie

ING Focus Vermogen. De markten doen de littekens van de crisis niet vervagen. Nr. 2014 2 28 augustus 2014 ECONOMIC RESEARCH

ING Focus Vermogen. De markten doen de littekens van de crisis niet vervagen. Nr. 2014 2 28 augustus 2014 ECONOMIC RESEARCH ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 21 Nr. 214 2 28 augustus 214 ING Focus Vermogen De markten doen de littekens van de crisis niet vervagen Bruto financieel vermogen 12 11 1 9 8 7 6 5 4 93 96 99 2 5 8 11

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

ING Focus Belgian Real Estate

ING Focus Belgian Real Estate ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr. November 2010 ING Focus Belgian Real Estate Wat komt er na het herstel? Belangrijkste gemiddelde prijzen ( 000 eur) 300 250 200 150 100 Bron: ADSEI Appartementen

Nadere informatie

Zet herstel bankensector door?

Zet herstel bankensector door? ING Investment Office Publicatiedatum: 29 mei 2015 Sectorcommentaar financiële waarden Zet herstel bankensector door? Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor de

Nadere informatie

De vastgoedmarkt in 2009: correctie in zicht

De vastgoedmarkt in 2009: correctie in zicht Economic Research De vastgoedmarkt in 2009: correctie in zicht Julien Manceaux Economic Research, ING België Brussel (32) 2 547 33 50 Julien.manceaux@ing.be Philippe Ledent Economic Research, ING België

Nadere informatie

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

ING Focus external trade

ING Focus external trade ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr. 2011-3 31 mei 2011 ING Focus external trade Nog meer van de groeimarkten profiteren Groei van het bbp 2% 1% -1% -2% -3% -4% 9 2010 2011 2012 BE EZ Bron: Thomson

Nadere informatie

Welkom. Datum: 25 april 2014

Welkom. Datum: 25 april 2014 Welkom Datum: 25 april 2014 Even voorstellen Ronald Stoel Directeur Personal Banking Ingrid van Doremalen Financial Planner ING Private Banking 2 Uw geldzaken op orde voor nu en later, dát is Financieel

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

De honden en katten van de Belgen

De honden en katten van de Belgen ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 13 juli 2010 De honden en katten van de Belgen Enkele conclusies Ons land telde in 2008 1.167.000 honden en 1.974.000 katten; In vergelijking

Nadere informatie

Toenemende interesse voor commercieel real estate

Toenemende interesse voor commercieel real estate Sectorvisie Commercieel Real Estate ING Economisch Bureau Toenemende interesse voor commercieel real estate Grootste opleving in bedrijfsruimtemarkt Naar verwachting zullen de beleggingsvolumes in 211

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

ING Focus External trade

ING Focus External trade ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July Nr. -6 28 november ING Focus External trade Marktaandeel van de export: opgelet, gevaar! BE: export (% YoY) 1-1 -3 08 09 10 11 12 13 Bron: Belgostat, ING BE: openheidsgraad

Nadere informatie

ING Focus. Het vermogen van de Belgen: een troef voor de hele economie. Nr 2010-5 September 2010

ING Focus. Het vermogen van de Belgen: een troef voor de hele economie. Nr 2010-5 September 2010 ECONOMIC REARCH ING FOCUS July 2010 Nr 2010-5 September 2010 BBP-groei 2.0% ING Focus Het vermogen van de Belgen: een troef voor de hele economie 0.0% -2.0% -4.0% -6.0% 2009 2010 2011 2012 België Eurozone

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 12 november 2015 Sectorcommentaar Metaal en mijnbouw Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office In dit rapport vindt u onze vooruitzichten

Nadere informatie

ING Focus Belgian Real Estate

ING Focus Belgian Real Estate ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 1 Nr. 11 I Mei 11 ING Focus Belgian Real Estate Bouwgrond: zeldzaam goed in België Belangrijkste gemiddelde prijzen 75,, 5, 15, 75, Appartementen en studios Woonhuizen

Nadere informatie

Januari 2013. Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren?

Januari 2013. Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren? Januari 2013 Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren? Analyse uitgevoerd voor het Observatorium Krediet en Schuldenlast Duvivier

Nadere informatie

ING Inflatie Protectie Note

ING Inflatie Protectie Note Protection Equity Interest Other Deze brochure is opgesteld voor de aanbieding van deze Note en is na sluiting van de inschrijvingsperiode niet meer geactualiseerd. Voor actuele informatie met betrekking

Nadere informatie

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel Page 1 of 6 Gepubliceerd op DeWereldMorgen.be (http://www.dewereldmorgen.be) De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel en aan wat? door Phi-Rana di, 2013-11-12 15:45 Phi-Rana Er wordt vaak gezegd

Nadere informatie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie Bodem bereikt in Nederlandse Economie 8 november 213 Every picture tells a story Keijser Capital Research Nico van Geest RBA Nico.vangeest@keijsercapital.nl (1) Het consumenten vertrouwen, zoals door het

Nadere informatie

De honden en katten van de Belgen

De honden en katten van de Belgen ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 31 juli 2007 De honden en katten van de Belgen Highlights Ons land telde in 2004 1.064.000 honden en 1.954.000 katten; In vergelijking

Nadere informatie

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8 notarisbarometer Vastgoed, vennootschappen, familie www.notaris.be A B C D E n 15 Oktober - december Trimester 4 - Vastgoedactiviteit in België Prijsevolutie Registratierechten Vennootschappen De familie

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Juli - september 2015

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Juli - september 2015 Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Juli - september 2015 n 26 T/3 www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 99,8 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 103,4 105,9 94,1 94,9 102,8 98,9

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

Hypothecair krediet: duurzame groei

Hypothecair krediet: duurzame groei Beroepsvereniging van het Krediet Persbericht Hypothecair krediet: duurzame groei Brussel, 6 mei 2011 In het eerste trimester van 2011 werden 24% meer hypothecaire kredieten verstrekt dan in het eerste

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Disclaimer Bank Insinger de Beaufort

Disclaimer Bank Insinger de Beaufort Disclaimer Bank Insinger de Beaufort 1. Toepasselijkheid Deze voorwaarden ( de Disclaimer") zijn van toepassing op elk bezoek aan en gebruik van de website ("de Website") van Bank Insinger de Beaufort

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

Deze definities dienen ter interpretatie van begrippen in het Informatie Memorandum alsmede de aanvullende stukken.

Deze definities dienen ter interpretatie van begrippen in het Informatie Memorandum alsmede de aanvullende stukken. 9. Begrippenlijst Deze definities dienen ter interpretatie van begrippen in het Informatie Memorandum alsmede de aanvullende stukken. Aanbieder De entiteit die de Obligaties in Old Liquors Invest B.V.

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 Lichte daling werkloosheid Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2015 De werkloosheidgraad gemeten volgens de definities van het Internationaal Arbeidsbureau daalde

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Renovatiekredieten populairder dan ooit

Renovatiekredieten populairder dan ooit Persbericht Beroepsvereniging van het Krediet Renovatiekredieten populairder dan ooit Brussel, 10/9/2009 De Beroepsvereniging van het Krediet (BVK), lid van Febelfin, heeft haar statistieken inzake hypothecair

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Oktober - december 2014 n 20 T/1 5 jaar www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 99,2 99,8 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 102,8 94,1 94,9 98,9

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note High Risk Equity Interest Other ING Dutch Plus Note Minimaal 155%* aflossing bij stijgende of beperkt dalende beurzen Bescherming tot 35% koersdaling t.o.v. de startwaarde Profiteer van een mogelijke stijging

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015

PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 01/2015 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015 Geharmoniseerde consumptieprijsindex

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2014-01-31 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie 2011-2012: Economische terugval in 2012 verschilt per gewest Het Instituut voor de nationale rekeningen

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden 9 december 2013 pagina 1 Inleiding Door de uitbraak van de kredietcrisis in 2008 en de daaropvolgende Europese schuldencrisis is het duidelijk geworden dat

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015

PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015 PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015 Geharmoniseerde consumptieprijsindex - november 2015 De Belgische inflatie volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex stijgt in november naar 1,4%, ten

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

ING Focus External trade

ING Focus External trade ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr. 2012 5 9 oktober 2012 ING Focus External trade De Belgische buitenlandse handel doorheen de crisis Bbp-groei 2,0% 1,5% 1,0% 0,5% 0,0% -0,5% -1,0% 2010 2011 2012

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen Nationale rekeningen Rekeningen van de overheid 2013 Inhoud van de publicatie De rekeningen van de Belgische overheid worden opgesteld volgens de definities van het

Nadere informatie

De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis

De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis De besparingen van Amerikaanse gezinnen bereikten vlak voor de crisis een naoorlogs dieptepunt. Na de crisis moeten huishoudens fors

Nadere informatie

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M)

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M) 1) Geef de omschrijving van trendmatige groei. 2) Wat houdt conjunctuurgolf in? 3) Noem 5 conjunctuurindicatoren. 4) Leg uit waarom bij hoogconjunctuur de bedrijfswinsten zullen stijgen. 5) Leg uit waarom

Nadere informatie

PERSBERICHT. Brussel, 3 september 2012. Belg maakt zich net als andere Europeanen zorgen over pensioen

PERSBERICHT. Brussel, 3 september 2012. Belg maakt zich net als andere Europeanen zorgen over pensioen Brussel, 3 september 2012 Belg maakt zich net als andere Europeanen zorgen over pensioen Uit een onderzoek van ING blijkt dat de Belgen niet alleen staan in Europa 1 met hun bezorgdheid over hun pensioen.

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

Rabo AEX Click Note. Van 24 januari tot 11 februari, 15.00 uur kunt u inschrijven op dit aantrekkelijke beleggingsproduct.

Rabo AEX Click Note. Van 24 januari tot 11 februari, 15.00 uur kunt u inschrijven op dit aantrekkelijke beleggingsproduct. Rabo AEX Click Note Rabo AEX Click Note De AEX-index heeft het afgelopen jaar per saldo weinig beweging laten zien. Voor de belegger die denkt dat de AEX-index de komende jaren een stijgende lijn zal laten

Nadere informatie

Financieel fit Barometer valt iets terug Consument geeft wel meer geld uit aan Kerst

Financieel fit Barometer valt iets terug Consument geeft wel meer geld uit aan Kerst December 2014 Financieel fit Barometer valt iets terug Consument geeft wel meer geld uit aan Kerst De is in de tweede helft van 2014 iets teruggevallen. Inmiddels staat de meter nu op 88 punten. Na anderhalf

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Valutaopties 4 Twee valutaoptiecontracten 4 Waarom valutaopties

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010 11 Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in John Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 3-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

Waar liggen nu beleggingskansen

Waar liggen nu beleggingskansen Waar liggen nu beleggingskansen En wat zijn de risico s? Bob Homan Valentijn van Nieuwenhuijzen Bob Homan Hoofd ING Investment Office Valentijn van Nieuwenhuijzen Hoofd Multi-Asset NN Investment Partners

Nadere informatie

INSCHRIJVINGEN OP OPENBAAR AANBOD DAT LOOPT TOT 8 DECEMBER 2015 OVERTREFFEN REEDS HET MAXIMUM AANBOD VAN EUR 87,8 MILJOEN

INSCHRIJVINGEN OP OPENBAAR AANBOD DAT LOOPT TOT 8 DECEMBER 2015 OVERTREFFEN REEDS HET MAXIMUM AANBOD VAN EUR 87,8 MILJOEN INSCHRIJVINGEN OP OPENBAAR AANBOD DAT LOOPT TOT 8 DECEMBER 2015 OVERTREFFEN REEDS HET MAXIMUM AANBOD VAN EUR 87,8 MILJOEN Antwerpen, België 1 December 2015 Xior Student Housing NV (de Vennootschap of Xior

Nadere informatie

FORTIS INVESTMENTS ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE BELEGGINGSDIENSTEN

FORTIS INVESTMENTS ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE BELEGGINGSDIENSTEN Versie oktober 2007 FORTIS INVESTMENTS ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE BELEGGINGSDIENSTEN Fortis Investment Management Netherlands N.V. is statutair gevestigd te Utrecht en kantoorhoudend te 1101 BH Amsterdam

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Grafische voorstelling 4 2. Bull strategieën 5

Nadere informatie

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid?

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? vbo-analyse Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? September 2014 I Raf Van Bulck 39,2% II Aandeel van de netto toegevoegde waarde gegenereerd door bedrijven dat naar

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Verantwoordelijke uitgever: Erik Van Tricht, Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, Bergstraat, 30-34 - 1000 Brussel Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen VASTGOEDACTIVITEIT

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014

PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014 Geharmoniseerde consumptieprijsindex

Nadere informatie

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013)

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1 Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder in 1983 en 2013 De Belgische bevolking van

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Basisstrategieën 2 2. Voorbeelden van toepassingen 2 3. Grafische

Nadere informatie

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Inhoud SAMENVATTING... 6 1 INLEIDING... 8 2 AANTAL KEREN OP VAKANTIE...

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016

PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 01/2015 05/2015 09/2015 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016 Geharmoniseerde

Nadere informatie

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u?

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? Onafhankelijke informatie voor consumenten Wat is renterisico? Als u geld nodig heeft, kunt u een lening afsluiten. U moet het geleende geld wel terugbetalen.

Nadere informatie

ING Olie Clicker. Profiteer van de mogelijke stijging van de olieprijs. Ieder halfjaar uw rendement vastclicken

ING Olie Clicker. Profiteer van de mogelijke stijging van de olieprijs. Ieder halfjaar uw rendement vastclicken Protection Equity Interest Other Deze brochure is opgesteld voor de aanbieding van deze Note en is na sluiting van de inschrijvingsperiode niet meer geactualiseerd. Voor actuele informatie met betrekking

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

UITOEFENING VAN DE OVERTOEWIJZINGSOPTIE EN VERSTRIJKEN VAN DE STABILISATIEPERIODE IN VERBAND MET DE EERSTE OPENBARE AANBIEDING

UITOEFENING VAN DE OVERTOEWIJZINGSOPTIE EN VERSTRIJKEN VAN DE STABILISATIEPERIODE IN VERBAND MET DE EERSTE OPENBARE AANBIEDING Gereglementeerde informatie UITOEFENING VAN DE OVERTOEWIJZINGSOPTIE EN VERSTRIJKEN VAN DE STABILISATIEPERIODE IN VERBAND MET DE EERSTE OPENBARE AANBIEDING Luik, België, 30 juli 2015-17.45 CEST Mithra Pharmaceuticals

Nadere informatie

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015 Technische Analyse Het stappenplan Agenda Geschiedenis technische analyse Wat is technische analyse? Het stappenplan Gemiddelden

Nadere informatie

Consumptieve bestedingen van de particulieren 2.0 2.6 1.4 Consumptieve bestedingen van de overheid 0.0 2.1 2.6 Bruto vaste kapitaalvorming 4.2 5.9 4.

Consumptieve bestedingen van de particulieren 2.0 2.6 1.4 Consumptieve bestedingen van de overheid 0.0 2.1 2.6 Bruto vaste kapitaalvorming 4.2 5.9 4. Kerncijfers voor de Belgische economie Wijzigingspercentages in volume - tenzij anders vermeld Consumptieve bestedingen van de particulieren 2.0 2.6 1.4 Consumptieve bestedingen van de overheid 0.0 2.1

Nadere informatie

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 02 Krimp mondiale economie in 2009 Aziatische landen als eerste uit het dal Economie eurozone krimpt nog sterker dan wereldeconomie Krimp in 2009

Nadere informatie

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001 Bijlage bij het persbericht dd. 08/06/15: 1 Vrouwen krijgen hun kinderen in toenemende mate na hun dertigste verjaardag 1. Het geboortecijfer volgens Kind en Gezin 67 875 geboorten in 2014, daling van

Nadere informatie

ING Private/Business Banking

ING Private/Business Banking ING Private/Business Banking Workshop Duurzaam Beleggen Congres Grip op je Vermogen 5/6 oktober 2012, Den Haag Jan van Hoven, consultant Susanne van de Wateringen, senior analist 1 Welkom op planeet Aarde

Nadere informatie

De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016

De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016 Instituut voor de nationale rekeningen PERSCOMMUNIQUÉ 28-4-2016 Links: Publicatie NBB.Stat Algemene informatie De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016 Over het hele jaar 2015

Nadere informatie

Kenmerken van diverse basisvormen van hypothecaire leningen

Kenmerken van diverse basisvormen van hypothecaire leningen Hypotheekvormen Kenmerken van diverse basisvormen van hypothecaire leningen Onderstaand geven wij u een korte beschrijving van de verschillende hypotheekvormen. Het betreft slechts een opsomming van de

Nadere informatie