Handboek gezondheidsrecht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handboek gezondheidsrecht"

Transcriptie

1 Handboek gezondheidsrecht Deel II Gezondheidszorgen recht Vijfde, geheel herziene druk Prof. dr. HJ.J. Leenen t Mr. dr. J.C.J. Dute Prof. mr. W.R. Kastelein Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008

2 Inhoud 1 Voorwoord Afkortingen Berocpsbcocfening en recht Medische professionaliteit Overheid en zelfnegulering Beroepscodes en gedragsregels Relatie tussen patient en arts Professionele standaard Twee categorieën nonnen voor het medisch handelen Medisch-professionele standaard Richtlijnen, standaarden en protocollen Medisch-professionele autonomie Gewetensbezwaren Hulpverieningsplicht nwwh naren Kwaliteitsbewaking en -bevordering Verantwoordelijkheid voor icwaliteit Kwaliteitsnormen Kwaliteitstoetsing Kwaliteit en instellingen Kwaliteitswet zorginstellingen Kwaliteitsbewaking en MIP/V1M Kwaliteit en beroepsbeoefèning BeroeDsbeoefeninc in instellingsverband

3 Handboek gezondheidsrecht deel Samenwerking Wet BIC Arts Tandarts en tandheelkundige beroepen Apotheker en apotheekhoudende arts Cezond heidszorgpsycholoog Psychotherapeut Fysiotherapeut Verloskundige Verpleegkundige Artikel-34-beroepen Beroepsbeoefening en het vrije verkeer van personen en diensten Alternatieve behandelwijzen Taakherschikking Inspectie voor de Gezondheidszorg Kwaliteit van zorg: producten Bloed en bloedproducten Overzicht Wet inzake bloedvoorziening Kwaliteit, veiligheid en aansprakelijkheid Evaluaties Wet inzake bloedvoorziening Weigering van bloedtransfusie Lichaamsmateriaal Ceneesmiddelen Definitie geneesmiddel Systematiek Ceneesmiddelenwet Handels-, fabrikanten- en groothandelsvergunning Geneesmiddelenbewaking Ter hand stellen Voorschrijven van geneesmiddelen Voorlichting Reclame Toezicht en sanctionering Aansprakelijkheid Medische hulpmiddelen Toepasselijke regelgeving Onderscheid hulpmiddel en geneesmiddel Reclame Kwaliteit en veiligheid Civielrechtelijke aansprakelijkheid Strafrechtelijke aansprakelijkheid Doe-het-zelftests

4 Inhoud Slot 4 Beroepsbeoefening in bijzondere situaties Bed rijfsgezond heidszorg Verzekeringsgeneeskunde Jeugdgezondheidszorg De arts als deskundige in een juridische procédure Strafrecht Civiele recht Bestuursrecht Tuchtrecht Professionele standaard Toestemming en geheimhouding Militaire gezondheidszorg Gezondheidzorg in pénitentiaire inrichtingen Gezondheidszorg voor asielzoekers Hongerstaking Martelingen Sectie 5 Wetenschappelijk onderzoek Onderzoek met patiëntengegevens Hoofdregel en uitzonderingen Gedragscode Gecodeerde gegevens en de Wbp Evaluatie; bewaartermijn Onderzoek onder eigen patiënten Registraties Postmarketing surveillance Burgerservicenummer Internationaal Onderzoek met lichaamsmateriaal Huidige en tœkomstige wettelijke regeling Code Goed Gebruik Nieuwe bevindingen Toestemming vragen niet mogelijk of niet haalbaar Toetsing Onderscheid met sectie Verbod van financieel gewin; octrooi Medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen

5 Handboek gezondheidsrecht deel Definitie van medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen Eisen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen Medisch-wetenschappelijk onderzoek met wilsonbekwamen Medisch-wetenschappelijk onderzoek met personen in onvrije situaties Toezicht Aansprakelijkheid en verzekering Bijzondere bepalingen voor geneesmiddelenonderzoek 278 Orgaan en weefseltransplantatie Levende donor Organen uit overledenen Beslissystemen Beslissysteem Wod Voorbereiding, orgaancentrum en orgaanbank Xenotransplantatie Internationale aspecten Medische keuringen Soorten keuringen Bij de keuring betrokken partijen Inhoud keuring Wet op de medische keuringen Achtergrond Overzicht Algemene normen voor aanstellings- en verzekeringskeuringen Aanstellingskeuring Verzekeringskeuring Zelfregulering Rechtsbescherming Evaluatie Wmk Rechten van de keurling Betekenis regeling geneeskundige behandelingsovereenkomst Informatie, toestemming en geheimhouding Mededelingsplicht keurling Dossierrechten

6 Inhoud Inzage- en blokkeringsrecht Rapportage en informatie-uitwisseling Herkeuring Positie van de keurend arts Preventie, gezondheidsbescherming en -bevordering Wet collectieve preventie volksgezondheid 8.3 Infectieziekten 8.4 Vaccinatie 8.5 Bevolkingsonderzoek 9 Aansprakelijkheid en individuele beroepsuitoefenrng Algemeen Tuchtrecht Maatregelen wegens ongeschiktheid Tuchtrechtetijke procédure Opvallende kwesties Evaluatierapport en rapport van de commissie- Huls Strafrecht Strafrechtelijke procédure Opvallende kwesties Beschouwing Civiel recht Toerekenbare tekortkoming Bewijslast, causaal verband, omkeringsregel en proportionele aansprakelijkheid Schade Deskundigenrapportages en tuchtrecht Verjaring Beschouwing Jurisprudentieel résumé Register 423

