Veiligheidsmanagement. Systeemhandboek... Versie 0.1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Veiligheidsmanagement. Systeemhandboek... Versie 0.1"

Transcriptie

1 Veiligheidsmanagement Systeemhandboek... Versie 0.1

2 Revisietabel Versie Effectieve datum Veranderingen 0 2

3 Index Revisietabel... 2 Index... 3 Lijst met afkortingen... 4 Veiligheidsbeleidsverklaring... 6 Veiligheidsdoelen... 7 Organisatie... 8 Organogram... 8 Functiebeschrijvingen... 8 Voorzitter bestuur/eigenaar... 8 Veiligheidsmanager... 8 Instructeur... 9 Leden... 9 Veiligheidsmanagementvergaderingen... 9 Voorvalmanagement en onderzoek...10 Te melden voorvallen:...10 Risico management...12 Manier Manier Manier Safety Assurance...15 Mitigerende maatregelen...15 Jaarlijkse toetsing...15 Behalen van de doelen...15 Veiligheidstraining...16 Voorzitter bestuur, bestuur en eigenaar...16 Veiligheidsmanager en ander veiligheidspersoneel...16 Instructeurs en vliegend personeel...17 Leden, studenten etc...17 Veiligheidspromotie...17 Doel...17 Middel...17 Bijlagen

4 Lijst met afkortingen BR GRF GR SMS VM VMS VMSH VRF VR Bevindingenregister Gevarenregistratieformulier Gevarenregister Veiligheidsmanagement systeem (Eng.) Veiligheidsmanager Veiligheidsmanagement systeem Veiligheidsmanagementsysteemhandboek Voorvalregistratieformulier Voorvalregister 4

5 Lijst met definities Gevaar Mitigerende maatregelen Risicomanagement Veiligheidsbeleidsverklaring Veiligheidsmanagementsysteem Een conditie die of een object dat kan zorgen voor letsel, schade aan materiaal en voorwerpen, de verwoesting van materiaal en voorwerpen of de reductie van de bruikbaarheid van materiaal en voorwerpen. Maatregelen genomen om het risico van de gevolgen van een geïdentificeerd gevaar te beperken. Het identificeren van gevaren, het kwantificeren van risico s en het vaststellen van mitigerende maatregelen die tot doel hebben het risico terug te brengen naar een zo laag mogelijk, acceptabel niveau. Document waarin het veiligheidsbeleid van de organisatie wordt uiteengezet. Deze verklaring is bekend bij iedereen die tot deze organisatie behoort en is ondertekend door de voorzitter/eigenaar /CEO. Een systematische, proactieve aanpak van het managen van de veiligheid, inclusief de noodzakelijke organisatiestructuren, verantwoordelijkheden, procedures en beleid 5

6 Voorbeeld: Veiligheidsbeleidsverklaring...streeft ernaar om onze luchtvaartactiviteiten zo veilig mogelijk te laten verlopen. Dat wil zeggen dat wij vliegen met luchtwaardige luchtvaartuigen (helikopters, micro light aeroplanes, ballonnen etc), bestuurd door competente vliegers na een goede vluchtvoorbereiding. Verder zullen wij alle op ons van toepassing zijnde regelgeving naleven en de risico s die inherent zijn aan vliegen zo veel mogelijk inperken. Ons streven is dan ook: Geen ongelukken, en daarom stimuleren wij het vergroten van de kennis over veilige vluchtuitvoering bij onze klanten, leden, en medewerkers, een omgeving waarbij veiligheid voorop staat en een tweede natuur is. Om dit te bereiken zetten wij alle benodigde middelen in. Hiertoe behoort het introduceren en hanteren van een veiligheidsmanagement systeem. Dit houdt in dat wij ons systematisch en voortdurend verbeteren op het gebied van de veiligheid. Wij hebben hiertoe een Veiligheidsmanager aangesteld die het Veiligheidsmanagementsysteem implementeert en onderhoudt. Een belangrijk onderdeel van een veiligheidsmanagement systeem is het hebben van de juiste cultuur binnen onze organisatie. Wij creëren een cultuur waarbij het leren van voorvallen centraal staat en het eerlijk erkennen van fouten gezien wordt als een kans om te leren en als mogelijkheid om de veiligheid van onze luchtvaartactiviteiten te vergroten. Bij het onderzoeken van voorvallen staat dan ook het identificeren van de oorzaak van het voorval centraal en niet het individu. Zo kunnen wij iets aan de oorzaak doen en zal hetzelfde voorval niet nog eens gebeuren. De schuldvraag is daarom niet aan de orde, behalve als er sprake is van nalatig en roekeloos gedrag. Wij treden op tegen het moedwillig begaan van overtredingen tegen de (Nederlandse) wet- en regelgeving en tegen onze eigen regels. Dit ongewenste gedrag tolereren wij niet. Om te kunnen leren van voorvallen is het nodig dat u uw voorvallen aan ons rapporteert. Ook zouden wij u willen vragen geïdentificeerde gevaren te rapporteren. Dat is in ons gezamenlijk belang. Wij vragen dan ook om uw uitdrukkelijke medewerking! Wij garanderen daarbij de anonimiteit van de melder. De resultaten van de onderzoeken naar voorvallen en geïdentificeerde gevaren, plus de maatregelen die wij nemen naar aanleiding hiervan, publiceren wij (op het mededelingenbord, in ons clubblad, op onze website, etc. ) zodat u hier uw voordeel mee kunt doen. De maatregelen genomen naar aanleiding van geïdentificeerde gevaren publiceren wij uiteraard ook. Een veilige omgeving creëer je samen! Ik dank u voor uw medewerking, Het bestuur, Handtekening Dhr. P. Piloot, Voorzitter 6

7 Veiligheidsdoelen Zoals in de veiligheidsbeleidsverklaring al is gemeld zijn onze doelen: - Geen ongelukken, - Het vergroten van de kennis over veilig opereren bij onze klanten, leden, en personeel en - Het stimuleren van een omgeving waarbij veiligheid voorop staat en een tweede natuur is. Om dit te bereiken introduceren wij een Veiligheidsmanagementsysteem waarbij wij op systematische wijze gaan werken aan bovenstaand streven en daarmee beogen we een verbetering van de veiligheid. Daar bovenstaand streven een hoog abstractie gehalte heeft, hebben wij praktische indicatoren gedefinieerd en doelen gesteld. Deze doelen dienen behaald te worden binnen de genoemde tijdsgrens. Indicatoren Doel VMS ingevoerd Veiligheidspersoneel aangewezen en taken verdeeld voor maand 2 VMS ingevoerd Veiligheidsbeleidsverklaring aangepast en verspreid voor maand 2 VMS ingevoerd Voorvalmanagement en onderzoek geïnstalleerd voor maand 4 VMS ingevoerd VMS handboek aangepast voor maand 6 VMS ingevoerd Eerste veiligheidsmangementvergadering gehouden voor maand 6 VMS ingevoerd Iedereen getraind in VMS applicatie voor maand 12 VMS ingevoerd VMS ingevoerd Voorvalmanagement Eerste Safety Assurance audit uitgevoerd en afgehandeld voor maand 12 Eerste risicomanagementsessie uitgevoerd en afgehandeld voor maand 12 Alle voorvallen onderzocht binnen 1 maand na binnenkomst Voorvalmanagement Alle resultaten van voorvalonderzoek gepubliceerd binnen 3 maanden na binnenkomst Risicomanagement Incidenten Gevaren Alle goedgekeurde mitigerende maatregelen zijn ingevoerd binnen de gestelde termijn Een 10 % reductie in voorvallen in de drie meest gebruikte incidentcategorieën voor maand 24 Een aanzienlijke reductie van het risiconiveau van de top 3 risico s voor maand 24 7

