Stelplicht en bewijslast bij werkgeversaansprakelijkheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stelplicht en bewijslast bij werkgeversaansprakelijkheid"

Transcriptie

1 partij die volgens de hoofdregel de bewijslast zou hebben gehad. Een andere bewijslastverdeling kan voorts voortvloeien uit de eisen van redelijkheid en billijkheid. 2 In een concreet geval kan de redelijkheid en billijkheid de basis vormen voor omkering van de bewijslast, bijvoorbeeld wanneer de wederpartij door haar gedrag de bewijspositie van de partij met de bewijslast heeft verzwaard. 3 Onder artikel 1638x BW (oud) slaagde de werknemer er met name vaak niet in om conform de hoofdregel van artikel 150 Rv te bewijzen dat de werkgever was tekortgeschoten in zijn zorgplicht en dat hij dientengevolge schade had geleden. De Hoge Raad kwam de werknemer verschillende malen tegemoet door te beslissen dat de rechter aan de hand van de omstandigheden van het geval vermoedens kan ontlenen op grond waarvan hij de bewijslast met betrekking tot de zorgplicht geheel of ten dele op de werkgever kan leggen. De rechter kon de regels omtrent de verdeling van de bewijslast echter niet omkeren, hiervoor zou een wetswijziging noodzakelijk zijn. De accentverschuiving in de jurisprudentie ten aanzien van de van de zorgplicht is gecodificeerd in artikel 7:658 BW: de bewijslast ten aanzien van de nakoming van de zorgplicht rust op de werkgever in plaats van op de werknemer. Ten aanzien van de geleden schade (1) en het causaal verband (3) geldt ook na invoering van artikel 7:685 BW onverkort de hoofdregel van artikel 150 Rv: de werkstelplicht en bewijslast Stelplicht en bewijslast bij werkgeversaansprakelijkheid op grond van artikel 7:658 BW mw. mr. N. Schmeitz en mw. mr. A. Elenbaas Onder de voorganger van artikel 7:658 BW, te weten artikel 1638x BW (oud), gold voor de verdeling van de stelplicht en bewijslast de hoofdregel van artikel 150 Rv (177 Rv oud). De werknemer diende in beginsel te stellen en te bewijzen dat (1) hij schade had geleden in de uitoefening van zijn werkzaamheden (2) dat de werkgever tekort was geschoten in zijn zorgplicht (3) deze schade een gevolg was van het tekortschieten door de werkgever in de nakoming van zijn zorgplicht (causaal verband). Op grond van artikel 150 Rv (177 Rv oud) draagt de partij die zich beroept op rechtsgevolgen van door haar gestelde feiten of rechten, de bewijslast van die feiten of rechten, tenzij uit enige bijzondere regel of uit de eisen van redelijkheid en billijkheid een andere verdeling van de bewijslast voortvloeit. Aan de bewijslast gaat de stelplicht vooraf. Een procespartij kan slechts de bewijslast dragen van bepaalde feiten, nadat deze feiten in de procedure zijn gesteld. 1 Een andere verdeling van de bewijslast kan voortvloeien uit enige bijzondere regel. Hiermee worden bedoeld alle geschreven en ongeschreven rechtsregels waaruit een van de hoofdregel afwijkende bewijslastverdeling voortvloeit. Men spreekt hier meestal van omkering van de bewijslast, waarmee strikt genomen wordt uitgedrukt dat de bewijslast in de zin van bewijsrisico drukt op de wederpartij van de * De schrijvers zijn verbonden aan advocatenkantoor Simmons & Simmons te Rotterdam. sdu uitgevers arbeid integraal 37

2 nemer dient de schade en het causaal verband te stellen en te bewijzen. In dit artikel zal allereerst worden ingegaan op de bij de nakoming van de zorgplicht van de werkgever op grond van 7:658 BW. Daarnaast zal de bij het aantonen van het causale verband tussen schade en uitvoering van de werkzaamheden worden besproken. Wij beperken ons daarbij tot schade als gevolg van beroepsongevallen en beroepsziekten. Stelplicht en bewijslast betreffende de nakoming van de zorgplicht Heeft de werknemer voldoende aannemelijk gemaakt dat hij schade heeft geleden in de uitoefening van zijn werkzaamheden dan is de werkgever aansprakelijk, tenzij hij aantoont dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan of dat de werknemer zich heeft schuldig gemaakt aan opzet of bewuste roekeloosheid. Het is de werkgever die het bewijsrisico van de nakoming van de zorgplicht draagt. Hij moet dus bewijzen dat er voldoende voorzorgsmaatregelen zijn getroffen om de schade te voorkomen of dat eventuele veiligheidsmaatregelen de schade niet hadden kunnen voorkomen. Die bewijsplicht gaat vrij ver: de werkgever moet zoveel mogelijk feiten en omstandigheden aandragen waaruit blijkt dat hij al hetgeen heeft gedaan dat redelijkerwijs van hem kan worden gevergd. De vraag of de werkgever is tekortgeschoten dient te worden beantwoord aan de hand van alle omstandigheden van het geval. Uit de jurisprudentie kan worden opgemaakt dat de werkgever een (zeer) vergaande verantwoordelijkheid heeft. 4 Naast het nemen van voorzorgs- en veiligheidsmaatregelen heeft de werkgever ook een onderzoeksplicht. Hij moet op de hoogte blijven van de wetenschappelijke ontwikkelingen en op basis van die kennis maatregelen ter voorkoming van schade treffen. De zorgplicht strekt zich in principe alleen uit tot concrete en kenbare normen waarvan de meeste in wet- of regelgeving zijn vastgelegd, bijvoorbeeld in de Arbowet. Ook andere niet expliciet vastgelegde normen kunnen echter tot de zorgplicht van de werkgever worden gerekend. Zoals reeds eerder opgemerkt is het mogelijk om onder bijzondere omstandigheden op grond van de redelijkheid en billijkheid, de bewijslast ten aanzien van de zorgplicht toch op de werknemer te leggen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer het omstandigheden betreft die in het domein van de werknemer liggen, zoals de situatie waarin de werknemer beschikt of toegang heeft tot bepaalde relevante gegevens met betrekking tot de zorgplicht waarover de werkgever niet beschikt. Te denken valt aan bepaalde rapportages over de oorzaak van de schade. 5 Gelet op de strekking van lid 2 van artikel 7:658 BW, te weten de bescherming van de werknemer, zal echter niet snel sprake zijn van een dergelijke bijzondere omstandigheid. Bedrijfsongeval Bij een bedrijfsongeval is het aan de werkgever om de toedracht van het ongeval te bewijzen. 6 Om zekerheid te krijgen over de toedracht van het ongeval kunnen ongevalrapportages een belangrijke rol spelen. Op grond van artikel 24 lid 4 is de Arbeidsinspectie bevoegd om terzake van een arbeidsongeval een onderzoek in te stellen, waarvan een rapport wordt gemaakt. Een rapportage kan de werkgever helpen duidelijkheid te krijgen over de toedracht van het ongeval en hem ondersteunen te bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Het ontbreken van deze rapportage betekent echter niet automatisch dat de 38 sdu uitgevers arbeid integraal