Handboek gezondheidsrecht

Handboek gezondheidsrecht Handboek gezondheidsrecht Deell Rechten van mensen in de gezondheidszorg Vijfde.geheel herziene druk Prof. dr. H.J.J. Leenen t Prof. mr.j.k.m.gevers Prof. mr. J. Legemaate Bohn Stafleu van Loghum Houten

Nadere informatie

VERANTWOORD DELEGEREN

VERANTWOORD DELEGEREN VERANTWOORD DELEGEREN Mr J.J.A. van Boven VAN BOVEN Juridisch Adviesbureau Arnhem GOED HULPVERLENERSCHAP Iedere hulpverlener moet de zorg van een goed hulpverlener betrachten in overeenstemming met de

Nadere informatie

Inhoud. D.P. Engberts. D.P. Engberts. Literatuur... 19 XVII. 1 Inleiding... 1

Inhoud. D.P. Engberts. D.P. Engberts. Literatuur... 19 XVII. 1 Inleiding... 1 XVII 1 Inleiding............................................................................ 1 1.1 Wat houdt de samenleving bijeen?................................................... 3 1.2 Werkelijkheid

Nadere informatie

Handboek gezondheidsrecht deel II

Handboek gezondheidsrecht deel II Register aanbod 354 aandieningscriterium 148 aangemelde instantie 165 aansprakelijkheid 359, centrale 99, proportionele 413 aansprakelijkheidsrecht, medisch 403 aanstellingskeuring 310, 311, 314, genetisch

Nadere informatie

Inhoud. Algemeen. Wetgeving. Woord vooraf Redactie. Inhoud. Lijst van afkortingen

Inhoud. Algemeen. Wetgeving. Woord vooraf Redactie. Inhoud. Lijst van afkortingen òòâò^" òò"ò òòæò òòâò òòªò A A"òòò A""òò A"""ò A"Æòò A"Æäò A"Æåò AÆòòò AÆ"òò AÆ"äò AÆÆòò AÆâòò Aƪòò B B"òòò B""òò Woord vooraf Redactie Lijst van afkortingen Algemeen Basisinformatie De geschiedenis van

Nadere informatie

Verkorte inhoudsopgave

Verkorte inhoudsopgave Verkorte inhoudsopgave 1 GEZONDHEIDSSTRAFRECHT, DEFINITIE EN AFBAKENING 1 1.1 Definitie en afbakening 1 1.2 Indeling 1 2 ALGEMENEGEZONDHEIDSRECHTELIJKEREGELINGENEN STRAFRECHT 5 2.1 Inleiding 5 2.2 Geneesmiddelen

Nadere informatie

Volledige inhoudsopgave

Volledige inhoudsopgave Volledige inhoudsopgave AFKORTINGENLIJST xi 1 GEZONDHEIDSSTRAFRECHT, DEFINITIE EN AFBAKENING 1 1.1 Definitie en afbakening 1 1.2 Indeling 1 2 ALGEMENE GEZONDHEIDSRECHTELIJKE REGELINGEN EN STRAFRECHT 5

Nadere informatie

Juridische betekenis van professionele standaarden voor farmaceutische zorg

Juridische betekenis van professionele standaarden voor farmaceutische zorg Juridische betekenis van professionele standaarden voor farmaceutische zorg Opgesteld door Prof. Mr. Marie-Hélène Schutjens, 3 februari 2014 Inleiding 1. Het Handvest van de apotheker als grondslag voor

Nadere informatie

Medisch-ethische toetsing van gezondheidsonderzoek. Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC

Medisch-ethische toetsing van gezondheidsonderzoek. Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Medisch-ethische toetsing van gezondheidsonderzoek Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam, Erasmus MC Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Arbeid en gezondheid

Nadere informatie

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen DOSSIERS GEZONDHE1DSRECHT Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen prof. mr. T. Hartlief (eindred.) mw. prof. mr. W.R. Kastelein (eindred.) mr. Chr.H. van Dijk mw. mr. E. de Kezel

Nadere informatie

Lijst met gebruikte afkortingen

Lijst met gebruikte afkortingen Lijst met gebruikte afkortingen BSN Burgerservicenummer BW Burgerlijk Wetboek BUA Besluit uitoefening artsenijbereidkunst CBP College bescherming persoonsgegevens EMD elektronisch medicatiedossier EPD

Nadere informatie

CURRICULUM VITAE. mr dr R Wijne

CURRICULUM VITAE. mr dr R Wijne CURRICULUM VITAE mr dr R Wijne November 2014 - heden Januari 2014 - heden Juli 2013 - heden Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Functie: Raadsheer-plaatsvervanger Boom Juridische uitgevers Functie: Hoofdredacteur

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

Van Onderdak Verzekerd LATER voor LATER 27-9-2014

Van Onderdak Verzekerd LATER voor LATER 27-9-2014 Van Onderdak Verzekerd LATER voor LATER 27-9-2014 Robert Kneepkens Geneeskundig adviseur & Epidemioloog Achmea Pensioen & Leven 1 2 Werk voor / ben afhankelijk van Doelen Vergroten van de toegankelijkheid

Nadere informatie

Juridische status van standaarden en protocollen in de ambulancezorg

Juridische status van standaarden en protocollen in de ambulancezorg Juridische status van standaarden en protocollen in de ambulancezorg Inhoud Inleiding...3 Wettelijke verankering van de professionele standaard...4 Is er een juridisch verschil tussen een standaard, norm,