8 Organisatie Hier wordt de organisatie beschreven en de functies van de mensen die een rol hebben in het VMS Organogram Voorbeeld: Voorzitter Bestuur Veiligheidsmanager Instructeurs Functiebeschrijvingen Voorzitter bestuur/eigenaar Is ook de voorzitter van de drie maandelijkse VMS vergadering: Verantwoordelijk voor de veiligheid van de operatie Verantwoordelijk voor het ter beschikking stellen van luchtwaardige luchtvaartuigen Verantwoordelijk voor het ter beschikking stellen van voldoende mankracht en andere middelen om een effectief VMS te bewerkstelligen Verantwoordelijk voor het beperken van de risico s inherent aan het vliegen Verantwoordelijk voor het aansturen van de Veiligheidsmanager Verantwoordelijk voor het promoten van een juiste veiligheidscultuur binnen de organisatie Veiligheidsmanager Is ook de Secretaris van de drie maandelijkse VMS vergadering Verantwoordelijk voor het inrichten van het VMS Verantwoordelijk voor het aansturen van het VMS en de verschillende componenten Verantwoordelijk voor het doen of laten doen van voorvalonderzoek 8

9 Verantwoordelijk voor het opstellen van mitigerende maatregelen naar aanleiding van voorvalbevindingen of risico identificatie Verantwoordelijk voor het onderhouden van de VMS documentatie Verantwoordelijk voor de agenda en de notulen van de VMS vergadering Verantwoordelijk voor het onder de aandacht brengen geconstateerde risico s bij de voorzitter van het bestuur/eigenaar Verantwoordelijk voor het geven van veiligheidsadvies aan het bestuur/eigenaar Verantwoordelijk voor het promoten van een juiste veiligheidscultuur binnen de organisatie Verantwoordelijk voor de communicatie met de organisatie wat betreft veiligheidszaken Instructeur Is ook lid van de driemaandelijkse VMS vergadering Verantwoordelijk voor het promoten van een juiste veiligheidscultuur binnen de organisatie en vliegerschap van de leden Verantwoordelijk voor het introduceren van het VMS bij ( nieuwe) leden, klanten waarbij de nadruk ligt op het onder de aandacht brengen van de verplichting naar de organisatie toe om voorvallen te rapporteren Leden Van onze leden verwachten wij dat zij kennis nemen van de veiligheidsmededelingen op het mededelingsbord (clubblad) en dat zij onveilige voorvallen melden door middel van het VRF en gevaren melden door middel van het GRF. Zie ook 'voorvalmeldingen en onderzoek' en risicomanagement manier 3 verderop in dit hoofdstuk. Verder verwachten wij dat zij zich houden aan de wet- en regelgeving welke op dat moment van toepassing is en aan de aanvullende regels zoals vastgelegd. Veiligheidsmanagementvergaderingen Het is verplicht voor de leden van de vergadering om VMS vergaderingen bij te wonen. Indien verhinderd laat men dit op tijd weten aan de Secretaris. De vergadering vindt minimaal elke drie maanden plaats. De secretaris stuurt de agenda van de vergadering tijdig naar alle deelnemers samen met de notulen van de vorige vergadering. De notulen van de vergadering bevatten: Een presentielijst De onderwerpen die besproken werden Oude actiepunten die konden worden afgesloten Actiepunten die meegenomen worden naar de volgende vergadering en de laatste stand van zaken Nieuwe actiepunten en de eigenaar van de te nemen actie De agenda en de notulen worden 5 jaar bewaard. 9

10 De agenda bestaat ten minste uit: Rondvraag of iedereen het eens is de notulen van de vorige keer De gevaren die zijn geïdentificeerd en de eventueel voorgestelde mitigerende maatregelen Bespreking van de incidenten die hebben plaatsgevonden en de stand van het onderzoek De bevindingen naar aanleiding het onderzoek Een voorstel van de mitigerende maatregelen naar aanleiding van de bevindingen die herhaling van het voorval dienen te voorkomen of de ernst van de uitkomst van een eventueel voorval dienen te verminderen Geconstateerde negatieve trends en mogelijke mitigerende maatregelen Bevindingen naar aanleiding van Safety Assurance sessies en mogelijke mitigerende maatregelen Wie neemt er aan deel en wat is zijn functie: De voorzitter of eigenaar van de club of school - Voorzitter vergadering De VM - Secretaris Vertegenwoordigers van operationeel personeel/leden Voorvalmanagement en onderzoek Leden en klanten worden aangespoord om voorvallen te rapporteren. Het formulier dat men hiervoor gebruikt is te vinden in de bijlage. De lijst met de te melden voorvallen kan men hier vinden. Mochten er voorvallen zijn die niet op deze lijst staan maar wel de veiligheid van de operatie bedreigen/mogelijk aantasten verzoeken wij deze voorvallen alsnog te melden. Te melden voorvallen: Vogel/dieraanvaringen Verlies van controle over het luchtvaartuig AIRPROX Luchtruimschending Technische mankementen die ontstaan tijdens de vluchtuitvoering Onwel worden van piloot tijdens vlucht Voorvallen die te maken hebben met I am safe situaties 10

11 Problemen tijdens de vluchtuitvoering die invloed hebben op de veiligheid van de vlucht Noodlandingen en voorzorgslandingen Landings/taxibaan incursions en excursions Brand of rook aan boord van het luchtvaartuig Foutieve/incorrecte belading (buiten envelop) Noodoproepen (zowel PAN als Mayday calls) Schade aan het luchtvaartuig en/of schade aan anderen door contact met luchtvaartuig Verdwaald Verwondingen (zelf/derden) Foutieve documentatie, procedures etc. Problemen met olie of brandstof Problemen die te maken hebben met de conditie van het vliegveld Voorvallen die hier niet genoemd zijn maar die niettemin impact hebben op de veiligheid Alle invulvelden op het voorvalregistratieformulier (VRF) die van toepassing zijn, zijn verplicht. Echter, het invullen van de naam van de melder is niet verplicht. Het is mogelijk om voorvallen anoniem te rapporteren. Mochten andere gegevens (vliegtuigregistratie, route etc.) op het VRF dan leiden tot identificatie van de melder kunnen deze gegevens ook weggelaten worden. Klanten en leden moeten zich er wel van bewust zijn dat het invullen van alle gegevens het onderzoek aanzienlijk helpen en het onderzoeksresultaat vergroten daar de VM nu verdere details kan vragen aan de melder. De leden of klanten kunnen ingevulde formulieren in de daartoe bestemde afgesloten postbus doen. De VM zal deze postbus regelmatig legen. Het is ook mogelijk om het elektronisch ingevulde formulier per naar de VM te sturen. De VRF s worden daarna bijgeschreven in het register en het formulier wordt opgeborgen in een ordner en 5 jaar bewaard. Hierna wordt het onderzoek gestart. Het onderzoek spitst zich toe op de oorzaken van het voorval en de onderliggende gevaren. Het aandeel van de organisatie, de procedures, omgevingsfactoren en het individu worden daarin meegenomen. Het gaat hierbij niet om het vaststellen van de schuldvraag, maar om het identificeren van de onderliggende gevaren. Aan de hand van het onderzoek stelt de VM de bevindingen vast. Deze zijn objectief en komen voort uit het onderzoek. Het onderzoeksrapport kan dan worden opgemaakt door de VM. Aan de hand van het rapport stelt de VM mitigerende maatregelen op. Er kunnen voor elke bevinding en elk geïdentificeerd gevaar één of meerdere mitigerende maatregelen zijn. De VM legt de mitigerende maatregelen ter goedkeuring voor aan de VMS vergadering of voert ze direct in wanneer ze dringend nodig zijn, met instemming van de voorzitter of eigenaar. Wanneer de mitigerende maatregelen zijn goedgekeurd kunnen ze worden ingevoerd. In het hoofdstuk 'Safety Assurance ' is vastgelegd hoe de effectiviteit van de mitigerende maatregelen wordt getoetst. Dit wordt meteen na invoering gedaan en daarna bij elke Safety audit. 11

