Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)"

Transcriptie

1 Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op gelijkwaardigheid. Communiceren vanuit echt contact is geen kunstje. Het vraagt om inzicht in jezelf, bewuste interactie met de ander en genoeg ruimte in je hoofd om werkelijk geïnteresseerd te zijn in die ander. Dat maakt gelijkwaardigheid mogelijk. Helaas is dit niet vanzelfsprekend in onze maatschappij. Voor veel mensen is daarvoor eerst bewustwording en persoonlijke ontwikkeling nodig. Leren in contact met paarden kan die persoonlijke ontwikkeling op gang brengen. Mijn ervaringen op dit vlak zijn gebaseerd op de zoöantropologie 1 : studie van de dier-mensrelaties. Interessant in de zoöantropologie is de fundamentele gelijkwaardigheid tussen individuen. Je ontwikkelt een relatie met respect voor de belevingswereld van een ander individu, ook als diegene anders waarneemt, zich anders uit of anders denkt 2. Als mensen vanuit de zoöantropologische benadering willen leren van paarden, is het essentieel dat de paarden niet geconditioneerd zijn. De paarden moeten zich vrij voelen in hun expressie en niet getraind zijn om gewenst gedrag te vertonen. Ze worden juist gefaciliteerd om zich bewust te blijven van hun omgeving, zelf beslissingen te nemen, waargenomen informatie cognitief te verwerken en uiting te geven aan hun eigen belevingswereld. Dat is noodzakelijk om mensen te leren hun eigen patronen te doorbreken, zoals de neiging tot sturen, in te vullen voor een ander of om de ander te zien als projectie van zichzelf. Ik laat hier met enkele praktijkvoorbeelden zien hoe leren in contact met paarden kan bijdragen aan (autisme)vriendelijke communicatie. De praktijkvoorbeelden hieronder gaan vooral over mensen zonder autisme, inclusief ikzelf, en laten zien hoe contact met paarden kan helpen om je bewust te worden van je communicatie en je manier van waarnemen. Ik laat ook zien wat me opviel bij de ontmoeting tussen de paarden en een 8-jarige jongen met autisme. De linken die ik leg tussen de zoöantropologie en autismevriendelijke communicatie is gebaseerd op mijn eigen ervaringen, en niet wetenschappelijk onderbouwd. Ik denk wel dat er veel aanknopingspunten zijn om hier meer ervaring mee op te doen en te werken aan onderbouwing van de uitspraken. 1 Zoals uitgedragen door Learning animals, 2 Leren met paarden op basis van zoöantropologie verschilt fundamenteel met het bekende paardencoachen. Paardencoaching kennen we in twee vormen: leiderschapstraining en het paard als spiegel. Bij leiderschapstraining leren mensen juist om een ongelijkwaardige relatie op te bouwen en dat het OK is om een ander te sturen en signalen van bijvoorbeeld ongenoegen te negeren of te overrulen (want het paard moet gehoorzamen). Ook het concept van een paard als spiegel negeert de eigen belevingswereld van paarden. Mensen leren dat gedrag van de ander een reflectie is van henzelf, in plaats van een expressie van een eigen belevingswereld. Dit vooral tot projecties en niet tot werkelijk ervaren, en legt daarmee geen basis voor gelijkwaardig contact.

2 Leren observeren Lichaamstaal is belangrijk in communicatie. Lichaamstaal geeft veel informatie over hoe zich iemand voelt en of er iets verandert in die gemoedstoestand. Daarbij gaat het vaak om kleine signalen: spanning in kleine spiertjes, even wegkijken, een bepaalde blik in de ogen. Mensen zónder autisme, conceptdenkers, zijn vaak niet zo gericht op details. Zij kijken vanuit herkenning, en slaan veel details over. Dat spaart de hersenen energie, maar heeft ook grote nadelen. Bijvoorbeeld dat men de nuances in de lichaamstaal van een ander nogal eens negeert. Door gericht naar details in de lichaamstaal van paarden te kijken, raakt het oog geoefend om nuances te zien in de uitdrukkingen van een individu en om (subtiele) verschillen te zien tussen individuen. Zelf merk ik dat dit helpt om ook meer nuances in gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal van mensen te gaan zien. Bij paarden kun je bijvoorbeeld leren kijken naar: Spanning in de mondhoeken. Spanning rond de ogen. Subtiele bewegingen in de neusvleugels. Wegkijken. Glans in de ogen, of juist niet. Het verschil tussen vloeiende, bedachtzame bewegingen en hoekige, gespannen bewegingen. Leren kijken waar de aandacht van de ander naar uitgaat, bijvoorbeeld door te kijken naar de oren en de richting waarin de ogen kijken. Zien dat aandacht niet altijd hetzelfde is als oogcontact. Enzovoort Leren zien dat het paard wegkijkt als je hem wilt aaien. Zoeken naar andere vormen van contact.