Nadere informatie

Kwaliteit, veiligheid en aansprakelijkheid. s-hertogenbosch, 5 februari 2010 Buby den Heeten

Kwaliteit, veiligheid en aansprakelijkheid. s-hertogenbosch, 5 februari 2010 Buby den Heeten Kwaliteit, veiligheid en aansprakelijkheid s-hertogenbosch, 5 februari 2010 Buby den Heeten Veiligheid begint bij je zelf! Belangrijk uitgangspunt Nederlands aansprakelijkheidsrecht Spreekwoordelijk: Wie

Nadere informatie

1 Plaatsbepaling van het gezondheidsrecht

1 Plaatsbepaling van het gezondheidsrecht 1 Plaatsbepaling van het gezondheidsrecht 1.1 Ontwikkeling van het gezondheidsrecht Het gezondheidsrecht als apart rechtsgebied is vooral sinds de jaren vijftig van de twintigste eeuw tot ontwikkeling

Nadere informatie

Regelgeving inzake lichaamsmateriaal

Regelgeving inzake lichaamsmateriaal Regelgeving inzake lichaamsmateriaal Wegwijs in de wetgeving 1 Marie Claire de Vries Inhoud 1. VWS en medische producten 2. Wetgeving inzake lichaamsmateriaal 2 VWS en medische producten. Voorzien in de

Nadere informatie

I.P.C. SINDRAM VERWEIJ ADVOCATEN NIJMEGEN 024-324 37 09 / 06-49968172 SINDRAM@VERWEIJADVOCATEN.NL

I.P.C. SINDRAM VERWEIJ ADVOCATEN NIJMEGEN 024-324 37 09 / 06-49968172 SINDRAM@VERWEIJADVOCATEN.NL 1 I.P.C. SINDRAM VERWEIJ ADVOCATEN NIJMEGEN 024-324 37 09 / 06-49968172 SINDRAM@VERWEIJADVOCATEN.NL 2 ONDERWERPEN Aansprakelijkheid Titelbescherming wet BIG Voorbehouden handelingen Experimenteerartikel

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 1 2

Inhoud. Voorwoord 1 2 Inhoud Voorwoord 1 2 1 Gezondheidszorg in een notendop 1 4 1.1 Eerstelijns- en tweedelijnsgezondheidszorg 1 4 1.2 Huisartsenzorg 1 4 1.3 Mondzorg 1 5 1.4 Apotheken en zorggeneesmiddelen 1 5 1.5 Andere

Nadere informatie

2. Wetgeving. Wetgeving

2. Wetgeving. Wetgeving 2. Wetgeving Norm: Relevante wetgeving betreffende de bloedtransfusieketen Verantwoordelijkheden: Alle betrokkenen die handelingen verrichten binnen de bloedtransfusieketen Vragen aan het ziekenhuis: Niet

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol CBP-IGZ

Samenwerkingsprotocol CBP-IGZ Samenwerkingsprotocol CBP-IGZ Afspraken tussen het College bescherming persoonsgegevens en de Inspectie voor de gezondheidszorg over de wijze van samenwerking bij het toezicht op de naleving van de bepalingen

Nadere informatie

Beroepscode doktersassistent. Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten

Beroepscode doktersassistent. Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten Beroepscode doktersassistent Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten Beroepscode Doktersassistent Wat is een beroepscode? Een beroepscode bevat ethische en praktische normen en waarden van het beroep.

Nadere informatie

De Inspectie voor de Gezondheidszorg: van stille kracht naar publieke waakhond

De Inspectie voor de Gezondheidszorg: van stille kracht naar publieke waakhond De Inspectie voor de Gezondheidszorg: van stille kracht naar publieke waakhond Over de ontwikkeling van taken en bevoegdheden van de IGZ Prof. mr. Joep Hubben RUG/UMC Groningen en Nysingh advocaten notarissen

Nadere informatie

TUCHTRECHT VOOR VERPLEEGKUNDIGEN

TUCHTRECHT VOOR VERPLEEGKUNDIGEN TUCHTRECHT VOOR VERPLEEGKUNDIGEN INGEBORG VAN VOGELPOEL Studentnummer 836359380 1 Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Algemene uiteenzetting van het medisch tuchtrecht 7 1.1 Inleiding 7 1.2 Afbakening van het

Nadere informatie

Uw rechten en plichten als patiënt

Uw rechten en plichten als patiënt Uw rechten en plichten als patiënt In de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) en de Wet Bescherming Persoonsgegevens staan uw rechten en plichten als patiënt beschreven. Het is belangrijk

Nadere informatie

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 Inhoud Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 1 Gezondheidszorg in een notendop 14 1.1 Eerstelijns- en tweedelijnsgezondheidszorg 14 1.2 Huisartsenzorg 14 1.3 Mondzorg 15 1.4 Apotheken en zorggeneesmiddelen

Nadere informatie

Strafrecht als waarborg voor kwaliteit van zorg?

Strafrecht als waarborg voor kwaliteit van zorg? Strafrecht als waarborg voor kwaliteit van zorg? een benadering vanuit de gezondheidsrechtelijke praktijk mr. W.R. Kastelein, advocaat/partner Nysingh advocaten-notarissen N.V. te Zwolle tel. 038-425 9155

Nadere informatie

Uw rechten als patiënt

Uw rechten als patiënt Dit informatieblad is bestemd voor de betrokkene, dat is degene wie persoonsgegevens worden gebruikt. DIT INFORMATIEBLAD GAAT IN OP DE VOLGENDE VRAGEN: Heb ik recht op inzage? Heb ik recht op inzage in

Nadere informatie

PATIENTENRECHTEN. Bron: Informatie- en Klachtenbureau Gezondheidszorg IKG. 1 Het recht op informatie. 2 Het toestemmingsvereiste

PATIENTENRECHTEN. Bron: Informatie- en Klachtenbureau Gezondheidszorg IKG. 1 Het recht op informatie. 2 Het toestemmingsvereiste PATIENTENRECHTEN Bron: Informatie- en Klachtenbureau Gezondheidszorg IKG De rechten van de patiënt zijn de afgelopen jaren in verschillende wetten vastgelegd. De bekendste wetten op dit terrein zijn de

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/78163

Nadere informatie

Het Register van Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Het Register van Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Het Register van Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport & De Wet BIG In wordt de zorgverlening door beroepsbeoefenaren geregeld door de Wet op de beroepen

Nadere informatie

Coöperatie: Coöperatieve Huisartsenpost t Hellegat, statutair gevestigd te Klaaswaal, gemeente Cromstrijen.

Coöperatie: Coöperatieve Huisartsenpost t Hellegat, statutair gevestigd te Klaaswaal, gemeente Cromstrijen. Doel: Dit protocol heeft als doel het in kaart brengen van juridische aspecten verbonden aan de functie van Triagist op een huisartsenpost van de Coöperatie en Triagisten daarin inzicht en sturing te geven

Nadere informatie

De multidisciplinair werkende psychiater in de Herziene Profielschets Psychiater

De multidisciplinair werkende psychiater in de Herziene Profielschets Psychiater k o r t e b i j d r a g e De multidisciplinair werkende psychiater in de Herziene Profielschets Psychiater Juridisch en organisatorisch buiten de werkelijkheid? r. j. a. t e n d o e s s c h a t e, j. h.

Nadere informatie

Lijst van redacteuren en auteurs 1 1. Voorwoord 1 4. Inleiding 1 6

Lijst van redacteuren en auteurs 1 1. Voorwoord 1 4. Inleiding 1 6 Inhoud Lijst van redacteuren en auteurs 1 1 Voorwoord 1 4 Inleiding 1 6 1 Prevalentie van decubitus 2 3 1.1 Inleiding 2 3 1.2 Definitie van decubitus 2 4 1.2.1 Oorzaken 2 4 1.3 Meten van decubitus 2 5

Nadere informatie

Prof. mr J. Legemaate Hoogleraar gezondheidsrecht AMC/Universiteit van Amsterdam

Prof. mr J. Legemaate Hoogleraar gezondheidsrecht AMC/Universiteit van Amsterdam DE GEVOLGEN VAN HET OPNEMEN VAN PROFESSIONELE STANDAARDEN IN EEN WETTELIJK REGISTER VOOR DE JURIDISCHE BETEKENIS VAN DEZE STANDAARDEN EN VOOR DE JURIDISCHE POSITIE VAN ZORGAANBIEDERS Prof. mr J. Legemaate

Nadere informatie

Gedragscode voor verzekeringsartsen werkzaam voor de uitvoeringsinstellingen SV

Gedragscode voor verzekeringsartsen werkzaam voor de uitvoeringsinstellingen SV Gedragscode voor verzekeringsartsen werkzaam voor de uitvoeringsinstellingen SV Inleiding Van iedere professional wordt gevraagd dat hij de waarden die hij in zijn beroep dient, en de daaraan ten grondslag

Nadere informatie

Reikwijdte medisch beroepsgeheim onderschat. R.A. Heida 1

Reikwijdte medisch beroepsgeheim onderschat. R.A. Heida 1 Reikwijdte medisch beroepsgeheim onderschat R.A. Heida 1 De Rechtbank Noord-Holland oordeelde recent dat een arbodienst zonder toestemming van werknemer een melding mag doen aan de werkgever over een vangnetsituatie.

Nadere informatie

Rechten van uw patiënt

Rechten van uw patiënt Dit informatieblad is bestemd voor de verantwoordelijke, dat is degene die voor eigen doeleinden persoonsgegevens anderen gebruikt. DIT INFORMATIEBLAD GAAT IN OP DE VOLGENDE VRAGEN: Heeft een recht op

Nadere informatie

DEEL II ALGEMENE BEPALINGEN

DEEL II ALGEMENE BEPALINGEN DEEL II ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Definities Verstaan wordt onder: a. aanvullende ziektekostenverzekering: een ziektekostenverzekering ter aanvulling van de zorgverzekering; b. behandelrelatie: verhouding

Nadere informatie

Juridische aspecten van medicatie voorschrijfbevoegdheid Yvonne Buijs 27-06-2013

Juridische aspecten van medicatie voorschrijfbevoegdheid Yvonne Buijs 27-06-2013 Juridische aspecten van medicatie voorschrijfbevoegdheid Yvonne Buijs 27-06-2013 Boodschap Ter bescherming van de diabetes verpleegkundige met voorschrijfbevoegdheid (en ten behoeve van de veiligheid van

Nadere informatie

Gezondheidsrecht. Prof. mr. dr. D.P. Engberts Mr. L.E. Kalkman-Bogerd. Mr. Y.M. Drewes,

Gezondheidsrecht. Prof. mr. dr. D.P. Engberts Mr. L.E. Kalkman-Bogerd. Mr. Y.M. Drewes, Gezondheidsrecht Gezondheidsrecht Onder redactie van Prof. mr. dr. D.P. Engberts Mr. L.E. Kalkman-Bogerd Met medewerking van Mr. Y.M. Drewes, arts maatschappij en gezondheid Prof. mr. dr. A.C. Hendriks

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 33 050 Wijziging van de Wet op de medische keuringen in verband met het opnemen van de mogelijkheid tot onderbrenging van de klachtenbehandeling bij aanstellingskeuringen

Nadere informatie

TAAKDELEGATIE: MET EEN GERUST HART DE TAAK UIT HANDEN GEVEN. Mr. K.G.M. van Dijk - Fleetwood-Bird

TAAKDELEGATIE: MET EEN GERUST HART DE TAAK UIT HANDEN GEVEN. Mr. K.G.M. van Dijk - Fleetwood-Bird TAAKDELEGATIE: MET EEN GERUST HART DE TAAK UIT HANDEN GEVEN Mr. K.G.M. van Dijk - Fleetwood-Bird Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

WMK en algemene gezondheidsvragen

WMK en algemene gezondheidsvragen WMK en algemene gezondheidsvragen Carel Hulshof 1 Casus (CKA Aanbeveling 2010-01) Dhr A solliciteert naar de functie van treinverkeersleider. Hij wordt hiervoor gekeurd Aanstellingskeuring algemene vragenlijst,

Nadere informatie

Inhoudstafel per onderwerp volume 2 experimenten op de mens en menselijk lichaamsmateriaal

Inhoudstafel per onderwerp volume 2 experimenten op de mens en menselijk lichaamsmateriaal Inhoudstafel per onderwerp volume 2 experimenten op de mens en menselijk lichaamsmateriaal Pharma Codex Deel I vol. 2 vii Voor de bijlagen bij de omzendbrieven en de nota s, raadpleeg de website van het

Nadere informatie

Inleiding in het gezondheidsrecht

Inleiding in het gezondheidsrecht Programma Ethiek in de Huisartsgeneeskunde Tweede bijeenkomst Inleiding in het gezondheidsrecht Juni 2004 Samenstellers: MC de Vries, E van Leeuwen, GK Kimsma Contactpersoon: E van Leeuwen, 020-4448210

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 050 Wijziging van de Wet op de medische keuringen in verband met het opnemen van de mogelijkheid tot onderbrenging van de klachtenbehandeling

Nadere informatie

Nieuwe beroepen in de Nederlandse

Nieuwe beroepen in de Nederlandse Nieuwe beroepen in de Nederlandse gezondheidszorg en taakherschikking Dr Lode Wigersma, arts, voormalig algemeen directeur KNMG Nu voorzitter Raad van Toezicht, Flevoziekenhuis Almere, en adviseur gezondheidszorgvraagstukken

Nadere informatie

U kunt ook vragen of de informatie voor u op papier wordt gezet, zodat u deze thuis rustig kunt nalezen.

U kunt ook vragen of de informatie voor u op papier wordt gezet, zodat u deze thuis rustig kunt nalezen. Patiënten rechten De overheid regelt in verschillende wetten de rechten én plichten van de patiënt. Hieronder vind u een overzicht van uw belangrijkste rechten in de zorg. (bron: www.zorgvelang-nederland.nl)

Nadere informatie

Protocol Aanstellingskeuringen

Protocol Aanstellingskeuringen Protocol Aanstellingskeuringen 1. Aanstellingskeuringen Inleiding 2. Protocol Aanstellingskeuringen Begripsomschrijving Doel van de aanstellingskeuring Voorwaarden waaronder een aanstellingskeuring moet

Nadere informatie

Alternatieve behandelaars hebben met verschillende wetten te maken. Hieronder staan ze beschreven:

Alternatieve behandelaars hebben met verschillende wetten te maken. Hieronder staan ze beschreven: WETTELIJKE KADER ALTERNATIEVE BEHANDELAARS Alternatieve behandelaars hebben met verschillende wetten te maken. Hieronder staan ze beschreven: BIG (Beroepen Individuele Gezondheidszorg) 1993 Doelen van

Nadere informatie

Inleiding: Een nieuwe ontwikkeling in de huisartsenzorg: de huisartsendienstenstructuur (HDS). Een aantal juridische aspecten

Inleiding: Een nieuwe ontwikkeling in de huisartsenzorg: de huisartsendienstenstructuur (HDS). Een aantal juridische aspecten Vereniging voor Gezondheidsrecht, najaarsvergadering 5 november 2004 Inleiding: Een nieuwe ontwikkeling in de huisartsenzorg: de huisartsendienstenstructuur (HDS). Een aantal juridische aspecten Stellingen

Nadere informatie

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Naar een eenvormig stelsel? Mr.H.JW.AÜ Kluwer - Deventer - 2009 Lijst van gebruikte afkortingen

Nadere informatie

De Wet op de medische keuringen. Ken uw rechten en plichten als sollicitant, werkgever of bedrijfsarts

De Wet op de medische keuringen. Ken uw rechten en plichten als sollicitant, werkgever of bedrijfsarts De Wet op de medische keuringen Ken uw rechten en plichten als sollicitant, werkgever of bedrijfsarts Nieuwe baan? Zomaar keuren mag niet! De Wet op de medische keuringen en het Besluit aanstellingskeuringen

Nadere informatie

De ondraaglijke duisternis van het blokkeringsrecht

De ondraaglijke duisternis van het blokkeringsrecht FORUM De ondraaglijke duisternis van het blokkeringsrecht Mr. E.J.C. de Jong * 1 Inleiding Zou onze wetgever zich destijds gerealiseerd hebben, dat hij de (juridische) praktijk met een probleem opzadelde,

Nadere informatie

Geheimhouding van medische gegevens

Geheimhouding van medische gegevens Geheimhouding van medische gegevens Dit informatieblad is bestemd voor de verantwoordelijke, dat is degene die voor eigen doeleinden persoonsgegevens van anderen gebruikt. DIT INFORMATIEBLAD GAAT IN OP

Nadere informatie

Privacyhandboek patiënten. over onze bescherming van uw persoonlijke gegevens

Privacyhandboek patiënten. over onze bescherming van uw persoonlijke gegevens Privacyhandboek patiënten over onze bescherming van uw persoonlijke gegevens Martini Ziekenhuis Groningen januari 2014 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Hoofdstuk 1 Rechten van de patiënt en privacy... 5 1.1

Nadere informatie

INHOUD OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG

INHOUD OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG INHOUD Inleiding...1 Hoofdstuk 2 Huisarts...1...1 Open vraag...1...1 Hoofdstuk 4 Apotheken en zorg voor geneesmiddelen...3...3 Open vraag...3...3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Palliatieve zorg: Ethiek

Palliatieve zorg: Ethiek Palliatieve zorg: Ethiek Hogeschool van Amsterdam Naam: Lauri Linn Konter Studentnr: 500642432 Klas: Lv12-2E2 Jaar: 2012-2013 Docent: P. Vleugels Inhoudsopgave Inleiding Blz: 3 Omschrijving praktijksituatie

Nadere informatie

Medisch beroepsgeheim

Medisch beroepsgeheim Factsheet Medisch beroepsgeheim Het medisch beroepsgeheim roept nog al eens vragen op. Heb ik recht op inzage van mijn medische dossier of dat van mijn overleden partner? Mag een gemeenteambtenaar een

Nadere informatie

Verscherpt beleid complexe endoscopen?

Verscherpt beleid complexe endoscopen? Verscherpt beleid complexe endoscopen? Stephanie Hulsbosch Disclosure slide Geen belangenverstrengeling 2 SFERD 2015 1 De inspectie inspecteert De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) bevordert de volksgezondheid

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 5 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 6 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Wie

Nadere informatie

Aanstellingskeuringen volgens de Wet op de Medisch Keuringen: wat te doen? Dr Judith K Sluiter & Dr Carel TJ Hulshof voorjaar 2011

Aanstellingskeuringen volgens de Wet op de Medisch Keuringen: wat te doen? Dr Judith K Sluiter & Dr Carel TJ Hulshof voorjaar 2011 Aanstellingskeuringen volgens de Wet op de Medisch Keuringen: wat te doen? Dr Judith K Sluiter & Dr Carel TJ Hulshof voorjaar 2011 Inhoud presentatie KMKA Wet op de Medische Keuringen (WMK) Wat te keuren

Nadere informatie

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen NVTAG Symposium Juridische kaders van HTA 7 juni 2007 Koosje van Lessen Kloeke k.vanlessenkloeke@leijnseartz.com 1 Inleiding -Welke partijen

Nadere informatie

Stewardessen doen het beter

Stewardessen doen het beter Stewardessen doen het beter BIR Themadag 25 april 2012 Hoe serieus nemen wij onszelf als professionals? Bas Vogel, verpleegkundige Hoofd Registers V&VN Doel Informeren over wet- en regelgeving in relatie

Nadere informatie

Baat het niet, dan schaadt het niet?

Baat het niet, dan schaadt het niet? Baat het niet, dan schaadt het niet? Over de alternatieve genezer en de Wet BIG Elske Gofers Universiteit van Amsterdam Master Publiekrecht Traject Gezondheidsrecht 10655506 Begeleider: Mr. dr. R.P. Wijne

Nadere informatie

Privacy. Informatie. www.arienszorgpalet.nl

Privacy. Informatie. www.arienszorgpalet.nl Privacy Informatie www.arienszorgpalet.nl Inleiding Over ons Over AriënsZorgpalet AriënsZorgpalet is een toonaangevende zorginstelling in Enschede. Met 900 medewerkers en 350 vrijwilligers bieden we onze

Nadere informatie

Beleidsregel keuring medisch specialisten

Beleidsregel keuring medisch specialisten Beleidsregel keuring medisch specialisten Besluit directie van het CBR houdende vaststelling van een beleidsregel betreffende het afgeven en intrekken van aanwijzingen van keurend medisch specialisten

Nadere informatie

V&VN. Visie van beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland. V&VN De professionele standaard, een uitwerking 1

V&VN. Visie van beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland. V&VN De professionele standaard, een uitwerking 1 V&VN De professionele standaard, een uitwerking Visie van beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland V&VN De professionele standaard, een uitwerking 1 Inhoud Pagina Vooraf 2 1. Wat is

Nadere informatie

De disfunctionerende hulpverlener. Behoeft de dokter behandeling?

De disfunctionerende hulpverlener. Behoeft de dokter behandeling? Samenvatting najaarsvergadering, 4 november 2005 De disfunctionerende hulpverlener. Behoeft de dokter behandeling? mr. E.W.M. Meulemans, advocaat bij Nysingh advocaten notarissen in Zwolle Het disfunctioneren

Nadere informatie

Algemeen. De rechten (en plichten) van uw kind

Algemeen. De rechten (en plichten) van uw kind Algemeen De rechten (en plichten) van uw kind Inleiding In deze folder geven wij u informatie over de patiëntenrechten van u en uw kind. De folder is geschreven voor ouders. Voor kinderen is er een speciale

Nadere informatie

PATIENTENRECHTEN IN WETGEVING EN RECHTSPRAAK

PATIENTENRECHTEN IN WETGEVING EN RECHTSPRAAK STAAT VAN DE GEZONDHEIDSZORG 2006: PATIENTENRECHTEN PATIENTENRECHTEN IN WETGEVING EN RECHTSPRAAK Prof. mr Johan Legemaate Hoogleraar gezondheidsrecht, VU medisch centrum en Faculteit der Rechtsgeleerdheid,

Nadere informatie

De toekomst van de wet BIG. Preadvies 2008

De toekomst van de wet BIG. Preadvies 2008 De toekomst van de wet BIG Preadvies 2008 COREFERAAT VERENIGING VOOR GEZONDHEIDSRECHT - 18 APRIL 2008 Mr. E.J.C. de Jong (KBS Advocaten - Utrecht) Voorzitter, dames en heren, Ik beschouw het als een eer

Nadere informatie

Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Geheimhouding. Informatie Inzage Toestemming

Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Geheimhouding. Informatie Inzage Toestemming Patiëntenrecht Geen enkele medische behandelaar mag anderen vertellen wat jouw ziekte is. Dat geldt ook voor artsen en verpleegsters. Geheimhouding. Patiëntenrecht Een arts moet de patiënt vertellen: *

Nadere informatie

NVAB ADDENDUM BIJ HET CONTRACT TUSSEN OPDRACHTGEVER EN ZELFSTANDIG BEDRIJFSARTS

NVAB ADDENDUM BIJ HET CONTRACT TUSSEN OPDRACHTGEVER EN ZELFSTANDIG BEDRIJFSARTS NVAB ADDENDUM BIJ HET CONTRACT TUSSEN OPDRACHTGEVER EN ZELFSTANDIG BEDRIJFSARTS augustus 2007 Voorwoord In het Professioneel Statuut (PS, laatste versie vastgesteld d.d. 7-2-2003) heeft de NVAB de inhoudelijke

Nadere informatie

1.1 Inleiding 13 1.2 Doel en omschrijving 13 1.3 Rechtsbronnen: vindplaatsen van het recht 14 1.4 Rechtsgebieden 15 1.5 Gezondheidsrecht 18

1.1 Inleiding 13 1.2 Doel en omschrijving 13 1.3 Rechtsbronnen: vindplaatsen van het recht 14 1.4 Rechtsgebieden 15 1.5 Gezondheidsrecht 18 Inhoud Gebruikte afkortingen 11 1 Recht en gezondheidszorg 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Doel en omschrijving 13 1.3 Rechtsbronnen: vindplaatsen van het recht 14 1.4 Rechtsgebieden 15 1.5 Gezondheidsrecht 18

Nadere informatie

SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint

SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over het SPLINT medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord Afkortingen. vn xix

Inhoudsopgave. Voorwoord Afkortingen. vn xix Voorwoord Afkortingen vn xix Hoofdstuk 1 1.1 Aanleiding 1.2 Probleemstelling 1.3 Relevantie 1.4 Methode van onderzoek 1.5 Afbakening 1.6 Begripsbepalingen 1.7 Relevante regelgeving 1.8 Opbouw van het boek

Nadere informatie

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten Monografieën Privaatrecht 13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten S.D. Lindenbergh Tweede druk ï Kluwer a Wolters Kluwer business Kluwer- Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 Inleiding /1 1 Het thema

Nadere informatie

Medicatievoorschrijfbevoegdheid Vraag en antwoord. Nicole la Croix

Medicatievoorschrijfbevoegdheid Vraag en antwoord. Nicole la Croix Medicatievoorschrijfbevoegdheid Vraag en antwoord Nicole la Croix Medicatievoorschrijfbevoegdheid Hoe is het nu geregeld? Medicatievoorschrijfbevoegdheid Medicatievoorschrijfbevoegdheid Waarom pakken zij

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2010 2011 32 261 Wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg onder andere in verband met de opneming van de mogelijkheid tot taakherschikking

Nadere informatie

Zorgportalen & de rechten van de patiënt

Zorgportalen & de rechten van de patiënt Zorgportalen & de rechten van de patiënt Prof. mr. dr. M.A.J.M. Buijsen ibmg/erasmus School of Law Erasmus Universiteit Onderwerpen Wat is ehealth? Wat zijn patiëntenrechten? ehealth in de praktijk: Zorgportaal

Nadere informatie

ONDERZOEK. Kent de Nederlander zijn rechten in de zorg?

ONDERZOEK. Kent de Nederlander zijn rechten in de zorg? ONDERZOEK In dit onderzoeksverslag treft u een samenvatting aan van het onderzoek Clientenrechten.nl; voor uw recht in de zorg. Vijf samenwerkende partijen hebben de opdracht voor dit onderzoek gegeven

Nadere informatie

Het moeras van de voorbehouden handelingen

Het moeras van de voorbehouden handelingen forum Het moeras van de voorbehouden handelingen Mr. E.J.C. de Jong 1 1 inleiding Waar moet het heen met de voorbehouden handelingen? Die vraag is weer eens actueel. Ten eerste is in september 2009 het

Nadere informatie

PROFESSIONEEL STATUUT VOOR EEN HUISARTS IN DIENST BIJ EEN HUISARTS

PROFESSIONEEL STATUUT VOOR EEN HUISARTS IN DIENST BIJ EEN HUISARTS BIJLAGE II PROFESSIONEEL STATUUT VOOR EEN HUISARTS IN DIENST BIJ EEN HUISARTS Overwegende: - dat overeenkomstig artikel 5 onder a van de CAO HID/DA de huisarts zijn werkzaamheden zal verrichten met inachtneming

Nadere informatie

Wet van 5 juli 1997, houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen)

Wet van 5 juli 1997, houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (Tekst geldend op: 27-06-2013) Wet van 5 juli 1997, houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) Wij Beatrix, bij de gratie

Nadere informatie

Voorbehouden, risicovol en overig

Voorbehouden, risicovol en overig Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Wet BIG 10 Voorbehouden, risicovol en overig Er wordt een onderscheid gemaakt in voorbehouden handelingen, risicovolle handelingen en overige

Nadere informatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie Presentatie W&T thema Bopz op 9 mei 2016 Opzet: Korte uiteenzetting presentatie Goede zorg aan onze (psychogeriatrische) ouderen Persoonlijke kennistoets deelnemers Presentatie waarin antwoorden volgen

Nadere informatie

De juridische implicaties van de Nederlandse artseneed

De juridische implicaties van de Nederlandse artseneed j. l e g e m a at e De juridische implicaties van de Nederlandse artseneed Inleiding Al enige tijd is het zo dat de artseneed geen juridische basis of verankering heeft. Dat geldt dus ook voor de in 2003

Nadere informatie

Onderdeel III sub d, aanpassing van de definitie beroepsbeoefenaar met toelichting:

Onderdeel III sub d, aanpassing van de definitie beroepsbeoefenaar met toelichting: NOTITIE 24 januari 2012 Aanpassing Gedragscode Geneesmiddelenreclame Inleiding In verband met de wijziging van de Geneesmiddelenwet per 1 januari 2012 en inwerkingtreding van nieuwe Beleidsregels gunstbetoon

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 3 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 4 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Hoe

Nadere informatie

Juridische en ethische dilemma s en aspecten AZO-scholingsavond 13 januari 2016

Juridische en ethische dilemma s en aspecten AZO-scholingsavond 13 januari 2016 Juridische en ethische dilemma s en aspecten AZO-scholingsavond 13 januari 2016 Mw. mr. Ineke Corté Jurist gezondheidsrecht Radboudumc Prof. dr. Evert van Leeuwen Hoogleraar IQ Healthcare Radboudumc Orgaandonatie

Nadere informatie

Preambule Verschillen tussen medisch adviseurs en behandelende artsen Lidmaatschap beroepsvereniging, consequenties Artikel 1 Begrippen

Preambule Verschillen tussen medisch adviseurs en behandelende artsen Lidmaatschap beroepsvereniging, consequenties Artikel 1 Begrippen TOELICHTING BIJ DE BEROEPSCODE VOOR MEDISCH ADVISEURS WERKZAAM IN PARTICULIERE VERZEKERINGSZAKEN EN/OF PERSONENSCHADEZAKEN 4 september 2013 Preambule In de beroepscode wordt zowel de individuele verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Professioneel Statuut verzekeringsartsen

Professioneel Statuut verzekeringsartsen Professioneel Statuut verzekeringsartsen Inhoudsopgave Samenstelling Stuurgroep pagina 2 Professioneel Statuut.. 3 Toelichting.. 8 - I. Wettelijk kader.. 8 - II : Geneeskundig handelen, professionele autonomie

Nadere informatie

1. Inleiding en doel. 2. Uitgangspunten en definities

1. Inleiding en doel. 2. Uitgangspunten en definities Model versie oktober 2005 Professioneel Statuut GGZ 1. Inleiding en doel 1.1. Binnen de GGZ is er behoefte aan een professioneel statuut voor professionals. Dit professioneel statuut heeft een algemeen

Nadere informatie

CODE ETHIEK EN GEDRAG VAN THERAPEUTEN AANGESLOTEN BIJ DE STICHTING BEROEPSORGANISATIE LICHAAMSGEORIËNTEERDE (PSYCHO)THERAPIE

CODE ETHIEK EN GEDRAG VAN THERAPEUTEN AANGESLOTEN BIJ DE STICHTING BEROEPSORGANISATIE LICHAAMSGEORIËNTEERDE (PSYCHO)THERAPIE CODE ETHIEK EN GEDRAG VAN THERAPEUTEN AANGESLOTEN BIJ DE STICHTING BEROEPSORGANISATIE LICHAAMSGEORIËNTEERDE (PSYCHO)THERAPIE SBLP Code Ethiek en Gedrag Versie 1 (check via info@sblp.nl of er een recentere

Nadere informatie

Volgens hetzelfde artikel moet het Platform Jeugdgezondheidszorg (JGZ) deze helderheid geven.

Volgens hetzelfde artikel moet het Platform Jeugdgezondheidszorg (JGZ) deze helderheid geven. 1. Inleiding Op 1 januari 2003 is het Basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg (BTP) van kracht geworden. Dit Basistakenpakket is gebaseerd op de Wet collectieve preventie volksgezondheid (WCPV). Het BTP

Nadere informatie

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport > Retouradres Postbus 2680 3500 GR Utrecht OMS, NVZ St. Jacobsstraat 16 3511 OS Utrecht Postbus 2680 3500 GR Utrecht T

Nadere informatie

Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden. Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik

Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden. Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik VII 1 Introductie tot de farmaceutische geneeskunde................................ 1 Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden I Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik 2 Exploratory

Nadere informatie