12 Risico management De organisatie kent meerdere manieren om risico s te identificeren. Manier 1 Deze manier is al eerder besproken onder Voorvalmanagement en onderzoek. Wanneer personen betrokken zijn bij een voorval, vullen zij een VRF in. De VM zal tijdens het onderzoek zich voornamelijk concentreren op de vraag wat het onderliggende gevaar van dit voorval was. Om het risico dat dit gevaar nogmaals in een voorval resulteert te beperken, zullen de mitigerende maatregelen naar aanleiding van dit voorval zich concentreren op het verkleinen van de kans dat dit nogmaals gebeurt en/of op het verkleinen van het effect van het gevaar. Manier 2 De tweede manier houdt in dat een aantal operationele experts de gevaren identificeren op basis van hun ervaring. Daartoe houdt de organisatie elk jaar, op initiatief van de VM, voor het begin van het jaarlijkse vliegseizoen een bijeenkomst met een aantal (± 4) van de meest ervaren leden en/of instructeurs (experts). Gedurende deze bijeenkomst wordt tijdens een brainstorm sessie de top 3 gevaren geïdentificeerd. Dit gebeurt als volgt: 1. De experts schrijven, ieder voor zich, hun top 3 van mogelijke gevaren op 2. Elk van deze gevaren voorzien zij, op uitgebreide wijze, wederom ieder voor zich, van de meest ernstige, en de meest waarschijnlijke gevolgen 3. Alle gevaren met gevolgen worden verzameld en overeenkomstige gevaren worden samengevoegd 4. De experts beslissen vervolgens samen of de gevolgen die zijn opgeschreven ook daadwerkelijk de meest ernstige, waarschijnlijke gevolgen zijn en daarmee onderzoeken ze alle mogelijke gevolgen 5. Dan wordt gekeken voor elk gevolg hoe groot de kans op deze gebeurtenis is en hoe groot het effect is. Dit wordt wederom door elk van de experts apart gedaan. Vragen die voor het bepalen van het effect gebruik kunnen worden zijn: Hoeveel doden kunnen hierbij vallen, rekening houdend met personeel, passagiers, omstanders etc.? Wat zal de financiële impact zijn? Kan er sprake zijn van schade aan het milieu? Zal er een grote politieke impact zijn of negatieve media aandacht? 6. De volgende tabellen worden hierbij gebruikt: Kans Definitie Waarde Vaak Meerdere keren per seizoen- zekerheid 5 Geregeld Een paar keer per seizoen/ waarschijnlijk 4 Soms Eén keer per seizoen of per twee seizoenen/mogelijk 3 Zelden Niet bekend dat het eerder gebeurd is, één keer in vijf 2 jaar/klein Zeer Bijna ondenkbaar dat het ooit zal 1 zelden voorkomen/onwaarschijnlijk Effect Definitie Waarde 12

13 Zeer groot Groot Serieus Klein Zeer klein Materiaal vernietigd, dode(n) Veiligheidsmarges zijn enorm aangetast, ernstige verwondingen, grote schade aan materiaal Veiligheidsmarges zijn aangetast, serieuze incidenten, verwondingen, schade aan materiaal Noodprocedures zijn gebruikt, luchtvaartuiglimitaties zijn overschreden, voorval, veroorzaakt kleine ongemakken in programma Weinig gevolgen A B C D E 7. Vervolgens worden de waardes van de gevolgen bij 'Kans' en 'Effect' vermenigvuldigd en wordt gekeken hoe de uitkomst (het risico) hiervan onderling overeenkomt. Door een discussie tussen de experts wordt gekeken of er overeenstemming kan worden bereikt tussen de verschillende risicogetallen. Als deze overeenkomst is bereikt wordt de volgende tabel gebruikt: Risico kans Risico consequentie Zeer groot A Groot B Serieus C Klein D Zeer Klein E Vaak 5A 5B 5C 5D 5E Geregeld 4A 4B 4C 4D 4E Soms 3A 3B 3C 3D 3E Zelden 2A 2B 2C 2D 2E Zeer zelden 1A 1B 1C 1D 1E 8. De uitkomst van de bovenstaande tabel wordt gebruikt als input voor de volgende tabel en wordt gekeken of er maatregelen nodig zijn om het risico te beperken: Uitkomst Criteria vermenigvuldiging 5A, 5B, 5C, 4A, 4B, 3A Onacceptabel risico onder de huidige omstandigheden, mitigerende maatregelen zijn nodig om het risico omlaag te brengen 2A, 2B, 2C, 3B, 3C, 3D, Tolereerbaar risico, het 4C, 4D, 4E, 5D, 5E bestuur kan verlangen dat (extra) mitigerende maatregelen alsnog nodig zijn. Risico wordt gemonitord op risicogroei 1A, 1B, 1C, 1D, 1E, 2D, 2E, 3E Acceptabel risico. Risico wordt gemonitord op risicogroei 13

14 9. Vervolgens worden alle gevaren met hun gevolgen en risico s in het gevarenrisico bijgeschreven, zie appendix. De gevaren met het hoogste risico puntenaantal staan bovenaan. 10. Voor de bovenste drie gevaren met de hoogste punten aantallen worden nu mitigerende maatregelen bedacht. Manier 3 Tijdens de dagelijkse operatie kan het zo zijn dat clubleden gevaarlijke situaties opmerken. Deze gevaarlijke situaties hoeven nog geen voorval te hebben veroorzaakt. Die gevaarlijke situaties worden aan de VM gemeld met het gevarenmeldformulier (GMF). De gevaren worden door de veiligheidsmanager beoordeeld; Hij stelt vast of de gemelde gevaren goed verwoord zijn en past dit eventueel aan, daarna doorloopt hij stap 2 t/m 9 voor dit gemelde gevaar. Wanneer dit klaar is, wordt het besproken in de Veiligheidmanagementvergadering. Hier wordt gekeken of alle leden zich kunnen vinden in het risiconiveau, en de mitigerende maatregelen. Ook wordt besproken wat de volgorde van invoering zal zijn voor de mitigerende maatregelen en de tijdslijn voor de invoering. 14

15 Safety Assurance Mitigerende maatregelen Safety Assurance zal de vraag beantwoorden of de doorgevoerde mitigerende maatregelen werken. Dit zijn de maatregelen die naar aanleiding van een voorval of naar aanleiding van een gevaar identificatiesessie genomen zijn. De vraag die hierbij beantwoord moet worden is of deze maatregelen het eerder vastgestelde risiconiveau naar beneden hebben gebracht. Deze vraag wordt ten eerste gesteld, en wordt beantwoord, kort na invoering van de maatregel. Daarna zal deze vraag jaarlijks terugkerend worden gesteld door de VM. Tijdens deze safety assurance sessies wordt getoetst of de mitigerende maatregel werkt. Dit kan gedaan worden op verschillende manieren en hangt volledig af van de aard van de mitigerende maatregel. De VM kan bijvoorbeeld interviews afnemen, (les)materiaal bekijken, de operatie bekijken etc. Bij grote veranderingen worden de maatregelen ook opnieuw bekeken door de VM om te kijken of de veranderingen invloed hebben op de maatregelen (en daarmee op het risiconiveau van eerder geïdentificeerde gevaren) en welke invloed dit is. Jaarlijkse toetsing Alle eerder ingevoerde maatregelen worden hierbij getoetst. De vragen die beantwoord worden, zijn: - Werken de maatregelen zoals ze behoren te werken? - Hebben ze nog steeds het beoogde effect op het gevaar? - Is het risico dat deze maatregelen beperken nog steeds op hetzelfde niveau? - Hebben de maatregelen geen nieuwe gevaren geïntroduceerd? Als deze vragen niet met Ja beantwoord kunnen worden, wordt een bevinding geschreven. Deze bevinding wordt door de VM aangeboden aan het bestuur/ de eigenaar en deze zal het binnen een vooraf besproken, en vastgelegde tijdsduur oplossen d.m.v. het instellen van mitigerende maatregelen die ook in het bevindingenregister worden opgenomen. De VM bewaakt de uitgezette tijdslijn voor het sluiten van de bevinding (Dit is inclusief de invoering van de mitigerende maatregelen). Behalen van de doelen De tweede manier waarop Safety Assurance wordt toegepast is in het continu monitoren van het behalen van de doelen die de organisatie zich gesteld heeft. De VM bewaakt dat de doelen die gesteld zijn behaald worden. Mocht dit niet het geval zijn, of mocht dit dreigen te gebeuren, zal de VM via het bestuur of eigenaar ingrijpen en er zal een bevinding geschreven worden in het bevindingenregister door de VM. Daarna zullen er mitigerende maatregelen ingevoerd worden, in samenspraak met de verantwoordelijke voor het behalen van het doel, om ervoor te zorgen dat het doel alsnog gehaald wordt. Deze mitigerende maatregelen worden dan in het bevindingenregister bij de bevinding genoteerd. 15

