Leiden we nog de juiste apothekers op voor de toekomst? BO3 Bijeenkomst bij de Universiteit Utrecht op 26 juni 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leiden we nog de juiste apothekers op voor de toekomst? BO3 Bijeenkomst bij de Universiteit Utrecht op 26 juni 2014"

Transcriptie

1 Leiden we nog de juiste apothekers op voor de toekomst? BO3 Bijeenkomst bij de Universiteit Utrecht op 26 juni 2014 Welkom dagvoorzitter - Maayke Fluitman Maayke Fluitman heet iedereen welkom en bedankt Herre Talsma voor de locatie en het thema. Hierna staat zij stil bij de ontwikkelingen rond de bestuurlijke vernieuwing van de KNMP. Begin juni is er een voorstel voor de verdere formalisering van de sectie BO3 bij het KNMP-Bestuur ingediend. Eind augustus zal er een vervolg gesprek plaatsvinden met een delegatie van de BO3 Klankbordgroep. BO3 is onderdeel van de breedte die de KNMP als vereniging vertegenwoordigt in de farmacie. De leden van BO3 worden uitgenodigd mee te denken over de toekomst van de farmacie. Vandaag staat de vraag centraal: Waar moet de opleiding Farmacie aan voldoen? Thema deel: 'Leiden we nog de juiste apothekers op voor de toekomst?' Alle sprekers verzorgden hun bijdrage op persoonlijke titel. Introductie op het thema Herre Talsma Universitair hoofddocent Farmaceutische wetenschappen, Universiteit Utrecht Een keer in de 10 jaar vindt er groot onderhoud aan een studie plaats. Het Departement is op dit moment bezig met de toekomstplannen voor Belangrijke vragen hierbij zijn: Welke kernwaarden zien we? Wat voor niveau willen we? Moet de opleiding meer research gericht zijn of meer op de maatschappij? Hoeveel praktisch en theoretisch onderwijs moeten we bieden? Daarbij zien we dat het belangrijk is om het niveau te bewaken. We hebben last van de grootte van de groepen studenten die de opleiding volgen en we moeten ook rekening houden met de hiermee gepaard gaande kosten. Allemaal vraagstukken die waarschijnlijk vanmiddag op enigerlei wijze de revue zullen passeren. Apotheker van de toekomst Tom Schalekamp, Universitair hoofddocent Farmaceutische wetenschappen, Universiteit Utrecht Ik ben verantwoordelijk voor het huidige onderwijs en zal na mijn pensioen betrokken blijven bij het denken over de komende veranderingen als lid van een strategische commissie. Ik heb geen heel uitgekristalliseerd idee over hoe het curriculum er uit moet zien maar wel een Strategisch plan. De achtergrond van dit plan is dat er ingrijpende veranderingen zijn in de beroepsuitoefening. Toen ik in 2000 hier begon ben ik meteen in een curriculum commissie gekomen. Deze commissie was ingesteld omdat we in een evaluatie een onvoldoende haalden voor het toenmalige curriculum. Toen is het curriculum dus al heel erg veranderd. De veranderingen in het beroep zijn echter verder gegaan. Er heeft ook een grote verandering plaatsgevonden in de geneesmiddelen. De meeste middelen zijn tegenwoordig hoogmoleculair. Ook moet opnieuw worden nagedacht over de link tussen onderzoek en onderwijs. Er wordt heel fundamenteel onderzoek gedaan maar het onderwijs sluit daar niet meer zo goed op aan. We zien daarbij dat de apotheker medeverantwoordelijk is geworden. Een andere ontwikkeling zijn de personalized medicine. We gaan steeds beter in de gaten krijgen waarom individuen anders op middelen reageren. Een punt dat we heel lang hebben vastgehouden zijn de apotheekbereidingen. We moeten accepteren dat dit in de praktijk niet meer in dezelfde mate door alle apotheken wordt gedaan. De kennis van toedieningsvormen en het product blijft echter een belangrijk element van de competenties van de apotheker. Misschien kan je de kerntaak bereiden verbreden tot een kerntaak productzorg. Al deze zaken vormen samen de aanleiding voor het Strategisch plan en het nadenken over aanpassingen in het curriculum. We denken nu aan 2 uitstroomprofielen. Een product- en een zorgapotheker. Dit zijn geen gescheiden werelden. Er is een groot gemeenschappelijk stuk en dat zal er in het onderwijs ook zijn. Ook in de toekomst zullen alleen apothekers bereiden, want dat is een voorbehouden handeling, maar in de praktijk zullen niet alle apothekers meer bereiden. Minder verdiepen op bereiden in het curriculum door alle studenten kan ruimte geven voor andere verdiepingen. 2 jaar van de 3 jaar master is cursorisch onderwijs. We willen dat gaan combineren met duaal leren. Tegelijk willen we voor de zorgapotheker een nauwe samenwerking met geneeskunde. Artsen klagen 1

2 nogal dat je met apothekers moeilijk over patiënten en aandoeningen kan spreken. De inzet is minimaal een half jaar intensieve samenwerking in onderwijs. Dat zou maken dat de kennis van de apotheker omhoog gaat over patiënten en aandoeningen en de kennis van de arts omhoog gaat over medicatie. Een andere denklijn is dat we niet meer alle studenten binnen willen laten. We willen bij de ingang van de bachelor selectiecriteria inlassen en ook bij de master. Verder vragen we ons af of mensen die een bachelor hebben de maatschappij in kunnen. We zien dat allerlei management dingen prima op HBO niveau gedaan kunnen worden. In de bachelor zouden we veel meer zicht op het apothekers vak moeten krijgen. Anderen zeggen de bachelor is een brede natuurwetenschappelijk opleiding en daar zou het woord apotheker niet eens moeten vallen. Al met al zijn er open vragen en daar werkt de strategische commissie aan. We willen herbronnen op de definitie van de kerntaken van de apotheker. Persoonlijke visie: Curriculum van de toekomst Hoe kijk ik er zelf tegen aan? Dat kan ik illustreren op basis van de taken die we met de curriculumcommissie in 2000 hebben gedefinieerd: Medicatiebeleid Farmaceutische patiëntenzorg Productzorg Farmaceutische bedrijfsvoering Deze kerntaken zien we nog terug in het huidige curriculum. Farmaceutische bedrijfsvoering komt daarbij echter slechts marginaal aan bod. Hieraan zou educatie, praktijkonderzoek en innovatie in mijn visie nog toegevoegd moeten worden. Voor we verder kijken naar het curriculum moeten we onszelf vooraf enkele vragen stellen. De eerste vraag is: Wat is de plek van het beroep in het Bachelor-Master systeem? Mag je vanaf het eerste jaar van de bachelor zeggen dat men apotheker wordt of gaat het in de bachelor om een brede opleiding? Zijn we beter af met een zo breed mogelijk opgeleide apotheker? Een bachelor is in principe een brede academische vorming. De master is een (academische) beroepsopleiding. De academische vorming staat centraal, maar dit kan ook heel goed in een farmaceutische context. Ook een arts begint van dag 1 aan de opleiding met het idee ik wordt arts. Dit geldt voor al dit type belangrijke academische beroepen. Ten tweede is er de transitie in het beroep. De vraag is of de opleiding hierop moet inspelen? Dit lijkt vanzelfsprekend. Ten derde is er de vraag of kennis onacademisch is. Zelf hoor ik van studenten, die ik spreek, en uit het veld, dat de studenten die we afleveren niet zo veel van geneesmiddelen weten. We creëren voornamelijk opzoek apothekers. Een arts die 7 minuten voor een patiënt heeft, kan echter ook niet dingen opzoeken. Dat is weet werk. Je zou dus willen dat de apotheker een verglijkbaar type bagage heeft. Tegelijk zit daar een spanningsveld met hoe dit past in een academische setting. Een andere vraag is of je je wat moet aantrekken van de wisselingen in de politiek en de beelden van de zorg en de opleiding die daarmee samenhangen. De kracht van de apotheker heeft altijd gelegen in het feit dat hij een breed opgeleide geneesmiddeldeskundige is. Dat moet zo blijven. Dit geldt zowel voor de zorgapotheker als de productapotheker. In de patiëntenzorg is de kennis van aandoeningen belangrijk. Hiermee doel ik op de kennis van biologische systemen; de wisselwerking tussen middelen en het biologisch systeem, voor- en nadelen van geneesmiddelencombinaties, individualized medicine (farmacogenetica). Niet iedere apotheker zal patiëntenzorg gaan doen, maar er zullen wel veel meer apothekers werkzaam zijn in de directe patiëntenzorg. Er zijn taken voor de apotheker bijgekomen. Er moet daardoor ook meer in het curriculum komen. Dit terwijl er druk staat op de lengte van de studie. De vraag is daarom: moeten we een monolithische apotheker opleiden? Van te veel zaken iets weten kan ook worden niks weten. Er zijn ook nieuwe competenties zoals communicatie met de patiënt, maar niet voor alle apothekers. De algemene farmaceutische basis staat vast. De crux zit in de punten die daar bij zijn gekomen. 2