3 Er samen uitkomen: het meisje kijkt, het paard neemt haar geur op. Het meisje leert de subtiele beweging van de neusvleugels zien, en ziet dat het paard een eigen behoefte heeft in het contact. Dat aaien voor het paard niet vanzelfsprekend prettig is. Maar dat er altijd meer mogelijkheden zijn. Het gaat daarbij niet om de betekenis van die gezichtsuitdrukkingen. Je kunt niet weten wat een ander denkt of ervaart. Aan het paard kun je het niet vragen, en aan mensen ook lang niet altijd. Het gaat om de ontwikkeling van een scherp oog voor nuances in de lichaamstaal. Oog voor ander contact dan oogcontact In onze maatschappij wordt veel betekenis gehecht aan oogcontact en aan taal. Als iemand weinig of geen oogcontact maakt en/of moeite heeft om zich in woorden uit te drukken, wordt nogal eens geconcludeerd dat die persoon moeite heeft met contact. In de ontmoeting tussen deze jongen en de paarden is goed te zien dat de jongen intensief contact maakt. We zouden vanuit onze standaard blik meer oogcontact verwachten. Maar deze jongen neemt de paarden mee in zijn verhaal. De paarden zijn erg geïnteresseerd in wat hem bezig houdt en wat maakt het uit dat ze de foto s in zijn telefoon niet zullen herkennen? Zij delen een ervaring. Opvallend is dat er totaal geen spanning ontstaat bij de paarden, terwijl de jongen best druk is.

4

5 Joint attention Het valt mij op dat mensen zonder autisme die bij de paarden komen, het vaak heel moeilijk vinden om hun blik van het paard af te halen en zich te richten op iets wat het paard interessant vindt. Terwijl dat veel spanning weghaalt, en de ander (in dit geval het paard) de ruimte krijgt jou te besmetten met wat hij interessant vindt. En vervolgens ook ruimte heeft om mee te gaan in wat jíj interessant vindt. In de sessies met de paarden kunnen mensen ervaren wat joint attention doet. Vaak is het een openbaring hoe intensief het contact kan zijn als je de ander niet aanstaart maar aandacht geeft aan wat de ander interesseert. Maar dit voelt in het begin vaak ook heel gekunsteld. Het leuke van een sessie met paarden is dat joint attention voor (cognitieve) paarden wel heel vanzelfsprekend is, en dat mensen het in een veilige setting kunnen ervaren. Ervaren dat je ook mee kunt gaan met de aandacht van een ander.

6 Samen naar een geluid luisteren kan ook een intens contact zijn. Door dit te ervaren kunnen mensen de focus van taal en oogcontact afhalen en zich realiseren dat je ook op andere manieren aandacht kunt geven, met respect voor de belevingswereld van de ander.

7 Bewust blijven in de interactie Veel mensen verliezen het contact met (bewustzijn van) hun eigen lichaam als zij communiceren met een ander. Alle aandacht gaat vaak naar het zenden van de boodschap of het overtuigen van de ander. Bewust je eigen lichaam blijven voelen terwijl je contact hebt met een ander, is best lastig. Maar het helpt om de kokervisie van zenden over overtuigen te doorbreken. En dan komt er weer ruimte om ook naar de ander te luisteren. Het is voor veel mensen makkelijker om dit te oefenen / ervaren tussen de paarden, omdat je je standaard patronen doorbreekt. Taal zit ook niet zo in de weg. Bewust bewegen Paarden met een hoog lichaamsbewustzijn bewegen vloeiend, soepel en bedachtzaam. Mensen kunnen de beweging van de paarden volgen (nadoen). Dat doorbreekt je eigen bewegingspatronen en verhoogt je bewustzijn van je eigen lichaamsdelen (proprioceptie). Als je dit samen met een paard doet, ervaar je een andere vorm van contact en blijf je tegelijkertijd bewust van je eigen lichaam. Voor mensen met autisme kan dit ook helpen om een groter bewustzijn van het eigen lichaam te ontwikkelen. Schakelen (denken-voelen-doen) Een onderdeel van goede communicatie is dat je kunt schakelen tussen denken, voelen en doen. Met oefeningen tussen de paarden buiten in de natuur kun je leren schakelen tussen bewustzijn van jezelf (bv je voeten voelen), de omgeving (bv de sensatie van wind op je huid of het geluid van de vogels) én de communicatie van de ander waarnemen. Ook hier geldt weer dat de drempel vaak lager is om dit eerst met een paard te oefenen. Zelf merk ik dat de oefeningen tussen de paarden uiteindelijk ook effect krijgen in andere settingen en in contacten met mensen. Alsof lichaam en geest de balans zelf weer op gaan zoeken als die even weg is. Voor mensen met en zonder autisme kunnen deze ervaringen helpen om bewust te blijven van de situatie. Om informatie vanuit de omgeving, van de ander en van jezelf bewust te verwerken. Mij helpt het schakelen tussen denken, voelen en doen om te vertragen, dus uit een sterke focus te komen waarin de snelheid te hoog wordt. Dat bevordert de communicatie met iedereen, maar zeker met mensen met autisme.

8 Tot slot Na mijn kennismaking met de zoöantropologie samen leren met paarden startte het project Vanuit autisme bekeken en breidde mijn interesse in informatieverwerking in het hoofd van paarden zich verder uit ook bij mensen blijken hier allerlei verschillen te zijn. De training autismevriendelijke communicatie heeft me veel duidelijk gemaakt over informatieverwerking bij autisme, en gaf me net als de zoöantropologie een hele nieuwe kijk op interactie, contact en communicatie. Bewustzijn en gelijkwaardigheid zijn in beide benaderingen fundamentele ethische keuzes die voor mij een steeds sterker kompas worden. Samen leren met paarden op een zoöantropologische basis kan mensen helpen om dat kompas daadwerkelijk te vinden. Niet alleen in woorden, maar door te leren om jezelf te ervaren, de omgeving te ervaren, en ook het contact met de ander bewust te beleven. Het maakt mensen zonder autisme bewust van hun neiging om te conceptualiseren en projecteren, en brengt ze terug naar werkelijke belevingen. Vooropgezette aannames loslaten, vaststaande patronen doorbreken, de omgeving binnen laten komen zoals hij echt is. Je zou bijna zeggen dat we de sterke kanten van autisme ook enigszins kunnen ontwikkelen in mensen zonder autisme.

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren BEGRIJP JE WAT IK ZEG? Over communicatie, luisteren en vooroordelen Situering Om op een zinvolle manier met elkaar te communiceren, heb je veel vaardigheden nodig. De doelstellingen van deze trainingsachtige

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

Zorg. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Zorg. Omdat een andere blik je leven verrijkt Zorg vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt Je kind heeft autisme Je kind blijkt autisme te hebben. Waarschijnlijk had je al langere tijd een vermoeden. Ouders weten vaak al vroeg dat hun

Nadere informatie

Maak kennis met A.L.A. in 3 stappen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen; Wat het lichaam verwerkt heeft kan het hoofd loslaten.

Maak kennis met A.L.A. in 3 stappen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen; Wat het lichaam verwerkt heeft kan het hoofd loslaten. Maak kennis met A.L.A. in 3 stappen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen; Wat het lichaam verwerkt heeft kan het hoofd loslaten. Om je zeker en krachtig te voelen zijn geen ingewikkelde technieken nodig.

Nadere informatie

Speel het spel. stimulansen

Speel het spel. stimulansen Speel het spel In een mix van hints, pictionary, ganzenbord en spijker slaan staan we stil bij belevingsgericht werken. In twee teams strijden we om de eer: wie is het meest belevingsgericht? Hierbij moeten

Nadere informatie

In 3 maanden regie op je leven

In 3 maanden regie op je leven In 3 maanden regie op je leven In 3 maanden regie op je leven? Ons leven verandert voortdurend. Soms door onszelf ingegeven, in andere gevallen door keuzes van anderen of door onvoorziene omstandigheden.

Nadere informatie

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt Werk vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt (Samen)werken met autisme Autisme heeft invloed op het hele leven, dus ook op de werkplek. Autisme brengt talenten en kwaliteiten met zich mee

Nadere informatie

Energetische achtergronden van autisme bewustzijnskanalen, het energieraster om de aarde, contracten en blokkades

Energetische achtergronden van autisme bewustzijnskanalen, het energieraster om de aarde, contracten en blokkades Energetische achtergronden van autisme bewustzijnskanalen, het energieraster om de aarde, contracten en blokkades Ieder kind is uniek, dus ook kinderen met autistische symptomen. Er zijn allerlei oorzaken

Nadere informatie

Non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie Non-verbale communicatie Wie de taal van het lichaam wil leren begrijpen, moet eerst de verschillende signalen leren kennen, herkennen en goed inschatten. Meestal richten we (bewust) onze aandacht op het

Nadere informatie

Kinderen helpen met Focussen

Kinderen helpen met Focussen Kinderen helpen met Focussen Enkele raadgevingen voor begeleiders Simon Kilner Vertaling Some Guidelines for Companions door Evelien Kroese En is het Ok om? Hoe zegt je kind nee? Wat is Focussen? Focussen

Nadere informatie

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Yvonne Kuijsters Kennismaken met mindfulness Wat is mindfulness Wat brengt het mij, wat heb ik eraan? Aandacht Aandacht is een vorm van oplettendheid.

Nadere informatie

Werk aan je winkel. Jongeren leren communiceren en zichzelf presenteren. Kirsten Barkmeijer & Johan Brokken

Werk aan je winkel. Jongeren leren communiceren en zichzelf presenteren. Kirsten Barkmeijer & Johan Brokken Werk aan je winkel Jongeren leren communiceren en zichzelf presenteren Kirsten Barkmeijer & Johan Brokken Voorwoord Dit boek is geschreven voor jou als trainer, docent of hulpverlener om aan te bieden

Nadere informatie

Communicatiemodel. Communicatieniveaus

Communicatiemodel. Communicatieniveaus Download #06 Een fantastisch communicatiemodel trainingmodule Communicatiemodel Mensen uiten hun gevoelens op verschillende manieren. De een laat meteen zien hoe hij zich voelt bij een situatie, terwijl

Nadere informatie

Training Persoonlijke Kracht!

Training Persoonlijke Kracht! Training Persoonlijke Kracht! Zet binnen acht weken stevige stappen in je persoonlijke ontwikkeling en leer te werken vanuit jouw persoonlijke kracht! Training Persoonlijke Kracht! Persoonlijk leiderschapsprogramma

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Volgorde Overbelasting Mindfulness Theorie Praktijk (aanpassingen) Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

Personal Branding voor Ingenieurs

Personal Branding voor Ingenieurs Personal Branding voor Ingenieurs 8 juni 2012 Lustrumsymposium Jullie doelen - succesvolle loopbaan - een baan vinden - de allerbeste zijn? - Saskia Slotboom 2012 2 Personal Branding Tools en praktische

Nadere informatie

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Inleiding Aandacht is een essentieel onderdeel in de zorg. Aandacht voor de patiënt en de zorgverlener vergroot de vitaliteit, de effectiviteit en de kwaliteit

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

Omgaan & Trainen met je hond Door: Jan van den Brand. (3 e druk) 2015, Jan van den Brand www.hondentraining adviescentrum.nl

Omgaan & Trainen met je hond Door: Jan van den Brand. (3 e druk) 2015, Jan van den Brand www.hondentraining adviescentrum.nl Door: Jan van den Brand Inleiding Ik krijg veel vragen van hondeneigenaren. Veel van die vragen gaan over de omgang met en de training van de hond. Deze vragen spitsen zich dan vooral toe op: Watt is belangrijk

Nadere informatie

Inner Game. Tennis Workshop

Inner Game. Tennis Workshop Inner Game Tennis Workshop Inner Game Tennis Workshop De Inner Game Tennis Workshop zal zowel sporters als niet sporters, leden en niet leden van My HealthClub een waarvolle ervaring meegeven. Een positieve

Nadere informatie

Februari 2012 Workshop Eviont

Februari 2012 Workshop Eviont Het Brein heeft een doel nodig! Februari 2012 Workshop Eviont Het Brein heeft een doel nodig! Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE...2 LEESWIJZER...3 INLEIDING...4 STAP 1: HET KADER...5 STAP 2: STATE, GEDRAG EN

Nadere informatie

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

Young People Coaching Experience

Young People Coaching Experience Hét loopbaanprogramma voor Young Professionals Young People Coaching Experience In 5 stappen naar je ideale baan! Ga jij met tegenzin naar je werk? Heb je er genoeg van om werk te doen dat niet bij je

Nadere informatie

In balans door. centreren

In balans door. centreren In balans door centreren Centreren Om je lichaam en geest op een lijn te brengen is centreren een belangrijke vaardigheid. In eerste instantie is centreren je aandacht naar je een punt 3 tot 5 centimeter

Nadere informatie

TRAINING POSITIEVER DENKEN, LEVEN, WERKEN

TRAINING POSITIEVER DENKEN, LEVEN, WERKEN TRAINING POSITIEVER DENKEN, LEVEN, WERKEN INHOUD De training is gebaseerd op 7 hoofdonderwerpen. De 7 sleutels tot positieve verandering: 1. Bevorder je positieve emoties 2. Denk positiever 3. Waardeer

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Het klopt! Van hard naar hart.

Het klopt! Van hard naar hart. Het klopt! Van hard naar hart. In stressvolle situaties krijg je lichamelijk reacties. Soms zijn die zo subtiel dat ze niet worden opgemerkt terwijl de reacties lang kunnen aanhouden en ongezond zijn.

Nadere informatie

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl Loop je steeds tegen dezelfde valkuilen aan? Ben je toe aan veranderingen of aan een volgende stap in je ontwikkeling? Wil je persoonlijke inzichten? Graag begeleiden mijn paarden Gio, Stanley en ikzelf

Nadere informatie

Het waarom van ons aanbod

Het waarom van ons aanbod Pagina 1 van 5 - scroll Het waarom van ons aanbod Mensen laten zich leiden door ervaringen en de betekenis die zij daaraan hebben gegeven. Daarmee besturen zij zichzelf en daarmee geven zij iedere keer

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

1 Het sociale ontwikkelingstraject

1 Het sociale ontwikkelingstraject 1 Het sociale ontwikkelingstraject Tijdens de schoolleeftijd valt de nadruk sterk op de cognitieve ontwikkeling. De sociale ontwikkeling is in die periode echter minstens zo belangrijk. Goed leren lezen,

Nadere informatie

Lekker in je vel in 7 stappen. Life Balance

Lekker in je vel in 7 stappen. Life Balance Lekker in je vel in 7 stappen Welkom bij deze E-cursus Dank je wel voor het aanschaffen van deze E-cursus. Ik ga jou helpen zodat jij weer lekker in je vel komt te zitten. Wat ik zelf heb ervaren en waar

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Lekker in je vel. Leren omgaan met stress voor kinderen. Uit het boek Ophelia van Ingrid en Dieter Schubert

Lekker in je vel. Leren omgaan met stress voor kinderen. Uit het boek Ophelia van Ingrid en Dieter Schubert Lekker in je vel Leren omgaan met stress voor kinderen Uit het boek Ophelia van Ingrid en Dieter Schubert Heeft uw kind wel eens last van stress? Voelt uw kind zich wel eens niet lekker en weet u niet

Nadere informatie

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma Young Professional programma Voorbeeld van de opbouw van een YP programma 1 Flow van het programma: Het programma Intake (½ dag) Ik & mijn leiderschap (2 dagen groepsprogramma) Ik & de ander (2 dagen groepsprogramma)

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

MODULE #7 CORE PURPOSE

MODULE #7 CORE PURPOSE MODULE #7 CORE PURPOSE Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je de

Nadere informatie

mindfulness workshop

mindfulness workshop mindfulness workshop 1 mindfulness workshop Deze workshop wordt gegeven om een indruk te krijgen wat mindfulness inhoudt. Ook kan worden gekeken in welke training de workshop als onderdeel kan worden ingezet,

Nadere informatie

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2015 voor mantelzorgers en vrijwilligers VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 4 In vier bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

Introductie van het programma; naar een nieuw perspectief na kanker. Sessie 1 Omgaan met kanker; een ander perspectief op leven

Introductie van het programma; naar een nieuw perspectief na kanker. Sessie 1 Omgaan met kanker; een ander perspectief op leven 1 Voorwoord Introductie van het programma; naar een nieuw perspectief na kanker Sessie 1 Omgaan met kanker; een ander perspectief op leven Sessie 2 Het lichaam als ankerpunt; rusten in jezelf Sessie 3

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Gezonde coping. Mindfulness 14/11/2012. Lijdensdruk. Verschillende meditatietechnieken

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Gezonde coping. Mindfulness 14/11/2012. Lijdensdruk. Verschillende meditatietechnieken Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Lijdensdruk Angst en depressie Meer bij volwassenen Dwangmatig denken /

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn:

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn: Naslagwerk KOERS Dit document is bedoeld om ieder individu een eigen beeld te laten formuleren van de eigen koers als werkend mens en vervolgens als functionaris. Daarna kun je collectief de afdelingskoers

Nadere informatie

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER INLEIDING Het geven van feedback is een kunst. Het is iets anders dan het uiten van kritiek. Het verschil tussen beide ligt in de intentie. Bij

Nadere informatie

Vaginistisch reageren

Vaginistisch reageren Vaginistisch reageren 1 Wat is het? Vaginisme wil zeggen dat het niet lukt om een penis, vingers of tampon in je vagina in te brengen. Probeer je het, dan spannen je bekkenbodemspieren zich onbewust aan.

Nadere informatie

Effectief Communiceren NPZ-NRZ

Effectief Communiceren NPZ-NRZ Hand-out Workshop Effectief Communiceren NPZ-NRZ De kracht van aandacht 10 mei 2011 Nu vind ik mezelf wel aardig Als je eenmaal ziet dat het zelfbeeld van een kind positiever wordt, zul je al gauw zien

Nadere informatie

Overtuigend en Ontspannen Presenteren

Overtuigend en Ontspannen Presenteren Overtuigend en Ontspannen Presenteren voor technische professionals 20 juni 2013 Jullie doelen? Workshop Presenteren Minder zenuwen bij presentaties Makkelijker contact met het publiek Wat wél en beter

Nadere informatie

De Meest Effectieve & Persoonlijke Consulting Skills Training voor Professionals!

De Meest Effectieve & Persoonlijke Consulting Skills Training voor Professionals! - Consulting Skills Training Pagina 1 van 6 De Meest Effectieve & Persoonlijke Consulting Skills Training voor Professionals! Los van de inhoud van je advies is het belangrijk om je advies zo goed mogelijk

Nadere informatie

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien.

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien. MINDFULNESS Tips en oefeningen voor thuis Mindfulness leert mensen te leven met aandacht en bewust met handelingen en gedachten in het hier en nu om te gaan. Dit kan sommige mensen wat zweverig in de oren

Nadere informatie

Affirmaties, welke passen bij mij?

Affirmaties, welke passen bij mij? Affirmaties, welke passen bij mij? Veel mensen maken gebruik van affirmaties, om hun gevoel, zelfbeeld en gedachten positief te beïnvloeden. Regelmatig hoor ik van cliënten, dat hoe vaak ze ook affirmeren,

Nadere informatie

Luisteren, doorvragen en feedback geven

Luisteren, doorvragen en feedback geven Luisteren, doorvragen en feedback geven Rogier Guns P-GIS 23 April 2007 Doelstelling presentatie LSD methode Actief Luisteren Doorvragen Feedback geven Let op: Sommige technieken lijken (theoretisch) heel

Nadere informatie

Opleiding Learning H orse

Opleiding Learning H orse Learning Animals Institute for Zooanthropology ww w.l ea rn in g -a ni ma l s. o rg Opleiding Learning H orse 2015 Paarden leren begrijpen vanuit hun eigen perspect ief Ieder paard is een individu Uitgangspunt

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie Samen de Wereld Kleuren Pedagogische visie 2 SWK-Kinderopvang Samen de Wereld Kleuren Samen de Wereld Kleuren SWK-Kinderopvang: Samen de Wereld Kleuren Onze kinderopvangorganisaties hebben aandacht voor

Nadere informatie

Module 3. Aanleren. Tekstboek een nieuwe geest in 28 dagen Doe het zelf mindset transformatie voor de moedige mens _ en wereldverbeteraar.

Module 3. Aanleren. Tekstboek een nieuwe geest in 28 dagen Doe het zelf mindset transformatie voor de moedige mens _ en wereldverbeteraar. Module 3. Aanleren. Dag 18. Je nieuwe geest neurologisch. Zoals je gisteren al las gaan we de komende 11 dagen de energie van je nieuwe geest opbouwen. Gisteren ben je hiermee begonnen door de emotionele

Nadere informatie

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF Het is heel belangrijk om je eigen lijf goed te kennen. Als je wordt geboren, ben je een meisje of een jongen. In de loop van de tijd groeit je lijf groeit hard tot je volwassen en uitgegroeid

Nadere informatie

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap De Winckelsteegh voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap Maak kennis met De Winckelsteegh Wil je deze brochure lezen in eenvoudige taal? Zoek de plaatjes van het vergrootglas. Daaronder staan

Nadere informatie

Werken vanuit authenticiteit geeft energie Ik help mensen hun eigen kracht te vinden

Werken vanuit authenticiteit geeft energie Ik help mensen hun eigen kracht te vinden Werken vanuit authenticiteit geeft energie Ik help mensen hun eigen kracht te vinden Arbeidsverzuim door stress, werknemers die soms voor langere tijd uitvallen: een teken dat mensen veel, soms wel te

Nadere informatie

Herkent u dit? Dit soort gedragsproblemen kunt u oplossen met behulp van Sire No Stress Dogitude met feromonen.

Herkent u dit? Dit soort gedragsproblemen kunt u oplossen met behulp van Sire No Stress Dogitude met feromonen. Herkent u dit? Lees deze gedragsbrochure voor de hond en vraag om advies in de winkel. Dit soort gedragsproblemen kunt u oplossen met behulp van Sire No Stress Dogitude met feromonen. Gebruiksaanwijzing

Nadere informatie

Lichaamstaal en sekspraat. Leonora van der Beek en Esther Keller

Lichaamstaal en sekspraat. Leonora van der Beek en Esther Keller Lichaamstaal en sekspraat Leonora van der Beek en Esther Keller Even voorstellen Leonora van der Beek Communicatiedeskundige Kentalis, regio west, Zoetermeer Werkzaam binnen de doelgroep Communicatief

Nadere informatie

Overtuigend en Ontspannen Presenteren

Overtuigend en Ontspannen Presenteren Overtuigend en Ontspannen Presenteren 24 november2015 Jullie doelen? Training Presenteren Minder zenuwen bij presentaties Makkelijker contact met het publiek Wat wél en beter niet te zeggen Meer JA s van

Nadere informatie

Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren.

Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren. Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren. Inez Dirkzwager I.Dirkzwager@vumc.nl VUmc Amstel Academie http://www.vumc.nl/afdelingen/amstelacademie/ http://www.vumc.nl/afdelingen/amstelacademie/expertisecentrum/

Nadere informatie

Workshop JONGENS. aanpakken! Otto de Loor, o.deloor@aps

Workshop JONGENS. aanpakken! Otto de Loor, o.deloor@aps Workshop JONGENS. aanpakken! Otto de Loor, o.deloor@aps Schoolsucces van jongens en meisjes in het HAVO en VWO (21 febr. 2011) Coenen, Meng en Van der Velde, Universiteit van Maastricht Willen & Kunnen

Nadere informatie

Een sterk team. Maatwerk van vakvrouwen

Een sterk team. Maatwerk van vakvrouwen Een sterk team Maatwerk van vakvrouwen Een echte topkok kookt niet uit een boekje. Natuurlijk kan hij er een openslaan, maar uiteindelijk draait het om gevoel en talent. Bij teamontwikkeling is dat eigenlijk

Nadere informatie

1Communicatie als. containerbegrip

1Communicatie als. containerbegrip 1Communicatie als containerbegrip Als medisch specialist is communiceren onlosmakelijk verbonden met het uitoefenen van uw professie. Niet alleen hebt u contact met uw patiënten, maar ook met diverse professionals

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

Kernklas. Ieder kind is uniek...

Kernklas. Ieder kind is uniek... Alle kinderen blij in het onderwijs van nú Kernklas Ieder kind is uniek......en is méér dan het gedrag dat zich laat zien. Een kind heeft gevoelens, emoties, behoeften, interesses, passie en talenten.

Nadere informatie

5 senses strategy BTC guide to more focus

5 senses strategy BTC guide to more focus 5 senses strategy BTC guide to more focus Veel professionals maken de fout geen onderscheid te maken in fysieke rust en mentale rust. Ze nemen vooral rust door even te stoppen met hun acties. Maar als

Nadere informatie

Opleiding Learning Dog

Opleiding Learning Dog Learning Animals Institute for Zooanthropology www.learning-animals.org www.animalinapprendimento.com Opleiding Learning Dog 2015 Honden leren begrijpen vanuit hun eigen perspectief Iedere hond is een

Nadere informatie

Mindfulness Training. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust.

Mindfulness Training. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Mindfulness Training Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Mindfulness training Per dag schieten er duizenden, vaak stressvolle, gedachten

Nadere informatie

Coaching met de Zelfkonfrontatie Methode

Coaching met de Zelfkonfrontatie Methode Coaching met de Zelfkonfrontatie Methode (ZKM) Een wijze van coaching die je helpt te onderzoeken wat je inspireert en wat je belemmert. Het leidt tot een ander perspectief, duurzame keuzes en effectief

Nadere informatie

Balans & Paard. Opleiding Communicatief paardrijden

Balans & Paard. Opleiding Communicatief paardrijden Balans & Paard Opleiding Communicatief paardrijden Balans & Paard Communicatief paardrijden Opleiding tot begrijpend omgaan en trainen van paarden In deze opleiding leer je over hoe het paard denkt, leeft

Nadere informatie

Mindfulness bij ASS en arbeidsparticipatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness bij ASS en arbeidsparticipatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Mindfulness bij ASS en arbeidsparticipatie Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Volgorde lezing Overbelasting bij mensen met autisme Werk en overbelasting Begeleiding Mindfulness

Nadere informatie

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] 2011 Life Coach Désirée Snelling Berg Desirée [IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] Leer de technieken om met behulp van je onderbewuste en het universum je ex weer terug te krijgen. Inleiding Het is geen geheim

Nadere informatie

In gesprek met ouders. Spel en ontwikkeling! (module 1 en 2) (module 3 en 4) Doel Verkrijgen van inzicht in het belang van spel en

In gesprek met ouders. Spel en ontwikkeling! (module 1 en 2) (module 3 en 4) Doel Verkrijgen van inzicht in het belang van spel en Peuters spelender wijs! Een praktische verdiepingscursus voor pedagogisch medewerkers in peuterspeelzalen en kinderdagverblijven De ontwikkeling van jonge kinderen gaat snel. Ze zijn altijd op ontdekkingstocht

Nadere informatie

Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach

Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach 2 Wat is het EOCP Het Europees Opleidingscentrum Paardencoaches is hét opleidingcentrum voor mensen die willen coachen met paarden of al paardencoach zijn. Het

Nadere informatie

Vragenkaartjes voor kinderen van 4 t/m 6 jaar

Vragenkaartjes voor kinderen van 4 t/m 6 jaar 4 t/m 6 jaar 4 t/m 6 jaar 4 t/m 6 jaar Hoe vraag je aan iemand om met je te spelen? Wat speel je graag op het schoolplein? Jij kan al goed helpen hè. Wie help jij graag? Wat doe je dan? van 4 t/m 6 jaar

Nadere informatie

Een scherpe blik op de stroeve relatie tussen Obama en Poetin

Een scherpe blik op de stroeve relatie tussen Obama en Poetin Een scherpe blik op de stroeve relatie tussen Obama en Poetin De afgelopen maanden lijken de VS en Rusland af te stevenen op een flinke confrontatie. Aan de hand van beelden laten wij u zien, waarom deze

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij autisme

Cognitieve gedragstherapie bij autisme Cognitieve gedragstherapie bij autisme Caroline Schuurman, gz-psycholoog Centrum Autisme Rivierduinen Nieuwe ontwikkelingen in de behandeling van autisme bij volwassenen Utrecht, 14 juni 2011 CGT bij autisme

Nadere informatie

In dit e-book geef ik je een aantal tips en oefeningen die je heel gemakkelijk kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Probeer ze maar snel uit!

In dit e-book geef ik je een aantal tips en oefeningen die je heel gemakkelijk kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Probeer ze maar snel uit! In dit e-book geef ik je een aantal tips en oefeningen die je heel gemakkelijk kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Probeer ze maar snel uit! Hartelijke groeten, Petra Melkert Ergotherapeut en mindfulnesstrainer

Nadere informatie

Alleen de mens die zich leert te ontspannen, kan creatief zijn en in zijn geest komen de ideeën op met de snelheid van de bliksem.

Alleen de mens die zich leert te ontspannen, kan creatief zijn en in zijn geest komen de ideeën op met de snelheid van de bliksem. 1) Ontspannen loslaten Ik kom regelmatig mensen tegen die teveel druk en spanning ervaren of overprikkeld zijn. Ze geven aan behoefte te hebben aan meer ontspanning en rust, ze willen dingen makkelijker

Nadere informatie

Drijfveren. Een belangrijke (on)bewuste drijfveer is dat ZELF beter wil zijn dan de ANDER

Drijfveren. Een belangrijke (on)bewuste drijfveer is dat ZELF beter wil zijn dan de ANDER Inleiding Kennis over het tot stand komen van gedrag Bewustwording van de invloed van ons eigen gedrag op onze omgeving? Ervaren wat JIJ kan doen om je eigen gedrag en dat van anderen te verbeteren Drijfveren

Nadere informatie

Levensloopbegeleiding

Levensloopbegeleiding Levensloopbegeleiding vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt Levensloopbegeleiding bij autisme Levensloopbegeleiding is ondersteuning in iedere fase van het leven, op alle levensgebieden

Nadere informatie

Workshop Overtuigend en Ontspannen Presenteren. Voor technische professionals. Donderdag 20 juni 2013

Workshop Overtuigend en Ontspannen Presenteren. Voor technische professionals. Donderdag 20 juni 2013 Workshop Overtuigend en Ontspannen Presenteren Voor technische professionals Donderdag 20 juni 2013 Programma We behandelen achtereenvolgens de volgende thema's: 0. Kwaliteiten en presenteren 1. Omgaan

Nadere informatie

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport Sanne Gielen Inleiding Starten met een nieuwe sport is voor iedereen spannend; Hoe zal de training eruit zien? Zal de coach aardig zijn? Heb ik een klik met mijn teamgenoten? Kán ik het eigenlijk wel?

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1 BELANG VAN COMMUNICATIE Alles wat u doet als teambegeleider/sportleider gebeurt via communicatie, zoals het motiveren van spelers, het luisteren naar spelers, het oplossen van de problemen in het team,

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

Mindfulness programma. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust.

Mindfulness programma. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Mindfulness programma Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Per dag schieten er duizenden, vaak stressvolle, gedachten door je hoofd.

Nadere informatie

Reflectie en feedback

Reflectie en feedback Reflectie en feedback Doelen bijeenkomst Kennis uitbreiden over reflectie en feedback Vaardigheden oefenen met stimuleren van reflectie Hoe in te bedden in de organisatie (wie, wanneer, teamoverzicht,

Nadere informatie

Mentale Veerkracht. Presentatie Mentale Veerkracht SAM Netwerk. Ella van Toorn & Chrissie Schoonhoven

Mentale Veerkracht. Presentatie Mentale Veerkracht SAM Netwerk. Ella van Toorn & Chrissie Schoonhoven Mentale Veerkracht Presentatie Mentale Veerkracht SAM Netwerk Ella van Toorn & Chrissie Schoonhoven Zorg van de Zaak Chrissie Schoonhoven Ella van Toorn Nieuw in het netwerk: Verwachtingen Doel bijeenkomst:

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1: Aan de slag met groeien en verdiepen. Deel 2: Oefeningen en samenvattingen bij het leesboek

Inhoudsopgave. Deel 1: Aan de slag met groeien en verdiepen. Deel 2: Oefeningen en samenvattingen bij het leesboek Inhoudsopgave Deel 1: Aan de slag met groeien en verdiepen 1: Vijf belangrijke stappen naar groei 9 2: Maak een foto van jullie relatie 15 3: Groeien naar een relatie van meer geven 29 4: De voorwaarden

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Assertief op het werk

Assertief op het werk Carola van Dijk en Hans Elbers (red.) Assertief op het werk Ikke, ikke, ikke zonder dat de rest... INHOUD Voorwoord 7 Inleiding 9 1 Het verschil tussen subassertief, agressief en assertief gedrag 11 2

Nadere informatie

Opleiding tot kindercoach met inzet van paarden

Opleiding tot kindercoach met inzet van paarden Opleiding tot kindercoach met inzet van paarden Inleiding Kinderen zijn volop in ontwikkeling. Coaching met behulp van paarden geeft op het terrein van denken, doen en voelen veel beweging.om al die veranderingen

Nadere informatie

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Baby-lichaamstaal Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Inleiding Via deze folder vertellen we u wat over de lichaamssignalen die uw baby geeft: baby-lichaamstaal is méér

Nadere informatie

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID...

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... Geplaatst op 28 juni, 2015 in het YOGI YOGA blad editie juli + augustus 2015 Lieve schat, je bent zo'n mooie, lieve en grappige vrouw, zelfs met je nukken

Nadere informatie

MEDIATION & GEWELDLOZE COMMUNICATIE. Specialisatietraining

MEDIATION & GEWELDLOZE COMMUNICATIE. Specialisatietraining MEDIATION & GEWELDLOZE COMMUNICATIE Specialisatietraining Mediation & geweldloze communicatie Introductie De mediator streeft ernaar om partijen als gelijkwaardige partners te laten communiceren en onderhandelen.

Nadere informatie