16 Veiligheidstraining Voordat mensen actief zijn binnen de organisatie volgen zij eerst een veiligheidstraining. Welke veiligheidstraining zij volgen hangt af van hun functie binnen de organisatie. Verder wordt bijgehouden wie training heeft ontvangen en welke training iedereen heeft ontvangen. Iedereen heeft verantwoordelijkheden binnen het VMS maar het soort training verschilt per groep. De verschillende groepen zijn als volgt te onderscheiden: - Voorzitter bestuur, bestuur en eigenaar - Veiligheidsmanager en ander veiligheidspersoneel - Instructeurs en vliegend personeel - Leden, studenten etc. Voorzitter bestuur, bestuur en eigenaar Zij ontvangen een briefing over de volgende onderwerpen: Het VMS framework De verschillende componenten van het VMS van de organisatie Het Veiligheidsbeleidshandboek van de organisatie Hun aandeel en verantwoordelijkheden binnen het VMS, de Veiligheidsmanagementvergadering en de veiligheidscultuur van de organisatie De VM geeft deze briefing aan het begin van het jaarlijkse vliegseizoen. Veiligheidsmanager en ander veiligheidspersoneel Zij ontvangen training in de volgende onderwerpen: Het VMS framework De verschillende componenten van een VMS Het Veiligheidsbeleidhandboek De rol van Veiligheidsmanager Risicomanagement Gevaaridentificatie Voorvalonderzoek Veiligheidscultuur (Om de benodigde kennis te vergaren zal een externe cursus gevolgd worden.) 16

17 Instructeurs en vliegend personeel Zij ontvangen training in de volgende onderwerpen: Het VMS framework De verschillende componenten van het VMS van de organisatie Het Veiligheidsbeleidhandboek van de organisatie Risicomanagement Gevaaridentificatie Veiligheidscultuur Deze VM geeft deze training aan het begin van het jaarlijkse vliegseizoen. Leden, studenten etc. Zij ontvangen een briefing over Het VMS framework De verschillende componenten van het VMS van de organisatie Het Veiligheidsbeleidhandboek van de organisatie Gevaaridentificatie Veiligheidscultuur Te melden voorvallen en gevaren en de te gebruiken formulieren Deze briefing wordt aan het begin van het jaarlijkse vliegseizoen gedaan door de instructeurs of ander vliegend (beroeps) personeel voor bestaande leden. Nieuwe leden krijgen wanneer zij lid worden, voordat zij gaan vliegen, deze briefing. Veiligheidspromotie Doel Het doel van veiligheidspromotie is: - ervoor zorgen dat iedereen op de hoogte is van het VMS - Hiertoe is er niet alleen veiligheidstraining ingesteld. Alle veranderingen in de structuur van het VMS en belangrijke beslissingen genomen in de veiligheidsmanagementvergaderingen worden gecommuniceerd met leden, studenten en instructeurs. - ervoor zorgen dat iedereen op de hoogte is van informatie die van invloed is op de veiligheid - ervoor zorgen dat iedereen weet waarom bepaalde maatregelen genomen zijn - Indien mensen weten dat er door hun melding maatregelen genomen worden zet dit aan tot rapporteren. - ervoor zorgen dat iedereen weet waarom bepaalde veiligheidsprocedures zijn geïntroduceerd of zijn veranderd. - Wanneer mensen de reden kennen van bepaalde veiligheidsprocedures zullen zij eerder geneigd zijn zich aan deze maatregelen te houden. - het overbrengen van interessante informatie over veiligheid. Dit zorgt ervoor dat mensen op de hoogte zijn van veiligheidsinformatie die ze misschien op eigen gelegenheid niet hadden gevonden. Dit zorgt voor een vergroting van het veiligheidsbewustzijn binnen de organisatie. Middel De organisatie gebruikt de veiligheidspagina van de web site/ het veiligheidsmededelingsbord in de gemeenschappelijke ruimte om veiligheidsinformatie 17

18 over te brengen. De organisatie onderscheidt twee soorten veiligheidsinformatie; veiligheidskritische informatie die voor de eerstvolgende vlucht of zo spoedig mogelijk bekend moet zijn en informatie waarbij de tijdsfactor minder kritisch is. Van de leden en klanten wordt verwacht dat zij voor elke vlucht/vliegdag het mededelingsbord of de website bekijken! Veiligheidskritische informatie die voor de eerstvolgende vlucht of zo spoedig mogelijk bekend moet zijn wordt geprint op rood papier en wordt het op het veiligheidsmededelingsbord gehangen gedurende een maand. Na deze maand wordt de informatie in de rode ordner opgeborgen. Het is voor iedereen verplicht, die langer dan drie weken niet aanwezig is geweest, voor de vlucht,deze ordner door te nemen om zich op de hoogte te stellen van nieuwe veiligheidskritische informatie. Veiligheidskritische informatie die niet meer relevant is wordt uit de ordner verwijderd door de VM. Voorin de ordner is een lijst met alle onderwerpen van de veiligheidskritische informatie opgenomen zodat het duidelijk is of de ordner compleet en volledig is. Informatie waarbij de tijdsfactor minder kritisch is, is ook op het veiligheidsmededelingsbord te vinden. Voorbeelden van veiligheidsinformatie waarbij de tijdsfactor minder kritisch is, zijn: - Resultaten van voorvallenonderzoek, mitigerende maatregelen, geleerde lessen. - Resultaten van gevaarmeldingen, mitigerende maatregelen. - Resultaten van gevaaridentificatie sessies. - Veranderingen in (Veiligheids)procedures ( niet tijd-kritisch). - Veiligheidsbeleidsverklaring. - Veiligheidsdoelen. - Interessante artikelen uit de bladen. - Interessante veiligheidsontwikkelingen op andere velden. Bijlagen - Voorvalregistratieformulier - Gevarenregistratieformulier 18

19 19

20 20

21 Bijlagen 21

22 Bijlage Veiligheidsbeleidhandboek Algemeen Hoewel een Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) niet is vereist voor de kleine, niet commerciële luchtvaart, ziet de Inspectie Verkeer en Waterstaat de invoering van een VMS juist voor deze diverse groep als een waardevolle stap in het verbeteren van de veiligheid. Hiertoe heeft IVW het VMS Light gecreëerd. Het invoeren van VMS Light is op geheel vrijwillige basis. Het Veiligheidsbeleidhandboek is een belangrijke pilaar van het VMS Light. Hierin staan alle componenten van het VMS Light beschreven evenals de processen die deel uitmaken van het VMS Light en de functieomschrijvingen van de betrokken personen. Alle leden, klanten en personeel hebben hierdoor toegang tot deze informatie. Het is de bedoeling dat daar waar puntjes (..) vermeld zijn in het handboek de eigen naam van de organisatie wordt ingevuld. Ook daar waar school/club staat haalt men de niet van toepassing zijnde term weg. Verder is het handboek geschreven aan de hand van ICAO document 9859 Safety Management Manual en adresseert het alle componenten van een VMS. Verder houdt het Veiligheidsbeleidhandboek rekening met de EASA CRD C en wel de Requirements for small organizations. Op de volgende gebieden wijkt het VMS Light af van de EASA CRD : - Het handboek bevat geen Emergency Response Plan. Er bestaat namelijk al een Checklist Calamiteiten voor de kleine luchtvaart. De AIC-B s die hierop betrekking hebben zijn bijgesloten en dienen als een verdere leidraad voor het ontwikkelen van een eigen calamiteiten plan of checklist. De link: - EASA CRD 22C beschrijft geen Safety Manager voor kleine organisaties. Toch is hier wel, in lijn met ICAO, voor gekozen om iemand aan te wijzen die zich specifiek bezig houdt met het faciliteren van het VMS Light. - EASA CRD 22C beschrijft geen veiligheidsmangementvergadering voor kleine organisaties. IVW heeft er, in lijn met ICAO, wel voor gekozen dit proces te beschrijven om het systematische overleg over veiligheidszaken te bevorderen. - EASA CRD 22C beschrijft geen Management of change voor kleine organisaties. Dit is dan ook niet in dit systeem verwerkt. - EASA CRD 22C schaart het kwaliteitssysteem (Compliance Monitoring) onder het Veiligheidsmanagement systeem. Het VMS Light is alleen ontwikkeld voor het managen van veiligheid en niet van kwaliteit. Veel organisaties hebben al een goedwerkend kwaliteitssysteem. Safety assurance wordt echter wel beschreven volgens ICAO en maakt deel uit van het VMS. Safety Assurance maakt geen deel uit van CRD 22C voor kleine organisaties. - De gevaren die het uitbesteden van werk aan derden, bv. onderhoud, oplevert worden niet apart besproken maar zijn een factor die meegenomen moet worden wanneer men het risicomanagement voor de hele organisatie doorloopt. Bijlage Hoofdstuk 1 Veiligheidsbeleidsverklaring De Veiligheidbeleidsverklaring Het bestuur of de eigenaar zal het veiligheidsbeleid uitzetten. De veiligheidsbeleidsverklaring verwoordt dit beleid naar de klanten, de leden en het personeel. Het complete veiligheidsbeleid wordt beschreven in het Veiligheidsbeleidhandboek. Het bijgevoegde document geeft een blauwdruk voor de veiligheidsbeleidsverklaring. 22

Vliegclub Teuge Motorvliegafdeling. Handboek Veiligheidsmanagement. Versie 1.0

Vliegclub Teuge Motorvliegafdeling. Handboek Veiligheidsmanagement. Versie 1.0 Vliegclub Teuge Motorvliegafdeling Handboek Veiligheidsmanagement Versie 1.0 17 maart 2015 Revisietabel Versie Effectieve datum Veranderingen 1.0 17 maart 2015 Eerste uitgave 2 Inhoudsopgave Maart 2015..1

Nadere informatie

Handboek van het Veiligheids Management Systeem

Handboek van het Veiligheids Management Systeem Delftsche Studenten Aeroclub Handboek van het Veiligheids Management Systeem Het verbeteren van de veiligheid en ontwikkelen van een veiligheidscultuur binnen de club Author: Freek Mohrmann DSA Veiligheidsmanager

Nadere informatie

CAMO KNVvL, Afdeling Zweefvliegen. CAMO, KNVvL Afdeling Zweefvliegen

CAMO KNVvL, Afdeling Zweefvliegen. CAMO, KNVvL Afdeling Zweefvliegen CAMO KNVvL, Afdeling Zweefvliegen Inhoud Cursus Opbouw organisatie CAMO Bevoegdheden organisatie CAMO Opbouw CAME ARC Inspecties Onderhoudsprogramma s Ondersteuning Website CTZ voor de CAMO. Wanneer van

Nadere informatie

Safety management voor ATO s

Safety management voor ATO s Safety management voor ATO s Carel Wassink adviseur veiligheid directie Luchtvaart Safety management Te bespreken: Waarom Safety management Gefaseerde invoering VMS handboek 2 Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

Zweefvliegclub Den Helder

Zweefvliegclub Den Helder Zweefvliegclub Den Helder Handboek Veiligheidbeheer Systeem(VbS) Versie 1.0 Veiligheidbeheer Systeem ZCH Pagina 1 van 34 Inhoud Inhoud... 2 Samenvatting... 4 1 Veiligheidsbeleid... 5 2 Veiligheidsdoelstellingen...

Nadere informatie

Aero Club Hilversum Amsterdam. Handboek Veiligheidsmanagement

Aero Club Hilversum Amsterdam. Handboek Veiligheidsmanagement Aero Club Hilversum Amsterdam Handboek Veiligheidsmanagement Versie 1.0 Augustus 2011 Revisietabel Versie Effectieve datum Veranderingen 0.1 18-04-2011 Alle veranderingen zijn gerelateerd aan het aanpassen

Nadere informatie

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken Leiderschap 1. De directie heeft vastgelegd en is eindverantwoordelijk voor het

Nadere informatie

Voorzitter Naam: Telefoon: E-mail: Chef Instructeur Naam: Telefoon: E-mail: Contactpersoon audit Naam: Telefoon: Email:

Voorzitter Naam: Telefoon: E-mail: Chef Instructeur Naam: Telefoon: E-mail: Contactpersoon audit Naam: Telefoon: Email: Club audit Datum: Algemene informatie over de zweefvliegclub Naam zweefvliegclub: Straat: Postcode: Telefoon: Plaats: Email: Voorzitter Naam: Telefoon: E-mail: Chef Instructeur Naam: Telefoon: E-mail:

Nadere informatie

In het jaarlijks veiligheidsoverzicht staan statistieken over de veiligheid van de luchtvaart in Europa en in de rest van de wereld

In het jaarlijks veiligheidsoverzicht staan statistieken over de veiligheid van de luchtvaart in Europa en in de rest van de wereld JAARLIJKS VEILIGHEIDSOVERZICHT 13 Samenvatting In het jaarlijks veiligheidsoverzicht staan statistieken over de veiligheid van de luchtvaart in Europa en in de rest van de wereld De gegevens in het overzicht

Nadere informatie

Air Operations Regulation

Air Operations Regulation Air Operations Regulation Regulation 965/2012 Leonard Boer Senior beleidsmedewerker DGB - Directie Luchtvaart Voorstellen Leonard Boer Senior-beleidsmedewerker Ministerie van Infrastructuur en Milieu Afdeling

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Club audit. Datum: Algemene informatie over de zweefvliegclub. Auditors

Club audit. Datum: Algemene informatie over de zweefvliegclub. Auditors Club audit Datum: Algemene informatie over de zweefvliegclub Naam zweefvliegclub: Straat: Postcode: Telefoon: Plaats: Email: Voorzitter Naam: Telefoon: E-mail: Chef Instructeur Naam: Telefoon: E-mail:

Nadere informatie

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager CO 2 managementplan Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants Versie: 1.0 Datum: xx-xx-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Authorisatiedatum: Naam:.. Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

3. Betrokkenen: (specifieke) Verantwoordelijkheden / Bevoegdheden

3. Betrokkenen: (specifieke) Verantwoordelijkheden / Bevoegdheden Bestand: Document6 Goedgekeurd door: Revisie: Eigenaar: Datum goedkeuring: Versienummer: 1 Opgesteld door: Functie opsteller: Code: Pagina 1 van 10 1. Doel en Toepassingsgebied Deze procedure legt de afspraken

Nadere informatie

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek Ingevuld door: Naam Instelling: Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek In de documentenanalyse wordt gevraagd om verplichte documentatie en registraties vanuit de NTA 8009:2007 en HKZ certificatieschema

Nadere informatie

Heijmans. Meldprocedure integriteit en misstanden. Pagina 1 van 6

Heijmans. Meldprocedure integriteit en misstanden. Pagina 1 van 6 Heijmans Meldprocedure integriteit en misstanden Pagina 1 van 6 1. Algemeen Deze Heijmans Meldprocedure integriteit en misstanden, die door de Raad van Bestuur is goedgekeurd, biedt iedere Heijmans medewerker

Nadere informatie

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C Auteur: Coert van Maren Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 management plan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 1 Inhoud

Nadere informatie

EEN MEERJARIG BELEIDSPLAN MET SMART DOELSTELLINGEN

EEN MEERJARIG BELEIDSPLAN MET SMART DOELSTELLINGEN VOORBEELD VEILIGHEIDSPLAN EEN MEERJARIG BELEIDSPLAN MET SMART DOELSTELLINGEN Hieronder ziet u de hoofdstukken en paragrafen van het veiligheidsplan. Per paragraaf ziet u welke informatie u moet geven.

Nadere informatie

Afwijkingen inrichting, uitrusting en gebruik luchthavens

Afwijkingen inrichting, uitrusting en gebruik luchthavens Afwijkingen inrichting, uitrusting en gebruik luchthavens Pagina 1 Luchthavens in Nederland zijn ingericht en uitgerust in overeenstemming met (inter)nationale voorschriften. Dit bevordert het veilig gebruik

Nadere informatie

Change Management. beschrijving van procedures

Change Management. beschrijving van procedures Change Management beschrijving van procedures Aan: Projectgroep Ontwikkeling FlorEcom (PROF) Van: G. Heemskerk Betreft: FlorEcom change management Versie: 1.3 Datum: 31 januari 2002 1. Inleiding Deze notitie

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013 ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN code: B1308 3 oktober 2013 datum: 3 oktober 2013 referentie: lak code: B1308 blad: 3/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Onderdelen van het energiemanagement actieplan 5 2.1

Nadere informatie

Logitech B.V. Auteur: Merel van de Geer Autorisatiedatum: 08-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager:

Logitech B.V. Auteur: Merel van de Geer Autorisatiedatum: 08-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: CO 2 management plan Logitech B.V. Auteur: Merel van de Geer Autorisatiedatum: 08-02-2016 Versie: 1.0 Handtekening autoriserend manager: CO 2 management plan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 1 Inhoud 1 Inleiding...3

Nadere informatie

CO 2 Managementplan. Eti BV. Autorisatiedatum: 25-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager:

CO 2 Managementplan. Eti BV. Autorisatiedatum: 25-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: CO 2 Managementplan Eti BV Auteur: John Nannings Autorisatiedatum: 25-02-2016 Versie: 1.0 Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: CO 2 Managementplan 2.C.2 & 3.B.2 Inhoud 1 INLEIDING... 3

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland Compliance program Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 1 Inleiding In dit Compliance Program is de inrichting van de

Nadere informatie

Handleiding. Meldingen module. PlanCare 2. elektronisch cliënten dossier. G2 Paramedici het EPD voor paramedici. Handleiding.

Handleiding. Meldingen module. PlanCare 2. elektronisch cliënten dossier. G2 Paramedici het EPD voor paramedici. Handleiding. Handleiding Meldingen module Handleiding Declareren Versie 3.0.0.3 PlanCare 2 elektronisch cliënten dossier G2 Paramedici het EPD voor paramedici INHOUDSOPGAVE 1 Overzicht van de mogelijkheden... 2 1.1

Nadere informatie

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK?

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? WHITEPAPER DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? DOOR M. HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONS ULTANT Risicomanagement is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van uw bedrijfsvoering. Dagelijks wordt er aandacht

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Versie 1.3 Datum 26 mei 2015 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

Protocol Klachtprocedure. De Die Financieel Beheer en Bewindvoering B.V.

Protocol Klachtprocedure. De Die Financieel Beheer en Bewindvoering B.V. Protocol Klachtprocedure De Die Financieel Beheer en Bewindvoering B.V. 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding pag. 3 2. Definities pag. 3 3. Doel van de klachtprocedure pag. 3 4. De informele klachtprocedure pag.

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Naleving milieuregels Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Referentienummer 2016/SP/PERF/5300 Status Definitief Versienummer 1.0 Classificatie Openbaar Versiedatum 3 februari 2016

Nadere informatie

Informatie over EthicsPoint

Informatie over EthicsPoint Informatie over EthicsPoint Melden algemeen Beveiliging en vertrouwelijkheid van meldingen Tips en beste praktijken Informatie over EthicsPoint Wat is EthicsPoint? EthicsPoint is een uitgebreid en vertrouwelijk

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma FUHLER SERVICES BV

Energiemanagementprogramma FUHLER SERVICES BV Energiemanagementprogramma FUHLER SERVICES BV Het vermenigvuldigen van deze documentatie en / of het verstrekken van gegevens aan derden in welke vorm dan ook is ten aller tijde verboden, tenzij hiervoor

Nadere informatie

Over de Generali Group Compliance hulplijn (EthicsPoint) Rapportering - Algemeen Beveiliging rapportering Vertrouwelijkheid en gegevensbescherming

Over de Generali Group Compliance hulplijn (EthicsPoint) Rapportering - Algemeen Beveiliging rapportering Vertrouwelijkheid en gegevensbescherming Over de Generali Group Compliance hulplijn (EthicsPoint) Rapportering - Algemeen Beveiliging rapportering Vertrouwelijkheid en gegevensbescherming Over de Generali Group Compliance hulplijn (EthicsPoint)

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: O3 Ontwikkelen, implementeren en beheren van SOP s Distributielijst : STZ Datum : 15-10-2012 Revisiedatum : 15-10-2013 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies

Nadere informatie

Service Level Management DAP Template

Service Level Management DAP Template Service Level Management DAP Template Versie 1.0 27 juli 2011 Definitief Auteur : Bart de Best Akkoord : Bart de Best Datum : 27 mei 2011 Versie : 1.0 Referentie : DAP template Pagina : I Colofon Titel

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling

Klokkenluidersregeling Klokkenluidersregeling Gedragsregels in verband met een Vermoeden van een misstand Policy Eigenaar Director GRC Policy Goedkeurder Board of Management Ingangsdatum 15 November 2013 Uitgifte datum Versie

Nadere informatie

Sandra Hertogh advies coaching training

Sandra Hertogh advies coaching training Sandra Hertogh advies coaching training Protocol Klachtregeling Sandra Hertogh advies coaching training Sandra Hertogh Zoutmanstraat 46 2806XD Gouda Tel: 06-55742431 sandra@hertogh.me www.hertogh.me KvK

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Ontwerp. VERORDENING (EU) nr.../2011 VAN DE COMMISSIE

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Ontwerp. VERORDENING (EU) nr.../2011 VAN DE COMMISSIE NL NL NL COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Ontwerp Brussel, XXX C VERORDENING (EU) nr..../2011 VAN DE COMMISSIE van [ ] tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1702/2003 tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften

Nadere informatie

Het klachtenreglement wordt bij aanvang van de dienstverlening aan de cliënt van de Scauting Coaching & Detachering B.V. ter beschikking gesteld.