3 Apothekers opleiden voor de toekomst Marnix Westein, beleidsadviseur Deskundigheidsbevordering, KNMP Ik ben 10 jaar beleidsadviseur/projectleider bij de KNMP en sinds 2 jaar betrokken bij de deskundigheidsbevordering. Ik ben betrokken bij de vervolgopleiding en herregistratie. Daarbij denkt de KNMP natuurlijk ook mee over de opleiding op de universiteiten. Ik zal hier kort ingaan op de wettelijk vastgelegde opleidingseisen, het farmaceutisch opleidingscontinuum, mijn persoonlijke ontwikkeling als BO3 apotheker en mijn visie op de apothekers van de toekomst. Als we kijken naar het wettelijk kader zien we dat het Besluit opleidingseisen ingaat op de kennis en vaardigheden die de apotheker moet leren op de universiteit. Er worden veel kennisgebieden genoemd van geneesmiddelen en metabolisme tot structuur en financiering van de gezondheidszorg. Wat ik mis in dit lijstje is de patiënt. Deze staat wel in het Besluit opleidingseisen, maar bij de vaardigheden. De apotheker moet voorlichting en advies kunnen geven omtrent het gebruik van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen aan zorgverleners en patiënten. De discussie over de competenties van de apotheker loopt niet alleen in Nederland maar ook Europees. Er loopt tot september een enquête over de competenties die men belangrijk vindt voor de apotheker. U kunt allen deze enquête invullen via: https://www.surveymonkey.com/s/pharqasurvey1 (De vragenlijst is in het Engels gesteld; invullen vraagt circa minuten. Invullen kan tot september 2014) Een vraag die we ons kunnen stellen is, moet de apotheker eerst academicus zijn of eerst apotheker? De apotheker zie ik vooral als bèta met een stukje gamma. Ik denk dat je vanaf de start van je opleiding als academicus naar je vak moet kijken. Na de universiteit kan je je verder specialiseren of bekwamen. We hebben de specialismen van ziekenhuis- en openbaar apotheker. De industrieapotheker kent een aantal subspecialiteiten. Bij de BO3 ers is de diversiteit nog weer groter. De vaardigheden die men gebruikt zijn wel typisch die van de apotheker. In het Handvest van de apotheker zien we dat de basiskennisdomeinen van de apotheker de chemie, biologie en psychologie zijn. Dit schuift al meer van bèta naar gamma. De Variation on Blooms taxonomy for distinguishing learning activities laat zien welke niveaus van kennis er zijn. Je kan kennis tot je nemen, begrijpen en toepassen. Van een academicus verwacht je ook dat hij de kennis kan analyseren en onderzoeken en ook weer nieuwe kennis kan genereren. De eerste 3 niveaus van kennis voelen in dat opzicht meer als HBO. Het vierde als academisch. Het CanMEDSmodel is een universeel model voor zorgprofessionals. Van de zorgprofessional verwacht je niet alleen kennis, maar ook een bepaalde houding en bepaald gedrag. Belangrijk is dat je je als apotheker blijft ontwikkelen. Je studeert 6 jaar, je specialiseert je 2 jaar, maar moet dan nog 30 jaar door. Dat betekent dat je je moet blijven ontwikkelen. Het Model for continuous professional development stelt dat je begint met reflectie op jezelf of een beoordeling van iemand anders van je competenties. Vervolgens kijk je planmatig wat je wil leren en ga je nascholen om daarna wat je geleerd hebt weer te gebruiken voor je werk. Dit model klinkt logisch, maar blijkt in de praktijk een uitdaging om structureel uit te voeren. Als ik kijk naar mijn eigen continue ontwikkeling dan liggen de scholingen die ik heb gevolgd vooral op het gebied van beleid en management. Dit zal heel anders zijn dan bij een zorgapotheker, maar tegelijk misschien wel heel passend voor de BO3 apotheker die ik ben. Ik ben apotheker, ik ben professional en academicus. Ik ben echter geen professional in de individuele gezondheidszorg. Op de test van de Vervolgopleiding scoor ik niet goed genoeg. Voor de apotheker van de toekomst denk ik dat het kennisdomein zal opschuiven van bèta richting gamma. Het vak wordt meer patiëntgericht, (psychologie), meer klinisch denken en handelen en meer samenwerking met geneeskunde. De apotheker blijft daarbij academicus én zorgprofessional. We 3

4 moeten ons daarbij voorbereiden op verdere specialisaties. Dit kan door het ontwikkelen van de CanMEDS competenties, maar ook bijvoorbeeld door stages te verdiepen tot co-schappen. Post-Academisch is er ook genoeg te doen. Ik denk hier aan specialisten in de eerste- en tweedelijns zorg, netwerken van apothekers met bijzondere bekwaamheden en het stimuleren van lifelong learning. Leiden we nog wel de juiste apothekers op voor de toekomst? Diana van Riet-Nales, Senior beoordelaar CBG Chemisch Farmaceutische beoordelingen Ik ben senior beoordelaar bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Op dit moment houd ik me vooral bezig met internationale beleidsvorming, de peer review van beoordelingsrapporten over de kwaliteitsaspecten van geneesmiddelen op internationaal niveau, de afronding van mijn promotieonderzoek aan de Universiteit van Utrecht op het gebied van kinderformuleringen en de Commissie Praktijk. Deze commissie is ingesteld om het CBG onafhankelijk te adviseren over alle praktische aspecten die een goed en veilig geneesmiddelgebruik kunnen bevorderen. Het CBG beoordeelt en bewaakt de werkzaamheid, risico's en kwaliteit van geneesmiddelen voor mens en dier. Ook beoordeelt het CBG de veiligheid van nieuwe voedingsmiddelen voor de mens. Die beoordeling geschiedt aan de hand van een registratiedossier. De informatie in dat dossier is de afgelopen jaren enorm toegenomen in volume en daarmee ook in mate van detail en complexiteit. De eisen waaraan de informatie in het registratiedossier moet voldoen zijn inmiddels internationaal geharmoniseerd, niet alleen binnen Europa, maar soms ook met Japan en de VS. Het registratiedossier bestaat uit 5 verschillende modules die samen schematisch weergegeven kunnen worden als een piramide. Kwaliteit staat aan de basis van de piramide. Het waarborgt dat iedere batch van een geneesmiddel die in de handel wordt gebracht over dezelfde eigenschappen beschikt als de batch(es) van het geneesmiddel waarvan de werkzaamheid en risico s door middel van onderzoek zijn bewezen. Slechts een beperkt deel van de informatie die in het registratiedossier is opgenomen over de kwaliteit van een geneesmiddel wordt openbaar gemaakt aan de patiënt en beroepsbeoefenaar via de wetenschappelijke en patiëntenbijsluiter, kortom in de meest frequent door u geraadpleegde bronnen. Een geneesmiddel krijgt een handelsvergunning (registratie) als er een positieve balans is tussen de werkzaamheid en de risico s van dat geneesmiddel en een adequate en consistente kwaliteit is aangetoond. Om dit te beoordelen is kennis nodig van de patiënt, de werkzaamheid en risico s van het geneesmiddel en het gebruik in de dagelijkse praktijk. Ik denk niet dat het per se nodig is voor mijn functie om apotheker te zijn. Ik vind dat het wel meerwaarde heeft dat ik apotheker ben. Omdat ik kennis heb van èn de patiënt/beroepsuitoefening èn het product en zo goed in staat ben om te bedenken of bepaalde problemen in de praktijk mede kunnen worden opgelost door andere eisen te stellen aan het geneesmiddel bij registratie, of omgekeerd, de potentiële gevolgen te bedenken van bepaalde besluiten bij registratie voor de patiënt en beroepsbeoefenaars. Kennis van het domein van de patiënt en het product is bijvoorbeeld handig bij de tekorten die steeds vaker ontstaan door productieproblemen, farmacovigilantie problemen of de CMR alerts. In het verleden heeft die kennis ook geleid tot een aantal duidelijke resultaten. Zo hebben klachten van patiënten over de breekbaarheid van tabletten geleid tot nader onderzoek op dat gebied door het RIVM. Dat onderzoek heeft aan de wieg gestaan van een monografie in de Europese Farmacopee die nu eisen stelt aan de breekbaarheid van tabletten. Persoonlijke ervaring Ik sta stil bij mijn persoonlijke ervaring. Ik zit in een Europese werkgroep over de kwaliteit van geneesmiddelen, de QWP. De groep bestaat uit circa 40 experts. De meeste experts zijn organisch chemicus, een aantal apotheker. De apothekers hebben duidelijk toegevoegde waarde in de discussies. Zij voegen hun kennis toe van de aspecten uit de patiëntenpraktijk in hun land. Zij blijven onderstrepen dat het bij de toelating van geneesmiddelen tot de markt in eerste instantie gaat om de volksgezondheid en pas daarna om de chemie, wetenschap of compliance aan de guidelines. Tegelijk zie ik dat de kennis die ik heb van organische chemie niet meer voldoende is. Ik moet hiervoor echt weer de boeken in. 4

5 Voor de toekomst van de master opleiding farmacie / apotheker, denk ik dat apothekers alleen maar een rol blijven hebben in de Nederlandse gezondheidszorg als die iets toevoegt aan die van anderen. Apothekers kunnen de verbindende schakel vormen tussen hen die verstand hebben van het product en de chemie en hen die verstand hebben van de patiënt. Als we er als apothekers voor zorgen die brugfunctie goed te kunnen vervullen d.w.z. een goede balans te vinden tussen kennis van het product en kennis van de patiënt, dan denk ik dat we als apothekers ons bestaansrecht zullen houden. Als je teveel opschuift naar de ene of de andere kant, dan ben ik bang dat je aan dat bestaansrecht morrelt. Bij nieuwe sollicitanten zie ik dat apothekers veel minder weten van chemie en bereiden dan nu voor mijn functie nodig is. Artsen kunnen het stukje farmacotherapie er wel bij hebben. Chemici en biologen stellen nu al veel te weten van de patiënt. Allemaal zullen ze apothekers nodig blijven hebben om de brug tussen hen te slaan. Leiden we nog de juiste apothekers op voor de toekomst? - Perspectief ziekenhuisfarmacie Marloes ten Brink, ziekenhuisapotheker Leids Universitair Medisch Centrum Ik ben in 2007 afgestudeerd in Groningen. Vervolgens ben ik de opleiding tot ziekenhuisapotheker gaan doen in het LUMC. In september hoop ik mijn promotie af te ronden die ik onder de faculteit Geneeskunde doe. Daarnaast ben ik betrokken bij het ontwikkelen van het curriculum voor Leiden. We vragen ons af waarom er behoefte is aan een apotheker. Ik heb dit ook gevraagd aan artsen. Zij noemen bijvoorbeeld de meerwaarde voor kwetsbare patiënten of bij vragen over toediening, dosering of beschikbaarheid. Vraagstukken waarvoor de deskundigheid van de apotheker nodig is. Productie was en is een belangrijk onderdeel in de ziekenhuisapotheek, maar productie neemt af. De apotheker verandert van rol en wordt meer behandelaar. De basiskennis m.b.t. productie blijft voor een ziekenhuisapotheker echter essentieel. Het gaat om kennis van product en patiënt. De apotheker is geneesmiddelen specialist en daarvoor heb je een sterkte wetenschappelijk basis nodig. Deze wordt gelegd in de bachelor. Het gaat bijvoorbeeld om kennis van product en analyse, ziekten en aangrijpingspunten van geneesmiddelen en farmacokinetiek. Farmacokinitiek is iets wat ons goed ligt. Ik zag daarop meteen mijn meerwaarde in het ziekenhuis. Die kennis is heel mooi, maar je moet de boodschap wel kunnen overbrengen aan de dokter. Je moet sterk in je schoenen staan, want dat doet de arts ook en een teamspirit hebben, want je moet veel met de verpleegkundigen op de afdeling werken. Ook in de opleiding tot ziekenhuisapotheker werkt men met het CanMEDSmodel. Daarin zie je ook de rollen terug die voor een ziekenhuisapotheker van belang zijn. Die rollen moeten ook al aan bod komen in de basisopleiding. Er moet ook duidelijk zijn waarom je dingen leert. Waarom is iets relevant? Als je dat niet weet is dat zonde. De relevantie van iets weten motiveert. Je bent de geneesmiddelspecialist en daarin veel sterker dan de dokter. Naast dat je goede kennis hebt, heb je ook veel vaardigheden nodig om die kennis over te brengen. Leiden we nog wel de juiste apothekers op voor de toekomst - Persoonlijke visie Rob Bussink, Market Access & Legal Affairs manager, Novo Nordisk B.V. Na een paar jaar gewerkt te hebben in de openbare farmacie ben ik bij Brocacef gaan werken. Nu werk ik inmiddels al weer 17 jaar bij Novo Nordisk. We zijn bij Novo Nordisk leveranciers voor het werk van Diana Riet-van Nales. Bij de verkooporganisaties van de industrie werken heel veel mensen op dit vakgebied. De chemische achtergrond van de apotheker is hier uiterst handig. Apothekers willen altijd weten wat doet het lichaam met die stof. Toen ik bij Novo kwam werken, stonden de biotechnologische bereidingsprocessen nog in de kinderschoenen. Quality vraagt specifieke kennis. Als je kijkt waar je in een bedrijf mee in aanraking komt dan gaat het ook om informed consent en dan leest de apotheker het met andere ogen dan een chemicus. Ik heb pas een recall meegemaakt. Dan besef je wat dat voor ingrijpende betekenis dat heeft voor de patiënt, maar ook voor anderen in de keten. 5

6 Market Access is een vak dat geheel niet aan de orde komt in de opleiding. Dit gaat er om of het product zo wordt beoordeeld dat het in het verzekerde pakket wordt opgenomen. Het gaat om doelmatigheid. Je zou in de opleiding dus ook aandacht moeten besteden aan het denken in termen van zinnig en zuinig. Als apotheker moet je ook inzicht hebben in bekostigingsmodellen. Je moet weten wat dit inhoudt en wat de gevolgen daarvan zijn. Je moet ook weten hoe de zorg werkt en welke partijen er bij de zorg betrokken zijn. Een ander terrein van Market Access is lobbyen. Dit is een activiteit waarmee je als je er transparant over bent veel kan bereiken. Een ander belangrijk element dat in de opleiding zou moeten zitten is ethiek. In zorg heb je heel veel met ethiek te maken. Bijvoorbeeld ook bij vragen om dingen te sponsoren. Er zijn veel competenties belangrijk voor de rol die ik bij Novo vervul die kenmerkend zijn voor een apotheker. Analytisch denkvermogen is belangrijk. Zelfreflectie is een sterke kant van de apotheker. Communicatieve vaardigheden zijn heel belangrijk. Net als netwerken en het hebben van politiek inzicht. Als ik mij de vraag stel moet je apotheker zijn op deze functie? dan is het antwoord nee, maar het is wel heel erg handig. Zowel de farmaceutische kennis, als de farmaceutische kennissen zijn zeer nuttig. Artsen praten vaak makkelijker met artsen. Notarissen met notarissen. Apothekers in de zorg vragen naar de apotheker want die spreekt dezelfde taal. Een apotheker heeft wat met patiënten, een visie op en gevoel met zorg, is zorgvuldig, nauwkeurig en analytisch, heeft een ethisch denkkader en de relevante kennis. Discussie met de zaal Zaal: Iedereen is nu aan de slag met het CanMEDSmodel. Ik vraag me af waarom hanteren we niet de continuancy benadering uit dit model? Wat zij gedaan hebben is niet te starten met het vak van medicus, maar te kijken naar de ontwikkelingen in de samenleving. Vervolgens hebben ze gekeken naar welke rol we daarbij spelen en welke verschillende specialisten en andere zorgverleners er zijn. De vraag is of je niet zo veel mogelijk zou moeten uitgaan van die 7 competenties van CanMEDS. Als je kijkt naar de problemen in de zorg dan gaat het vaak niet om kennis, maar om communicatie en samenwerking. Tom Schalekamp: Ik heb het vooral over de inhoud gehad, maar het is zo duidelijk dat de CanMEDS competenties belangrijk zijn voor academici. We gaan daar wel vanuit. Er zit onderwijskundig veel meer onder de zaken die ik heb benoemd. We zullen in de toekomst nog meer dan nu gaan opleiden op basis van vaardigheden. Zaal: De vraag is welke terreinen er zijn waar de apotheker nog meer meerwaarde kan hebben. Tom Schalekamp: Sommige dingen zijn zo algemeen. Bijvoorbeeld communicatie. Dat gaat niet veranderen. Zaal: Ik zie nadruk op individueel en groepsfunctioneren van zorgverleners op basis van de 7 CanMEDS gebieden in het ziekenhuis. De kans is groot dat dit ook gaat gelden voor de apotheker. Zaal: CanMEDS is de basis voor de Vervolgopleiding tot openbaar apotheker specialist. We zien nu echter dat CanMEDS zich verder ontwikkelt. Dit is niet meer de CanMEDS uit de jaren 90 het is echt een model van continuing education. De toetsing van professionals is ook genoemd. In de Vervolgopleiding zit een 360 graden feedback. Je zorgt dat professionals in staat zijn tot het geven en gebruiken van feedback. Zaal: Op de website van KNMG staat al dat ze er actief mee aan de slag gaan. Maayke Fluitman: Is ten aanzien van de opleiding de TKV van de apotheker duidelijk genoeg over waar je voor gaat opleiden? Sluit waar de leden van de KNMP denken dat het naar toe gaat en waar de universiteit denkt dat het naar toe gaat voldoende op elkaar aan? Marnix Westein: Het wordt vanaf 2015 verplicht als openbaar apotheker om iets te doen aan feedback. Dat kan zo n 360 graden feedback zijn maar ook iets anders. 6

7 Zaal: Tom Schalekamp haalt productkennis en bereiden uit elkaar. Tom Schalekamp: Er zijn stemmen die het vak Bereiden willen afschaffen. Zij stellen dat je productzorg heel goed kan leren zonder te bereiden. Als je nieuwe dingen wil opnemen in het curriculum moet er ook iets af. Het gaat om kennis van het product èn kennis van bereiden. Er wordt nu heel veel tijd besteedt aan het bereiden zelf, maar het gaat ook om de kennis. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als je een tablet fijnmaalt of een stof in een zetpil stopt? Zaal: In hoeverre is gedacht over het opsplitsen van de faculteit? Zorg naar geneeskunde en product naar de chemie? Tom Schalekamp: Hier wordt over nagedacht, maar de vraag is of de kracht niet juist ligt in wat men bindt. Vraag is dan niet hoe communiceer je met artsen maar hoe communiceer je met andere apothekers. Zaal: Ik zie met belangstelling de ontwikkelingen in Leiden. Goed dat deze ontwikkeling er is. Wel apart hoe dit gaat ism de Universiteit van Utrecht en Groningen. Blijkbaar is het wel een master die nog anders is dan de master die hier gegeven wordt. De vraag is hoe gaan we de samenwerking met geneeskunde oplossen. In Leiden kan dat vrij eenvoudig, maar geneeskunde wordt veel meer verspreid in het land aangeboden. Tom Schalekamp: Nu wordt al 1 week gemeenschappelijk onderwijs gevolgd met geneeskunde. Dat is mooi, maar alle 3 de farmacieopleidingen zouden met geneeskunde samen moeten werken en alle farmacie faculteiten zouden daarover ook samen om tafel moeten gaan zitten. Marnix Westein: Met de universiteiten is er over gesproken. In Maastricht en Rotterdam zit geen farmacie faculteit en er zijn 6 keer zo veel artsen als apothekers. We moeten ook de vraag stellen is dit een probleem dat geneeskunde ook zo ervaart. De vraag is ook moet je samen zijn opgeleid om samen te kunnen werken. Het gaat om dezelfde taal spreken en weten van elkaar wat je doet. Dat kan ook anders. Arnold Vulto geeft bijvoorbeeld in Rotterdam veel onderwijs aan geneeskunde studenten. Zaal: Onderzoek in het buitenland naar het verborgen curriculum laat zien dat samen studeren werkt, maar dat het ook kan doorslaan. Daarom vallen specialisten elkaar bijvoorbeeld niet af. Maayke Fluitman: Zijn wij als apothekers alleen maar aan het kijken hoe leggen we de link met de arts en niet hoe leggen we de link met het bio-systeem en de mens? Zaal: De distributie kan bijna helemaal worden vervangen door de robot. Is er duidelijk wat de patiënt van de apotheker wil? Maayke Fluitman: Ik denk dat er heel veel competenties zijn benoemd die laten zien wat de apotheker brengt qua veiligheid, kwaliteit en kennis. Dit zou een antwoord kunnen zijn op welke waarde je hebt. Zaal: De eerste praatjes waren vooral patiënt gericht. De laatste praatjes hadden veel meer de focus op het product. Beide domeinen zie ik ook in mijn werk. Beiden zouden terug moeten komen in de basisopleiding. Zaal: In je opleiding heb je leren denken. Denken en onderzoeken. Hoe kijk je aan tegen het experiment? Martijn Aslander heeft daar een leuke presentatie over. Er moet meer geklooid worden. Zowel met het product als met de patiënt. Tom Schalekamp: De jaren die we op het laboratorium doorbrachten in onze tijd, zijn er niet meer. Zaal: Academisch leren nadenken vraagt ook om het experiment. Tom Schalekamp: Leren nadenken doen we nog steeds en wel met probleem gestuurd onderwijs. Het gaat echter anders dan jaren geleden. 7

8 Zaal: Ik mis in het hele verhaal het bewaren van geneesmiddelen. Geneesmiddelen zijn heel erg veranderd. Dat stelt hele andere eisen aan bewaring en transport. Middelen zijn ook steeds langer onderweg naar ons vanuit de productielanden en ook mensen reizen steeds meer. Op de vraag van de patiënt het heeft zo en zo lang uit de koelkast gestaan, kan ik het nog gebruiken, heeft de apotheker geen antwoord. Tom Schalekamp: Dat is nu juist de productzorg, los van bereiden, die voor elk soort apotheker relevant is. Zaal: Ik weet dat de universiteit heel erg bezig is met selectie en matching. Wereldwijd verandert het beroep. Ik heb dat ook weer gehoord bij een congres in Orlanda waar ik net ben geweest. Mensen die zich nu aanmelden voor farmacie hebben het oude beroep nog in hun hoofd. Bij selectie en matching zou moeten worden gekeken of de studenten de benodigde vaardigheden zich wel eigen zullen kunnen maken. Tom Schalekamp: We mogen nog niet selecteren. Dat mag vanaf We matchen nu al wel en hebben daar inmiddels heel veel ervaring mee. We lopen dus voor. We trekken juist te veel mensen aan die alleen denken aan patiëntenzorg en niet aan de chemie. Het beeld is dus niet te veel gebaseerd op het oude beroep, Zaal: Het is essentieel dat de studenten alle werkterreinen van de apotheker in beeld krijgen. We zien bij stagiaires dat studenten vooral denken aan de openbaar apotheker. Tom Schalekamp: Cursorische boeken zijn redelijk algemeen en wijzen niet naar de openbare farmacie, maar het beeld van de student is wel zo. Maayke Fluitman: We willen als BO3 graag uitdragen waar studenten allemaal terecht kunnen komen. We willen als BO3 ook een structuur neerzetten voor studenten die eens bij een BO3 er willen komen kijken. Zaal: Als je kijkt naar die 2 specialismen waar je op uitstroomt, in hoeverre kan je dan nog switchen naar het andere profiel. Tom Schalekamp: Nu zitten er in de studie 20 weken op een bepaald profiel. Het idee is dat je die kennis na de opleiding door zelfstudie eventueel kan overbruggen. We hebben nu gesteld dat de kennis van studenten over het product beter zou kunnen, dat horen we van de zorgapothekers echter ook. Herre Talsma: Ik heb een stelling: de apotheker moet wetenschapper worden en dan kan hij zich de rest later eigen maken. Zeepkist: Nanne Dodde, apotheker/directeur 3ND De laatste 5 jaar houd ik me bezig met de begeleiding van medisch specialisten in ziekenhuizen en ontmoet daar ook apothekers. Onze ervaring - ik doe dit met een partner daarom zeg ik onze- is dat juist de kwaliteiten en competenties die zorgprofessionals hebben -zoals scherp denken en snel kunnen beslissen- samenwerken in de weg kunnen staan. Met name het snel oordelen zonder voldoende vragen te stellen, is geen goede basis om samen te werken. Dit ligt vaak ten grondslag aan een groot aantal problemen in de samenwerking in de zorg. Ik heb in Leiden gestudeerd. Een van mijn opleiders was Herre Talsma. Ik heb tijdens mijn studie al getwijfeld of het de juiste studie was. Ik ben na mijn studie in militaire dienst gegaan en daarna het bedrijfsleven in. Ik ben als kwaliteitsapotheker begonnen. Na 2 jaar kon ik hoofd van de afdeling worden, waarbij ik er hele andere verantwoordelijkheden bij kreeg waar ik weinig tot niets vanaf wist. worden. Daar ga je met je kennis. Dan moet je mensen aansturen. Ik ben die kant op gegaan en aanvullende opleidingen gaan doen, op het gebied van bedrijfskunde en marketing. Ik heb nog 2 jaar klinisch onderzoek gedaan. Ik ben vervolgens de commerciële kant op gegaan. Bij Astra Zeneca in de marketing en daarna bij Pfizer als Sales Directeur. Daar heb ik geleerd wat het betekent om een 8

9 verandering naar meer klantgerichtheid met elkaar door te maken, maar veranderen in een klantgerichte organisatie dat doe je niet zo maar. 5 jaar geleden wilde ik mijn kennis ook naar de zorg brengen. Van veel bevriende artsen en apothekers vernam ik de problemen die er waren in de samenwerking en op het bedrijfskundige vlak. Ik ben elke dag bezig zorgverleners te begeleiden in groepen op het gebeid van leiderschapsontwikkeling en organisatieontwikkeling. Puur vanuit de praktijk. Daarnaast geef ik les op het Jan van Es Instituut, Nyenrode en Beeckestijn Business School. Als laatste zit ik ook in de Raad van Toezicht van een paar gezondheidscentra. Een plek om vragen te stellen. Ook vanuit die wereld zijn er huisartsen- en apothekersgroepen die me vragen aan hen ondersteuning te geven bij de bedrijfsvoering. We merken hoe lastig het is om, in interactie met elkaar, te vertellen waar het op staat. Men benoemt niet wat er is. Een vriend van me is mediator in de zorg. In de zorg zijn de meeste conflicten. Volgens mij heeft dat met de opleiding te maken. Naast de vaktechnische competenties moet er dus aandacht zijn voor andere competenties die op het vlak liggen van communicatie, samenwerken en organisatie. Afsluiting door Maayke Fluitman Maayke Fluitman bedankt alle sprekers en deelnemers voor hun bijdrage en wijst op de data van verschillende bijeenkomst. Donderdag 30 oktober is de volgende BO3 Bijeenkomst met als thema Innovatieve Geneesmiddelen. Van 11 t/m 27 november zijn de Districtsledenbijeenkomsten. Maayke Fluitman doet een oproep aan alle BO3 ers om daar een kijkje te nemen. Het KNMP Congres is dit jaar op dinsdag 7 oktober. Meet, greet and eat Aansluitend aan de bijeenkomst is er gelegenheid om te netwerken onder genot van een lichte maaltijd. 9

BO3 Bijeenkomst Leiden we nog wel de juiste apothekers op voor de toekomst? Universiteit Utrecht 26 juni 2014

BO3 Bijeenkomst Leiden we nog wel de juiste apothekers op voor de toekomst? Universiteit Utrecht 26 juni 2014 BO3 Bijeenkomst Leiden we nog wel de juiste apothekers op voor de toekomst? Universiteit Utrecht 26 juni 2014 Programma 17.00 uur Welkom dagvoorzitter - Maayke Fluitman 17.05 uur Thema deel: 'Leiden we

Nadere informatie

Continu ontwikkelen als openbaar apotheker specialist

Continu ontwikkelen als openbaar apotheker specialist Continu ontwikkelen als openbaar apotheker specialist Nieuwe eisen aan herregistratie per 1-1-2015 Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie brochure herregistratie 1 27-10-14

Nadere informatie

Raamplan Artsopleiding 2009

Raamplan Artsopleiding 2009 Raamplan Artsopleiding 2009 Prof. dr. Roland Laan UMC St Radboud Nijmegen Onderwerpen - Historie en Doel - Student wordt Arts; wordt Specialist - Rollen en competenties - Kennis, vaardigheden en attitudes

Nadere informatie

BO3 Bijeenkomst 27 maart 2014

BO3 Bijeenkomst 27 maart 2014 BO3 Bijeenkomst 27 maart 2014 Welkom Maayke Fluitman heet de aanwezigen welkom en staat stil bij de grote diversiteit aan organisaties waar de BO3 apothekers die deelnemen aan de bijeenkomst werken. Welkom

Nadere informatie

Farmacie gestudeerd. En nu?

Farmacie gestudeerd. En nu? Farmacie gestudeerd. En nu? Onderbouwde ondersteuning voor farmaciestudenten bij hun beroepskeuze Derks & Derks Toegepast arbeidspsychologisch onderzoek Kennis, die we delen. Farmacie gestudeerd. En nu?

Nadere informatie

Openbaar apotheker worden?

Openbaar apotheker worden? Openbaar apotheker worden? Doe de vervolgopleiding tot openbaar apotheker specialist Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie Inleiding Je bent klaar met je masterstudie farmacie,

Nadere informatie

De openbaar apotheker specialist

De openbaar apotheker specialist De openbaar apotheker specialist Veranderingen in vervolgopleiding en registratie per 1 januari 2012 Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie Openbaar apotheker specialist Per

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Kerndocument Uitwerking van de Toekomstvisie Farmaceutische Patiëntenzorg 2020

Kerndocument Uitwerking van de Toekomstvisie Farmaceutische Patiëntenzorg 2020 Kerndocument Uitwerking van de Toekomstvisie Farmaceutische Patiëntenzorg 2020 Voor vandaag. En morgen. Inhoudsopgave Voorwoord 4 1. Missie Farmaceutische Patiëntenzorg 2020 5 2 Visie Farmaceutische Patiëntenzorg

Nadere informatie

Nota Accreditatie t.b.v herregistratie (update van VSG826)

Nota Accreditatie t.b.v herregistratie (update van VSG826) Nota Accreditatie t.b.v herregistratie (update van VSG826) 1. ACHTERGROND Artsen die voldoen aan de opleidingseisen voor een specialisme worden voor vijf jaar in dit specialisme geregistreerd, waarna zij

Nadere informatie

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Samenvatting Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Nieuwe biotechnologische methoden, met name DNA-technieken, hebben de vaccinontwikkeling verbeterd en versneld. Met

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing

Nadere informatie

Hbo-bachelor verloskunde

Hbo-bachelor verloskunde Hbo-bachelor verloskunde zaterdag 8 november 2014 algemene informatie opleiding Willeke Boom, Teamleider propedeuse Korine Meulepas, Teamleider postpropedeuse Jasper de Jong, student Janneke Mathijssen,

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg NFU-master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg 2016-2018 De master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg De zorg heeft initiatiefnemers en leiders in kwaliteit en veiligheid van zorg nodig.

Nadere informatie

Lyda Blom. Apothekers en communicatie? UPPER Utrecht Pharmacy Practice network for Education and Research

Lyda Blom. Apothekers en communicatie? UPPER Utrecht Pharmacy Practice network for Education and Research Lyda Blom Apothekers en communicatie? UPPER Utrecht Pharmacy Practice network for Education and Research Leerlijn Mondelinge communicatie in de apothekersopleiding van de UU Wat komt aan bod: 1. Eindtermen

Nadere informatie

Niet de afkomst, maar de toekomst! Inhouse-dag Erasmus MC Rotterdam Beeldvormingscampagne Kleur in de Zorg. 25 november 2010, Rotterdam

Niet de afkomst, maar de toekomst! Inhouse-dag Erasmus MC Rotterdam Beeldvormingscampagne Kleur in de Zorg. 25 november 2010, Rotterdam Niet de afkomst, maar de toekomst! Inhouse-dag Erasmus MC Rotterdam Beeldvormingscampagne Kleur in de Zorg 25 november 2010, Rotterdam 1 Kleur in de Zorg Projectleider: Yasmin Seddiki Fotografie: Mladen

Nadere informatie

Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020

Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020 Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020 Aanleiding nieuw Beroepsprofiel Zorg met ingang van 2020 Grote fragmentatie van de zorg, beroepen en opleidingen (Kaljouw, 2015). meer dan 2400 verschillende

Nadere informatie

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 1 E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 2 Vraagstelling E-health is meer dan het toepassen van technologie. Goede implementatie is een organisatieverandering

Nadere informatie

Nota Accreditatie t.b.v. herregistratie artsen OMG

Nota Accreditatie t.b.v. herregistratie artsen OMG Nota Accreditatie t.b.v. herregistratie artsen OMG 1. ACHTERGROND Artsen die voldoen aan de opleidingseisen voor een specialisme worden voor vijf jaar in dit specialisme geregistreerd, waarna zij zich

Nadere informatie

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen mensenkennis De opleiding sluit perfect aan: sterker nog, door de theorie worden de tools die ik nu onbewust gebruik, meer bewust Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Nadere informatie

Onderwijs en Onderzoek

Onderwijs en Onderzoek Onderwijs en Onderzoek Albert Scherpbier Maastricht University Medical Centre Eenheid onderwijs en onderzoek Ja er is een probleem In de UMC s gaat het ook nog over patiëntenzorg Probleem heeft te maken

Nadere informatie

Certificering HR Professional

Certificering HR Professional Certificering HR Professional Certificering HR Professional Het personeelsmanagement kenmerkt zich door een grote mate van diversiteit, in de diepte en de breedte. De inhoud van het personeelsmanagement

Nadere informatie

Appendix 5. Curriculum vitae

Appendix 5. Curriculum vitae Appendix 5 Curriculum vitae Reinout Cornelus Andreas Schellekens werd geboren op 30 november 1970 te Rotterdam als oudste zoon van Andreas Petrus Maria Schellekens en Theodora Allegonda Maria Catharina

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Overzicht opleidingsrichtingen. Universiteit (bachelor)

Overzicht opleidingsrichtingen. Universiteit (bachelor) Overzicht opleidingsrichtingen Universiteit (bachelor) Zorg en welzijn: Iets voor jou? Werken in zorg en welzijn... méér dan alleen witte jassen. Wat kun je allemaal worden? In de werkvelden van zorg of

Nadere informatie

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG MEET THE EXPERTS KENNISMAKING MET LEAN IN DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG DOOR DR. VINCENT WIEGEL OP 16 OKTOBER 2014 VERBINDENDE CONTROL DOOR MR. DR. HARRIE AARDEMA OP 6 NOVEMBER 2014 INKOOP

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Algemene Marketing Code A5 Lestijden 160 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Geneesmiddelentekorten Zonder probleemeigenaar, geen oplossing!

Geneesmiddelentekorten Zonder probleemeigenaar, geen oplossing! Geneesmiddelentekorten Zonder probleemeigenaar, geen oplossing! Een perspectief vanuit de afnemer Melissa Buijens MSc. 1 november 2012 Stafmedewerker Inkoop & Logistiek Ziekenhuisapotheek Erasmus MC Een

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Verpleegkundige functies Op zoek naar grenzen

Verpleegkundige functies Op zoek naar grenzen 24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht Verpleegkundige functies Op zoek naar grenzen Drs. M. de Wee Verpleegkundig hoofd Oncologie TweeSteden ziekenhuis Tilburg Aanleiding tot taakherschikking Tekort aan medisch

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

In gesprek over digitale zorg

In gesprek over digitale zorg In gesprek over digitale zorg Ervaringen en meningen van cliënten en zorgprofessionals met digitale zorg. 2 oktober 2015 Programma Welkom Brengen en halen Wat weten we al? Wat vind jij? Nagesprek 2 cliënten

Nadere informatie

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING Geneeskunde studiejaar 2014-2015 Matchingsvragenlijst MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U.

Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U. NVFO 2009 Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U.Leuven V. Foulon, S. Simoens, G. Laekeman en P.

Nadere informatie

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom!

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Sprekers: Stefanie Kwikkel, MSc Francis Voorn studieadviseur student psychologie Psychologie studeren aan de Radboud Universiteit

Nadere informatie

Inleiding 4. Competentiescan SGM 5. Uitgebreide toelichting per competentie 6

Inleiding 4. Competentiescan SGM 5. Uitgebreide toelichting per competentie 6 INHOUDSOPGAVE Inleiding 4 Competentiescan SGM 5 Uitgebreide toelichting per competentie 6 KT1 Verandert gedrag duurzaam binnen het domein van sport-, bewegen en gezonde leefstijl. 6 SGM1 Testen, adviseren,

Nadere informatie

Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD. master city developer

Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD. master city developer Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD master city developer Ontwikkel een eigen visie Werk je in stedelijke gebiedsontwikkeling of herstructurering dan is de MCD opleiding voor jou een

Nadere informatie

Algemeen klinisch fysicus in opleiding

Algemeen klinisch fysicus in opleiding Algemeen klinisch fysicus in opleiding ir. Mariken Zijlmans Beroepsoriëntatieavond voor Biomedisch Technologen (in opleiding) 17 september 2012 Curriculum Vitae ir. Mariken Zijlmans 30 jaar Algemeen Klinisch

Nadere informatie

NVT. Relatie NVT en de medische industrie GEDRAGSCODE VOOR DE PROFESSIONAL. Gedragscode NVT

NVT. Relatie NVT en de medische industrie GEDRAGSCODE VOOR DE PROFESSIONAL. Gedragscode NVT NVT GEDRAGSCODE VOOR DE PROFESSIONAL Relatie NVT en de medische industrie Gedragscode NVT Eigenaar: Bestuur NVT Datum: 01 08 2013 Revisiedatum: 01 08 2015 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Begripsbepaling...

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens Bedrijfsprofiel Het succes van een bedrijf wordt gecreëerd door de mensen die er werken. Hun ideeën, motivatie en vaardigheden, hun normen en waarden, maar ook hun persoonlijkheden zijn de belangrijkste

Nadere informatie

ONDERWIJSCONGRES GEZONDHEIDSZORG Paramaribo, Suriname 20/21 maart 2013

ONDERWIJSCONGRES GEZONDHEIDSZORG Paramaribo, Suriname 20/21 maart 2013 ONDERWIJSCONGRES GEZONDHEIDSZORG Paramaribo, Suriname 20/21 maart 2013 TRENDS IN HET VERPLEEGKUNDIG ONDERWIJS COVAB In de spiegel van een voorbij wandelende PUM expert André Kurvers PUM Netherlands senior

Nadere informatie

Essay. Een commissaris/adviseur binnen het MKB?

Essay. Een commissaris/adviseur binnen het MKB? Essay Een commissaris/adviseur binnen het MKB? Intro Recentelijk hebben Cock Grandia en Rob Blom vanuit het thema een commissaris/adviseur binnen het MKB voor een 100-tal accountants een boeiende, interactieve

Nadere informatie

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Opleiden voor Public Health Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Public Health = alles wat we doen om de volksgezondheid te verbeteren Cellen > individuen -> maatschappij Preventie Effectiviteit

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Zelftest communityvaardigheden voor bibliotheekmedewerkers

Zelftest communityvaardigheden voor bibliotheekmedewerkers Zelftest communityvaardigheden voor bibliotheekmedewerkers Onderdeel van toolkit Nieuw Delen 2. Zelftest Werken met Communities Wat kan ik met de zelftest? Hieronder tref je een test aan waarmee je een

Nadere informatie

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 INSPIRE klantenevenement 14 november 2013 Inhoud Farmacie 2013 Workshop scenario analyse Toekomstbeeld VJA Praktijkvoorbeelden Visiedocument Jonge Zorgverleners

Nadere informatie

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Subgroep Informatievaardigheden van de UKB werkgroep Learning Spaces Anneke Dirkx (UL) Marjolein

Nadere informatie

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren.

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren. Bijlage V Bij het advies van de Commissie NLQF EQF Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en. Tabel ter vergelijking NLQF niveaus 5 t/m 8 en Dublindescriptoren NLQF Niveau 5 Context Een onbekende, wisselende

Nadere informatie

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider.

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider. Competentieprofiel MZ Opleider Dit is een verkorte versie van het document dat is vastgesteld door de ledenvergaderingen van BVMP en BVMZ. In de volledige versie zijn enkele bijlagen toegevoegd, deze worden

Nadere informatie

Best Practice Peer review

Best Practice Peer review Best Practice Peer review Ervaringen vanuit de ShoulderCommunity Dorien Ginsel MCTD, PT Projectleider CoE Shoulder Disorders Inhoud Centre of Expertise Shoulder Disorders ShoulderCommunity Peerreview peerassessments

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS Dat vind ik een van de mooiste dingen aan de seksuologie: dat de geestelijke en de somatische gezondheidszorg erin samen komen. evaluatie deelnemer mensenkennis Opleiding consulent seksuele gezondheid

Nadere informatie

Business College Notenboom & Business School Notenboom

Business College Notenboom & Business School Notenboom University of Applied Sciences Business College Notenboom & Business School Notenboom Ondernemend Inspirerend Ambitieus MBO 4 in 2 jaar HBO-Ad in 2 jaar HBo in 3 of 4 jaar Transparant Persoonlijk Notenboom

Nadere informatie

Profiel. Strategisch beleidsadviseur HRM. 29 april 2016. Opdrachtgever Stichting Christelijke Onderwijsgroep Vallei & Gelderland-Midden

Profiel. Strategisch beleidsadviseur HRM. 29 april 2016. Opdrachtgever Stichting Christelijke Onderwijsgroep Vallei & Gelderland-Midden Profiel Strategisch beleidsadviseur HRM 29 april 2016 Opdrachtgever Stichting Christelijke Onderwijsgroep Vallei & Gelderland-Midden Voor meer informatie over de functie Erik Frieling, adviseur Leeuwendaal

Nadere informatie

WERKVELDCONFERENTIE BACHELOR NURSING 2020

WERKVELDCONFERENTIE BACHELOR NURSING 2020 WERKVELDCONFERENTIE BACHELOR NURSING 2020 Over Beroepsprofiel. Opleidingsprofiel. en Functieprofiel van Verpleegkundigen 13 oktober 2015 Johan Lambregts, projectleider BN 2020 Bureau Lambregts WERKVELDCONFERENTIE

Nadere informatie

De Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde (NVFG) is een wetenschappelijke beroepsvereniging die professionals werkzaam op het gebied

De Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde (NVFG) is een wetenschappelijke beroepsvereniging die professionals werkzaam op het gebied De Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde (NVFG) is een wetenschappelijke beroepsvereniging die professionals werkzaam op het gebied van klinisch onderzoek, registratie, bijwerkingenrapportage

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

Masterclass IT Savvy. Impact van trends

Masterclass IT Savvy. Impact van trends Masterclass IT Savvy Impact van trends Regelmatig komen onderzoeksbureaus zoals Gartner en McKinsey met rapporten waarin nieuwe trends worden aangekondigd. Belangrijke vraag, en niet eenvoudig te beantwoorden,

Nadere informatie

Zo` `Ek En` Opleidingen in het LUMC RTL. Toppunt van nauwkeurigheid

Zo` `Ek En` Opleidingen in het LUMC RTL. Toppunt van nauwkeurigheid Zo` `Ek En` RTL Opleidingen in het LUMC Toppunt van nauwkeurigheid RTL, Behandeltherapieën om kanker te bestrijden zijn allemaal gericht op het rigoureus aanpakken van kwaadaardige cellen. Bij radiotherapie

Nadere informatie

2/19/2010. Agenda. Fa404 Medicatiebeleid Opzet en toetsing. Achtergrond. Achtergrond. Achtergrond. Aukje Mantel Blokcoördinator Fa404

2/19/2010. Agenda. Fa404 Medicatiebeleid Opzet en toetsing. Achtergrond. Achtergrond. Achtergrond. Aukje Mantel Blokcoördinator Fa404 Agenda Fa404 Medicatiebeleid Opzet en toetsing Aukje Mantel Blokcoördinator Fa404 informatie Doelstellingen Evaluatie mondelinge toetsing Discussie / conclusie Blauwdruk curriculum: Medicatiebeleid = kerntaak

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3

Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3 Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3 Inleiding In het laatste jaar van de opleiding staan de semi-arts stage/oudste co-schap en de wetenschappelijke stage op het programma. Tijdens de semi-arts

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR

MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT EXECUTIVE EDUCATION MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR HET BEOORDELEN EN BEHEERSEN VAN PUBLIC SECTOR

Nadere informatie

Derks & Derks Adviseurs in human talent voor de gezondheidszorg

Derks & Derks Adviseurs in human talent voor de gezondheidszorg Derks & Derks Adviseurs in human talent voor de gezondheidszorg Werving Selectie Assessment Loopbaanbegeleiding Coaching Detachering Interim HR Research Derks & Derks adviseurs in human talent Werving

Nadere informatie

ÉÉN VAN ONZE EXPERTS

ÉÉN VAN ONZE EXPERTS ÉÉN VAN ONZE EXPERTS Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden onze opdrachtgevers daarmee het beste uit

Nadere informatie

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Medical Imaging/ Radiation Oncology Verschillende studies laten zien dat de druk op de gezondheidszorg

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

In de praktijk wat kan, op school wat moet

In de praktijk wat kan, op school wat moet Els Grijmans Docent verpleegkunde HVA Lynette Menting, Claudia Bronner Klinisch Verpleegkundig Opleider OLVG In de praktijk wat kan, op school wat moet Nieuw HBOV duaal curriculum HVA AMC OLVG Programma

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Reactie Patiëntenfederatie NPCF op de VWS visie op geneesmiddelen: Nieuwe geneesmiddelen snel bij de patiënt, tegen aanvaardbare kosten

Reactie Patiëntenfederatie NPCF op de VWS visie op geneesmiddelen: Nieuwe geneesmiddelen snel bij de patiënt, tegen aanvaardbare kosten Bijlage bij: Reactie Patiëntenfederatie NPCF op de VWS visie op geneesmiddelen: Nieuwe geneesmiddelen snel bij de patiënt, tegen aanvaardbare kosten Inleiding Patiëntenfederatie NPCF neemt met belangstelling

Nadere informatie

CENTRAAL COLLEGE SPECIALISTEN FARMACIE BESLUIT NO.8

CENTRAAL COLLEGE SPECIALISTEN FARMACIE BESLUIT NO.8 CENTRAAL COLLEGE SPECIALISTEN FARMACIE BESLUIT NO.8 INSCHRIJVING VAN APOTHEKERS MET EEN IN HET BUITENLAND VERKREGEN OPLEIDINGSTITEL IN HET REGISTER VAN ZIEKENHUISAPOTHEKERS Vastgesteld op 9 juni 2004.

Nadere informatie

Functieomschrijving Circulation Practitioner

Functieomschrijving Circulation Practitioner Functieomschrijving Circulation Practitioner Landelijke Vakgroep van Circulation Practitioners Definitie functie specialistisch verpleegkundige IC 1 /CC 2 specialisatie binnen het aandachtsgebied van de

Nadere informatie

wat betekent dit voor jou?

wat betekent dit voor jou? CONGRES INDIVIDUALISERING OPLEIDINGSDUUR: wat betekent dit voor jou? DONDERDAG 26 MEI 2016 15.30 21.00 UUR FORT VOORDORP, GROENEKAN Op donderdag 26 mei 2016 organiseert de Federatie Medisch Specialisten

Nadere informatie

Specialist. De chemie van geneeskunde. demedisch. Federatiepartner NVKC in beeld. TAAKHERSCHIKKING Vertrouwen speelt een sleutelrol

Specialist. De chemie van geneeskunde. demedisch. Federatiepartner NVKC in beeld. TAAKHERSCHIKKING Vertrouwen speelt een sleutelrol TAAKHERSCHIKKING Vertrouwen speelt een sleutelrol MSB EN VMSD Hoe samenwerking meer oplevert 3 OPLEIDEN IS VOORUITZIEN Investeren in de toekomst demedisch Specialist OKTOBER 2015 UITGAVE VAN DE FEDERATIE

Nadere informatie

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID TWEEDE MEERJARENPLAN 2013-2017 Contract 2013 ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE Sp-ziekenhuizen 1 1. Inleiding Hierna volgt

Nadere informatie

Advies, thuisbezorging en alle andere diensten van uw apotheek

Advies, thuisbezorging en alle andere diensten van uw apotheek Advies, thuisbezorging en alle andere diensten van uw apotheek Bij de apotheek kunt u terecht voor medicijnen. Dat weet iedereen. Maar wat doet de apotheek nog meer voor u? En wat gebeurt er eigenlijk

Nadere informatie

Opleiding Psychologie. Universiteit Gent. wat, hoe, later? Prof. dr. Wouter Duyck. voorzitter Opleidingscommissie Psychologie

Opleiding Psychologie. Universiteit Gent. wat, hoe, later? Prof. dr. Wouter Duyck. voorzitter Opleidingscommissie Psychologie Opleiding Psychologie Universiteit Gent wat, hoe, later? Prof. dr. Wouter Duyck voorzitter Opleidingscommissie Psychologie wat? finaliteit van de opleiding... + universitaire opleiding Ψ: wetenschappelijke

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control Alleen de top biedt het perspectief Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller business in control De registercontroller als business partner voor het management De functie van controller

Nadere informatie

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 196 Beleid en richtlijnen

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

Sport en Welzijn. Physician Assistant Masteropleiding Amsterdam

Sport en Welzijn. Physician Assistant Masteropleiding Amsterdam Gezondh Sport en Welzijn Physician Assistant Masteropleiding Amsterdam Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Physician Assistant De Physician Assistant (PA) is een hoogopgeleide medische professional

Nadere informatie

Voor 2016 worden de volgende prestaties apart, dat wil zeggen naast de prestatie Terhandstelling van een URgeneesmiddel,

Voor 2016 worden de volgende prestaties apart, dat wil zeggen naast de prestatie Terhandstelling van een URgeneesmiddel, Artikel 1 Beloning van zorgprestaties Net als voorgaande jaren zal Zilveren Kruis in 2016 farmaceutische zorgprestaties separaat van de prestatie Terhandstelling van een UR-geneesmiddel belonen. Voor 2016

Nadere informatie

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met:

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: Executive MBA Service management Onderwijs Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: De wereld waarin

Nadere informatie

Masterclass. Business Model Canvas gebruiken bij communicatie. Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan

Masterclass. Business Model Canvas gebruiken bij communicatie. Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan Masterclass Business Model Canvas gebruiken bij communicatie Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan De laatste jaren hanteren organisaties steeds vaker het Business Model Canvas

Nadere informatie

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE waarom een schakeltrajecter? Iemand met een niet-financiële vooropleiding heeft

Nadere informatie

Geadresseerde: Victor Stöcker, projectleider masterplan Dutch Clinical Trial Foundation Gedetacheerd door VWS Email: v.stocker@minvws.

Geadresseerde: Victor Stöcker, projectleider masterplan Dutch Clinical Trial Foundation Gedetacheerd door VWS Email: v.stocker@minvws. Geadresseerde: Victor Stöcker, projectleider masterplan Dutch Clinical Trial Foundation Gedetacheerd door VWS Email: v.stocker@minvws.nl 10 september 2014 Onderwerp: erkenning van het beroep researchverpleegkundige/clinical

Nadere informatie

Derks & Derks Detachering Uw partner voor tijdelijke professionals in Life Sciences

Derks & Derks Detachering Uw partner voor tijdelijke professionals in Life Sciences Derks & Derks Detachering Uw partner voor tijdelijke professionals in Life Sciences Interim Detachering Payrolling Derks & Derks Detachering Breed aanbod Life Sciences professionals Derks & Derks Detachering

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

INHOUD OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG

INHOUD OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG INHOUD Inleiding...1 Hoofdstuk 2 Huisarts...1...1 Open vraag...1...1 Hoofdstuk 4 Apotheken en zorg voor geneesmiddelen...3...3 Open vraag...3...3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie