Systematische Vergelijkende Projectevaluatie: Leren uit de Projectendatabase

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Systematische Vergelijkende Projectevaluatie: Leren uit de Projectendatabase"

Transcriptie

1 English Title: Systematic Comparative Project Evaluation: Learning from the Project Database Systematische Vergelijkende Projectevaluatie: Leren uit de Projectendatabase Stefan Verweij Afdeling Bestuurskunde Erasmus Universiteit Rotterdam Contact: Network Meeting Directorate of Production and Project Management Rijkswaterstaat Major Projects and Maintenance Nieuwegein, January 27th, 2015

2 Pressman & Wildavsky Expectations and good intensions in planning can easily fail in subsequent implementation Bekende voorbeelden, zie: Flyvbjerg, Bruzelius & Rothengatter (2003) Daarom: evaluatie! Learning is the key to both implementation and evaluation. We evaluate to learn, and we learn to implement (1984[1973], xviii)

3 Infrastructuur-evaluatie literatuur: twee perspectieven Accountability Learning

4 Infrastructuur-evaluatie literatuur: twee perspectieven Accountability Learning Risico-perspectief Planning als calculatie: er kunnen objectieve waarschijnlijkheden worden toegekend aan implementatie-processen van projecten Er kan dus (strategisch) worden ge-miscalculeerd Focus: partijen worden verantwoordelijk gehouden voor negatieve prestaties in/van projecten Zie Sanderson (2012), Lehtonen (2014)

5 Infrastructuur-evaluatie literatuur: twee perspectieven Accountability Learning Onzekerheid-perspectief De werkelijkheid is wezenlijk onzeker: er kunnen geen objectieve waarschijnlijkheden worden toegekend aan implementatie-processen van projecten Want de werkelijkheid is complex en dus beperkt stuurbaar/beïnvloedbaar Focus: hoe kunnen partijen leren in/van projecten Zie Sanderson (2012), Lehtonen (2014)

6 Evalueren en leren Het slechte nieuws Er wordt te weinig geëvalueerd, met name wat betreft project implementatie Mogelijke verklaring: de angst voor accountability Er wordt niet systematisch (consequent) geëvalueerd Mogelijke verklaring: te weinig middelen (geld, tijd, methodologische kennis) Er wordt weinig vergelijkend geëvalueerd (patronen over projecten heen) Problematisch: Hoe kunnen projecten dan van elkaar leren? En hoe worden geleerde lessen geïnstitutionaliseerd? Zeker in een steeds dynamischere context (uitbesteding van management, projectificatie)

7 Evalueren en leren Het slechte nieuws The implementation of transportation infrastructure projects therefore continues to be based on personal though unsystematically analyzed preferences, experiences and expectations, that are possibly inefficient, ineffective or obstructive to project implementation, without practitioners knowing or acknowledging this Zie Pfeffer & Sutton (2006), Rousseau (2006), Proefschrift Verweij (verwacht 2015) Het goede nieuws: de projectendatabase (PDB) Schat aan informatie: (1) veel projecten, (2) veel variabelen en (3) meerdere meetmomenten per jaar Kansen voor vergelijkende en longitudinale analyses

8 Onderzoek met de PDB Gastonderzoeker bij de afdeling PM (GPO) van november 2013 t/m juni 2014 Onder de hoede van Freek Wermer Twee analyses tot dusver 1. Meerwerk en contractveranderingen in project implementatie 2. Management en publiek-private samenwerking in project implementatie Analyse in de maak 3. Zwaarte en allocatie van risico s in DBFM-projecten

9 Meerwerk en contractveranderingen Onderzoeksvragen 1. Is er een relatie tussen lage aanbiedingen van aannemers, en de omvang van contractveranderingen (met meerwerk als gevolg) in de implementatie? 2. Wat zijn de omvang en redenen voor contractveranderingen in de implementatie? Kwantitatieve vergelijkende analyse van 45 projecten Methoden: Shapiro-Wilk toets en Kruskal-Wallis ANOVA toets Auteurs: Stefan Verweij, Ingmar van Meerkerk en Iris Korthagen Status: gepubliceerd in Transport Policy

10 Meerwerk en contractveranderingen Is er een relatie tussen lage aanbiedingen van aannemers, en de omvang van contractveranderingen in de implementatie? Gemiddelde contractwaarde bij ondertekening is 24% lager dan de verwachte waarde voor de aanbesteding (N=36) Dus: een positief aanbestedingsresultaat van 24% Er is geen relatie tussen het aanbestedingsresultaat en meerwerkkosten door contractveranderingen (N=36) Conclusie: er is geen bewijs voor opportunistisch gedrag van aannemers die aanbestedingskosten willen terugverdienen in de uitvoering Beperking: lage N, ontbrekende data in de PDB

11 Meerwerk en contractveranderingen Wat zijn de omvang en redenen voor contractveranderingen in de implementatie? Aantal contractveranderingen per project: 62,61 Kosten contractveranderingen per project k 25,452 Kosten contractveranderingen per project, als % contractwaarde: 22,37% Kleine projecten hebben relatief hogere meerwerkkosten dan grote projecten (maar geen significante verschillen) Gemiddelden, N=45

12 Meerwerk en contractveranderingen Wat zijn de omvang en redenen voor contractveranderingen in de implementatie? Meerwerk door scopewijzingen komt het meest voor en brengt % de meeste kosten met zich mee, gevolgd door technische noodzaak, omissie, en weten regelgeving (dit patroon is niet significant voor alle groepen) Veranderingen door wet- en regelgeving komen weinig voor, maar als ze voorkomen dan zijn er hoge meerwerkkosten Meerwerkkosten door omissies zijn relatief hoog in kleine projecten vergeleken met grotere projecten (significant)

13 Meerwerk en contractveranderingen Enkele implicaties / voer voor discussie Dominantie van scopewijzigingen en technische noodzaak in meerwerkkosten door onzekerheden die optreden in de uitvoering: op zoek naar flexibelere contractvormen? (Cruz & Marques, 2003) Er moet meer aandacht zijn voor het contractmanagement van kleinere projecten, vooral met betrekking tot meerwerkkosten door omissies in de contracten Maar: omissies in kleine projecten groot % van de contractwaarde, maar lagere absolute waarde ( ) dan in grotere projecten Enkele beperkingen onderzoek: lage N, definitie en meting van de vier meerwerk-categorieën

14 Management en publiek-private samenwerking Onderzoeksvragen 1. Wat voor een type management en publiek-private samenwerking draagt bij aan satisfactie van managers in de project implementatie? 2. Vragen verschillende typen projecten om ander management en publiekprivate samenwerking? Kwalitatieve vergelijkende analyse van 27 projecten Methode: fuzzy-set Qualitative Comparative Analysis (fsqca) fsqca geschikt voor het combineren van kwal/kwan data Auteurs: Stefan Verweij Status: paper, in-review

15 Management en publiek-private samenwerking Data Gemiddelde completeness-level van de projecten: 73% (M 74%, SD 17%) Gemiddelde satisfactie van managers: 13,16 op een schaal van 0 tot 16 Contracten: 4 x DBFM, 23 x D&C Gemiddelde projectomvang: k 386,206 Gebruikte gegevens Kwantitatief: PDB-tabbladen budget, financiën, mijlpalen en dashboard Kwalitatief: contacten en PDB management-rapportages (totaal 202 pagina s) over markt, omgeving en algemeen

16 Vergelijking 27 projecten Stap 1: kwal/kwan data prepareren voor vergelijking (kalibratie) Samenvatting van gekalibreerde condities Lage fuzzy-set waarden (0.00 en 0.33) Hoge fuzzy-set waarden (0.67 en1.00) Management Intern-georiënteerd Extern-georiënteerd Samenwerking Meer contract-georiënteerd Meer coöperatie-georiënteerd Satisfactie Lager Hoger Contract type DBMF D&C Scope Enge scope Brede scope, integrale projecten Project grootte Kleiner Groter

17 Management en publiek-private samenwerking Stap 2: een data-matrix construeren (gedeeltelijke weergave)

18 Management en publiek-private samenwerking Stap 3: de 27 projecten groeperen (gedeeltelijke weergave)

19 Management en publiek-private samenwerking Stap 4: de 27 projecten vergelijken (gedeeltelijke weergave)

20 Management en publiek-private samenwerking Enkele implicaties / voer voor discussie Extern-georiënteerd management en/of een coöperatieve publiek-private oriëntatie dragen bij aan satisfactie Kleinere projecten kunnen worden gemanaged met een minder coöperatieve oriëntatie, en meer door scheiding van verantwoordlijkheden o.b.v. het contract Grotere projecten met een brede scope hebben extern-georiënteerd management nodig en een meer intensieve coöperatieve publiek-private oriëntatie Geen belangrijke verschillen tussen D&C en DBFM voor wat betreft het type management en publiek-private samenwerking dat nodig is

21 Evaluatie: meer, systematischer en vergelijkend. Hoe? Evaluatie-partnerschappen tussen wetenschap en praktijk Wetenschap: middelen (tijd, methodologische kennis) maar weinig data Rijkswaterstaat: data maar weinig middelen Evaluatieresultaten zichtbaar en relevanter maken voor de praktijk (i.t.t. academische ivoren toren) Praktijk = Rijkswaterstaat + aannemerij Samen implementeren (PPS) dus samen evalueren 1. Twee weten meer dan één 2. Samen evalueren kan zorgen voor meer vertrouwen, consensus etc. in PPS (Bryson, Crosby & Stone, 2006; Greene, 2001) 3. Co-creatie van kennis kan zorgen voor een directer gebruik van evaluatie uitkomsten (Patton, 2008, 2011)

22 Recente publicaties (ENG) Verweij & Gerrits (2015). How satisfaction is achieved in the implementation phase of large infrastructure projects: A qualitative comparative analysis into the A2 tunnel project. Public Works Management & Policy. Verweij (2015). Achieving satisfaction when implementing PPP transportation infrastructure projects: A qualitative comparative analysis of the A15 highway DBFM project. International Journal of Project Management. Verweij, Van Meerkerk & Korthagen (2015). Reasons for contract changes in implementing Dutch transportation infrastructure projects: An empirical exploration. Transport Policy.

23 Recente publicaties (NL) Reynaers & Verweij (2014). Kritisch kijken naar kansen: De schaduwzijden van DBFMO. ROmagazine. Pattyn & Verweij (2014). Beleidsevaluaties tussen methode en praktijk: Naar een meer realistische evaluatiebenadering. Burger, Bestuur & Beleid. Verweij (2013). Ingewikkeld? Kijk goed om je heen! Sociale complexiteit in de uitvoering vraagt om een blik naar buiten. Infra.

24 Extra slides

25 Meerwerk en contractveranderingen Tabel 1: operationalisering van de variabelen

26 Meerwerk en contractveranderingen Tabel 2: beschrijvende statistiek van de variabelen

27 Vergelijking A2 en A15 Configuratie Condities Satisfactie Events Bron van het event Management oriëntatie Cooperation A Sociaal Intern Laag 9 (A15 MaVa) B Intern Private actor autonoom Laag 6 (A2 Maastricht) 7 (A15 MaVa) C Intern Publieke actor autonoom Hoog 2 (A2 Maastricht) D Fysiek Intern Coöperatie tussen de partners Hoog 1 (A2 Maastricht) E Fysiek Intern Publieke partner intermedieert Hoog 1 (A15 MaVa) F Sociaal Extern Hoog 9 (A2 Maastricht) 7 (A15 MaVa)

28 Vergelijking A2 en A15 Configuratie Condities Satisfactie Events Bron van het event Management oriëntatie Cooperation A Sociaal Intern Laag 9 (A15 MaVa) B Intern Private actor autonoom Laag 6 (A2 Maastricht) 7 (A15 MaVa) C Intern Publieke actor autonoom Hoog 2 (A2 Maastricht) D Fysiek Intern Coöperatie tussen de partners Hoog 1 (A2 Maastricht) E Fysiek Intern Publieke partner intermedieert Hoog 1 (A15 MaVa) F Sociaal Extern Hoog 9 (A2 Maastricht) 7 (A15 MaVa)

29 Vergelijking A2 en A15 A2 Maastricht A15 MaVa Events Voornamelijk sociaal (12 van de 18 67%) Voornamelijk fysiek (16 van de 20 80%) Management Intern georiënteerd: 50% of events Extern georiënteerd: 50% of events Intern georiënteerd: 65% of events Extern georiënteerd: 35% of events Coöperatie Meer coöperatie, samenwerken om events te managen Meer autonoom, benadrukken van publiek-private scheidingen Satisfactie Lager Hoger Contract type D&C en alliantie-achtige elementen DBFM Scope Integraal project Transportation infrastructuur Project grootte Kleiner Groter

30 Vergelijking 27 projecten Kalibratie Events Niet beschikbaar Management Coöperatie Satisfactie Contract type Scope Project grootte 1. Coderen van management rapportages (totaal 202 pagina s) 2. Kwalitatieve cross-project vergelijking, scoren 1. Coderen van management rapportages (totaal 202 pagina s) 2. Kwalitatieve cross-project vergelijking, scoren 1. Kalibratie van dashboard data met de Tosmana Threshold Setter ( ), 0.33 ( ), 0.67 ( ) en 1.00 ( ) 1. Data uit de database en contacten met managers 2. Directe codering 1. Data uit de database en de MIRT projectenboeken 2. Directe codering 1. Kalibratie meest recente projectkosten met de Tosmana Threshold Setter ( ), 0.33 ( ), 0.67 ( ) en 1.00 ( )

31 Vergelijking 27 projecten Voorbeeld van kalibratie: project omvang en satisfactie Gelijke cases worden gegroepeerd, verschillende cases worden gescheiden Cluster analyse met Tosmana Threshold Setter

Voorsorteren op de Belofte van DBFM: Het Juist Managen en Evalueren van de Complexiteit in DBFM- Transportinfrastructuurprojecten

Voorsorteren op de Belofte van DBFM: Het Juist Managen en Evalueren van de Complexiteit in DBFM- Transportinfrastructuurprojecten Voorsorteren op de Belofte van DBFM: Het Juist Managen en Evalueren van de Complexiteit in DBFM- Transportinfrastructuurprojecten Stefan Verweij Dit artikel is verschenen als: Verweij, S. (2015). Voorsorteren

Nadere informatie

Dilemma s rond Uitbesteding van Infra: DBFM Bestuurskundig Doorgelicht

Dilemma s rond Uitbesteding van Infra: DBFM Bestuurskundig Doorgelicht Dilemma s rond Uitbesteding van Infra: DBFM Bestuurskundig Doorgelicht Sander Lenferink Radboud Universiteit Nijmegen s.lenferink@fm.ru.nl Stefan Verweij Universiteit van Bamberg stefan.verweij@uni-bamberg.de

Nadere informatie

Zonder Bruggenbouwers Geen Integrale Gebiedsontwikkeling: De Cases A2 Maastricht en Caterham Barracks

Zonder Bruggenbouwers Geen Integrale Gebiedsontwikkeling: De Cases A2 Maastricht en Caterham Barracks Zonder Bruggenbouwers Geen Integrale Gebiedsontwikkeling: De Cases A2 Maastricht en Caterham Barracks Ingmar van Meerkerk & Stefan Verweij Dit artikel is verschenen als: Van Meerkerk, I.F. & Verweij, S.

Nadere informatie

Qualitative Comparative Analysis (Systematische Kwalitatieve Vergelijkende Analyse)

Qualitative Comparative Analysis (Systematische Kwalitatieve Vergelijkende Analyse) Qualitative Comparative Analysis (Systematische Kwalitatieve Vergelijkende Analyse) Introductie tot techniek Stefan Verweij Lasse Gerrits Korte recapitulatie vorige week Logica van QCA: 1. Voorlopige theorie

Nadere informatie

DBFM: Medicijn met Bijwerkingen: Gezamenlijk Risico s Delen en Stakeholders Managen

DBFM: Medicijn met Bijwerkingen: Gezamenlijk Risico s Delen en Stakeholders Managen DBFM: Medicijn met Bijwerkingen: Gezamenlijk Risico s Delen en Stakeholders Managen Frits Verhees & Stefan Verweij Dit artikel is verschenen als: Verhees, F. & Verweij, S. (2016). DBFM: Medicijn met Bijwerkingen:

Nadere informatie

Jg. 48 / Nr. 3 / 2015 Afbakeningsperikelen in ruimtelijke projecten

Jg. 48 / Nr. 3 / 2015 Afbakeningsperikelen in ruimtelijke projecten Jg. 48 / Nr. 3 / 2015 Afbakeningsperikelen in ruimtelijke projecten P. 244 Joop Koppenjan, Ingmar van Meerkerk, Stefan Verweij en Harry Geerlings Afbakeningsperikelen in ruimtelijke projecten De Nieuwe

Nadere informatie

De meerwaarde van contractmanagement

De meerwaarde van contractmanagement De meerwaarde van contractmanagement Welke kansen zijn er voor u? Wouter Schipperheijn Directeur Het NIC 1 Agenda Voorstellen Contractmanagement Het NICV model Hoe volwassen is uw contractmanagement? Kansen

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden van Vliet Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten April 2011 7 april 2009 2 April 2011 - Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden 3 April 2011

Nadere informatie

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Facto Congres 26 mei 2011 Jos Barnhoorn Snr. Project Mgr. Johnson Controls Wie is Jos Barnhoorn?

Nadere informatie

De kracht van evidence based werken Evidence based Practice implementeren

De kracht van evidence based werken Evidence based Practice implementeren De kracht van evidence based werken Evidence based Practice implementeren Maxime Loose Agentschap Overheidspersoneel Maxime.Loose@kb.vlaanderen.be @maximeloose Besluit Evidence Based HR is Een methodiek

Nadere informatie

Imec case. E-performance management. www.kluweropleidingen.be

Imec case. E-performance management. www.kluweropleidingen.be Imec case E-performance management 1. Performance management proces 2. Business case en support 3. Functionele vereisten aan het systeem 4. Van design naar implementatie 5. Resultaten p. 2 IPM definitie

Nadere informatie

Samenvatting. Titel: De impact van publiek-private samenwerking op publieke waarden.

Samenvatting. Titel: De impact van publiek-private samenwerking op publieke waarden. Samenvatting Titel: De impact van publiek-private samenwerking op publieke waarden. Introductie Het kabinet Rutte II kondigde op 29 oktober 2012 aan publiek-private samenwerking (PPS) voor de realisatie

Nadere informatie

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012 EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' 1 MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012 2 DE STRATEGY-TO-PERFORMANCE GAP (MANKINS EN STEELE) 3 37% Gemiddelde prestatie verliezen

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Jg. 48 / Nr. 3 / 2015 Management van grilligheid in stedelijke projecten

Jg. 48 / Nr. 3 / 2015 Management van grilligheid in stedelijke projecten Jg. 48 / Nr. 3 / 2015 Management van grilligheid in stedelijke projecten P. 204 Nanny Bressers, Jurian Edelenbos, Ingmar van Meerkerk en Stefan Verweij Management van grilligheid in stedelijke projecten

Nadere informatie

Workshop Kwalitatief onderzoek: toepassingen bij sociale interventies. Hogeschool Domstad, 16 december 2014. 1. Kennismaking 10 minuten

Workshop Kwalitatief onderzoek: toepassingen bij sociale interventies. Hogeschool Domstad, 16 december 2014. 1. Kennismaking 10 minuten 1 Workshop Kwalitatief onderzoek: toepassingen bij sociale interventies Hogeschool Domstad, 16 december 2014 Hennie Boeije Vakgroep n & Technieken Faculteit Sociale Wetenschappen, Universiteit Utrecht

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Onderbenutte optimalisatiegebieden (incl. voorbeelden):

Onderbenutte optimalisatiegebieden (incl. voorbeelden): Hoe vinden en benutten we meer met minder mogelijkheden binnen A Asset M Management?? Seminar AMC 28 oktober 2010 Amsterdam Gigi van Rhee, Rhee Stratelligence Inhoud Asset Management scope en huidige focus

Nadere informatie

Contractering bij infra-projecten

Contractering bij infra-projecten Contractering bij infra-projecten Mooie voornemens en waarom het toch vaak misgaat Industrieel Management & Advies Roadmap Het contracteringsproces Organisatiemodellen/Contractmodellen 3 contractmodellen

Nadere informatie

Academische werkplaats : bijzondere samenwerking tussen onderzoek en praktijk

Academische werkplaats : bijzondere samenwerking tussen onderzoek en praktijk Academische werkplaats : bijzondere samenwerking tussen onderzoek en praktijk Prof. dr. Koen Hermans Projectleider Armoede en Welzijn LUCAS / Onderzoeksgroep Sociaal Werk Ondersteuning van PmB: revolutionaire

Nadere informatie

M voorop in DBFM Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten. Begeleiders:

M voorop in DBFM Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten. Begeleiders: Samenvatting M voorop in DBFM Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten. Opgesteld door Marianne Oostveen april 2013 Individueel bedrijfskundig onderzoek in het kader van Executive

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond?

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Donderdag 13 maart 2014 Martijn Kilsdonk MScHA Manager behandeling & begeleiding en Planetree coördinator Disclosure belangen

Nadere informatie

Key success actors. De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen. Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management

Key success actors. De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen. Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management Key success actors De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management 1 Key success actors De rol van middenmanagement bij strategische

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Strategisch management en vertrouwen

Strategisch management en vertrouwen Strategisch management en vertrouwen Niels van der Weerdt PhD Dept. Strategic Management Rotterdam School of Management, Erasmus University Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie Strategisch management

Nadere informatie

Implementeren van complianceen risicomanagement met Panoptys

Implementeren van complianceen risicomanagement met Panoptys Implementeren van complianceen risicomanagement met Panoptys Michiel Bareman 11 september 2014 1 Panoptys is alziend Argus Panoptys was een reus uit de Griekse mythologie die over zijn gehele lichaam honderd

Nadere informatie

Tunnel Facility Management

Tunnel Facility Management Tunnel Facility Management Inleiding 19-7-2007 Technologie symposium COB Inhoud presentatie Veranderend gezicht van publieke infrastructuur Huidige praktijk Veranderend gezicht van project in infrastructuur

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Slimmer samenwerken: PPS light

Slimmer samenwerken: PPS light PUBLIC FINANCE CONGRES 2011 van Vliet Slimmer samenwerken: PPS light Karin Heijenrath ROC Leiden Caspar Boendermaker - BNG 13 oktober 2011 Agenda Publieke investeringsprojecten Publiek-private samenwerking

Nadere informatie

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Zuidoost om zich bij de Soa-polikliniek van de GGD Amsterdam te laten Testen op Soa s en Hiv A Qualitative Research

Nadere informatie

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz Group Director, QHSE 11 September 2014. ABOUT US FTS Hofftrans Oil transportation

Nadere informatie

LIFE+ Arnoud Heeres, LIFE Unit, Europese Commissie. 2013 LIFE+ Presentatie Nederland

LIFE+ Arnoud Heeres, LIFE Unit, Europese Commissie. 2013 LIFE+ Presentatie Nederland LIFE+ Arnoud Heeres, LIFE Unit, Europese Commissie 1 Profiel: Programma Manager - Desk Officer voor LIFE Natuur LIFE Natuur Unit (E3) DG Milieu Europese Commissie 2 Taken: Programma Manager - Desk Officer

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Managementrapportage [datum]

Managementrapportage [datum] Managementrapportage [datum] [Projectnaam] Datum: Status: dd-mm-jj concept / definitief ALGEMENE PROJECTSTATUS Voortgang / bereikte resultaten Risico s / maatregelen BEVINDINGEN PROJECTCONTROL / ASSURANCE

Nadere informatie

Parametrisch ramen bij Rijkswaterstaat DACE CONTACTBIJEENKOMST PARAMETRISCH RAMEN IN DE PRAKTIJK 24-09-2015 SOEST

Parametrisch ramen bij Rijkswaterstaat DACE CONTACTBIJEENKOMST PARAMETRISCH RAMEN IN DE PRAKTIJK 24-09-2015 SOEST Parametrisch ramen bij Rijkswaterstaat Voorstellen Joost de Vries Rijkswaterstaat Bouwdienst Sinds 2008 To Interface Kosten / financieel en contractmanagement E-mail: jdv@tointerface.nl Meer info en contactgegevens

Nadere informatie

BA Gezondheidswetenschappen Faculteit der Gezondheidswetenschappen

BA Gezondheidswetenschappen Faculteit der Gezondheidswetenschappen BA Gezondheidswetenschappen Faculteit der Gezondheidswetenschappen 2008 Universiteit Maastricht BA Gezondheidswetenschappen Page 1 of 160 Table of content Gezondheid en ziekte... 5 Het gezonde lichaam...

Nadere informatie

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties Benefits Management Continue verbetering van bedrijfsprestaties Agenda Logica 2010. All rights reserved No. 2 Mind mapping Logica 2010. All rights reserved No. 3 Opdracht Maak een Mindmap voor Kennis Management

Nadere informatie

Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter. 4 maart 2009 1

Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter. 4 maart 2009 1 Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter 4 maart 2009 1 Geschiedenis van de roadmaps 2001 2006: ervaring opgedaan met continue representatie 15 september 2005: moeilijke discussie bij een opdrachtgever

Nadere informatie

Organisatiecultuur en projectpartnering prestatie

Organisatiecultuur en projectpartnering prestatie Organisatiecultuur en projectpartnering prestatie Confronterende Vecht Inefficiënte Bouwprocessen Opportunistische Traditionele Bouw Ook in Nederland kwam het besef dat de oude bouwcultuur moest veranderen

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Beleggers in gebiedsontwikkeling

Beleggers in gebiedsontwikkeling Beleggers in Incentives en belemmeringen voor een actieve rol van institutionele beleggers bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden P5 presentatie april 2015 Pelle Steigenga Technische Universiteit

Nadere informatie

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Jeroen Mieris, Project Manager 1 Inhoud Even voorstellen.. Veranderende bouwwereld Geïntegreerde contracten Risicomanagement

Nadere informatie

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren Katrien Struyven Ervaringen Wie heeft pogingen ondernomen of reeds een artikel geschreven? Hoe heb je dit ervaren? Wie heeft er reeds deelgenomen

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

datavisualisatie Stappen 14-12-12 verzamelen en opschonen analyseren van data interpeteren hoorcollege 4 visualisatie representeren

datavisualisatie Stappen 14-12-12 verzamelen en opschonen analyseren van data interpeteren hoorcollege 4 visualisatie representeren Stappen datavisualisatie hoorcollege 4 visualisatie HVA CMD V2 12 december 2012 verzamelen en opschonen analyseren van data interpeteren representeren in context plaatsen 1 "Ultimately, the key to a successful

Nadere informatie

Hoe vangt een koe een haas? Een multidisciplinaire kijk op geo-integratie in de publieke sector

Hoe vangt een koe een haas? Een multidisciplinaire kijk op geo-integratie in de publieke sector Hoe vangt een koe een haas? Een multidisciplinaire kijk op geo-integratie in de publieke sector Hoe vangt een koe een haas? Praktijk van GIS-coördinatie en - implementatie Geo-integratie in processen is

Nadere informatie

het psychisch functioneren van de ouder, de tevredenheid van de ouders met de (huwelijks)relatie en de gezinscommunicatie. Een beter functioneren van

het psychisch functioneren van de ouder, de tevredenheid van de ouders met de (huwelijks)relatie en de gezinscommunicatie. Een beter functioneren van 9 Samenvatting 173 174 9 Samenvatting Kanker is een veel voorkomende ziekte. In 2003 werd in Nederland bij meer dan 72.000 mensen kanker vastgesteld. Geschat wordt dat het hier in 9.000 gevallen om mensen

Nadere informatie

Bepalende factoren voor Constructieve veiligheid

Bepalende factoren voor Constructieve veiligheid Bepalende factoren voor Constructieve veiligheid Projectvoorstel Projectleider: ir. K.C. Terwel Delft, 19 december 2012 Aan: Bouwend Nederland VNConstructeurs NLingenieurs Samenvatting Constructieve veiligheid

Nadere informatie

DEFINITIE EN INTEGRATIE VAN COMPETENTIES VOOR DUURZAME ONTWIKKELING

DEFINITIE EN INTEGRATIE VAN COMPETENTIES VOOR DUURZAME ONTWIKKELING DEFINITIE EN INTEGRATIE VAN COMPETENTIES VOOR DUURZAME ONTWIKKELING Wim Lambrechts Ecocampus Policy Seminar, Antwerpen, 13 december 2012 Responsibility Emotional Intelligence System Orientation Future

Nadere informatie

Het succes van de A12

Het succes van de A12 Het succes van de A12 Meer markt én meer samenwerking!! Carel van Belois (RWS) Jan Willem Bruining (BAM) Oktober 2014 1 Inhoud presentatie Het project A12 Luve: wat behelsde het? Wat was het Samenwerkingsmodel?

Nadere informatie

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Wladimir Moen Director Business Development wmoen@agtinternational.com 0031 6 31 95 48 77 A leader

Nadere informatie

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 1. Inleiding De laatste maanden is er hard gewerkt aan enkele SEFIRA werkpakketten. Onder de leiding van de universiteit van Urbino werd een theoretisch en

Nadere informatie

Strong Controllership

Strong Controllership Strong Controllership Als ik gemekker wil, koop ik wel een geit Hoe verandert onze functie? Welke competenties zijn er nodig op ons vakgebied gezien de veranderende context? Wat betekent dit voor de inrichting

Nadere informatie

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 14.00: Welkom Best Practice Seminar 14.10: Centraal PMO als middelpunt van projecten en programma s Yvonne Veenma, Stedin 14.50: Pauze 15.30: Governance in een Enterprise

Nadere informatie

2006 WO Bestuurskunde Afstudeerrichting: Management, Organisatie en Openbaar bestuur Open Universiteit te Heerlen Bul behaald in februari 2006

2006 WO Bestuurskunde Afstudeerrichting: Management, Organisatie en Openbaar bestuur Open Universiteit te Heerlen Bul behaald in februari 2006 CURRICULUM VITAE Geactualiseerd: 5 september 2014 Persoonlijke gegevens Naam : Eversdijk Voornamen : Arnold Willem Wouter Roepnaam : Arno Titulatuur : Dr., MSc Geboortedatum : 23 oktober 1972 Geboorteplaats

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Systematische kwalitatieve vergelijkende analyse *

Systematische kwalitatieve vergelijkende analyse * ARTIKELEN STROMINGEN In deze rubriek wordt het palet aan theoretische stromingen en theoretische oriëntaties in kwalitatieve onderzoeksbenaderingen belicht. Redacteur voor deze rubriek is Fijgje de Boer:

Nadere informatie

draagt via de positieve invloeden van de voorgaande mediatoren bij aan een verbeterde CRM effectiviteit in het huidige onderzoek.

draagt via de positieve invloeden van de voorgaande mediatoren bij aan een verbeterde CRM effectiviteit in het huidige onderzoek. Why participation works: the role of employee involvement in the implementation of the customer relationship management type of organizational change (dissertation J.T. Bouma). SAMENVATTING Het hier gepresenteerde

Nadere informatie

Prof. dr. Iris F.A. Vis. i.f.a.vis@rug.nl. www.cargohitching.com. 21 maart 2013, Krimpcafé XL. Supported by:

Prof. dr. Iris F.A. Vis. i.f.a.vis@rug.nl. www.cargohitching.com. 21 maart 2013, Krimpcafé XL. Supported by: Workshop: Slim transport t in een krimpregio Prof. dr. Iris F.A. Vis Hoogleraar Industrial Engineering i.f.a.vis@rug.nl 050-3637491 www.cargohitching.com 21 maart 2013, Krimpcafé XL Supported by: Inhoud

Nadere informatie

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas Duurzame energie Leveranciersdag Rijk 27 november 2015 Piet Glas P.Glas@mindef.nl Categoriemanager Energie Frans van Beek frans.beek@minbzk.nl BZK - DG Organisatie Bedrijfsvoering Rijk Opzet workshop 1.

Nadere informatie

Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS. DHV Amersfoort, 23 februari 2010

Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS. DHV Amersfoort, 23 februari 2010 Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS DHV Amersfoort, 23 februari 2010 Hoofdsponsors Sponsors IPMA-NL Jaarsponsors Opzet en invoering van programma management Case

Nadere informatie

Evidence Based Practice

Evidence Based Practice Hoe lees je als verpleegkundige een artikel? Anne-Margreet van Dishoeck en Marjolein Snaterse Namens de Werkgroep Wetenschappelijk onderzoek; Mattie Lenzen Ingrid Schiks Henri van de Wetering Ellen van

Nadere informatie

Wat werkt voor de oudere werknemers?

Wat werkt voor de oudere werknemers? Wat werkt voor de oudere werknemers? Hoe houdenwe mensenlangergezondaanhet werk Drs Wendy Koolhaas Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen, Sociale Geneeskunde

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Langdurig ziekteverzuim is een erkend sociaal-economisch en sociaal-geneeskundig probleem op nationaal en internationaal niveau. Verschillende landen hebben wettelijke maatregelen genomen

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid maatschapelijke meerwaarde leveren PPP samenhang (met alle maatschappelijke doelen)

Nadere informatie

Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering. Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011

Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering. Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011 Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011 Wie is Tensing? ± 75 ervaren specialisten Financieel gezond, vooruitzichten 2011

Nadere informatie

Kwaliteitsborging en Contractmanagement. 30-1-2014, Gert-Jan Vlasveld

Kwaliteitsborging en Contractmanagement. 30-1-2014, Gert-Jan Vlasveld Kwaliteitsborging en Contractmanagement 30-1-2014, Gert-Jan Vlasveld Even voorstellen. Gert-Jan Vlasveld 20 jaar: 5 jaar: 7 jaar: 3 jaar: Mede ontwikkelaar methode Even voorstellen de NBCM o Nederlandse

Nadere informatie

Positionering Ketensamenwerking

Positionering Ketensamenwerking Positionering Ketensamenwerking Hans Wamelink, Faculteit Bouwkunde, Afdeling Real Estate & Housing 12-4-2011 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Succesfactoren Ketensamenwerking

Nadere informatie

Batenmanagement. Duurzame verbinding tussen programma en lijn. PGM Open 2013 Patrick Mulder 7 februari 2013. Batenmanagement - Patrick Mulder

Batenmanagement. Duurzame verbinding tussen programma en lijn. PGM Open 2013 Patrick Mulder 7 februari 2013. Batenmanagement - Patrick Mulder Batenmanagement Duurzame verbinding tussen programma en lijn PGM Open 2013 Patrick Mulder 7 februari 2013 Agenda Waarom batenmanagement? Wat is batenmanagement? Hoe ziet batenmanagement eruit? Do s en

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Onderzoeksvoorstel Voorbeelden van Taakherschikking in de Zorg

Onderzoeksvoorstel Voorbeelden van Taakherschikking in de Zorg Onderzoeksvoorstel Voorbeelden van Taakherschikking in de Zorg De Verpleegkundig Specialist: De invloed op zorgpraktijken, kwaliteit en kosten van zorg in Nederland Iris Wallenburg, Antoinette de Bont,

Nadere informatie

Product Risico Analyse

Product Risico Analyse Product Risico Analyse Jurian van de Laar TestNet Avond 9 oktober 2013 www.improveqs.nl (info@improveqs.nl) Versie 2.0 1 Herkenbaar? In ons testproces wordt product risico analyse toegepast Wij gebruiken

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V.

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V. Smart Power Networks Energie Management Bas de Koningh - HARTING B.V. Motivatie Politieke doelen Reductie CO2-Uitstoot nucleare energie fase out Meer renewable energie duurzame energieefficiëntie in de

Nadere informatie

VIGeZ, 2014. De evaluatiematrix: Een planningsmodel voor de evaluatie van projecten binnen de gezondheidsbevordering, geïntegreerd met RE-AIM.

VIGeZ, 2014. De evaluatiematrix: Een planningsmodel voor de evaluatie van projecten binnen de gezondheidsbevordering, geïntegreerd met RE-AIM. VIGeZ, 2014 De evaluatiematrix: Een planningsmodel voor de evaluatie van projecten binnen de gezondheidsbevordering, geïntegreerd met RE-AIM. PROJECT- DOELSTELLINGEN? Welke projectdoelstellingen staan

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

CIAO overzicht. Marije van Koperen Programmacoordinator CIAO Vrije Universiteit Amsterdam,Gezondheidswetenschappen. Utrecht, 14 juni 2012

CIAO overzicht. Marije van Koperen Programmacoordinator CIAO Vrije Universiteit Amsterdam,Gezondheidswetenschappen. Utrecht, 14 juni 2012 CIAO overzicht Marije van Koperen Programmacoordinator CIAO Vrije Universiteit Amsterdam,Gezondheidswetenschappen Utrecht, 14 juni 2012 Maastricht Leiden/Den Haag Rotterdam Nijmegen Amsterdam 2 Academische

Nadere informatie

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Aannemers Architectenbureaus Ingenieurs- en Adviesbureaus Installateurs

Nadere informatie

Copyright Stork N.V. 1

Copyright Stork N.V. 1 Management, een praktisch framework Taking up the challenge of optimizing your asset performance Stork Management Solutions Global Expertise Partner Complete, end-to-end solution Dedicated professionals

Nadere informatie

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL )

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Exameneisen Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Publicatiedatum 1-1-2008 Startdatum 1-3-2007 Doelgroep IT Service Management Practitioner: Release &

Nadere informatie

Partnercertificering Be Informed 2013

Partnercertificering Be Informed 2013 Partnercertificering Be Informed 2013 - Implementatie & Support partner - Be Informed Copyright 2013 by Be Informed. All rights reserved. Nothing in this publication may be duplicated, published or transmitted,

Nadere informatie

Optimalisatie van onderhoud binnen een openbaar vervoerbedrijf. Agenda. Introductie RET. Reden voor verandering. Project beschrijving

Optimalisatie van onderhoud binnen een openbaar vervoerbedrijf. Agenda. Introductie RET. Reden voor verandering. Project beschrijving Optimalisatie van onderhoud binnen een openbaar vervoerbedrijf Door: V. Gabriëls Datum: 18-03-2011 Agenda Introductie RET Reden voor verandering Project beschrijving Opmaken van de balans Successen en

Nadere informatie

Adventure without risk is Disneyland. Douglas Coupland Nieuwe kansen voor PPS bij natte projecten

Adventure without risk is Disneyland. Douglas Coupland Nieuwe kansen voor PPS bij natte projecten Adventure without risk is Disneyland. Douglas Coupland Nieuwe kansen voor PPS bij natte projecten Jeroen in t Veld 8 oktober 2015 Inhoud Waarom is samenwerken eigenlijk moeilijk? Wat betekent dat voor

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Universiteit van Amsterdam, INTT De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Research Bio-markers Concept Conference NIOC 2013 1. Probleem

Research Bio-markers Concept Conference NIOC 2013 1. Probleem Onderzoek naar de mogelijke ontwikkeling van een intelligent web-based systeem gericht op screening & monitoring op colorectale kanker van patiënt risico groepen met behulp van op bloedonderzoek gebaseerde

Nadere informatie

Prestatiegericht Meerjarig Onderhoud

Prestatiegericht Meerjarig Onderhoud Prestatiegericht Meerjarig Onderhoud Herma Zijlmans Projectmanager/Leveranciersmanager m.m.v. Wilhelm van Eeken - PM Variabel Onderhoud Erwin Kommeren PM Vast Onderhoud PPO Introductie Herma Zijlmans -

Nadere informatie

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces SURF Seminar September 2015 Frank Benneker, ICTS Universiteit van Amsterdam Perspectief ICTS & OO dienstverlening

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Het EPD, hoe deal ik ermee? NVFG - Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde. CRA dag 25 april 2013

Het EPD, hoe deal ik ermee? NVFG - Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde. CRA dag 25 april 2013 0 Het EPD, hoe deal ik ermee? NVFG - Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde CRA dag 25 april 2013 Het EPD, hoe deal ik ermee? Moderators: Sharon Anderson Hans Martens Presentators: Robbert

Nadere informatie