Het klachtenreglement wordt bij aanvang van de dienstverlening aan de cliënt van de Scauting Coaching & Detachering B.V. ter beschikking gesteld. Klachtenreglement: Scauting Coaching & Detachering B.V. Versie: 01-04-2015 Scauting Coaching & Detachering B.V. wil maatwerk bieden en werkt continue aan haar dienstverlening om de kwaliteit op het hoogste

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013 Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek Hans van Ruler 14 oktober 2013 Programma Introductie OVV Wettelijk kader aanbevelingen Over aanbevelingen Proces Twee voorbeelden

Nadere informatie

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Oktober 2013

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Oktober 2013 Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits 28 oktober 2013 Deze procedure is onderdeel van het DGBC-certificeringsysteem Datum 1 november 2012 6 juni 2013 Oktober 2013 Wijziging(en) 1. Deze tabel toegevoegd;

Nadere informatie

Masterclass Veiligheidsmanagementsysteem

Masterclass Veiligheidsmanagementsysteem Masterclass Veiligheidsmanagementsysteem PART zorg 13 mei 2014 Agenda 1 2 3 4 5 Introductie VMS - huiswerkopdracht Introductie VIM Casus en gespreksoefening Taken VIM-team Discussie + afsluiting Plaats

Nadere informatie

Handleiding GBO Helpdesk voor aanmelders

Handleiding GBO Helpdesk voor aanmelders Inhoud 1 Inleiding... 2 2 In- en uitloggen... 3 2.1 Webadres GBO Helpdesk... 3 2.2 Inloggen... 3 2.3 Wachtwoord wijzigen... 4 2.4 Uitloggen... 4 3 Incidenten... 5 3.1 Incident aanmelden... 5 3.2 Bijlage

Nadere informatie

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Versie 2012 Inleiding 201 Nederlands Normalisatie Instituut. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel

Nadere informatie

Vopak Fundamentals on Safety

Vopak Fundamentals on Safety Vopak Fundamentals on Safety Inleiding Iedereen die op een Vopak-lokatie werkt moet aan het eind van de werkdag naar huis kunnen gaan zonder op enigerlei wijze schade ondervonden of veroorzaakt te hebben.

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER)

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) Juni 2004 INLEIDING Voor u ligt een stappenplan dat gebaseerd is op de CBO-richtlijn

Nadere informatie

VEILIGHEIDS REGLEMENT

VEILIGHEIDS REGLEMENT versie 8 VEILIGHEIDS REGLEMENT Algemeen: Modelvliegers vallen onder het Basis Veiligheidsreglement Modelvliegsport en de Regeling Modelvliegen van de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat van 2 december

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

AFO 495 - Beheer rekeningen

AFO 495 - Beheer rekeningen AFO 495 - Beheer rekeningen 495.1 Inleiding 495.1.1 Algemeen Het aanmaken en versturen van rekeningen is een relatief complex proces dat verloopt in meerdere stappen en waarbij diverse AFO s betrokken

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

Klokkenluiderregeling Oosterpoort. Regeling inzake het omgaan met een vermoeden van een misstand

Klokkenluiderregeling Oosterpoort. Regeling inzake het omgaan met een vermoeden van een misstand Klokkenluiderregeling Oosterpoort Regeling inzake het omgaan met een vermoeden van een misstand Groesbeek Juni 2008 1 Inhoudsopgave Bladzijde 1. Inleiding 3 2. Definities 4 3. Het melden van een (vermoeden

Nadere informatie

Review CO2 reductiesysteem 2014-1 ste half jaar 2015. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Review CO2 reductiesysteem 2014-1 ste half jaar 2015. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Review CO2 reductiesysteem 2014-1 ste half jaar 2015 Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Management review - invalshoek A: Inzicht 4 2.1. Footprint berekening 4

Nadere informatie

Plan van Aanpak beschikbaar stellen broncode Basisregistratie Personen (BRP)

Plan van Aanpak beschikbaar stellen broncode Basisregistratie Personen (BRP) Plan van Aanpak beschikbaar stellen broncode Basisregistratie Personen (BRP) Samenvatting De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft in de Tweede Kamer toegezegd de broncode

Nadere informatie

MIP staat voor Meldingen Incidenten Patiëntenzorg. Van die dingen waarvan je niet wilt dat ze gebeuren maar die desondanks toch voorkomen.

MIP staat voor Meldingen Incidenten Patiëntenzorg. Van die dingen waarvan je niet wilt dat ze gebeuren maar die desondanks toch voorkomen. Algemene inleiding Een onderdeel van de gezondheidswet is dat er uitvoering gegeven moet worden aan de systematische bewaking, beheersing en verbetering van de kwaliteit van de zorg. Hiervoor heeft Schouder

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling

Klokkenluidersregeling Meldingsregeling overtredingen of misstanden Group Compliance Document informatie Titel Klokkenluidersregeling Auteur Group Compliance Versie 2.0 Datum 1 januari 2014 Inhoud 1. Inleiding... 2 1.1 Doel

Nadere informatie

Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW

Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW Vastgesteld door de Raad van Commissarissen bij besluit van d.d. 27 maart 2013 Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte reglement 1. Dit reglement is vastgesteld

Nadere informatie

KLACHTENREGELING VERSIE 2.2. Een goede afhandeling van klachten is een middel is om de tevredenheid van klanten te vergroten.

KLACHTENREGELING VERSIE 2.2. Een goede afhandeling van klachten is een middel is om de tevredenheid van klanten te vergroten. VERSIE 2.2 Een goede afhandeling van klachten is een middel is om de tevredenheid van klanten te vergroten. 1. Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave 1 2. Doelstellingen en Uitgangspunten 2 Algemene Doelstelling

Nadere informatie

Topwind Asset Management

Topwind Asset Management Same Conditions, Better Performance De missie van Topwind Uw turbines moeten beschikbaar zijn en optimaal presteren op het moment dat het waait. Specialisten in Asset en Project. Maximaal Rendement Topwind

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling Thús Wonen

Klokkenluidersregeling Thús Wonen Klokkenluidersregeling Thús Wonen Voorwoord Thús Wonen vindt het belangrijk dat werknemers op een adequate en veilige manier melding kunnen doen van eventuele vermoedens van misstanden binnen de organisatie.

Nadere informatie

Mach3Framework 5.0 / Website

Mach3Framework 5.0 / Website Mach3Framework 5.0 / Website Handleiding Mach3Builders Inhoudsopgave 1 Inloggen...5 1.1 Ingelogd blijven...6 1.2 Wachtwoord vergeten...7 2 Applicatie keuzescherm...8 2.1 De beheeromgeving openen...9 3

Nadere informatie

K l o k k e n l u i d e r s r e g e l i n g. Stichting Pensioenfonds PostN L

K l o k k e n l u i d e r s r e g e l i n g. Stichting Pensioenfonds PostN L K l o k k e n l u i d e r s r e g e l i n g Stichting Pensioenfonds PostN L Versie december 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Regelgeving 3 3 Samenhang interne regelingen 3 4 Inhoud Klokkenluidersregeling

Nadere informatie

Handleiding Vergadertechnieken

Handleiding Vergadertechnieken Handleiding Vergadertechnieken Zelfstudie en rapporteren Bij OGO leer je niet alleen via het actief deelnemen aan groepsdiscussies, maar ook via het individueel uitvoeren van zelfstudieopdrachten (ZSO).

Nadere informatie

De Beheerorganisatie. Rules & Regulations bepalingen. emandate Service Provider. Versie : 1.0 Datum : februari 2015. emandates

De Beheerorganisatie. Rules & Regulations bepalingen. emandate Service Provider. Versie : 1.0 Datum : februari 2015. emandates De Beheerorganisatie Rules & Regulations bepalingen emandate Service Provider Versie : 1.0 Datum : februari 2015 INHOUDSOPGAVE 1 Algemeen... 3 2 Organisatie... 4 3 Proces... 5 3.1 Aangaan van overeenkomsten...

