ING Focus Vermogen. Hoe eigendom de ongelijkheden vermindert. Nr september 2013 ECONOMIC RESEARCH

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ING Focus Vermogen. Hoe eigendom de ongelijkheden vermindert. Nr. 2013 5 5 september 2013 ECONOMIC RESEARCH"

Transcriptie

1 ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr september 2013 ING Focus Vermogen Hoe eigendom de ongelijkheden vermindert Bruto financieel vermogen (Bn EUR) Bron: NBB BeleggersBarometer Baro. ING Bron: ING Het financiële vermogen van de Belgische gezinnen komt in het 1ste kwartaal boven miljard euro uit, dat is 10% hoger dan voor de crisis. De deposito's zijn daarin even groot als het pensioensparen (pensioenfondsen en levensverzekeringen) en als de risicovolle effecten (elk 25%), terwijl die laatste voor de crisis slechts goed waren voor ruim een derde. Zo kregen de beveks vanaf midden 2007 af te rekenen met desinvesteringen, onder andere ten voordele van de depositoboekjes, die op hun beurt met 77 miljard euro aangroeiden. Sinds midden 2012 lijken de beveks weer in de gratie te komen, terwijl de obligaties minder in trek geraken. Nu zijn de waarderingseffecten van de risicovolle wel erg hoog geweest, vooral begin Die waarderingseffecten zorgden duidelijk voor een terugkerende risicoappetijt, die op verschillende niveaus merkbaar is. De schuldenlast van de gezinnen is maar zeer lichtjes toegenomen in 2012, een van de zwakste jaren van dit decennium. De deposito's zijn momenteel uitzonderlijk hoog (257,3 miljard euro) en vormen sinds het midden van de jaren negentig het grootste aandeel van de portefeuille (25%). Dat valt niet te verklaren door de reële rente (die vandaag negatief is, terwijl ze toen zeer hoog was), maar door de risicoaversie die de voorbije jaren een hoogtepunt bereikte. De terugkerende risicoappetijt zal dus waarschijnlijk het aandeel van de deposito's in de totale op korte termijn doen stokken en het op middellange termijn verlagen. Vermoedelijk stond het aandeel van de deposito's in het vermogen dus onlangs op zijn hoogst. In termen van bbp zit het financiële vermogen nog altijd onder het peil van het jaar 2000 en ook nog altijd onder zijn langetermijngemiddelde. Dat ongewone gegeven valt vooral te verklaren door een overdracht van het financiële naar het onroerende vermogen. Als we beide vermogens samenvoegen, komen we immers wel aan een toename van het totale vermogen (financieel en onroerend vermogen samen), namelijk van 400% naar 500% van het bbp vanaf het einde van de jaren negentig tot nu. Dat is het natuurlijke verloop van het vermogen in een ontwikkelde economie (waarvan het kapitaal minder snel groeit dan in een opkomende economie). Daaruit blijkt dat 60% van het vermogen vandaag in vastgoed is belegd (tegenover 40% 20 jaar geleden). Dat houdt een risico in wanneer de vastgoedmarkt een zwakke groei laat optekenen, maar is ook positief: het vermindert de ongelijkheden in België De betere verdeling van het onroerende vermogen (doordat er meer dan zeven op tien Belgen eigenaar zijn), compenseert immers de minder goede spreiding van het financiële vermogen. Uit een recente studie van de ECB blijkt dat België een van de Europese landen is waar het totale vermogen van de gezinnen het gelijkmatigst is verdeeld. Economic Research Julien Manceaux Senior Economist Brussel Een gemiddeld Belgisch gezin beschikte in 2012 over een gemiddeld totaal vermogen (onroerend en financieel vermogen samen) van euro, waarvan euro aan financieel vermogen. Economic Research DISCLAIMER OP DE LAATSTE PAGINA 1

2 Het financiële vermogen van de Belgen komt boven miljard euro dat is 10% hoger dan voor de crisis In het eerste kwartaal 2013 klom het financiële vermogen van de Belgische gezinnen naar een historisch hoogtepunt van miljard euro (tegenover 966,3 miljard euro het jaar ervoor, dat is +6%). Met aan passiefzijde 214,6 miljard euro kredieten beschikken de Belgen over een financieel nettovermogen van 830,4 euro, wat 10,4% meer is dan voor de crisis. De vorige piek dateert van juni 2007 en werd pas ingehaald eind 2012, dus vijf jaar later. Op de zesde verjaardag van de financiële crisis lijken de zaken weer beter te gaan en kunnen de Belgen dankzij hun grote spaarinspanningen hun totale tegoeden opnieuw opbouwen. De ING Focus Vermogen van augustus 2012 had nochtans aangetoond dat de structuur van dit financiële vermogen door de crisis was veranderd en dat de risicoloze almaar meer in trek waren. In dit nummer analyseren we meer bepaald de bewegingen in het vermogen tijdens het eerste kwartaal van het jaar (1) en de grote tendensen op middellange termijn (2). Ten slotte maken we de balans op van de parallelle ontwikkelingen in het onroerende vermogen in de voorbije jaren (3). 1. Stand van zaken in het eerste kwartaal 2013 De deposito's zijn daarin even belangrijk als de risicovolle effecten (elk 25%)... Het financiële nettovermogen deed er haast vijf jaar over om opnieuw op zijn peil van midden 2007 te geraken (ongeveer 752 miljard euro). Vandaag is het 78 miljard hoger (830,4 miljard, dus +10,5%), toch een teken dat het wat beter gaat, ook al moeten we dat optimisme relativeren afgaand op de cijfers van het vermogen per gezin (zie punt 2). In het eerste kwartaal 2013 bestaan de miljard euro van de gezinnen uit 32% risicoloze en 25% levensverzekeringen en deelbewijzen van pensioenfondsen, die als minder risicovol worden beschouwd. 25% van de portefeuille is samengesteld uit risicovolle in de vorm van effecten. Ondernemers met eigen aandelen in hun onderneming (niet-genoteerde aandelen) zijn op zich al goed voor 17% van de totale. Gr 1 Samenstelling van het vermogen in Q Gr 2 In 2012 doken er grote waarderingseffecten op Pensioen- en levensverzeke ring 25% Andere 1% Biljetten en girale deposito's 7% Q1 Termijn deposito's 25% Nietbeursgenoteer de aandelen en overige deelnemingen 17% Beveks 11% Beursgenoteer de aandelen 5% Obligaties 9% Effectieve stromen (milj. euros) Q1* Waarderingseffecten (milj. euros) Bron: NBB... terwijl voor de crisis de risicovollere een ietwat grotere plaats innamen * 1e kwartaal op jaarbasis Bron: NBB We merken op 1 dat deze structuur in vergelijking met midden 2007 is veranderd en minder risicovol is geworden: het aandeel van de deposito's bedroeg toen 23%, terwijl dat van de levensverzekeringen en andere pensioenfondsen op amper 20% uitkwam. De risicovolle (beursgenoteerde aandelen, obligaties en beveks) maakten voor de crisis 33,7% van het vermogen uit, tegenover 25,5% vandaag. Bijgevoegde tabel (pagina 7) toont het verloop van de verschillende segmenten van het vermogen in 2012, in het eerste kwartaal 2013 en tussen het eerste kwartaal 2013 en midden Zo zien we dat de Belgen sinds midden miljard euro hebben gespaard, maar dat de 1 Zie ING Focus Vermogen van augustus 2012 voor meer details 2

3 marktbewegingen 2 deze inbreng tot 137,5 miljard euro hebben teruggebracht. De schulden van de gezinnen zijn met 59,5 miljard euro toegenomen, zodat de netto toch met 78 miljard euro zijn gestegen. Sinds midden 2007 waren er desinvesteringen in beveks ten voordele van de depositoboekjes die met 77 miljard euro aangroeiden De beveks lijken weer in de gratie te komen sinds midden terwijl de obligaties minder in trek waren Nu zijn de waarderingseffecten op risicovolle wel erg hoog geweest De schuldenlast van de gezinnen is maar zeer lichtjes toegenomen in 2012, een van de zwakste jaren van dit decennium De toenemende risicoaversie kwam tot uiting in een desinvestering van de effecten, en vooral van de beveks, ten voordele van de depositoboekjes. Als we geen rekening houden met de markteffecten zien we dat de Belgen 158 miljard euro hebben gespaard en voor 28 miljard euro aan beveks hebben verkocht. Van dat bedrag (186 miljard dus) vloeide 34% naar de levensverzekeringen en pensioenfondsen en 40% naar de depositoboekjes, wat wijst op een grote risicoaversie tijdens de crisis. Toch werd er 17% belegd in aandelen en obligaties, wat rechtstreeks bijdraagt tot de financiering van de economie, terwijl de deposito's door de financiële bemiddelaars worden aangewend voor kredieten. Dankzij die spaarkracht kon België (staat, gezinnen en ondernemingen) ontsnappen aan de kredietopdroging zoals die nog altijd heerst in verschillende Europese landen. In het eerste kwartaal 2013 spaarden de gezinnen 5,5 miljard euro en verkochten ze 3,7 miljard euro aan obligaties. Ze zetten 5,1 miljard euro op hun depositoboekjes, dus 55% van de som, wat nog altijd wijst op een uitgesproken voorkeur voor de deposito's, ondanks de lage rente. De beursgenoteerde aandelen en levensverzekeringen of pensioenfondsen waren niet echt in trek (aankopen voor respectievelijk 262 miljoen euro en 74 3 miljoen euro, dus 3,6% van het totaal). Sinds enkele kwartalen lijken de beveks echter opnieuw in de gratie te komen. De totale desinvestering voor 2012 bedraagt immers slechts 518 miljoen euro (zie nog altijd bijlage 1) en alleen al in het eerste kwartaal 2013 genoten ze een inbreng van spaargeld van 2,7 miljard euro, dat is zowat 30% van de beleggingen in het eerste kwartaal. Het saldo is een toename van hun participaties in niet-beursgenoteerde bedrijven (de waarde van niet-genoteerde Belgische bedrijven is gestegen). In het begin van het jaar lijkt de risicohonger dus opnieuw op te duiken, en niet zonder reden. Want daarnaast konden de Belgische spaarders in het eerste kwartaal van zeer positieve waarderingseffecten profiteren, een van de hoogste niveaus van de laatste jaren, onder meer op de aandelen (+3,9 miljoen euro) en de beveks (+2,9 miljard euro), maar ook op de levensverzekeringen/pensioenfondsen (+1 miljard euro). Bovendien loopt het waarderingseffect op niet-genoteerde ondernemingen op tot 5 miljard euro. Dus zelfs al lag het spaargeld in het eerste kwartaal in lijn met het historische gemiddelde (namelijk 5 miljard euro per kwartaal), toch werd het aangedreven door zeer positieve marktbewegingen (waarderingseffect). Ten slotte zien we in grafiek 3 dat de schuldenlast van de gezinnen in 2013 maar lichtjes is gestegen (samen met 2009 en 2004 een van de zwakste jaren van het voorbije decennium, met een nieuwe schuldenlast van 9 miljard euro). De tendens zette zich voort in het eerste kwartaal 2013, toen de nieuwe schulden amper 1,6 miljard euro bedroegen, tegen de achtergrond van een vastgoedmarkt die aan snelheid verliest. De totale schuldengraad van de Belgische gezinnen klom dan weer tot 214,6 miljard euro, dus bijna 46% van het bbp, een recordcijfer dat sinds 2009 hoger is dan het Europese gemiddelde (40% in zie ING Focus Real Estate 2013-I voor meer details). En ook al is die overschrijding op zich geen ramp, toch blijft het verontrustend voor België, dat een van de Europese landen is met de grootste staatsschuld (waarvoor de huishoudens eigenlijk garant staan). 2. Tendens op middellange termijn: zitten de deposito's aan hun plafond? 25% van het vermogen van de Belgen zit in deposito's... Van de miljard euro aan financiële waarover de Belgen beschikken, blijkt een kwart op depositoboekjes te staan, aangezien zij tijdens de crisis teruggrepen naar minder risicovolle (sinds midden 2007 zijn de depositoboekjes met 77 miljard euro 2-5 miljard euro van de waarde van de levensverzekeringen en pensioenfondsen en -43 miljard euro van de waarde van de aandelenportefeuille en beveks die niet werden opgevangen door de waardestijging van de portefeuilles met obligaties en niet-genoteerde aandelen 3 In plaats van 2,1 miljard euro in het eerste kwartaal 2012 bijvoorbeeld (!) 3

4 ... dat was in 20 jaar niet meer gebeurd maar dat zou wel eens kunnen veranderen aangegroeid). Niet alleen is dat bedrag uitzonderlijk hoog (257,3 miljard euro in het eerste kwartaal 2013), ook het aandeel in het vermogen dat het vertegenwoordigt (25% van de portefeuille) is sinds 2008 zeer groot, of toch in vergelijking met vroeger. Door de snelle rentedaling dankzij een lagere inflatie in de jaren negentig en daarna door de grotere risicoappetijt als gevolg van de internetzeepbel aan het einde van de jaren negentig, was dit aandeel immers teruggevallen tot 17% van de (zie grafiek 4). Sinds het begin van de crisis in is het aandeel van de deposito's alleen maar gestegen en het keerde al in de eerste maanden van de huidige crisis (zes jaar geleden dus) naar 25% terug. Die evolutie is meer te wijten aan de risicoafkeer dan aan de rentebewegingen: want ook al vielen de grote deposito's in het begin van de jaren negentig te verklaren door de zeer hoge reële rente, vandaag gaat dat niet meer op. In tegendeel zelfs, alles wijst erop dat als de risicoaversie normaliseert, het aandeel van de deposito's in de portefeuille van de gezinnen waarschijnlijk ook zal afnemen en eerder rond 20% in plaats van 25% zal schommelen. Gr 3 Passiva van de gezinnen: nieuwe schulden Gr 4 De voorkeur voor de deposito's staat weer op het peil van de jaren negentig % 25% 24% 23% 22% 21% 20% 19% 18% 17% 16% Nieuwe kredieten op lange termijn (milj. euros) Aandeel van de deposito s (% van de totale ) Rente* NB: 80% van de kredieten aan de gezinnen zijn hypothecaire kredieten Bron: NBB... want de risicoaversie is zich aan het normaliseren onder andere dankzij de recente rendementsverbetering * reële rente (Belgische interbancaire rente op 3 maanden): rechterschaal zonder girale deposito s Bron: NBB De normalisatie van de risicoaversie zou wel eens kunnen beginnen. De BeleggersBarometer van ING 4 is immers onlangs verbeterd en wijst op een steviger vertrouwen voor de komende maanden. De component over de risicovollere geeft onder meer aan dat de kapitaalstromen naar aandelen in het tweede en derde kwartaal kunnen opveren (zie grafiek 5). Het mooie beursrendement in de eerste zes maanden van 2013 zit daar zeker voor iets tussen (zie de waarderingseffecten in het eerste kwartaal). Als deze tendens aanhoudt en nieuwe stromen spaargeld naar de aandelen en beveks vloeien, dan zal dat ongetwijfeld ten koste van de deposito's zijn. Het aandeel van de deposito's in het vermogen kan dus wel eens aan zijn plafond zitten maar zal slechts geleidelijk weer afnemen aangezien de deposito's minder snel stijgen dan het vermogen in zijn geheel Maar het vertrouwen is nu nog te broos om op korte termijn een forse daling van het aandeel van de deposito's in het vermogen te verwachten: het zwakke vertrouwen maakt dat aandeel volatiel. Want zelfs al was in 2010 en 2011 het vertrouwen op de markten teruggekeerd, toch is het aandeel van de deposito's in het totaal nauwelijks gedaald, en met reden: 40% van het nieuwe spaargeld ging naar de deposito's (zoals in het eerste kwartaal 2013 zie hierboven), terwijl dat voor de crisis minder dan 20% was. Het vertrouwen maakte een snelle ommezwaai bij het vooruitzicht van een tweede recessie. Vandaag rekenen we op een duurzame terugkeer van het vertrouwen waardoor het aandeel van de deposito's in het totale vermogen op middellange termijn uiteindelijk zal verkleinen. Dat is ongetwijfeld een goede zaak, want het wijst erop dat de beleggers opnieuw zin krijgen om projecten te financieren. Het risicovolle aandeel van het vermogen is immers een directere financieringsbron voor de economie dan de deposito s (die door de banken worden ingezet). 4 Wordt sinds 2004 elke maand verricht bij honderden Belgische beleggers (400 in juli 2013), in partnership met de Universiteit Gent (zie grafiekje op pagina 1). 4

5 Dat betekent uiteraard niet dat de bedragen die nu op de deposito's staan, zullen dalen. Zolang het vermogen stijgt, zullen de deposito's ook toenemen, maar waarschijnlijk in een trager tempo. Het is dus nog niet gedaan met de records voor de spaarboekjes. Gr 5 De terugkeer naar risicovolle is goed ingezet 0% -5% -10% -15% -20% -25% -30% -35% -40% ING - Beleggersbarometer: netto preferentie voor risicovolle Geldstromen naar aandelen (milj. euros per kwartaal - Rechterschaal) Gr 6 Evolutie van het financiële vermogen , % 800, % 750, % 700, % 650, % 600, % 550, % 500, % 450, % 400, % 350, % Netto financieele vermogen (Mio euros) idem (% BBP - rechterschaal) Bron: NBB, ING-berekeningen In termen van bbp zit het financiële vermogen nog altijd onder het peil van het jaar en ook onder zijn langetermijngemiddelde Dat valt onder meer te verklaren door de overdracht van het financiële naar het onroerende vermogen Als we beide samenvoegen, dan is het vermogen tussen het einde van de jaren negentig en vandaag wel gestegen, namelijk van 400% naar 500% van het bbp. 3. Invloed van het onroerende vermogen Bron: NBB (NB: 225% van het bbp = langetermijngemiddelde) Ook al is het financiële nettovermogen in termen van bbp vandaag erg hoog, toch heeft het eigenlijk nooit meer de piek gekend van voor de uiteenspatting van de technologiezeepbel in het begin van de jaren Dat komt onder meer omdat een deel van het financiële vermogen geleidelijk werd overgeheveld naar de onroerende van de gezinnen. In een recente studie van de NBB 5 werd de balans opgemaakt van de onroerende in de verschillende economische sectoren, inclusief de gezinnen. Ook de evolutie ervan werd bestudeerd. Terwijl het financiële vermogen van de Belgen 280% van het bbp uitmaakte in 2000 (zie grafiek 6) werd een eerste dieptepunt vastgesteld na de crisis van , namelijk 214% van het bbp. Bij de laatste piek in 2007 maakte het vermogen nog altijd maar 225% van het bbp uit. Nadat het eind 2008 op 190% stond (het laagste peil in de voorbije twintig jaar!), bleef het nettovermogen tijdens de crisis hangen rond 200% van het bbp. Pas in 2012 (voor het eerst in de afgelopen zes jaar) is het sneller gegroeid dan de economie, en het jaar werd afgesloten op 215% van het bbp (en zelfs op 219% in het eerste kwartaal 2013). We zitten dus weer op het peil van na de crisis , maar zijn nog lang niet aan de piek van In een steeds kapitaalintensievere economie is het eigenlijk normaal dat het vermogen in termen van bbp mettertijd lichtjes toeneemt. Maar in een ontwikkelde economie zoals België is deze toename waarschijnlijk zeer beperkt. Liever dan de piek van 2000 te gebruiken, is het langetermijngemiddelde (225% in dit geval) zeker een betere referentie. Volgens deze maatstaf zal het financiële vermogen binnenkort weer zijn normale omvang hebben. Een andere reden waarom het financiële vermogen in termen van bbp waarschijnlijk niet op het peil van 2000 zal uitkomen, is dat een deel van dit financiële vermogen werd omgezet in onroerend vermogen. Die omzetting, die in 2003 werd ingezet door de wijziging van de wet op de schenkingen, vervolledigt het beeld van het totale vermogen van de Belgische particulieren (zie grafiek 7). Die overdracht droeg immers bij tot de daling van het geleende deel bij de aankoop van een onroerend goed (zo steeg de persoonlijke inbreng gemiddeld van 20% naar 40% tussen 2000 en 2012). De gezinnen investeren dus in bakstenen. In totaal is het vermogen (het financiële en onroerende vermogen samen) dus verder gestegen en ging het van 400% naar 500% van het bbp tussen 1997 en We merken ook op dat 5 Zie Economisch Tijdschrift van juni 2013 (www.nbb.be\publicaties) 5

6 Daaruit blijkt dat 60% van het vermogen uit vastgoed bestaat Maar de waarde van het onroerende deel van het vermogen zal waarschijnlijk minder snel groeien vastgoed belangrijker is geworden in het totale vermogen: in 1997 maakte het er 40% van uit, tegenover 60% in Dit toenemende belang doet vragen rijzen over de diversifiëring van de portefeuille van de Belgische gezinnen, waarvan het vermogen de facto wordt gekenmerkt door een dominatie in vastgoed (en dus kwetsbaar is voor de huidige vertraging van de sector), zeker ook omdat 75% van de gezinnen wel minstens één onroerend actief heeft (eigenaar is), terwijl het financiële vermogen daarentegen minder goed is gespreid. Deze kwetsbaarheid voor vastgoed is nog zorgwekkender omdat de waarde van die grotendeels afhangt van de wil om spaargeld over te brengen van het financiële naar het onroerende vermogen. In verschillende nummers van ING Focus Real Estate is immers gebleken dat die overdracht van spaargeld een van de hoofdoorzaken is voor de toenemende kloof tussen de vastgoedprijzen en de inkomsten zoals vastgesteld tussen 2000 en En die groeimotor dreigt om verschillende redenen stil te vallen (de vergrijzing en het feit dat de persoonlijke inbreng geconcentreerd is bij een klein deel van de kopers die het grootste deel van hun vastgoedaankopen al contant betalen), zoals de geleidelijk terugkerende risicoappetijt, waardoor er waarschijnlijk meer kapitaal naar de financiële zal vloeien dan in 2011 en Zelfs al blijft het onroerende vermogen profiteren van de inbreng van spaargeld, toch zal de groei ervan waarschijnlijk vertragen in de toekomst. Gr 7... werd beïnvloed door overdrachten naar het onroerende vermogen Gr 8 Het onroerende vermogen is in België gelijkmatig verdeeld 500% 450% 400% 350% 160% 300% 300% 250% 200% 150% 100% 50% 0% Vastgoed van de gezinnen (% van BBP) Netto financieel vermogen van de gezinnen (% van BBP) SK NL SLO GR ES BE FI IT MT LU EZ FR PT CY DE AT Deel van het totale vermogen in de handen van de rijkste 20% Bron: NBB Ondanks alles zijn de ongelijkheden in België vrij klein dankzij de omvang van het onroerende vermogen Bron: ECB, ING-berekeningen Als we de financiële en onroerende vermogens samenbrengen ten slotte zijn de Belgen vandaag rijker dan ooit in het recente verleden: elk gezin had gemiddeld euro in 2012, tegenover euro in 2007 en euro in 1997, waarvan respectievelijk , en euro aan financieel vermogen. Uit enquêtes van de ECB 6 (gevoerd in alle landen van de eurozone in 2010) blijkt bovendien dat het vermogen in België dankzij zijn sterke eigendomsgraad een van de best gespreide (meest gelijkmatig verdeelde grafiek 8) is. Want niet alleen zijn de Belgen de rijkste Europeanen: hun financiële nettovermogen (828 miljard euro) bedraagt tweemaal het bbp, tegenover 170% in Italië en in Nederland, 130% in Frankrijk en 120% in Duitsland. Maar bovendien is België een van de weinige Europese landen waar 20% van de rijkste gezinnen over niet meer dan 60% van het vermogen (financiële en onroerende vermogen samen) beschikken. De voorliefde van de Belg voor bakstenen compenseert dus de ongelijkheden in de verdeling van het financiële vermogen. 6 6

7 Bijlage 1 7. Evolutie van het vermogen in 2012, in Q en sinds de piek vóór de crisis (juni 2007): waarderingseffecten en reële investeringsstromen (miljoen euro) Evolutie 2012 Biljetten en deposito's Obligaties Beursgen oteerde aandelen Beveks Andere aandeelen (7) Pensioen- en levensverzek ering Lasten netto Vermogen niveau waarvan: effectieve stromen waarvan: waarderingseffecten Evolutie 2013 Q1 (vs 2012Q4) Biljetten en deposito's Obligaties Beursgen oteerde aandelen Beveks Andere aandeelen (7) Pensioen- en levensverzek ering Lasten netto Vermogen niveau waarvan: effectieve stromen waarvan: waarderingseffecten Evolutie 2013 Q1 (vs 2007Q2) Biljetten en deposito's Obligaties Beursgen oteerde aandelen Beveks Andere aandeelen (7) Pensioen- en levensverzek ering Lasten netto Vermogen niveau waarvan: effectieve stromen waarvan: waarderingseffecten De andere participaties zijn alle andere vormen van participaties van de gezinnen in nietbeursgenoteerde ondernemingen (kapitalen van bvba's of evba's, partnerships...) 7

8 Disclaimer De informatie in dit rapport geeft de persoonlijke mening weer van de analist(en) over de onderliggende securities en/of over de uitgevende instanties en geen enkel deel van de beloning van de analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. Deze publicatie is gemaakt namens de ING in dit verband zijnde ING Groep N.V., gevestigd in Nederland, en enkele van haar dochtermaatschappijen en/of branches, en enkel en alleen bedoeld ter informatie van haar cliënten. ING is onderdeel van ING Group (in dit verband zijnde ING Groep N.V. en haar dochters en gelieerde ondernemingen). Deze publicatie geeft geen investment advies noch is het een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enige financieel instrument. Hoewel redelijke zorg is besteed om er zeker van te zijn dat de informatie opgenomen in dit rapport is niet onjuist of misleidend ten tijde van de publicatie, geeft ING geen garantie dat de informatie accuraat of compleet is. De informatie in dit rapport kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING Group en al haar bestuurders, werknemers, en aan haar gerelateerde cliënten mogen, voor zover toegestaan bij wet, lange of korte posities houden of anderszins belang hebben bij enige transactie of investment (derivaten hieronder begrepen) waarnaar wordt verwezen in deze publicatie. Bovendien mag ING Group diensten op het gebied van bank, verzekering en asset management aanbieden en leveren aan, of zulke diensten afnemen van, elke vennootschap waarnaar wordt verwezen in deze publicatie. Noch ING noch enige van haar directeuren of werknemers accepteren enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. Enige investering waarnaar wordt verwezen kan significant risico inhouden, zijn niet noodzakelijkerwijze mogelijk in alle jurisdicties, zijn wellicht illiquide en zijn wellicht niet geschikt voor elke investeerder. De waarde van, of inkomsten uit, enige investering waarnaar wordt verwezen kunnen fluctueren en/of kunnen zijn ontstaan door veranderingen in de wisselkoers. Resultaten behaald in het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Investeerders dienen hun eigen investeringsbeslissingen te nemen zonder te vertrouwen op deze publicatie. Alleen investeerders met voldoende kennis en ervaring op financieel gebied om de verdiensten en risico s te kunnen beoordelen kunnen overwegen om te investeren in enige uitgevende instantie of markt zoals hierin beschreven. Andere personen dienen geen enkele actie te nemen op basis van deze publicatie. Deze publicatie is in het Verenigd Koninkrijk alleen uitgegeven aan personen beschreven in artikelen 19, 47 en 49 van de Financial Services and Markets Act 2000 (Financial Promotion) Order 2005 en is niet bestemd om te worden verspreid, direct of indirect, naar enige ander klasse van mensen (hieronder private investors begrepen). De publicatie is in Italië alleen uitgegeven aan personen beschreven in artikel 31 van Consob Regulation No /98. Deze publicatie is in de Verenigde Staten van Amerika alleen uitgegeven aan Qualified Institutional Buyers (QIB s) en grote bedrijven. Cliënten dienen contact op te nemen en hun transacties uit te voeren via analisten van een ING entiteit in hun eigen jurisdictie tenzij toepasselijk recht anders toestaat. ING Bank N.V., haar branches en/of haar dochterondernemingen zijn allen geregistreerd en staan onder toezicht bij de betrokken nationale toezichthouders. ING Bank N.V. heeft een vergunning van De Nederlandsche Bank (DNB) en staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan de Amstelveenseweg 500, 1081 KL Amsterdam, Nederland en is onder nummer ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. ING Financial Markets LLC, lid van NYSE, NASD en SIPC en onderdeel van ING, heeft onder de toepasselijke voorwaarden de verantwoordelijkheid geaccepteerd voor de distributie van dit rapport in de Verenigde Staten. Voor de publicaties in België is de verantwoordelijke uitgever Peter Vanden Houte, Marnixlaan 24, 1000 Brussel. 8

ING Focus Vermogen. De markten doen de littekens van de crisis niet vervagen. Nr. 2014 2 28 augustus 2014 ECONOMIC RESEARCH

ING Focus Vermogen. De markten doen de littekens van de crisis niet vervagen. Nr. 2014 2 28 augustus 2014 ECONOMIC RESEARCH ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 21 Nr. 214 2 28 augustus 214 ING Focus Vermogen De markten doen de littekens van de crisis niet vervagen Bruto financieel vermogen 12 11 1 9 8 7 6 5 4 93 96 99 2 5 8 11

Nadere informatie

ING Focus. Hersteld vermogen dankzij het sparen. Nr 2010-4 Augustus 2010

ING Focus. Hersteld vermogen dankzij het sparen. Nr 2010-4 Augustus 2010 ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr 2010-4 Augustus 2010 BBP-groei ING Focus Hersteld vermogen dankzij het sparen 2.0% 0.0% -2.0% -4.0% -6.0% 2009 2010 2011 2012 ING Focus bekijkt deze maand de evolutie

Nadere informatie

De Belgen en sparen (1/2)

De Belgen en sparen (1/2) _ Focus on the Belgian economy Economic Research De Belgen en sparen (1/2) Philippe Ledent Economic Research, ING België Brussel (32) 2 547 31 61 Philippe.ledent@ing.be November 2009 De Belgische burger

Nadere informatie

ING Dashboard Belgian economy

ING Dashboard Belgian economy ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July N - 1 September Economische activiteit : Het ging niet goed met de economische activiteit in het tweede kwartaal. En ook het derde kwartaal wordt nog lastig, zoals blijkt

Nadere informatie

ING Focus Belgian Real Estate

ING Focus Belgian Real Estate ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr. November 2010 ING Focus Belgian Real Estate Wat komt er na het herstel? Belangrijkste gemiddelde prijzen ( 000 eur) 300 250 200 150 100 Bron: ADSEI Appartementen

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Zet herstel bankensector door?

Zet herstel bankensector door? ING Investment Office Publicatiedatum: 29 mei 2015 Sectorcommentaar financiële waarden Zet herstel bankensector door? Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor de

Nadere informatie

ING Focus Belgian Real Estate

ING Focus Belgian Real Estate ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 1 Nr. 11 I Mei 11 ING Focus Belgian Real Estate Bouwgrond: zeldzaam goed in België Belangrijkste gemiddelde prijzen 75,, 5, 15, 75, Appartementen en studios Woonhuizen

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/09/015 Het NN First Class Return Fund verloor in het derde kwartaal 9,6% Het kwartaal werd gekenmerkt door winstnemingen na een positieve

Nadere informatie

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

ING Focus external trade

ING Focus external trade ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr. 2011-3 31 mei 2011 ING Focus external trade Nog meer van de groeimarkten profiteren Groei van het bbp 2% 1% -1% -2% -3% -4% 9 2010 2011 2012 BE EZ Bron: Thomson

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid?

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? vbo-analyse Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? September 2014 I Raf Van Bulck 39,2% II Aandeel van de netto toegevoegde waarde gegenereerd door bedrijven dat naar

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Welkom. Datum: 25 april 2014

Welkom. Datum: 25 april 2014 Welkom Datum: 25 april 2014 Even voorstellen Ronald Stoel Directeur Personal Banking Ingrid van Doremalen Financial Planner ING Private Banking 2 Uw geldzaken op orde voor nu en later, dát is Financieel

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Wat met de prijsstijgingen op de woningmarkt?

Wat met de prijsstijgingen op de woningmarkt? Economics department Wat met de prijsstijgingen op de woningmarkt? Ivan Van de Cloot Economic Research, ING België Brussel (3) 547 3161 Ivan.Van-de-cloot@ing.be maart 8 Als de prijzen stegen door de babyboomers

Nadere informatie

De vastgoedmarkt in 2009: correctie in zicht

De vastgoedmarkt in 2009: correctie in zicht Economic Research De vastgoedmarkt in 2009: correctie in zicht Julien Manceaux Economic Research, ING België Brussel (32) 2 547 33 50 Julien.manceaux@ing.be Philippe Ledent Economic Research, ING België

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

Toenemende interesse voor commercieel real estate

Toenemende interesse voor commercieel real estate Sectorvisie Commercieel Real Estate ING Economisch Bureau Toenemende interesse voor commercieel real estate Grootste opleving in bedrijfsruimtemarkt Naar verwachting zullen de beleggingsvolumes in 211

Nadere informatie

ING Focus External trade

ING Focus External trade ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr. 2012 5 9 oktober 2012 ING Focus External trade De Belgische buitenlandse handel doorheen de crisis Bbp-groei 2,0% 1,5% 1,0% 0,5% 0,0% -0,5% -1,0% 2010 2011 2012

Nadere informatie

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie Macro-economische Statistieken en Publicaties 3 november 24 Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Drs. J.L. Gebraad De Stichting Leerstoel

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010 11 Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in John Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 3-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

ING Focus External trade

ING Focus External trade ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July Nr. -6 28 november ING Focus External trade Marktaandeel van de export: opgelet, gevaar! BE: export (% YoY) 1-1 -3 08 09 10 11 12 13 Bron: Belgostat, ING BE: openheidsgraad

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 18 januari 25 Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

ING Focus. Het vermogen van de Belgen: een troef voor de hele economie. Nr 2010-5 September 2010

ING Focus. Het vermogen van de Belgen: een troef voor de hele economie. Nr 2010-5 September 2010 ECONOMIC REARCH ING FOCUS July 2010 Nr 2010-5 September 2010 BBP-groei 2.0% ING Focus Het vermogen van de Belgen: een troef voor de hele economie 0.0% -2.0% -4.0% -6.0% 2009 2010 2011 2012 België Eurozone

Nadere informatie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie Bodem bereikt in Nederlandse Economie 8 november 213 Every picture tells a story Keijser Capital Research Nico van Geest RBA Nico.vangeest@keijsercapital.nl (1) Het consumenten vertrouwen, zoals door het

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 12 november 2015 Sectorcommentaar Metaal en mijnbouw Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office In dit rapport vindt u onze vooruitzichten

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers stijgen naar 1,7 biljoen euro halverwege 2012

Beleggingen institutionele beleggers stijgen naar 1,7 biljoen euro halverwege 2012 11 Beleggingen institutionele beleggers stijgen naar 1,7 biljoen euro halverwege 212 J.L. Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 16-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * =

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/06/015 Het NN First Class Return Fund leverde in het tweede kwartaal 1,7% in De wereldeconomie vertraagde sterk, aandelen begonnen

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur

Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur mai 3 mei 2013 Wat moet men onthouden? 1. Belgische economie sinds begin 2011 amper nog gegroeid 2. Uitvoer en investeringen

Nadere informatie

Rabo Performance Plus Note

Rabo Performance Plus Note Rabo Performance Plus Note Rabo Performance Plus Note Wie een voorsprong krijgt, maakt meer kans op een overwinning. Wilt u die voorsprong? Stap dan nu in de Rabo Performance Plus Note en beleg in een

Nadere informatie

Rabo AEX Click Note. Van 24 januari tot 11 februari, 15.00 uur kunt u inschrijven op dit aantrekkelijke beleggingsproduct.

Rabo AEX Click Note. Van 24 januari tot 11 februari, 15.00 uur kunt u inschrijven op dit aantrekkelijke beleggingsproduct. Rabo AEX Click Note Rabo AEX Click Note De AEX-index heeft het afgelopen jaar per saldo weinig beweging laten zien. Voor de belegger die denkt dat de AEX-index de komende jaren een stijgende lijn zal laten

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Januari 2013. Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren?

Januari 2013. Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren? Januari 2013 Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren? Analyse uitgevoerd voor het Observatorium Krediet en Schuldenlast Duvivier

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen Publicatiedatum CBS-website: 1 oktober 27 Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen 27 Verklaring der tekens. =

Nadere informatie

ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER

ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER ARTIKEL 1 Ook in juli 2013 worden de spaarrente's verder verlaagd Bron: financieel Dagblad d.d. 7 augustus 2013 De rentestijging op de kapitaalmarkt

Nadere informatie

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug Het Nederlandse bedrijfsleven is in sterke mate afhankelijk van bancaire kredietverlening. De groei van de zakelijke kredietverlening is in de tweede helft van 28 vertraagd. Dit hangt grotendeels samen

Nadere informatie

INSCHRIJVINGEN OP OPENBAAR AANBOD DAT LOOPT TOT 8 DECEMBER 2015 OVERTREFFEN REEDS HET MAXIMUM AANBOD VAN EUR 87,8 MILJOEN

INSCHRIJVINGEN OP OPENBAAR AANBOD DAT LOOPT TOT 8 DECEMBER 2015 OVERTREFFEN REEDS HET MAXIMUM AANBOD VAN EUR 87,8 MILJOEN INSCHRIJVINGEN OP OPENBAAR AANBOD DAT LOOPT TOT 8 DECEMBER 2015 OVERTREFFEN REEDS HET MAXIMUM AANBOD VAN EUR 87,8 MILJOEN Antwerpen, België 1 December 2015 Xior Student Housing NV (de Vennootschap of Xior

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Productoverzicht Rabo AEX Garant september-08

Productoverzicht Rabo AEX Garant september-08 Dit prospectus is gemaakt voor de uitgifte van dit product en wordt daarna niet meer geactualiseerd. Als u in dit product wilt beleggen is het daarom belangrijk dat u ook alle informatie over dit product

Nadere informatie

DE HOF HOORNEMAN REKENING

DE HOF HOORNEMAN REKENING DE HOF HOORNEMAN REKENING ZELF ONLINE BELEGGEN EN SPAREN BELEGGEN ZONDER TRANSACTIE- KOSTEN UW VERMOGEN IS HET WAARD WAAROM DE HOF HOORNEMAN REKENING? MET EEN HOF HOORNEMAN REKENING KUNT U VIA INTERNET

Nadere informatie

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

ING Focus Belgian Real Estate

ING Focus Belgian Real Estate ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr. Mei 2012 ING Focus Belgian Real Estate Fiscale uitdagingen van de vastgoedmarkt Belangrijkste gemiddelde prijzen 350 300 250 200 150 100 Bron: ADSEI Appartementen

Nadere informatie

Waar liggen nu beleggingskansen

Waar liggen nu beleggingskansen Waar liggen nu beleggingskansen En wat zijn de risico s? Bob Homan Valentijn van Nieuwenhuijzen Bob Homan Hoofd ING Investment Office Valentijn van Nieuwenhuijzen Hoofd Multi-Asset NN Investment Partners

Nadere informatie

Disclaimer Bank Insinger de Beaufort

Disclaimer Bank Insinger de Beaufort Disclaimer Bank Insinger de Beaufort 1. Toepasselijkheid Deze voorwaarden ( de Disclaimer") zijn van toepassing op elk bezoek aan en gebruik van de website ("de Website") van Bank Insinger de Beaufort

Nadere informatie

Vastgoed. Sectorcommentaar. ING Investment Office. Publicatiedatum: 5 juni. Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office

Vastgoed. Sectorcommentaar. ING Investment Office. Publicatiedatum: 5 juni. Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 5 juni Sectorcommentaar Vastgoed Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor beursgenoteerd vastgoed zijn volgens ons voor zowel

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Valutaopties 4 Twee valutaoptiecontracten 4 Waarom valutaopties

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Valutaopties 4 Drie valutaoptiecontracten 4 Waarom valutaopties

Nadere informatie

Het is tijd voor de Rabobank.

Het is tijd voor de Rabobank. Dit prospectus is gemaakt voor de uitgifte van dit product en wordt daarna niet meer geactualiseerd. Als u in dit product wilt beleggen is het daarom belangrijk dat u ook alle informatie over dit product

Nadere informatie

Deze definities dienen ter interpretatie van begrippen in het Informatie Memorandum alsmede de aanvullende stukken.

Deze definities dienen ter interpretatie van begrippen in het Informatie Memorandum alsmede de aanvullende stukken. 9. Begrippenlijst Deze definities dienen ter interpretatie van begrippen in het Informatie Memorandum alsmede de aanvullende stukken. Aanbieder De entiteit die de Obligaties in Old Liquors Invest B.V.

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Grafische voorstelling 4 2. Bull strategieën 5

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Basisstrategieën 2 2. Voorbeelden van toepassingen 2 3. Grafische

Nadere informatie

Strategy Background Papers

Strategy Background Papers november 2013 Beleggen in vastgoed Huurder of eigenaar, iedereen krijgt in het dagelijkse leven te maken met vastgoed. De meeste eigenaars van een huis zien hun woning meer als een vorm van comfort dan

Nadere informatie

Bijlage bij Agendapunt 7

Bijlage bij Agendapunt 7 Royal Imtech N.V. Bijlage bij Agendapunt 7 Claimemissie -2-1. Aanbeveling De Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen zijn van oordeel dat de Uitgifte in het belang is van Royal Imtech N.V., haar

Nadere informatie

DE HOF HOORNEMAN REKENING

DE HOF HOORNEMAN REKENING DE HOF HOORNEMAN REKENING ZELF ONLINE BELEGGEN EN SPAREN BELEGGEN ZONDER TRANSACTIE- KOSTEN UW VERMOGEN IS HET WAARD WAAROM DE HOF HOORNEMAN REKENING? MET EEN HOF HOORNEMAN REKENING KUNT U VIA INTERNET

Nadere informatie

NN Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen

NN Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen NN Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen Zoekt u een aantrekkelijke manier voor vermogensopbouw zonder veel omkijken? Dan zijn de NN Fondsen wellicht iets voor u. NN Fondsen als een moderne, heldere

Nadere informatie

Vermogensfondsen Bijeenkomst 25 november 2015

Vermogensfondsen Bijeenkomst 25 november 2015 Vermogensfondsen Bijeenkomst 25 november 2015 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note High Risk Equity Interest Other ING Dutch Plus Note Minimaal 155%* aflossing bij stijgende of beperkt dalende beurzen Bescherming tot 35% koersdaling t.o.v. de startwaarde Profiteer van een mogelijke stijging

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

Care Invest II. De ideale combinatie van. rendement, stabiliteit en nabijheid

Care Invest II. De ideale combinatie van. rendement, stabiliteit en nabijheid INVESTEREN Care Invest II De ideale combinatie van rendement, stabiliteit en nabijheid Uniek aanbod: enkel beschikbaar tussen 19 mei en 26 juni 2015 (een vervroegde afsluiting is mogelijk) Inleiding Via

Nadere informatie

Halfjaarbericht 2015. Bright LifeCycle Fonds

Halfjaarbericht 2015. Bright LifeCycle Fonds Halfjaarbericht 2015 Bright LifeCycle Fonds Periode: 19 december 2014 tot en met 30 juni 2015 Inhoudsopgave HALFJAARBERICHT BRIGHT LIFECYCLE FONDS... 3 BALANS PER 30 JUNI 2015... 3 WINST- EN VERLIESREKENING

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

ING Inflatie Protectie Note

ING Inflatie Protectie Note Protection Equity Interest Other Deze brochure is opgesteld voor de aanbieding van deze Note en is na sluiting van de inschrijvingsperiode niet meer geactualiseerd. Voor actuele informatie met betrekking

Nadere informatie

UITOEFENING VAN DE OVERTOEWIJZINGSOPTIE EN VERSTRIJKEN VAN DE STABILISATIEPERIODE IN VERBAND MET DE EERSTE OPENBARE AANBIEDING

UITOEFENING VAN DE OVERTOEWIJZINGSOPTIE EN VERSTRIJKEN VAN DE STABILISATIEPERIODE IN VERBAND MET DE EERSTE OPENBARE AANBIEDING Gereglementeerde informatie UITOEFENING VAN DE OVERTOEWIJZINGSOPTIE EN VERSTRIJKEN VAN DE STABILISATIEPERIODE IN VERBAND MET DE EERSTE OPENBARE AANBIEDING Luik, België, 30 juli 2015-17.45 CEST Mithra Pharmaceuticals

Nadere informatie

ING Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen

ING Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen ING Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen Zoekt u een aantrekkelijke manier voor vermogensopbouw zonder veel omkijken? Dan zijn de ING Fondsen wellicht iets voor u. ING Fondsen als een moderne,

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

De Knab Participatie in het kort

De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort Let op! De Knab Participatie in het kort geeft antwoord op vragen die je mogelijk hebt over de participatie. Als je overweegt om de Knab

Nadere informatie

Long Term Secured Notes: u wint over de gehele lijn

Long Term Secured Notes: u wint over de gehele lijn Long Term Secured Notes: u wint over de gehele lijn >> U zult beleggen in een obligatie met AAA-rating. >> Gedurende de eerste 10 jaar ontvangt u een van coupon van minimum 4% bruto. >> Vervolgens, tot

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

ING Olie Clicker. Profiteer van de mogelijke stijging van de olieprijs. Ieder halfjaar uw rendement vastclicken

ING Olie Clicker. Profiteer van de mogelijke stijging van de olieprijs. Ieder halfjaar uw rendement vastclicken Protection Equity Interest Other Deze brochure is opgesteld voor de aanbieding van deze Note en is na sluiting van de inschrijvingsperiode niet meer geactualiseerd. Voor actuele informatie met betrekking

Nadere informatie