3 werkgever niet heeft voldaan aan zijn stelplicht inzake de nakoming van de zorgplicht. 7 Onder het oude recht leidde afwezigheid van een ongevalrapport nog wel eens tot de aanname dat de werkgever zijn veiligheidsverplichting niet was nagekomen. Voor de toepassing van artikel 7:685 BW is deze aanname verlaten, omdat anders dan artikel 1638x BW (oud), de bewijslast van de nakoming van de zorgplicht nu op de werkgever rust. Met andere woorden: de werkgever mag voor de manier waarop hij aan zijn bewijsplicht voldoet, de middelen kiezen die hij daarvoor nodig acht. Het vorenstaande kwam expliciet aan de orde in het arrest Industromontaza/ Banfic. 8 In dit arrest stond tussen partijen vast dat de schade van de werknemer was ontstaan door een ongeval tijdens het verrichten van zijn werkzaamheden. Partijen waren het echter niet eens over de toedracht van het ongeval. Industromontaza bestreed de door de werknemer gegeven toedracht van het ongeval en beriep zich hierbij op een tweetal na het ongeval opgestelde rapportages. De werknemer trok de juistheid van de rapportages in twijfel. De Hoge Raad overwoog dat het zonder nadere toelichting niet begrijpelijk is waarom onvoldoende bewijs uit de rapportages kan worden gehaald. Hieruit volgt dat ingeval de werkgever dus bewijs levert conform de regels het aan de werknemer is om te bewijzen dat het aangeleverde bewijs onjuist is. Uit jurisprudentie kan worden opgemaakt dat de werkgever een vergaande verantwoordelijkheid heeft Los van het bewijsrisico ten aanzien van de toedracht van het ongeval moet de werkgever om onder aansprakelijkheid uit te komen aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. De werkgever moet namelijk, om onder zijn aansprakelijkheid uit te komen, aantonen dat hij niet tekort is geschoten in de zorg voor de lokalen, werktuigen en gereedschappen waarin of waarmee de arbeid moet worden verricht. De zwaarte van de zorgplicht hangt ervan af of de werkgever de toedracht van het ongeval heeft kunnen aantonen. Slaagt de werkgever er niet in de toedracht van het ongeval te bewijzen dan heeft hij een (verzwaarde) bewijslast: Hij zal dan (meer in het algemeen) moeten aantonen dat hij heeft voldaan aan de op hem rustende zorgplicht. 9 Ingeval de toedracht van het ongeval (door het geleverde bewijs) wél komt vast te staan, hoeft de werkgever slechts aan te tonen dat hij niet is tekortgeschoten in zijn zorgplicht om het specifieke ongeval te voorkomen. Het is overigens niet ondenkbaar, dat de toedracht van het ongeval niet komt vast te staan en de werkgever toch kan aantonen niet te zijn tekortgeschoten in zijn zorgplicht. Gedacht kan worden aan de situatie dat nakoming van de zorgplicht het ongeval niet had kunnen voorkomen. Een werkgever kan in dat geval aan aansprakelijkheid ontkomen door aan te tonen dat schending van zijn zorgplicht niet de oorzaak was van het ongeval, kortom: door te stellen dat het causaal verband tussen de schade en de schending van de zorgplicht ontbreekt. 10 Beroepsziekten Schade als gevolg van beroepsziekten wordt onderverdeeld in schade als gevolg van gevaarlijke stoffen en schade als gevolg van niet-schadelijke stoffen. Gevaarlijke stoffen De werkgever moet ingeval hij betwist dat sdu uitgevers arbeid integraal 39

4 de werknemer schade heeft geleden in de uitoefening van zijn werkzaamheden door blootstelling aan gevaarlijke stoffen omstandigheden aandragen waaruit blijkt dat hij zijn zorgplicht is nagekomen. In het geval van blootstelling aan gevaarlijke stoffen moet de werkgever reeds voordat het causaal verband tussen de schade en de werkomstandigheden is bewezen voldoen aan zijn. Dit omdat bij schade als gevolg van blootstelling aan gevaarlijke stoffen de werknemer vaak niet over voldoende informatie beschikt, bijvoorbeeld met betrekking tot de gevaarlijke stoffen, om het causale verband te kunnen bewijzen. Uiteraard dient de werknemer wel eerst te bewijzen dat hij gedurende het dienstverband is blootgesteld aan gevaarlijke stoffen. 11 De werkgever moet in het kader van zijn zorgplicht maatregelen nemen gericht op het voorkomen van de ziekte op het moment dat er in de medische wetenschap enige mate van zekerheid bestaat omtrent het gevaar van blootstelling aan een bepaalde stof. 12 De werkgever heeft derhalve een verhoogde zorgvuldigheidsnorm indien hij had moeten of kunnen weten dat blootstelling aan een bepaalde stof gevaar zou kunnen opleveren. De werkgever moet in dat geval aantonen dat hij alle maatregelen heeft getroffen die redelijkerwijs nodig waren om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade zou lijden, met inachtneming van de op dat moment bestaande kennis en inzichten omtrent de veiligheidsmaatregelen. De omvang van de zorgplicht is daarnaast mede afhankelijk van de duur en intensiteit van de blootstelling aan de gevaarlijke stof. Hoe langer en intensiever de periode van blootstelling was, hoe meer maatregelen de werkgever had moeten nemen ter voorkoming van schade. 13 Niet-gevaarlijke stoffen RSI Een beroepsziekte waar de afgelopen jaren in toenemende mate aandacht voor bestaat is RSI. Een duidelijke normstelling voor de preventie van RSI ontbreekt, mede omdat discussie bestaat over welke factoren RSI veroorzaken. Uit de jurisprudentie blijkt dat de werkgever in het geval van RSI een behoorlijk zware zorgplicht heeft op het punt van het voorkomen van RSI. Deze zorgplicht omvat een instructieplicht en de plicht om naleving van de gegeven instructie behoorlijk te controleren. De werkgever moet aantonen dat hij de werkplekken correct inricht, langdurig beeldschermwerk zonder pauzes voorkomt en dat hij regelmatig op de naleving daarvan let. Ondanks dat er nog veel onduidelijkheid heerst omtrent de oorzaken van RSI, speelt het kenbaarheidsvereiste een rol. Dit betekent echter niet dat van de werkgever geen maatregelen mogen worden verwacht: ook reeds voordat de klachten ontstaan, is de werkgever gehouden een beleid te voeren gericht op het voorkomen van RSI. 14 In de praktijk is de bewijslast voor de werkgever lastig, enerzijds omdat zoals gezegd nog onduidelijk is welke maatregelen afdoende zijn RSI te voorkomen, anderzijds omdat rechters vooralsnog een verzwaarde zorgplicht op de werkgever lijken te leggen. Als de werknemer namelijk eenmaal het causale verband tussen de werkzaamheden en de RSI heeft weten aan te tonen wordt in veel gevallen aangenomen dat de werkgever tekort is geschoten in zijn zorgplicht. 15 Psychisch letsel Op grond van artikel 7:658 BW kan ook psychische schade voor vergoeding in aanmerking komen. 16 Te denken valt aan 40 sdu uitgevers arbeid integraal

5 schade als gevolg van een burn-out. Het voorkomen van werkgerelateerde stress is moeilijk te voorkomen omdat daarbij individuele eigenschappen een rol spelen die moeilijk te controleren zijn. Uit de wet volgt geen rechtstreekse verplichting ter voorkoming van overbelasting. Wel bepaalt artikel 3 Arbowet dat de werkgever de werkzaamheden zoveel mogelijk moet aanpassen aan de persoonlijke eigenschappen van de werknemer. De vraag rijst of uit deze algemene verplichting een concrete norm voor de werkgever kan worden afgeleid met betrekking tot de zorgplicht. In tegenstelling tot RSI is in de wetenschap voldoende bekend over burn-out, zodat de werkgever niet zal kunnen volhouden niet op de hoogte te zijn van omstandigheden die tot een burn-out zouden kunnen leiden. Dat de norm niet concreet is doet daaraan in dit geval niet af. Wel is het kenbaarheidsvereiste in deze cruciaal. 17 Het moet voor de werkgever kenbaar zijn, hetzij doordat de werknemer dit zelf aangeeft hetzij doordat uit objectieve omstandigheden blijkt dat sprake is van overbelasting en dat de werkgever dus een extra zorgplicht heeft ten aanzien van deze specifieke werknemer. 18 Objectieve omstandigheden zijn onder andere een slechte werksfeer en een stelselmatige hoge werkdruk, welke niet inherent is aan de functie. Als de werkgever kan aantonen dat hij noch naar aanleiding van signalen van de werkgever noch naar aanleiding van objectieve omstandigheden had kunnen opmaken dat sprake was van overbelasting, dan is hij niet tekortgeschoten in zijn zorgplicht. Er wordt een zogenaamd piepsysteem gehanteerd: de werkgever heeft pas een extra zorgplicht (op het punt van het voorkomen van overbelasting) als hem signalen terzake bereiken. Dit geldt vooral voor de hoger opgeleide werknemers van wie verwacht mag worden dat zij op tijd aan de bel trekken. Bij lagere functies kan dit genuanceerder liggen. Als het voor de werkgever eenmaal kenbaar is dat de werknemer overbelast dreigt te raken dan moet de werkgever daar in het kader van zijn zorgplicht op in spelen door maatregelen te nemen. Dit piepsysteem is overigens bij RSI uitdrukkelijk van de hand gewezen. 19 De werkgever moet immers ook als nog geen sprake is van RSI de werkplek correct inrichten en langdurig beeldschermwerk met te weinig pauzes voorkomen. 20 Psychische schade kan naast overbelasting ook ontstaan door het meemaken van een schokkende gebeurtenis op het werk. Te denken valt aan agressie, overvallen etc. Maatregelen die de werkgever in het kader van de zorgplicht kan nemen zijn bijvoorbeeld het treffen van beveiligingsmaatregelen en het ophangen van camera s. Vaak zijn de schokkende gebeurtenissen echter niet te voorkomen. In die situaties is het van belang dat de werkgever zorg draagt voor adequate nazorg. Gesteld zou kunnen worden dat de zorgplicht dan verschuift van het nemen van preventieve maatregelen naar het nemen van maatregelen in het kader van de nazorg. Dit is dan ook hetgeen de rechter in het kader van de toetsing van de nakoming van de zorgplicht in die situaties aan de orde zal stellen. 21 Stelplicht en bewijslast ten aanzien van het causaal verband werkzaamheden en schade Uit artikel 7:658 BW volgt dat de werknemer conform de hoofdregel van artikel 150 Rv moet stellen en zo nodig bewijzen dat hij schade in de uitoefening van zijn functie heeft geleden. De werknemer draagt dus nog steeds zoals onder artikel 1638x BW (oud) de bewijslast met betrekking tot het causaal verband. De werknemer moet aantonen (1) dat hij schade heeft geleden (2) sdu uitgevers arbeid integraal 41

6 Gevaarlijke stoffen Beroept de werknemer zich op medische aandoeningen als gevolg van aanraking met gevaarlijke stoffen, dan zal hij gemotiveerd moeten stellen en bewijzen dat hij met dergelijke stoffen in aanraking is gekomen en dat zijn gezondheid daardoor is aangetast. Niet voldoende is dat hij gedurende het werk mogelijk aan de gevaarzettende situatie heeft blootgestaan. 25 Aan de ander kant hoeft de werknemer in zo n geval niet te bewijzen welke stof op welk moment de ziekte heeft veroorzaakt. 26 Hij moet hieromtrent wel zoveel mogelijk stellen. Het is vervolgens aan de werkgever om in gevalstelplicht en bewijslast dat de schade een rechtstreeks gevolg is van de uitoefening van de werkzaamheden. Aan het bewijs van het causaal verband zijn nogal strenge eisen verbonden. Voor de werknemer die stelt schade te hebben geleden, is het niet zelden vrijwel ondoenlijk exact te bewijzen dat de situatie waaraan hij is komen bloot te staan nu juist deze schade heeft veroorzaakt. De toedracht van het ongeval hoeft de werknemer dan ook niet te bewijzen. Het enkel stellen dat de schade mogelijk in de uitoefening van de werkzaamheden is opgetreden is echter ook onvoldoende. Vast moet komen te staan dat het ongeval of de blootstelling aan een gevaarzettende situatie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden op het werk. De werknemer draagt daarvan op grond van de hoofdregel van artikel 150 Rv de. Dit kan met name tot een probleem leiden als de geleden schade ook een andere oorzaak kan hebben. Uit eerder genoemde rechtspraak blijkt dat de werkgever in dit kader ook een rol is toebedeeld. Hij zal namelijk bij betwisting van het causaal verband het bewijs moeten leveren van díe feiten en omstandigheden die meer in zijn risicosfeer liggen dan in de risicosfeer van de werknemer. 22 De stelplicht en bewijslast van de werknemer is bij blootstelling aan gevaarlijke stoffen aanzienlijk lichter Beroepsongevallen Uit de aard van een beroepsongeval volgt dat de geleden schade daaruit rechtstreeks voortvloeit. 23 De werknemer kan dus na een bedrijfsongeval volstaan met het stellen en bewijzen dat de schade een rechtstreeks gevolg is van het geconstateerde ongeval. De werknemer dient niet te stellen: mij is een ongeval overkomen tijdens mijn werkzaamheden maar ik heb schade geleden in de uitoefening van mijn functie. Zoals hiervoor reeds opgemerkt hoeft de werknemer niet de oorzaak of de toedracht van het ongeval aan te tonen, die bewijslast rust immers op de werkgever. 24 Beroepsziekten Het aantonen van causaal verband bij beroepsziekten ligt een stuk ingewikkelder. Indien een werknemer claimt de ziekte te hebben opgelopen in de uitoefening van zijn werkzaamheden, kan de moeilijkheid zich voordoen dat het verband tussen de ziekte en de werkzaamheden niet duidelijk is. Bij een vordering ter zake van een beroepsziekte zal de werknemer moeten stellen, en zo nodig bewijzen, dat hij lijdt of heeft geleden aan medische aandoeningen en dat er causaal verband bestaat tussen de aandoening en de door hem voor de werkgever verrichte werkzaamheden. Bij beroepsziekten moet onderscheid worden gemaakt tussen schade als gevolg van gevaarlijke stoffen en schade als gevolg van niet-schadelijke stoffen. 42 sdu uitgevers arbeid integraal

7 len waarin kan worden vastgesteld dat er in het verleden met gevaarlijke stoffen is gewerkt te bewijzen dat de noodzakelijke maatregelen zijn genomen om de schade van de werknemer te voorkomen. 27 Als de werkgever er niet in slaagt dat bewijs te leveren, wordt het causaal verband aangenomen. Bij blootstelling van een werknemer aan gevaarlijke stoffen dient de werkgever dus reeds vóórdat het causaal verband tussen de schade en de werkomstandigheden is aangetoond te voldoen aan zijn stelplicht en bewijslast. De stelplicht en de bijbehorende bewijslast van de werknemer bij blootstelling aan gevaarlijke stoffen is dus aanzienlijk lichter dan in andere situaties. Let wel: In latere rechtspraak is bepaald, onder meer door de Hoge Raad, dat de verlichting niet zóver gaat dat de werknemer niet meer zou hoeven aan te tonen dat hij is blootgesteld geweest aan een gevaarlijke stof of situatie waardoor de schade veroorzaakt kan zijn. 28 Niet-gevaarlijke stoffen RSI Op 20 mei 2005 heeft de Hoge Raad voor het eerst arrest gewezen ten aanzien van de van een werknemer die zijn werkgever op grond van artikel 7:658 BW aansprakelijk stelt voor de door hem gestelde RSI-klachten. De Hoge Raad benadrukt in dit arrest dat het in beginsel aan de werknemer is te stellen en zo nodig te bewijzen dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen de schade en de uitoefening van de werkzaamheden. Hieruit volgt dat niet op grond van het enkele feit dat de werknemer arbeidsongeschikt is geworden en dat de arbeidsongeschiktheid is ontstaan tijdens het dienstverband kan worden geconcludeerd dat de werknemer schade heeft geleden in de uitoefening van zijn werkzaamheden. Zeker niet ingeval de werkgever het oorzakelijk verband betwist. De werknemer moet een concrete beschrijving geven van de wijze waarop en de omstandigheden waaronder hij zijn werkzaamheden heeft moeten verrichten alsmede van de daarbij genomen maatregelen om het ontstaan van de klachten zo veel als redelijkerwijs mogelijk is te voorkomen. 29 Het bewijsrisico betreffende het causaal verband tussen de schade en de werkzaamheden rust dus op de werknemer. De werknemer kan dit oorzakelijke verband bewijzen door het inwinnen van een deskundig oordeel. 30 Het gaat hier om een medisch vraagstuk zodat getuigenverklaringen de werknemer niet in zijn bewijslevering kunnen helpen. Bij schade als gevolg van RSI wordt dus niet, zoals bij schade als gevolg van blootstelling aan gevaarlijke stoffen, het causale verband aangenomen als de gevaarzetting vaststaat en de werkgever er niet in is geslaagd de nakoming van zijn zorgplicht te bewijzen. Om aan zijn stelplicht te voldoen zal de werknemer in geval van RSI dus ook het causale verband met (de tekortkoming van de werkgever in zijn) zorgplicht moeten bewijzen. 31 Psychisch letsel De werknemer die stelt psychisch letsel te hebben opgelopen in de uitoefening van zijn functie moet zeer concrete omstandigheden benoemen waaruit blijkt dat sprake is van schending van de zorgplicht van de werkgever. Algemene verwijzingen naar een hoge werkdruk en slechte werksfeer zijn onvoldoende. Er moet meer aan de hand zijn. 32 Daarnaast moet de werknemer aan kunnen tonen dat hij op enig moment aan de werkgever kenbaar heeft gemaakt zich overbelast te voelen. 33 Verjaringstermijn Wanneer de werknemer aan zijn stelplicht en bewijslast heeft voldaan en vast is sdu uitgevers arbeid integraal 43

8 komen te staan dat de werkgever zijn zorgplicht niet is nagekomen, is het nog steeds maar de vraag of de werknemer zijn schade als gevolg van een beroepsziekte vergoed zal zien. In veel gevallen is de vordering namelijk verjaard. Vorderingen tot vergoeding van schade verjaren in beginsel door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag waarop de benadeelde zowel met de schade als met de aansprakelijke persoon bekend is geworden, maar in ieder geval door verloop van twintig jaren na de gebeurtenis waardoor de schade is veroorzaakt. Zoals reeds eerder opgemerkt leveren deze verjaringstermijnen voor bepaalde type van gezondheidsschade, zoals de beroepsziektes asbestose, burn-out en OPS (schildersziekte) problemen op. Asbestose wordt bijvoorbeeld vaak pas na een incubatietijd van meer dan dertig jaar zichtbaar. Dit betekent dat vorderingen in gevolge artikel 7:658 BW tot vergoeding van asbestschade in veel gevallen verjaard zijn. De wetgever is de werknemer in 2004 tegemoet gekomen door aan artikel 3:310 BW een vijfde lid toe te voegen dat bepaalt dat een vordering tot vergoeding van schade door letsel of overlijden slechts verjaard door verloop van vijf jaar na aanvang van de dag volgend waarop de benadeelde werknemer zowel met de schade als de daarvoor aansprakelijke persoon bekend is geworden. Pas op het moment dat de ziekte zich openbaart, vangt de verjaringstermijn aan. De memorie van toelichting bij dit artikel vermeldt vervolgens dat voorwaarde voor de bekendheid met de ziekte in de eerste plaats is dat er daadwerkelijk schade is ontstaan. Vervolgens is bepalend of de benadeelde met het bestaan van de schade bekend was, dan wel behoorde te zijn geweest. Van bekendheid is in ieder geval sprake op het moment dat de ziekte is gediagnosticeerd. Op dat moment is duidelijk dat schade zal ontstaan. Niet van belang is of op dat moment ook de omvang van de schade al duidelijk is. In de literatuur wordt terecht opgemerkt dat bij bepaalde beroepsziekte zoals burn-out, de diagnose niet altijd duidelijk te stellen is en dat in die gevallen het aanvangsmoment van de verjaring moeilijk te bepalen zal zijn. De bepaling is alleen van toepassing op schadegevallen veroorzaakt na inwerkingtreding van de wetswijziging, te weten na 1 februari De bepaling biedt dus geen oplossing voor werknemers wier vordering al verjaard is. Conclusie De werkgever moet om onder aansprakelijkheid op grond van artikel 7:658 BW uit te komen, behoudens opzet en bewuste roekeloosheid van de werknemer, stellen en bewijzen (a) in geval sprake is van een ongeval wat de toedracht daarvan is geweest (b) dat hij niet is tekortgeschoten in de nakoming van zijn zorgplicht of (c) dat nakoming van de zorgplicht de schade niet had kunnen voorkomen (ontbreken causaal verband). Ingeval de werkgever er niet in slaagt de toedracht van het ongeval te bewijzen heeft hij een (verzwaarde) bewijsplicht ten aanzien van de zorgplicht. Hij zal dan namelijk meer in het algemeen moeten aantonen dat er geen zorgplicht is geschonden terwijl als de toedracht van het ongeval wel is komen vast te staan hij kan ingaan op de zorgplicht die het specifieke ongeval had kunnen voorkomen. De werknemer moet stellen en bewijzen dat (a) hij schade heeft geleden in de uitoefening van zijn werkzaamheden en (b) dat deze schade een gevolg is van het tekort schieten van de werkgever in de nakoming van zijn zorgplicht (causaal verband). 44 sdu uitgevers arbeid integraal

9 Noten 1 W.D.H. Asser, Bewijslastverdeling, Kluwer Deventer Zie hiervoor bijvoorbeeld HR 29 juni 2001, NJ 2001, 476 (Industromontoza/Banfic), HR 17 november 2000, NJ 2001, W.D.H. Asser, Syllabus NIK 9 juni 2004, blz Hoge Raad 19 oktober 2001, «JAR» 2001/218 (De aangereden postbesteller), Rb Amsterdam «JAR» 2001/ Hoge Raad 29 juni 2001, «JAR» 2001/141, NJ 2001, 476 (Industromontaza/Banfic; M.NT. Stein), RO Hoge Raad 4 mei 2001, «JAR» 2001/96 (Bloemsma/Hattuma). 7 Hoge Raad 18 januari 2002, NJ 2002/ Zie noot 2. 9 Hoge Raad 15 december 2000, «JAR» 2001/23, NJ 2001, 252 (Van Merksteijn/Óztürk; M.NT. Stein), RO Hoge Raad 10 december 1999, NJ 2001, 211 (Fransen/Pasteurziekenhuis) en HR 12 september 2003, «JAR» 2003/ Hoge Raad 17 november 2000, «JAR» 2000/261 (Unilever/Dikmans). 12 Hoge Raad 25 juni 1993, NJ 1990, Hoge Raad 17 februari 2006, «JAR» 2006, Kantonrechter Apeldoorn, «JAR» 2003/ Kantonrechter Brielle, 11 maart 2003, «JAR» 2003/ Hoge Raad 11 maart 2005, «JAR» 2005, 84 (ABN AMRO/Nieuwenhuys). 17 Zie hieromtrent onder meer M.S.A. Vegter, Vergoeding van psychisch letsel door de werkgever, Sdu Uitgevers, Den Haag Kantonrechter 19 januari 2005, «JAR» 2005/ Kantonrechter Apeldoorn, «JAR» 2003/ Zie onder meer Hof s-gravenhage, 1 juli 2005, «JAR» 2005/ Kantonrechter Boxmeer 2 augustus 2005, «JAR» 2005/ Hoge Raad 17 november 2000, «JAR» 2000/261 (Unilever/Dikmans), HR 26 januari 2001, «JAR» 2001/39 (Weststrate/De Schelde), r.o K. Kas en H.W. van Osch, Bewijslastverdeling werkgeversaansprakelijkheid voor RSI: wat eerst, stelplicht of bewijslast, ArbeidsRecht 2004/3. 24 Zie noot 6 en K. Kas en H.W. van Osch, Bewijslastverdeling werkgeversaansprakelijkheid voor RSI: wat eerst, stelplicht of bewijslast, ArbeidsRecht 2004/3. 26 Zie noot Zie ook S.D. Lindenbergh, Sdu Commentaar Arbeidsrecht 2005/2006, Sdu uitgevers Den Haag Zie noot 19 (Weststrate/De Schelde) en Rechtbank 14 september 2005, «JAR» 2006/ HR 10 mei 2005, «JAR» 2005/155 De Bakker/Zee Electronics). 30 Rechtbank 9 april 2003, «JAR» 2003/ Rechtbank 2 juli 2003, «JAR» 2003/ Voor een uitgebreid jurisprudentie-overzicht hieromtrent zie prof. mr. S.D. Lindenbergh, Sdu Commentaar Arbeidsrecht 2005/2006, Sdu Uitgevers Den Haag Kantonrechter 18 juni 2003, «JAR» 2003/ Kantonrechter Hoorn 25 oktober 2004, «JAR» 2005, 57, Kantonrechter Terneuzen 19 januari 2005, «JAR» 2005/76. sdu uitgevers arbeid integraal 45

10 46 sdu uitgevers arbeid integraal

Hoge Raad, 26 januari 2001 (Weststrate/De Schelde); blootstelling aan asbest niet aangetoond. Vordering afgewezen.

Hoge Raad, 26 januari 2001 (Weststrate/De Schelde); blootstelling aan asbest niet aangetoond. Vordering afgewezen. Hoge Raad, 26 januari 2001 (Weststrate/De Schelde); blootstelling aan asbest niet aangetoond. Vordering afgewezen. Samenvatting Werknemer met mesothelioom spreekt werkgever aan. De schadevergoeding wordt

Nadere informatie

Aansprakelijkheid voor psychisch letsel op de voet van artikel 7:658 BW

Aansprakelijkheid voor psychisch letsel op de voet van artikel 7:658 BW Aansprakelijkheid voor psychisch letsel op de voet van artikel 7:658 BW Hoge Raad 11 maart 2005, LJN AR6657, JAR 2005, 84 Mw. mr. drs. M.S.A. Vegter Feiten en beslissing kantonrechter en hof Werknemer

Nadere informatie

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Auteur: Mr. T.L.C.W. Noordoven[1] Hoge Raad 23 maart 2012, JAR 2012/110 1.Inleiding Maakt het vanuit het oogpunt

Nadere informatie

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling 9 september 2015 Alex Ter Horst Advocaat pensioenrecht Achtergrond Indien verplichtstelling van toepassing is leidt dat voor wg en bpf tot allerlei

Nadere informatie

De toepasselijkheid van de omkeringsregel bij RSI en burn-out

De toepasselijkheid van de omkeringsregel bij RSI en burn-out De toepasselijkheid van de omkeringsregel bij RSI en burn-out M.E.A. Vaessen 6 juni 2011 De toepasselijkheid van de omkeringsregel bij RSI en burn-out M.E.A. Vaessen 6 juni 2011 Scriptiebegeleiding door

Nadere informatie

Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken. mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013

Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken. mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013 Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013 Agenda Inleiding Bewijs Causaliteit Praktische aanpak Deskundigen Zorgplicht werkgever

Nadere informatie

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten Monografieën Privaatrecht 13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten S.D. Lindenbergh Tweede druk ï Kluwer a Wolters Kluwer business Kluwer- Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 Inleiding /1 1 Het thema

Nadere informatie

Werkgeversaansprakelijkheid op grond van art. 7:658 en 7:611BW: een overzicht van de stand van zaken P.W.H.M. Willems en K.

Werkgeversaansprakelijkheid op grond van art. 7:658 en 7:611BW: een overzicht van de stand van zaken P.W.H.M. Willems en K. Werkgeversaansprakelijkheid op grond van art. 7:658 en 7:611BW: een overzicht van de stand van zaken P.W.H.M. Willems en K. Teuben 1 Inleiding Wanneer een werknemer schade lijdt in de uitoefening van zijn

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes Arbeidsomstandigheden Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes De afvalbranche Wijzigingen per 1 juli 2015 > 60 miljoen ton afval per jaar +/- 15.000 werknemers Relatief hoog aantal

Nadere informatie

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Naar een eenvormig stelsel? Mr.H.JW.AÜ Kluwer - Deventer - 2009 Lijst van gebruikte afkortingen

Nadere informatie

NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS

NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS De heeft in december 2008 wederom drie interessante arresten gewezen inzake werkgeversaansprakelijkheid voor verkeersletsel

Nadere informatie

De bewijslast in artikel 1:160 BW procedures

De bewijslast in artikel 1:160 BW procedures De bewijslast in artikel 1:160 BW procedures Inleiding Zoals collega Van den Anker al eerder (Samenleven en alimentatie ontvangen? EB 2009, 32) schreef, is de alimentatieplicht niet oneindig. Deze kan

Nadere informatie

Is het BYOD concept wenselijk voor werkgever en werknemer?

Is het BYOD concept wenselijk voor werkgever en werknemer? Universiteit Utrecht Paper voor het vak informatietechnologie & recht Is het BYOD concept wenselijk voor werkgever en werknemer? Auteur: Nick Verboom Docenten: Tina van de Linde Studentnummer: 3844870

Nadere informatie

Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen

Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen Congres Veiligheid & Toezicht 10 november 2014 Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen Mr. E.H. de Joode Inleiding Veiligheid & Toezicht Op de werkvloer Ondergeschiktheid werknemer Zorgplicht werkgever

Nadere informatie

KLACHTPLICHT BIJ NON-CONFORMITEIT

KLACHTPLICHT BIJ NON-CONFORMITEIT KLACHTPLICHT BIJ NON-CONFORMITEIT Bij de aankoop van een woning blijkt achteraf nogal eens dat iets anders geleverd is dan op grond van de koopovereenkomst mocht worden verwacht. Er kan bijvoorbeeld sprake

Nadere informatie

Proportionele aansprakelijkheid. Prof.mr. E. Bauw Universiteit Utrecht

Proportionele aansprakelijkheid. Prof.mr. E. Bauw Universiteit Utrecht Proportionele aansprakelijkheid Prof.mr. E. Bauw Universiteit Utrecht Opbouw 1. Het vereiste van causaal verband 2. Bewijs van causaal verband 3. Remedies bij onzeker causaal verband 4. Proportionele aansprakelijkheid

Nadere informatie

Pagina 15 Klachtplicht art. 6:89 BW en letselschade. (Lansink/Ritsma) LJN BZ1721 en (SVB/Van de Wege) LJN BZ1717

Pagina 15 Klachtplicht art. 6:89 BW en letselschade. (Lansink/Ritsma) LJN BZ1721 en (SVB/Van de Wege) LJN BZ1717 PIV Bulletin 4 Inhoud Pagina 1 2 x Hoge Raad 7 juni 2013 Pagina 10 Beschouwing Hof Den Bosch 20 januari 2013 Pagina 15 Klachtplicht art. 6:89 BW en letselschade Pagina 18 Leergang Zwaar Letsel (ZL) Pagina

Nadere informatie

De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid

De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid drs V.G.J. (Vincent) Zwijnenberg 8 april 2010 Onderwerpen 1. De behoorlijke verzekering volgens de Hoge Raad 2. De behoorlijke verzekering

Nadere informatie

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen prof dr mr A.J. Akkermans Beroepsziekten en bedrijfsongevallen vanuit juridisch perspectief Werkgeversaansprakelijkheid Bron: W.E. Eshuis e.a. (2011), Werkgeverskosten

Nadere informatie

Uitspraak 24 juni 2011 Eerste Kamer 10/00078 EV/MD. Hoge Raad der Nederlanden. Arrest. in de zaak van:

Uitspraak 24 juni 2011 Eerste Kamer 10/00078 EV/MD. Hoge Raad der Nederlanden. Arrest. in de zaak van: LJN: BP9897, Hoge Raad, 10/00078 Arbeidsrecht. Arbeidsongeval. Stelplicht en bewijslast onder art. 7:658 BW. Ook als de werknemer die heeft nagelaten een handeling te verrichten om een veiligheidsvoorziening

Nadere informatie

Casus 8 Even Apeldoorn bellen

Casus 8 Even Apeldoorn bellen 2010, Noordhoff Uitgevers bv Casus 8 Even Apeldoorn bellen Helaas komt het maar al te regelmatig voor dat werknemers betrokken raken bij een bedrijfsongeval. Langdurige uitval, hoge rekeningen, veel pijn

Nadere informatie

De werkgeveraansprakelijkheid ex artikel 7:611 BW

De werkgeveraansprakelijkheid ex artikel 7:611 BW De werkgeveraansprakelijkheid ex artikel 7:611 BW Demi Al Studentnummer: 10309179 Scriptiebegeleider: de heer A.V.T. de Bie 2013-2014 Nieuwe Zijds Burgwal 34C 1141 TE Monnickendam t 06-285 329 50 e-mail

Nadere informatie

Webinar burgerlijk procesrecht Dagvaarding en tips. 18 december 2015 Dirk Vergunst

Webinar burgerlijk procesrecht Dagvaarding en tips. 18 december 2015 Dirk Vergunst Webinar burgerlijk procesrecht Dagvaarding en tips 18 december 2015 Dirk Vergunst 1 Artikel 45 Rechtsvordering 1. Exploten (pv van ambtshandeling) worden door een daartoe bevoegde deurwaarder gedaan (

Nadere informatie

WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID

WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID door Mariken Peters sectie aansprakelijkheid, verzekeringen en (letsel)schade STELLING 1 Als de werknemer een arbeidsongeval op de werkplek overkomt, is de werkgever altijd

Nadere informatie

Amerikaanse toestanden? mr. Mirjam Snel-de Kroon Deventer, 25 april 2012

Amerikaanse toestanden? mr. Mirjam Snel-de Kroon Deventer, 25 april 2012 Amerikaanse toestanden? mr. Mirjam Snel-de Kroon Deventer, 25 april 2012 Amerikaanse toestanden? Claimcultuur, het maar raak claimen? Ook in Nederland toenemend claimbewustzijn bij burgers en bedrijven.

Nadere informatie

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Aangeslotene.

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-382 d.d. 20 oktober 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, prof. mr. M.L. Hendrikse en drs. L.B. Lauwaars RA, leden en mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Nadere informatie

AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES

AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES 28 maart 2014 Margot van Beurden S filmpje Grondslagen voor aansprakelijkheid Art 7:658 BW : zorgplicht werkgever Art 7:611 BW : goed werkgeverschap Art. 7:658 BW Zorgplicht

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 41 d.d. 22 februari 2011 (mr. B.F. Keulen, voorzitter, mw. mr. E.M. Dil-Stork en prof. mr. M.L. Hendrikse) Samenvatting Natura-uitvaartverzekering.

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van de werkgever voor burn-out. De stand van zaken.

Aansprakelijkheid van de werkgever voor burn-out. De stand van zaken. Letsel & Schade 2009 nr. 2 18 I 102 I Aansprakelijkheid van de werkgever voor burn-out. De stand van zaken. J.F. Roth Mr. J.F. Roth is hoofdredacteur van dit blad en advocaat bij SAP Letselschade Advocaten

Nadere informatie

De stand van zaken. I 102 I Aansprakelijkheid van de werkgever voor burn-out. Letsel & Schade 2009 nr. 2. J.F. Roth

De stand van zaken. I 102 I Aansprakelijkheid van de werkgever voor burn-out. Letsel & Schade 2009 nr. 2. J.F. Roth I 102 I Aansprakelijkheid van de werkgever voor burn-out. De stand van zaken. J.F. Roth Mr. J.F. Roth is hoofdredacteur van dit blad en advocaat bij SAP Letselschade Advocaten te Amersfoort. Na de verschillende

Nadere informatie

Scriptie: Werkgeversaansprakelijkheid voor bedrijfsuitjes

Scriptie: Werkgeversaansprakelijkheid voor bedrijfsuitjes Scriptie: Werkgeversaansprakelijkheid voor bedrijfsuitjes, 5890225 Scriptiebegeleider: E.M. Hoogeveen Inhoudsopgave Inleiding... 3 1.1 Vooraf... 5 1.2 In de uitoefening van de werkzaamheden artikel 7:658

Nadere informatie

Rb. Utrecht, sector kanton, 4 september 2002, JAR 2002, 220

Rb. Utrecht, sector kanton, 4 september 2002, JAR 2002, 220 rift voor eding nschade WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR PSYCHISCH LETSEL Rb. Utrecht, sector kanton, 4 september 2002, JAR 2002, 220 Feiten en beslissing Een machinist van de NS is ernstig psychisch ziek

Nadere informatie

Bewijslastverdeling rond de verplichte aansluiting

Bewijslastverdeling rond de verplichte aansluiting Bewijslastverdeling rond de verplichte aansluiting Bedrijfstakpensioenfondsen (bpf en) is er veel aan gelegen om zo veel mogelijk te voorkomen dat ze worden geconfronteerd met onbekende aanspraken en/of

Nadere informatie

Zaaknummers: 1332071 VZ VERZ 12-2042 1339421 VZ VERZ 12-29691. beschikking ex artikel 1019w Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in

Zaaknummers: 1332071 VZ VERZ 12-2042 1339421 VZ VERZ 12-29691. beschikking ex artikel 1019w Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in Zaaknummers: 1332071 VZ VERZ 12-2042 1339421 VZ VERZ 12-29691 beschikking RECHTBANK ROTTERDAM Sector kanton Locatie Rotterdam zaaknummers: 1332071 VZ VERZ 12-2042 1339421 VZ VERZ 12-2969 uitspraak: 21

Nadere informatie

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183 Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Auteurs: mr. M. Verheijden en mr. L. Stevens Samenvatting In maart 2009 vindt een

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen / geen verplichting tot persoonlijke

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen tussenkomst De Belastingdienst heeft, in samenwerking met

Nadere informatie

DE INVLOED VAN DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE WERKNEMER OP DE WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR ARBEIDSONGEVALLEN EN BEROEPSZIEKTEN

DE INVLOED VAN DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE WERKNEMER OP DE WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR ARBEIDSONGEVALLEN EN BEROEPSZIEKTEN DE INVLOED VAN DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE WERKNEMER OP DE WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR ARBEIDSONGEVALLEN EN BEROEPSZIEKTEN Afstudeerscriptie Nederlands Recht, ongedeelde richting Open Universiteit

Nadere informatie

Verzekeringsrecht. De nieuwe verjaringsregeling. mr. A.E. Krispijn 1. 1. Inleiding. 2. Vóór 1 juli 2010

Verzekeringsrecht. De nieuwe verjaringsregeling. mr. A.E. Krispijn 1. 1. Inleiding. 2. Vóór 1 juli 2010 mr. A.E. Krispijn 1 De nieuwe verjaringsregeling 39 (Wijzigingen van artikel 7:942 BW) 1. Inleiding Op 1 juli 2010 zijn de Wet deelgeschilprocedure bij letselen overlijdensschade ( Wet deelgeschilprocedure,

Nadere informatie

Bewijslastverdeling in het Nederlandse en Belgische arbeidsrecht

Bewijslastverdeling in het Nederlandse en Belgische arbeidsrecht Bewijslastverdeling in het Nederlandse en Belgische arbeidsrecht Mr. C. Bosse KLUWER Deventer - 2003 Voorwoord V Lijst van afkortingen XIII 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond van het onderzoek 1 1.2 Recente

Nadere informatie

2. Conclusie Op grond van al het vorenstaande kan 's Hofs uitspraak niet in stand blijven. Wij verzoeken Uw Raad daarom de uitspraak van het Hof te

2. Conclusie Op grond van al het vorenstaande kan 's Hofs uitspraak niet in stand blijven. Wij verzoeken Uw Raad daarom de uitspraak van het Hof te i. Cassatiemiddelen l.i. Eerste middel Schending van het Nederlandse recht, met name van artikel 27, lid 5, Wet op de loonbelasting 1964 (hierna: de Wet) (tekst tot en met 1996), van artikel 13a, lid 1,

Nadere informatie

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Monografieen BW B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Prof. mr. C.J.M. Klaassen Kluwer - Deventer - 2007 Inhoud VOORWOORD XI LUST VAN AFKORTINGEN XIII LUST VAN VERKORT AANGEHAALDE LITERATUUR XV I INLEIDING

Nadere informatie

ECLI:NL:GHAMS:2013:CA1764

ECLI:NL:GHAMS:2013:CA1764 ECLI:NL:GHAMS:2013:CA1764 Instantie Datum uitspraak 23-04-2013 Datum publicatie 03-06-2013 Gerechtshof Amsterdam Zaaknummer 200.099.866-01 Rechtsgebieden Civiel recht Bijzondere kenmerken Hoger beroep

Nadere informatie

Webinar Arbeidsrecht Jurisprudentie (procesrecht) Academie voor de Rechtspraktijk mr. P.J. Jansen 6 maart 2015

Webinar Arbeidsrecht Jurisprudentie (procesrecht) Academie voor de Rechtspraktijk mr. P.J. Jansen 6 maart 2015 Webinar Arbeidsrecht Jurisprudentie (procesrecht) Academie voor de Rechtspraktijk mr. P.J. Jansen 6 maart 2015 Bewijslastverdeling o.s.v. (I) Hof Arnhem-Leeuwarden 1 april 2014, ECLI:NL: HARL:2014:2600:

Nadere informatie

Vergoeding van psychisch letsel door de werkgever

Vergoeding van psychisch letsel door de werkgever Vergoeding van psychisch letsel door de werkgever Een onderzoek naar de mogelijkheden voor de werknemer met psychisch letsel Marianne Stoel Vergoeding van psychisch letsel door de werkgever Een onderzoek

Nadere informatie

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen?

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Feiten In 2007 vindt een ongeval plaats tussen twee auto s. De ene wordt

Nadere informatie

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen DOSSIERS GEZONDHE1DSRECHT Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen prof. mr. T. Hartlief (eindred.) mw. prof. mr. W.R. Kastelein (eindred.) mr. Chr.H. van Dijk mw. mr. E. de Kezel

Nadere informatie

Faculteit der Rechtsgeleerdheid

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Faculteit der Rechtsgeleerdheid Masterscriptie Werkgeversaansprakelijkheid bij een burn-out Wanneer kan de werkgever aansprakelijk worden gesteld voor de schade die de werknemer leidt ten gevolge van een

Nadere informatie

Hoge Raad, 12 januari 2001

Hoge Raad, 12 januari 2001 Hoge Raad, 12 januari 2001 Samenvatting Vier bouwvakkers rijden in een busje van de werkgever van Didam naar Amsterdam om werkzaamheden te verrichten aan de Amsterdam Arena. Het busje wordt bij toerbeurt

Nadere informatie

Voorwoord. Voorwoord

Voorwoord. Voorwoord Voorwoord Voorwoord Het zit er op. Naar ongeveer vierenhalf jaar studeren sluit ik met deze scriptie mijn studie Nederlands Recht aan de Radboud Universiteit af. Een studie die mij elk collegejaar maar

Nadere informatie

Vergoeding van werkgerelateerd psychisch letsel door de werkgever

Vergoeding van werkgerelateerd psychisch letsel door de werkgever Vergoeding van werkgerelateerd psychisch letsel door de werkgever In hoeverre hebben werknemers recht op schadevergoeding van de werkgever bij werkgerelateerde psychische schade? Masterscriptie Auteur:

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT:

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Besluit van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van 6 maart 2006, Directie Arbeidsomstandigheden, nr. ARBO/A&V/2006/14012 houdende/tot

Nadere informatie

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Artikel 750 1. Aanneming van werk is de overeenkomst waarbij de ene partij, de aannemer, zich jegens

Nadere informatie

De goede werkgever. G.J.J. Heerma van Voss Leiden Vereniging voor arbeidsrecht - 26 mei 2011. Leiden University. The university to discover.

De goede werkgever. G.J.J. Heerma van Voss Leiden Vereniging voor arbeidsrecht - 26 mei 2011. Leiden University. The university to discover. Programma 13.30 uur ontvangst 14.00 uur opening prof. mr. W. (Willem) Bouwens 14.05 uur prof. mr. E. (Evert) Verhulp 14.15 uur prof. mr. G. (Guus) Heerma van Voss 15.00 uur stellingen 15.30 uur pauze 16.00

Nadere informatie

Beroepsziekten: enkele juridische knelpunten in vogelvlucht 1

Beroepsziekten: enkele juridische knelpunten in vogelvlucht 1 Beroepsziekten: enkele juridische knelpunten in vogelvlucht 1 Mr. D.-J. van der Kolk en mevrouw mr. V. Oskam Van Traa Advocaten Stap 2 Daarna dient de werknemer aan te tonen dat de bij hem gesignaleerde

Nadere informatie

De werkgeversaansprakelijkheid:

De werkgeversaansprakelijkheid: De werkgeversaansprakelijkheid: Het einde van een rechtsontwikkeling? Afstudeerscriptie HBO-rechten In opdracht van Smits Advocatuur Roxanne van Zon s-hertogenbosch 27 mei 2013 De werkgeversaansprakelijkheid:

Nadere informatie

www.avansplus.nl Welkom

www.avansplus.nl Welkom Welkom Tot 1 oktober 2006 kon werknemer niet instemmen met einde dienstverband zonder verlies WW-rechten. Heeft geleid tot pro-forma praktijk. Vanaf 1 oktober 2006 is deze mogelijkheid er wel. Voorwaarde

Nadere informatie

Gerechtshof s-hertogenbosch 7 april 2015 De leer van de proportionele aansprakelijkheid toegepast

Gerechtshof s-hertogenbosch 7 april 2015 De leer van de proportionele aansprakelijkheid toegepast Gerechtshof s-hertogenbosch 7 april 2015 De leer van de proportionele aansprakelijkheid toegepast 12 Mr. C. Banis en mevrouw mr. L.K. de Haan V&A Advocaten Eenieder draagt in beginsel zijn eigen schade,

Nadere informatie

Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse

Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse Amsterdam Centre for Insurance Studies (ACIS) De Brandverzekering en Risicoverzwaring: over primaire dekkingsbepalingen, risicoverzwaringsmededelingsclausules en preventieve garantieclausules Prof. mr.

Nadere informatie

JAR 2012/33 27-12-2011, 200.065.076/01, LJN BU9564

JAR 2012/33 27-12-2011, 200.065.076/01, LJN BU9564 Informatie 2012 afl. 2 Gerechtshof Amsterdam 27 december 2011 200.065.076/01 LJN BU9564 mr. Kingma mr. Smit mr. Van der Kwaak Appellant te (...), appellant, advocaat: mr. W.A. van Veen te Utrecht, tegen

Nadere informatie

Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten

Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten VOORSTEL VAN WET Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

Vereniging voor Pensioenrecht 27 januari 2015 Rechtspraak 2015: - Verjaring - Pensioenontslag WWZ - Onjuiste communicatie - Partner en het pensioen

Vereniging voor Pensioenrecht 27 januari 2015 Rechtspraak 2015: - Verjaring - Pensioenontslag WWZ - Onjuiste communicatie - Partner en het pensioen Vereniging voor Pensioenrecht 27 januari 2015 Rechtspraak 2015: - Verjaring - Pensioenontslag WWZ - Onjuiste communicatie - Partner en het pensioen Mr. Jeroen Los Verjaring Art. 3:307 BW.. tot nakoming

Nadere informatie

SAFE JOBS, SAFE LIVES

SAFE JOBS, SAFE LIVES SAFE JOBS, SAFE LIVES ` Student: Eva M. Hijma Studentnummer: 1948458 Studie: Rechtsgeleerdheid (VU) Afstudeerrichting: Privaatrecht Scriptiebegeleider: Prof. mr. A.J. Akkermans Tweede beoordelaar: Prof.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 824 Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden

Nadere informatie

Het bewijs in beroepsziektezaken. (I)

Het bewijs in beroepsziektezaken. (I) 182 Het bewijs in beroepsziektezaken. (I) Mr. L.E.M. Charlier Lydia Charlier is advocaat bij Beer Advocaten te Amsterdam en redacteur van dit tijdschrift. 1. Inleiding De bewijslastverdeling in beroepsziektezaken

Nadere informatie

De zaak Haanstra (2) De zaak Haanstra (3) Definitie beroepsziekte. Voorbeelden van beroepsziekten

De zaak Haanstra (2) De zaak Haanstra (3) Definitie beroepsziekte. Voorbeelden van beroepsziekten 1 Presentatie 1. Enkele zaken van BBZ 2. Wat zijn beroepsziekten? 3. en aansprakelijkheid 4. Werkwijze Bureau FNV 5. Rol BBZ bij re-integratie Bijeenkomst reïntegratieconsulenten FNV Bondgenoten Jan Warning

Nadere informatie

2) Wettelijke verplichtingen, Zorgplicht, Aansprakelijkheid en Verzekering

2) Wettelijke verplichtingen, Zorgplicht, Aansprakelijkheid en Verzekering Specifieke voorwaarden van toepassing op overeenkomsten inzake toegang tot en gebruik van onderhouds- en andere technische voorzieningen, outillage en/of (opstel)terreinen van NedTrain 1) Definities Medegebruiker:

Nadere informatie

Rechtbank Almelo 14-06-2010

Rechtbank Almelo 14-06-2010 Uitval na conflict, ziek, of toch niet? mr. Ellen W. de Groot kantonrechter te Enschede Arbeidsongeschikt wegens ziekte, of arbeidsongeschikt, enkel vanwege een conflict.what makes the difference and why?

Nadere informatie

Hoge Raad 18-09-1998, BJN 101933, (Van Doorn/NBM)

Hoge Raad 18-09-1998, BJN 101933, (Van Doorn/NBM) Uittreksels Jurisprudentie rechtspraak UJA_101933, PDF gemaakt voor UJA-Nummer Instantie UJA_101933 Hoge Raad datum 18-09-1998 wetsartikelen Art. 7A:1638 oud-bw (thans art. 7:658 BW) Hoge Raad 18-09-1998,

Nadere informatie

2. [NAAM BEDRIJF/ ORGANISATIE] gevestigd te [PLAATSNAAM], hierna te. noemen: de uitlener, vertegenwoordigd door de heer/mevrouw [NAAM

2. [NAAM BEDRIJF/ ORGANISATIE] gevestigd te [PLAATSNAAM], hierna te. noemen: de uitlener, vertegenwoordigd door de heer/mevrouw [NAAM MODEL Detacheringovereenkomst Dit model kunt u ook vinden op www.uwv.nl. 1. [NAAM BEDRIJF/ ORGANISATIE] gevestigd te [PLAATSNAAM], hierna te noemen: de uitlener, vertegenwoordigd door de heer/mevrouw [NAAM

Nadere informatie

Peilstation Intensief Melden

Peilstation Intensief Melden Peilstation Intensief Melden Adviseren over beroepsziekten Mr.drs. Niek Weesie Beroepsziekte Artikel 9 lid 3 Arbowet De persoon bedoeld in artikel 14, eerste lid, die belast is met de taak, bedoeld in

Nadere informatie

ONDERDEEL VAN DE BESLOTEN VENNOOTSCHAP MET BEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID RAYMAKERSKAYSER B.V. GEVESTIGD TE WEESP

ONDERDEEL VAN DE BESLOTEN VENNOOTSCHAP MET BEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID RAYMAKERSKAYSER B.V. GEVESTIGD TE WEESP ALGEMENE VOORWAARDEN RAYMAKERSVDBRUGGEN ONDERDEEL VAN DE BESLOTEN VENNOOTSCHAP MET BEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID RAYMAKERSKAYSER B.V. GEVESTIGD TE WEESP 1. Gelding algemene voorwaarden 1.1 Deze algemene voorwaarden

Nadere informatie

T 030 659 55 50 F 030 659 56 55 E info@vhg.org I www.vhg.org

T 030 659 55 50 F 030 659 56 55 E info@vhg.org I www.vhg.org Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners (VHG) De Molen 30, 3994 DB Houten Postbus 1010, 3990 CA Houten T 030 659 55 50 F 030 659 56 55 E info@vhg.org I www.vhg.org Een arbeidsongeval! Wat nu? Wilt

Nadere informatie

2008 Dit werk is auteursrechtelijk beschermd.

2008 Dit werk is auteursrechtelijk beschermd. Masterscriptie Recht en onderneming Werkgeversaansprakelijkheid voor schade door asbest en 'straling'. Een bestudering van het verleden voor lessen voor de toekomst. Auteur: Jordy Jochems 2008 Dit werk

Nadere informatie

AANWIJZING VOOR DE PRAKTIJK 1 HET VORDEREN VAN BILLIJKE GENOEGDOENING

AANWIJZING VOOR DE PRAKTIJK 1 HET VORDEREN VAN BILLIJKE GENOEGDOENING AANWIJZING VOOR DE PRAKTIJK 1 HET VORDEREN VAN BILLIJKE GENOEGDOENING I. Introductie 1. De toekenning van billijke genoegdoening is geen automatisch gevolg van de vaststelling door het Europees Hof voor

Nadere informatie

Scriptie van Lineke Vlendré

Scriptie van Lineke Vlendré Scriptie van Lineke Vlendré Een ongeluk zit in een klein hoekje. Van zorgplicht naar verzekeringsplicht? Onderzoek naar de ontwikkelingen op het gebied van werkgeversaansprakelijkheid en de ( on) verzekerbaarheid

Nadere informatie

Conflictverlof bij situatieve arbeidsongeschiktheid lost niets op.

Conflictverlof bij situatieve arbeidsongeschiktheid lost niets op. Conflictverlof bij situatieve arbeidsongeschiktheid lost niets op. oktober 2008 De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch

Nadere informatie

Safety Event 2015. Remko Roosjen en Didi Rinkel. Aansprakelijkheid na ingebruikname machine. www.vandiepen.com

Safety Event 2015. Remko Roosjen en Didi Rinkel. Aansprakelijkheid na ingebruikname machine. www.vandiepen.com Safety Event 2015 www.vandiepen.com Remko Roosjen en Didi Rinkel Aansprakelijkheid na ingebruikname machine Agenda Introductie Ce-uitspraken.eu Contractuele verplichtingen Europese product- en sociale

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 214 d.d. 6 september 2011 (prof. mr. C.E. du Perron, voorzitter, en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting Lijfrenteverzekering, informatieplicht.

Nadere informatie

Proportionele aansprakelijkheid bij beroepsziekten

Proportionele aansprakelijkheid bij beroepsziekten Illustraties: www.hermannauta.nl Afstudeerscriptie Nederlands Recht Open Universiteit Monique Verbeemen Studentnummer: 833251463 Scriptiebegeleider: Examinator: mr. J.J. Ebbinga prof. mr. J.G.J Rinkes

Nadere informatie

De patiëntenkaart in de lagere rechtspraak

De patiëntenkaart in de lagere rechtspraak De patiëntenkaart in de lagere rechtspraak Trial & error? Ruim twee jaar geleden deed de Hoge Raad uitspraak in de patiëntenkaart arresten 1. Hij oordeelde daarbij over de vraag of de rechter in het kader

Nadere informatie

Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe,

Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe, Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe, X Z (belanghebbende), \ beroep in cassatie ingesteld tegen de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 4 juli 2013. Bij brief van 11 oktober 2013 heeft de griffier mij

Nadere informatie

Werkgeversaansprakelijkheid FiDiZ

Werkgeversaansprakelijkheid FiDiZ 27 januari 2010 Werkgeversaansprakelijkheid FiDiZ Chris van Dijk Werkgeversaansprakelijkheid: algemeen Artikel 7:658 BW Art. 7:658 lid 1: inhoud zorgplicht werkgever: lokalen, werktuigen en gereedschappen

Nadere informatie

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Mr. Bert Kabel (1) Inleiding In het hedendaagse verkeer komt het regelmatig voor dat verkeersdeelnemers elkaar geen voorrang verlenen. Gelukkig

Nadere informatie

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Claimsafhandeling in polisclausules Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Agenda Schaderegelingsclausule Algemene opmerkingen Brandverzekering Arbeidsongeschiktheidsverzekering Aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

In het boek worden vele voorbeelden vermeld. In dit artikel. Wie moet wat bewijzen:

In het boek worden vele voorbeelden vermeld. In dit artikel. Wie moet wat bewijzen: Wie moet wat bewijzen: de verzekeraar of de Op 20 juni 2008 promoveerde N. van Tiggele-van der Velde op het proefschrift Bewijsrechtelijke verhoudingen in het verzekeringsrecht. Het proefschrift is inmiddels

Nadere informatie

A L G E M E N E V O O R W A A R D E N S C H E E P V A A R T B E D R I J F V E R S L U I S

A L G E M E N E V O O R W A A R D E N S C H E E P V A A R T B E D R I J F V E R S L U I S A L G E M E N E V O O R W A A R D E N S C H E E P V A A R T B E D R I J F V E R S L U I S ARTIKEL 1. DEFINITIES 1. Versluis: Scheepvaartbedrijf Versluis; de gebruiker van deze algemene voorwaarden, gevestigd

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V, gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen: Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V, gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen: Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-372 d.d. 9 oktober 2014 (mr. P.A. Offers, prof. mr. E.H. Hondius en drs. W. Dullemond, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster LJN: BW9368, Rechtbank Amsterdam, 6 juni 2012 2. De feiten 2.1. [A] en [B] wonen tegenover elkaar in [plaats]. [C] woont

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 263 Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen 1945 en van enige andere wetten (Flexibiliteit en zekerheid)

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland) Registratienummer Afdeling Ede, 25565 Samenleving en beleid 10 februari Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ede; gelet op artikel 18a, van de Participatiewet, artikel 20a van de

Nadere informatie

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende de arbeidsongevallenwet van 10 april 1971, gesteld door het Arbeidshof te Gent.

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende de arbeidsongevallenwet van 10 april 1971, gesteld door het Arbeidshof te Gent. Rolnummer 2926 Arrest nr. 186/2004 van 16 november 2004 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende de arbeidsongevallenwet van 10 april 1971, gesteld door het Arbeidshof te Gent. Het Arbitragehof,

Nadere informatie

CBRB/VNPR* Personenvervoercondities voor de binnenvaart

CBRB/VNPR* Personenvervoercondities voor de binnenvaart CBRB/VNPR* Personenvervoercondities voor de binnenvaart Artikel 1: Definities Overeenkomst van personenvervoer: de overeenkomst waarbij de ene partij (de vervoerder) zich tegenover de andere partij verbindt

Nadere informatie

LWV Voorprogramma. Het nieuwe werken. Rob Brouwer, 8 mei 2012. Voor de inhoud van deze presentatie, wordt geen aansprakelijkheid aanvaard

LWV Voorprogramma. Het nieuwe werken. Rob Brouwer, 8 mei 2012. Voor de inhoud van deze presentatie, wordt geen aansprakelijkheid aanvaard LWV Voorprogramma Het nieuwe werken Rob Brouwer, 8 mei 2012 1 Het nieuwe werken Ontwikkelingen > Hoger opgeleid > Deeltijd > Thuiswerken > Work/life balance > Andere eisen aan het werk 2 Het nieuwe werken

Nadere informatie

De verhouding tussen artikel 7:204 e.v. BW en artikel 6:174 BW

De verhouding tussen artikel 7:204 e.v. BW en artikel 6:174 BW HIP 2014(7) 210 Art. - De verhouding tussen artikel 7:204 e.v. BW en artikel 6:174 BW Publicatie Tijdschrift Huurrecht in Praktijk Aflevering 6 afl. 7 Publicatiedatum 28 november 2014 Auteurs Scheeper,

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-160 d.d. 22 mei 2012 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, prof. mr. M.L.Hendrikse en mr. E.M. Dil-Stork, leden, en mr. E.E. Ribbers, secretaris)

Nadere informatie

Artikelen. I 125 I De bewijslast in beroepsziektezaken onder de loep. Letsel & Schade 2010 nr. 3. mr. L.E.M. Charlier 1

Artikelen. I 125 I De bewijslast in beroepsziektezaken onder de loep. Letsel & Schade 2010 nr. 3. mr. L.E.M. Charlier 1 Artikelen I 125 I De bewijslast in beroepsziektezaken onder de loep mr. L.E.M. Charlier 1 Inleiding Art. 7:658 BW regelt de werkgeversaansprakelijkheid voor schade die een werknemer tijdens de uitoefening

Nadere informatie

KWADE TROUW VAN DE BELASTINGADVISEUR IN DE ZIN VAN ARTIKEL 16 AWR

KWADE TROUW VAN DE BELASTINGADVISEUR IN DE ZIN VAN ARTIKEL 16 AWR KWADE TROUW VAN DE BELASTINGADVISEUR IN DE ZIN VAN ARTIKEL 16 AWR Inleiding In artikel 16 AWR is bepaald dat een feit dat de inspecteur bekend was of redelijke wijs bekend had kunnen zijn geen grond voor

Nadere informatie

de bank ambtshalve onderzoek de bank Definitieve Bevindingen

de bank ambtshalve onderzoek de bank Definitieve Bevindingen POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN de bank DATUM 17 maart 2006 CONTACTPERSOON

Nadere informatie

ALGEMENE BEDRIJFSVOORWAARDEN WERVING & SELECTIE FLEXURANCE B.V.

ALGEMENE BEDRIJFSVOORWAARDEN WERVING & SELECTIE FLEXURANCE B.V. ALGEMENE BEDRIJFSVOORWAARDEN WERVING & SELECTIE FLEXURANCE B.V. Voor het uitvoeren van Werving & Selectie opdrachten door Flexurance B.V., verder te noemen Flexurance in het kader van een overeenkomst

Nadere informatie