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

1 Dienstbeschrijving all-in beheer

1 Dienstbeschrijving all-in beheer 1 Dienstbeschrijving all-in beheer De all-in beheer overeenkomst van Lancom is modulair opgebouwd. U kunt bij Lancom terecht voor deelgebieden zoals helpdesk ondersteuning of backup, maar ook voor totale

Nadere informatie

A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek. procedure. interne audit

A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek. procedure. interne audit A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek procedure interne audit nummer : ORG-00050 blz 1 van 3 eerste uitgiftedatum : 14.01.2000 datum herziening : 05.07.2007 verantwoordelijke : W. Renders uitgegeven door : apotheek

Nadere informatie

(Energie) management-actieplan

(Energie) management-actieplan (Energie) management-actieplan Eis 3.B.2 Barendrecht, Oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk Inhoud 1. Inleiding 3

Nadere informatie

CO 2 managementplan. 1 Inleiding

CO 2 managementplan. 1 Inleiding CO 2 managementplan Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Energie meetplan... 4 1.2 Planning meetmomenten... 4 1.3 Cofely Zuid Nederland... 4 Scope 1 emissies... 4 Scope 2 emissies... 4 1.4 Project Renovatie gemaal

Nadere informatie

Ontheffing Tijdelijk en Uitzonderlijk Gebruik (artikel 8a.51)

Ontheffing Tijdelijk en Uitzonderlijk Gebruik (artikel 8a.51) Wet luchtvaart Ontheffing Tijdelijk en Uitzonderlijk Gebruik (artikel 8a.51) Aanvrager : G.P. Wit Type ontheffing : Locatiegebonden TUG-ontheffing voor paramotorvluchten Datum ontvangst aanvraag : 16 april

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. Dit Reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Telegraaf Media Groep N.V. op 17 september 2013. 1. Inleiding De Auditcommissie is een

Nadere informatie

Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête.

Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête. Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête. Bureau Architectenregister heeft in het voorjaar van 2015 een onderzoek onder de ingeschrevenen in het register laten uitvoeren. Aan alle bij Bureau Architectenregister

Nadere informatie

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131)

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) instructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) pi.cin08.4.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

Online aanvragen - Gebruikershandleiding. Online aanvragen Gebruikershandleiding

Online aanvragen - Gebruikershandleiding. Online aanvragen Gebruikershandleiding Online aanvragen Gebruikershandleiding 01 / 11 Online aanvragen Gebruikershandleiding Inhoud Inloggen registreren Wachtwoord vergeten Mijn account Mijn account - Functies Het aanvraagformulier Het aanvraagformulier

Nadere informatie

Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013.

Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013. GEANNOTEERDE AGENDA EU TRANSPORTRAAD 11 MAART 2013 Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013. Tijdens de Transportraad zal een beleidsdebat

Nadere informatie

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth Stappenplan Social Return on Investment Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth 1 1. Inleiding Het succesvol implementeren van ehealth is complex en vraagt investeringen van verschillende

Nadere informatie

LEERDOELEN HUMAN PERFORMANCE AND LIMITATIONS voor het zweefvliegen

LEERDOELEN HUMAN PERFORMANCE AND LIMITATIONS voor het zweefvliegen LEERDOELEN HUMAN PERFORMANCE AND LIMITATIONS voor het zweefvliegen LEERDOELEN VOOR INSTRUCTEURS Deel: MEDISCHE ZAKEN 1. De kandidaat kent de voorwaarden en de beperkingen van zijn medical (de kleine letters)

Nadere informatie

Bijlage 9. UNI 120621.9 REB GD. Releasebeleid

Bijlage 9. UNI 120621.9 REB GD. Releasebeleid Releasebeleid Ondanks alle aan de samenstelling van de tekst bestede zorg, kan Newway Retail Solutions bv (Newway) géén enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele directe en/of indirecte schade,

Nadere informatie

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Program Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Voorwoord 1 1.2 Definitie

Nadere informatie

Voorwoord: status model RI&E SW

Voorwoord: status model RI&E SW Voorwoord: status model RI&E SW De Model RI&E voor de SW-branche kan gebruikt worden als basis voor een RI&E in uw SW-organisatie. De model RI&E is nadrukkelijk geen goedgekeurde branche RI&E en de inhoud

Nadere informatie

Besluit erkennen onderwijsinstellingen. permanente educatie registeraccountants. Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

Besluit erkennen onderwijsinstellingen. permanente educatie registeraccountants. Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Besluit erkennen onderwijsinstellingen permanente educatie registeraccountants 4 december 2006 Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inleiding Op grond van artikel 10 van de Nadere voorschriften

Nadere informatie

Geschreven taal is een belangrijk middel om te communiceren en is het meest effectief als deze geschreven is in de moedertaal van de lezer.

Geschreven taal is een belangrijk middel om te communiceren en is het meest effectief als deze geschreven is in de moedertaal van de lezer. Editorial Geschreven taal is een belangrijk middel om te communiceren en is het meest effectief als deze geschreven is in de moedertaal van de lezer. Daarom kan Tasma Productions de veiligheidsboodschap

Nadere informatie

Klokkenluiderregeling Stichting Woontij

Klokkenluiderregeling Stichting Woontij Klokkenluiderregeling Stichting Woontij Klokkenluiderregeling Woontij, versie 1.2, 8 februari 2011 1 Woontij vindt het belangrijk dat werknemers op een adequate en veilige manier melding kunnen doen van

Nadere informatie

Kritieke onderhoudstaken

Kritieke onderhoudstaken Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart Advies nr. 06/2013 Kritieke onderhoudstaken GERELATEERD AAN NPA/CRD 2012-04 RMT.0222 (MDM.020) 10/06/2013 Samenvatting Dit advies betreft een veiligheidskwestie

Nadere informatie

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM Pagina 1 van 6 Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM In het onderstaande is een leidraad opgenomen voor een Plan van aanpak certificeerbaar kwaliteitsmanagementsysteem.

Nadere informatie

Van Nederlands Technische Afspraak naar handzame VMS - checklist. Vormgeven aan het VMS op basis van de NTA in Atrium MC Parkstad

Van Nederlands Technische Afspraak naar handzame VMS - checklist. Vormgeven aan het VMS op basis van de NTA in Atrium MC Parkstad Van Nederlands Technische Afspraak naar handzame VMS - checklist Vormgeven aan het VMS op basis van de NTA in Atrium MC Parkstad Inhoud Nederlands Technische Afspraak 8009 NTA: basiseisen gesteld aan VMS

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Website maker. Bezoek je domein om de Website maker in te stellen. De volgende melding zal zichtbaar zijn.

Website maker. Bezoek je domein om de Website maker in te stellen. De volgende melding zal zichtbaar zijn. Aan de slag met de Bezoek je domein om de in te stellen. De volgende melding zal zichtbaar zijn. Volg de url 'administratie paneel' om in te loggen en de vervolgens in te stellen. Als eerst krijg je de

Nadere informatie

Bijlage 2: Klachten regelement Klachten regelement Autstekend

Bijlage 2: Klachten regelement Klachten regelement Autstekend Bijlage 2: Klachten regelement Klachten regelement Autstekend 1 Inhoud 1. Doelstelling... 3 2. Verantwoordelijkheden... 3 3. Beschrijving procedure... 3 3.1 Interne klachten... 4 3.2.Vertrouwenspersoon...

Nadere informatie

Opzetten object - overzicht

Opzetten object - overzicht Opzetten object - overzicht In deze tutorial wordt in grote stappen aangegeven wat er voor nodig is om een volledig nieuw product op te zetten in i-reserve. De stappen zijn onderverdeeld in zes stukken,

Nadere informatie

STARTFASE SYSTEEM IN GEBRUIK BIJ/DOOR P&O Melden namens. Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem GIR

STARTFASE SYSTEEM IN GEBRUIK BIJ/DOOR P&O Melden namens. Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem GIR STARTFASE SYSTEEM IN GEBRUIK BIJ/DOOR P&O Melden namens Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem GIR Handleiding voor de startfase Versie 1.0 Hengelo, 18 december 2008 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Wat is

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

Tool voor certificering instrumenten voor verantwoord digitaal

Tool voor certificering instrumenten voor verantwoord digitaal Tool voor certificering instrumenten voor verantwoord digitaal werken Jan Beens (Regionaal Archief Nijmegen) Geert-Jan van Bussel (Van Bussel Document Services) Introductie De elementen zijn afkomstig

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Energie management plan

CO2 prestatieladder Energie management plan CO2 prestatieladder Versie: Definitief Datum: februari 2015 Eis: 2.C.3 Westgaag 42b - 3155 DG Maasland Postbus 285-3140 AG Maassluis Telefoon: 010-5922888 Fax: 010-5918621 E-mail: info@kroes.org Versie:

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie