BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed?"

Transcriptie

1 BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed?

2 OVERZICHT PRESENTATIE Wat is PPS Integrale contactvormen Kenmerken Toepassingen Welke kansen en uitdagingen zijn er Tenman bv 2

3 WAT IS PPS PPS samenwerkingsverband tussen (semi)-overheid en bedrijfsleven om gezamenlijk een project te realiseren. Doel slimmere manier om met (overheids)financieringen om te gaan creëren van meerwaarde: voor hetzelfde geld een betere kwaliteit, of een zelfde kwaliteit voor minder geld Verschillende vormen gebiedsontwikkeling (joint ventures, bouwclaim, concessie, etc.) infra en vastgoed geïntegreerde contractvormen Tenman bv 3

4 INTEGRALE CONTRACTVORMEN Diverse geïntegreerde contractvormen DB Design Build DBM Design Build DBMO Design Build Maintain Operate DBFM Design Build Finance Maintain Operate DBFMO Design Build Finance Maintain Operate DBFM(O) nu ja, tenzij bij RWS en RGD Tenman bv 4

5 KENMERKEN DBFM(O)-CONTRACT 1. Geïntegreerde projectaanpak 2. Outputkarakter 3. Financiering / betalingsmechanisme 4. Selectie partner (consortium) door middel van aanbesteding Tenman bv 5

6 GEÏNTEGREERDE PROJECTAANPAK VIA DBFM(O) voorbereiding ontwerp realisatie exploitatie SELECTIE ARCHITECT EN ADVISEURS AANBESTEDING SELECTIE FACILITAIR BEDRIJF voorbereiding ontwerp realisatie financiering exploitatie AANBESTEDING DBFMO-CONTRACT Tenman bv 6

7 OUTPUTSPECIFICATIES De outputspecificatie bevat een overzicht van alle (functionele) eisen die een opdrachtgever stelt aan de huisvesting en de te leveren facilitaire diensten In de outputspecificatie wordt beschreven welke prestaties de opdrachtgever geleverd wil zien (het wat ), en zo min mogelijk de technische oplossingen (het hoe ) De aanbiedende partij krijgt zo de maximale ruimte om een ontwerp te maken dat, op een zo efficiënt en effectief mogelijke wijze, voldoet aan de prestatie-eisen Het doel van de outputspecificatie is om zoveel mogelijk relevante informatie te verstrekken aan de aanbiedende partij(en), zodat zij een zo goed mogelijk beeld krijgen van de vraagstelling van de aanbestedende dienst Tenman bv 7

8 BETALINGSMECHANISME (1) Overheid koopt niet langer een gebouw, maar een dienst. Dat betekent dat hij pas gaat betalen vanaf het moment dat de gevraagde dienst daadwerkelijk wordt geleverd Het consortium neemt alle kosten tot aan de uiteindelijke levering van de dienst voor zijn rekening Pas op het moment dat de dienst (bijvoorbeeld gebouw en facilities) volledig functioneert, ontvangt het consortium een (jaarlijkse) vergoeding voor hun investeringen en diensten. De opdrachtnemer moet zijn investeringen in de exploitatiefase terugverdienen Tenman bv 8

9 BETALINGSMECHANISME (2) In het DBFM-contract is een betalingsmechanisme opgenomen dat zodanig is ontworpen, dat de opdrachtnemer erdoor wordt geprikkeld om goed te presteren Deze prikkels hebben vaak de vorm van financiële sancties. Is de dienstverlening onder de maat dan legt de opdrachtgever boetes op of houdt hij kortingen in De opdrachtnemer verdient dan minder met de exploitatie van het project dan het geval zou zijn geweest bij een dienstverlening conform de afgesproken kwaliteitsnormen Dit is, zeker voor de financier van het consortium die hiermee zijn verstrekte financiering moet terugverdienen, een ultieme stimulans om te zorgen voor het tijdig en van de juiste kwaliteit leveren van de contractueel afgesproken dienst (bondgenootschap financiers: de tucht van de banken Tenman bv 9

10 AANBESTEDING Private partner (vaak consortium) wordt geselecteerd door middel van transparante, openbare procedure (Europese aanbesteding) Langjarig contract (gekoppeld aan levenscyclus van het object) Vaak via een Concurrentiegerichte Dialoog Tenman bv 10

11 ERVARINGEN MET DBFM(O) BIJ VASTGOED IN NL Montaigne Lyceum, afvalwaterzuivering Haagse Regio, renovatie Ministerie van Financiën, IBG-Groningen, Belastingkantoor Doetinchem, Kromhoutkazerne, Hoge Raad, Internationale School Eindhoven, etc. Meerdere projecten in studiefase en voorbereidingsfase Tenman bv 11

12 VOORDELEN DBFM(O) Efficiencyvoordelen door integratie van ontwerp, bouw, onderhoud en financiering sterke prikkel opdrachtnemer om ontwerpkosten, bouwkosten en onderhoudskosten optimaal op elkaar af te stemmen totale kosten lager en betere kwaliteit ruimte voor innovaties De opdrachtgever draagt niet langer het risico van de raakvlakken (interfacerisico s) tussen het ontwerp, bouw en onderhoud Doordat het consortium gedurende de gehele levenscyclus van het project verantwoordelijk is voor het leveren van de dienst, staat steeds het gebruik van het gebouw centraal kwalitatief hoogwaardige huisvestingsoplossing Tenman bv 12

13 VOORDELEN BDFM(O) Het betalingsmechanisme bevordert dat het consortium de huisvesting en de bijbehorende diensten tijdig en conform de afgesproken kwaliteitseisen oplevert (en blijft leveren) geen meerwerk tijdige oplevering De tucht van de banken De betrokken financier heeft belang bij het welslagen van het project, omdat het consortium de door de financier verstrekte lening moet terugverdienen. De bank zal er daarom bovenop zitten en wordt daarmee als het ware een bondgenoot van de opdrachtgever De opdrachtgever kan zich ontdoen van een belangrijk deel van de zorg voor de totstandkoming en het onderhoud van een project. De opdrachtgever kan zich daardoor richten op zijn primaire taak Tenman bv 13

14 UITDAGINGEN BIJ GEÏNTEGREERDE CONTRACTVORMEN Cultuuromslag - andere manier van werken voor (semi)publieke opdrachtgever Sturen op hoofdlijnen (output) Vooraf goed nadenken wat je wilt Niet zelf uitvoeren, maar delegeren Tenman bv 14

15 KANSEN VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED? JA Efficiencyvoordelen door integratie van ontwerp, bouw, financiering, onderhoud en exploitatie Beter interfacemanagement Gebruik van het gebouw centraal opdrachtgever mogelijkheid om zich te richten op zijn primaire taak Afdwingbaarheid prestaties door financiële prikkelstructuur NU extra noodzaak om efficiënt met beschikbare publieke middelen om te gaan Tenman bv 15

16 WELKE CONTRACTVORM VOOR UW PROJECT? Elk project kent zijn eigen karakteristieken, kopieer dus niet automatisch wat bij een ander project gebeurd Besteed voldoende zorg aan het maken van een contractkeuze (en aanbestedingsvorm) - investering aan de voorkant verdiend zich terug door afgewogen keuze Door middel van een PPC (Public Private Comparator) kan worden bezien of DBFM(O) bij uw project meerwaarde kan hebben Tenman bv 16

17 VOOR INFORMATIE: Tenman bv 17

PPS en maatschappelijk vastgoed

PPS en maatschappelijk vastgoed PPS en maatschappelijk vastgoed 19 april 2011 Peter Oussoren Tenman Inhoud: Is er een probleem? Wat verwachten we van een oplosssing Even herhalen :PPS PPS nieuwe stijl : lean en mean Probleemstelling:

Nadere informatie

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Facto Congres 26 mei 2011 Jos Barnhoorn Snr. Project Mgr. Johnson Controls Wie is Jos Barnhoorn?

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden van Vliet Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten April 2011 7 april 2009 2 April 2011 - Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden 3 April 2011

Nadere informatie

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland Overweegt u nieuwbouw of renovatie van een school? Deze folder geeft u inzicht in wat publiekprivate samenwerking (pps) bij scholen inhoudt. Wanneer

Nadere informatie

De opdrachtgever van DBFM(O)

De opdrachtgever van DBFM(O) De opdrachtgever van DBFM(O) Rob Peters DACE contactbijeenkomst Soest Innovatieve contractvormen DBFM(O) Innovatief aanbesteden Life cycle Fysieke beschikbaarheid Operationele beschikbaarheid Bezettingsgraad

Nadere informatie

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen Amersfoort 2-2-2009 Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Agenda Deel 1 Terugblik bijeenkomst 2008 Waarom Life Cycle Denken en Integraal Ontwerpen? (Marktvraag) Verbinding

Nadere informatie

4 juni Ministerie van Financiën, PPS & Asset management

4 juni Ministerie van Financiën, PPS & Asset management De Waarheid over DBFM PIANOo-congres 4 juni 2009 Wie zijn wij? Erik Jan Snik Merlijn Nijhof Ministerie van Financiën, PPS & Asset management www.minfin.nl/onderwerpen/publiek_private_samenwerking Voorheen:

Nadere informatie

Innovatief opdrachtgeverschap

Innovatief opdrachtgeverschap Innovatief opdrachtgeverschap CBZ Bouwdag Verpleging en Verzorging Bussum, 6 maart 2008 Inhoud TNO en innovatief opdrachtgeverschap Waarom geïntegreerd contract? Wat kunnen we leren uit andere sectoren?

Nadere informatie

PPS Lindeplein Brunssum

PPS Lindeplein Brunssum PPS Lindeplein Brunssum De huiskamer Math Feijen, OPPS Brunssum 10 maart 2009 Deze presentatie Wat is PPS en wat is DBFMO? Waarom DBFMO Lindeplein? Concurrentiegerichte dialoog als aanbestedingsvorm Wat

Nadere informatie

Straatman Koster advocaten

Straatman Koster advocaten PT Finance Bouw- en Vastgoedcursus Nieuwe contractvormen voor het managen van projecten Door: Thijs Straatman en Wilfried Koster Zeist, 12 juni 2014 Doel bijeenkomst Nieuwe contractvormen in vogelvlucht

Nadere informatie

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie}

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} Aan: Naam adviesbureau, ter attentie van, adres { } Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} {Plaatsnaam en datum} Geachte heer, mevrouw, { } De gemeente { } en het schoolbestuur

Nadere informatie

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Jeroen Mieris, Project Manager 1 Inhoud Even voorstellen.. Veranderende bouwwereld Geïntegreerde contracten Risicomanagement

Nadere informatie

Expert meeting geintegreerde contracten

Expert meeting geintegreerde contracten Expert meeting geintegreerde contracten 18-10-2012 Delft University of Technology Challenge the future Programma 15.30-15.45 uur: Opening door de decaan van de faculteit Bouwkunde, prof.ir. Karin Laglas

Nadere informatie

Een contractvorm voor meerwaarde

Een contractvorm voor meerwaarde Een contractvorm voor meerwaarde PRAKTIJKCASUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN (DBFMO)» Martie Jacobs Directeur OPPS Content» Introductie Praktijkcase: Internationale School Eindhoven» Keuze voor PPS DBFMO»

Nadere informatie

PPS/Esco Praktijkdag 2014

PPS/Esco Praktijkdag 2014 PPS/Esco Praktijkdag 2014 Samenwerken als driver voor innovatie 10 december 2014 Private financiering en PPS financieringsprogramma Bert Mulders en Ronald Pereboom 1 1 Innovatieve financieringsvormen Inventarisatie

Nadere informatie

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Marktdag 22 november 2012 Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Even voorstellen Paul Kuijpers (1961) Partner bij Balance & Result adviseurs, (Deventer) Ervaringen Haal het beste

Nadere informatie

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Westluidense Poort Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Arjan Verboom, OPPS (Ine van den Hurk, gemeente Tiel) Apeldoorn, 16 oktober 2013 Inhoud Gebiedsontwikkeling Westluidense Poort Hoe in de markt gezet?

Nadere informatie

VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa. Jaap Zeilmaker projectdirecteur

VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa. Jaap Zeilmaker projectdirecteur VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa Jaap Zeilmaker projectdirecteur 1-12-2011 Leitmotief niet het object staat centraal maar de functie die het object vervult. Ontwikkeling komt voort uit

Nadere informatie

PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk. PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage

PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk. PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage PPP Knowledge Center Aruba Ambition Promote and facilitate

Nadere informatie

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Innovatieve contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Servicecentrum Scholenbouw Opdrachtgevers OCW VNG VO raad PO raad Ketenpartners Steunpunt Seu brede scholen

Nadere informatie

De nieuwe opdrachtgever Het gebruik van ICT en simulatie tools

De nieuwe opdrachtgever Het gebruik van ICT en simulatie tools De nieuwe opdrachtgever Het gebruik van ICT en simulatie tools Ir Angelia Zeegers, IBPSA 09-10-2008 6.2.1 onderzoeksruimte De onderzoeksruimte heeft een oppervlak van xx m2 en de uitstraling moet rustig

Nadere informatie

Slimmer samenwerken: PPS light

Slimmer samenwerken: PPS light PUBLIC FINANCE CONGRES 2011 van Vliet Slimmer samenwerken: PPS light Karin Heijenrath ROC Leiden Caspar Boendermaker - BNG 13 oktober 2011 Agenda Publieke investeringsprojecten Publiek-private samenwerking

Nadere informatie

Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking

Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking Uitgangspunten PPS-concessiemodel De overheid zet een geïntegreerd investeringsproject in de markt: ontwerp, aanleg, onderhoud

Nadere informatie

Samenvatting bijeenkomst Succesfactoren en dillema s bij PPS contracten - 3 juni 2015 Utrecht

Samenvatting bijeenkomst Succesfactoren en dillema s bij PPS contracten - 3 juni 2015 Utrecht Samenvatting bijeenkomst Succesfactoren en dillema s bij PPS contracten - 3 juni 2015 Utrecht DBFM(O)- contracten worden al enige jaren ingezet door opdrachtgevers (met name de Rijksoverheid) om samen

Nadere informatie

Waardegerichte inkoop: de beste koop voor de toekomst

Waardegerichte inkoop: de beste koop voor de toekomst Waardegerichte inkoop: de beste koop voor de toekomst Lunchbijeenkomst PIANOo- 26 februari 2008 Antoinette Kemper 1 Voorbeeldproject waarin waardecreatie centraal staat Renovatie Ministerie van Financiën

Nadere informatie

Geïntegreerde Contractvorming. Een introductie. Versie Augustus 2009

Geïntegreerde Contractvorming. Een introductie. Versie Augustus 2009 Geïntegreerde Contractvorming Een introductie Versie Augustus 2009 Pagina 2 van 52 Colofon Versie Aug 2009 Contactpersoon Ir. D.M. van der Staay T 070-3393908 F 070-3392438 Rijksgebouwendienst Directie

Nadere informatie

date 7 november 2012 page 1/6

date 7 november 2012 page 1/6 date 7 november 2012 page 1/6 Verslag Expertmeeting Modellen Design and Build/ Design Build Finance Maintain Operate (DBFMO) 3 oktober 2012, Berlagezaal Faculteit Bouwkunde, TU Delft Opening: Discussieleider:

Nadere informatie

Coming together is a beginning, staying together is progress, and working together is success. Henry Ford

Coming together is a beginning, staying together is progress, and working together is success. Henry Ford PPS uit balans? Coming together is a beginning, staying together is progress, and working together is success. Henry Ford Publiek-Private Samenwerking gaat de norm worden, aldus Prof. Dr. Willem Vermeend

Nadere informatie

Met handige 1 metrokaart

Met handige 1 metrokaart Met handige 1 metrokaart lbou w en exp Inhoudsopgave Voorwoord 5 DBFM(O) in vogelvlucht 9 Voorbereiding Werken met meerdere publieke belangen Marktconforme risicowaardering 39 43 33 Private 29 financiering

Nadere informatie

PPS CAMPUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN

PPS CAMPUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN PPS CAMPUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN Lau Bekkers Complan Ellen van der Steen Treetops, vml Complan Niels Ponjee diederendirrix PPS CAMPUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN 1 Doel Gemeente Eindhoven:

Nadere informatie

Bouwlokaal: Bouwen is vooruitzien Jan-Willem Ponjé

Bouwlokaal: Bouwen is vooruitzien Jan-Willem Ponjé Bouwlokaal: Bouwen is vooruitzien Jan-Willem Ponjé directeur Bouwbedrijf Ponjé Vestigingsplaats: Handel (gemeente Gemert-Bakel) Opgericht in: 1932 Omzet: 8,5 mln euro Medewerkers: 46 personen Activiteiten:

Nadere informatie

Nieuwe rechtbank Amsterdam. Projectopgave

Nieuwe rechtbank Amsterdam. Projectopgave Nieuwe rechtbank Amsterdam Projectopgave Aanleiding / geschiedenis project Sinds 1999 is RVB in gesprek met rechtbank Amsterdam over (her)huisvesting Het huidige Parnascomplex, aaneenschakeling van zeven

Nadere informatie

De aanbestedingsprocedure

De aanbestedingsprocedure De aanbestedingsprocedure Toelichting op de DBFMO aanbestedingsprocedure nieuwbouw Stadhuis Den Helder 1 Den Helder, 21 mei 2012 2 1. DBFMO-contract... 4 1.1. Keuze voor DBFMO... 4 1.2. De scope... 4 1.3.

Nadere informatie

VIPA, DBFM en PPS: Een Babylonische spraakverwarring of opportuniteit? Cies Gysen Advocaat-vennoot

VIPA, DBFM en PPS: Een Babylonische spraakverwarring of opportuniteit? Cies Gysen Advocaat-vennoot VIPA, DBFM en PPS: Een Babylonische spraakverwarring of opportuniteit? Cies Gysen Advocaat-vennoot 1 I. ALGEMEEN Initiatieven ontwikkelen en in de financiering te voorzien van een kwaliteitsvolle, toegankelijke

Nadere informatie

Rijkswaterstaat over de rol van de architect Voor infrastructuur zijn óók architecten nodig

Rijkswaterstaat over de rol van de architect Voor infrastructuur zijn óók architecten nodig Jan Hendrik Dronkers, directeur-generaal Rijkswaterstaat. Foto: Rijkswaterstaat Rijkswaterstaat over de rol van de architect Voor infrastructuur zijn óók architecten nodig 10 BLAD #03/13 Bij Rijkswaterstaat

Nadere informatie

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Ministerie van Financiën, Den Haag Manesco helpt gebouweigenaren met comfortverbetering, energiebesparing én, tegen lagere exploitatiekosten. Manesco is

Nadere informatie

Voorsprong door gebundelde kennis

Voorsprong door gebundelde kennis Advies- en ingenieursbureau dhv.nl Voorsprong door gebundelde kennis samenwerking bij complexe mobiliteitsprojecten Altijd een oplossing verder Een opdrachtgever met raad en daad bijstaan betekent meer

Nadere informatie

DBFMO M A N A G E M E N T

DBFMO M A N A G E M E N T DBFMO M A N A G E M E N T Van ontwerp naar exploitatie of van exploitatie naar ontwerp? P. Wijntjes 26-9-2013 Post HBO opleiding DBFMO is een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame utiliteitsbouw ~ Rabobank

Nadere informatie

De kracht van pps in lightrail

De kracht van pps in lightrail De kracht van pps in lightrail Over de groeiende noodzaak van lightrail in stedelijke gebieden, de voordelen van publiek-private samenwerking en de gebundelde krachten van Strukton. Strukton pleit voor

Nadere informatie

De Concurrentie gerichte Dialoog

De Concurrentie gerichte Dialoog De Concurrentie gerichte Dialoog PIANOo lunch 23 maart 2010 Diederik van der Staay Handreiking Tien gouden regels voor de dialoog Kennis opgedaan bij: Defensie Kromhout Kazerne Rgd KV7 en IB groep RWS

Nadere informatie

Lunch event 3 juni Transformatie & verduurzaaming van vastgoed PROVADA 2015 (Re) Building the Business

Lunch event 3 juni Transformatie & verduurzaaming van vastgoed PROVADA 2015 (Re) Building the Business Lunch event 3 juni 2015 - Transformatie & verduurzaaming van vastgoed PROVADA 2015 (Re) Building the Business Transformatie & Verduurzaming van Vastgoed André Kuipers zei het al: We moeten zuinig zijn

Nadere informatie

Datum : 4 februari 2013 Onze referentie : G-004/EG Onderwerp : gedachte-experiment OVRO concessie Stadsregio AN 2013

Datum : 4 februari 2013 Onze referentie : G-004/EG Onderwerp : gedachte-experiment OVRO concessie Stadsregio AN 2013 Stadsregio Arnhem Nijmegen De heer J. Matthijsse Postbus 6578 6503 GB Nijmegen Datum : 4 februari 2013 Onze referentie : G-004/EG Onderwerp : gedachte-experiment OVRO concessie Stadsregio AN 2013 Geachte

Nadere informatie

ADMINISTRATIEF EN CULTUREEL CENTRUM BETHANIEN PPS IN DE PRAKTIJK

ADMINISTRATIEF EN CULTUREEL CENTRUM BETHANIEN PPS IN DE PRAKTIJK ADMINISTRATIEF EN CULTUREEL CENTRUM BETHANIEN PPS IN DE PRAKTIJK Bart Sebreghts Schepen financiën en PPS Michaël Joris Commercieel medewerker Situering Zoersel Provincie Antwerpen Voorkempen 22.000 inwoners

Nadere informatie

Samenvatting. Titel: De impact van publiek-private samenwerking op publieke waarden.

Samenvatting. Titel: De impact van publiek-private samenwerking op publieke waarden. Samenvatting Titel: De impact van publiek-private samenwerking op publieke waarden. Introductie Het kabinet Rutte II kondigde op 29 oktober 2012 aan publiek-private samenwerking (PPS) voor de realisatie

Nadere informatie

Afstemming tussen mens, proces en techniek

Afstemming tussen mens, proces en techniek MONITORING SYSTEMEN Pioniers in monitoring Afstemming tussen mens, proces en techniek Steeds meer organisaties besteden haar facilitaire exploitatie uit of overwegen dat te doen. De overheid kent hierin

Nadere informatie

PPS Kennispool RWS-leergang PPS. Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat.

PPS Kennispool RWS-leergang PPS. Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. PPS Kennispool RWS-leergang PPS Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. Contract voorbereiding Realisatiefase Aanbesteding Realisatie Verkenningenfase Planuitwerkingsfase Beheerfase Dagen Introductie PPS

Nadere informatie

EP Economie en Praktijk DBFMO

EP Economie en Praktijk DBFMO â door fotografie publicatiedatum AWM editie : Michiel van Raaij : Diversen : 3 mei 2011 : 41 de architectuur voorbij nummer 41 6e jaargang april/mei 2011 15, Architectenweb Magazine Ongewenst Justitiepaleis

Nadere informatie

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Introductie Bernd Karstenberg, LCC adviseur André van den Hoek, Projectmanager onderwijshuisvesting (o.a. voor Lucas

Nadere informatie

Vraag 1 Bent u bekend met het artikel Meer risico s voor staat bij megaproject Zuidas? 1

Vraag 1 Bent u bekend met het artikel Meer risico s voor staat bij megaproject Zuidas? 1 Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

samenwerking Luc Pieters Emiel van der Vlag

samenwerking Luc Pieters Emiel van der Vlag samenwerking Luc Pieters Emiel van der Vlag Anders dan bij traditionele aanbesteding in fasen, richt PPS/DBFMO zich op het totaal: een integrale aanpak van ontwerp tot beheer. Betrokken organisaties hechten

Nadere informatie

2 Samenvatting Sinds een aantal jaren worden vooral bij de grote projecten nieuwe contractvormen voor Publiek Private Samenwerking (PPS) zoals DBFMO toegepast omdat het meerwaarde oplevert. DBFMO staat

Nadere informatie

Toelichting DBFMO. Achtergrondinformatie t.b.v. raadsleden t.b.v. behandeling aanbesteding nieuwbouw

Toelichting DBFMO. Achtergrondinformatie t.b.v. raadsleden t.b.v. behandeling aanbesteding nieuwbouw Toelichting DBFMO Achtergrondinformatie t.b.v. raadsleden t.b.v. behandeling aanbesteding nieuwbouw stadhuis Den Helder, 21 mei 2012 1 Toelichting DBFMO Achtergrondinformatie t.b.v. raadsleden t.b.v. behandeling

Nadere informatie

Raadsvoorstel tot het instellen uan de reserue Internationale School Eind houen

Raadsvoorstel tot het instellen uan de reserue Internationale School Eind houen gemeente Eindhouen 2 de DBFMO-contract met betrekking tot de Nieuwe Huisvesting die door de gemeente en de school zal worden Economie 5 Cultuur Raadsnummer xo.r/596.ooi Inboeknummer robstoo4y8 Beslisdatum

Nadere informatie

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever Moderne Contract Vormen ing. Maureen de Munck ir. David Wattjes Amsterdam, 6 juni 2013 Natuurvriendelijke oevers Doelen : het

Nadere informatie

Evaluatie Montaigne Lyceum

Evaluatie Montaigne Lyceum Evaluatie Montaigne Lyceum > Wat leerden we van de bouw en van drie jaar beheer? > SERVICECENTRUM SCHOLENBOUW > innovatief aanbesteden > ontwerp > bouw > financiering > onderhoud > exploitatie > innovatief

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Permanent Theater

Voortgangsrapportage Permanent Theater Voortgangsrapportage Permanent Theater 18 februari 2013 Agenda Rapportage - pauze - Marktconsultatie Vervolgproces 1 Rapportage Afspraken met de raad Vragen vooraf Financiën Theaterconcepten Locaties Investering

Nadere informatie

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas Duurzame energie Leveranciersdag Rijk 27 november 2015 Piet Glas P.Glas@mindef.nl Categoriemanager Energie Frans van Beek frans.beek@minbzk.nl BZK - DG Organisatie Bedrijfsvoering Rijk Opzet workshop 1.

Nadere informatie

Partners in Public Business

Partners in Public Business Partners in Public Business Richard van Breukelen CFO Rijkswaterstaat 12 juni 2008 Wat doet Rijkswaterstaat? Rijkswaterstaat is de uitvoeringsorganisatie van Verkeer en Waterstaat en werkt aan: - Vlot

Nadere informatie

j o r r i t s m a b o u w. n l

j o r r i t s m a b o u w. n l jorritsmabouw.nl Sinds 1880 de bouw meester Jorritsma Bouw is al vijf generaties een modern, vooruitstrevend familiebedrijf. De historie van ons bedrijf gaat terug tot 1880, toen Johannes Jorritsma zijn

Nadere informatie

Kwaliteitsborging. Systeemgerichte contractbeheersing binnen de Rijksgebouwendienst. Angelia Zeegers - Rijksgebouwendienst. Rijksgebouwendienst

Kwaliteitsborging. Systeemgerichte contractbeheersing binnen de Rijksgebouwendienst. Angelia Zeegers - Rijksgebouwendienst. Rijksgebouwendienst Rijksgebouwendienst Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kwaliteitsborging Systeemgerichte contractbeheersing binnen de Rijksgebouwendienst Angelia Zeegers - Rijksgebouwendienst Agenda

Nadere informatie

DBFM- Handboek een verkenning van contractonderdelen

DBFM- Handboek een verkenning van contractonderdelen DBFM- Handboek een verkenning van contractonderdelen Januari 2008, ongewijzigde heruitgave Pps bij het Rijk Pps bij het Rijk is de naam van een interdepartementaal samenwerkingsprogramma over publiek private

Nadere informatie

DE KOSTEN VAN DBFMO EEN ONDERZOEK NAAR TRANSACTIEKOSTEN IN HET LICHT VAN GEBOUWGEBONDEN DBFMO PROJECTEN IN NEDERLAND

DE KOSTEN VAN DBFMO EEN ONDERZOEK NAAR TRANSACTIEKOSTEN IN HET LICHT VAN GEBOUWGEBONDEN DBFMO PROJECTEN IN NEDERLAND DE KOSTEN VAN DBFMO EEN ONDERZOEK NAAR TRANSACTIEKOSTEN IN HET LICHT VAN GEBOUWGEBONDEN DBFMO PROJECTEN IN NEDERLAND Afstudeerrapport TU Delft D.J.L. Heiligers, 1279637 RE&H, Design & Construction management

Nadere informatie

Veelgestelde vragen pps-renovatie Financiën

Veelgestelde vragen pps-renovatie Financiën Veelgestelde vragen pps-renovatie Financiën 1. Was de verbouwing wel noodzakelijk? Het Financiëngebouw is begin jaren '70 gebouwd en is tot 2007 in grote lijnen ongewijzigd gebleven. Het gebouw was aan

Nadere informatie

Raadsvoorstel ISE - Intentieovereenkomst

Raadsvoorstel ISE - Intentieovereenkomst gemeente Eindhoven 16R6733 Raadsnummer Inboeknummer 16bst00378 Beslisdatum B&W 22 maart 2016 Dossiernummer 16.12.252 Raadsvoorstel ISE - Intentieovereenkomst Inleiding In 2005 heeft uw gemeenteraad ingestemd

Nadere informatie

Marktconsultatie Renovatie Douanelab de Knip

Marktconsultatie Renovatie Douanelab de Knip Marktconsultatie Renovatie Douanelab de Knip Versie 1.0 datum 24 september 2013 status definitief Inhoudsopgave Inleiding... 3 Design, Build, Maintain... 3 Situatieschets... 4 Vroegtijdig betrekken marktpartijen...

Nadere informatie

Winst behalen met PPSconstructies

Winst behalen met PPSconstructies Winst behalen met PPSconstructies Er valt veel winst te behalen met PPS-constructies. Maar dan moeten opdrachtgever en opdrachtnemer goed samenwerken. Daar komt wel wat bij kijken. Het denken in PPS is

Nadere informatie

DESIGN BUILD MAINTAIN

DESIGN BUILD MAINTAIN BM DESIGN BUILD MAINTAIN INHOUD 1 Wat is publiek-private samenwerking? 3 2 Wat is DBM? 4 3 Voordelen van DBM 7 4 Nadelen van DBM 10 5 Voor- en nadelen van DBM ten opzichte van DBFM 13 6 Afweging van voor-

Nadere informatie

Innovatie gericht circulair inkopen

Innovatie gericht circulair inkopen Mede mogelijk gemaakt door een bijdrage vanuit de Europese Unie Innovatie gericht circulair inkopen Rapid Circular Contracting Circulaire Economie Circulair Bouwen Het inkoop proces Programma van Behoeften

Nadere informatie

Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed

Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed Marlies Pierik en Ciaran O Connor* Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed Kansen voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed door middel van geïntegreerde contracten Gemeenten kunnen aanzienlijke (kosten)besparingen

Nadere informatie

Zorg dat het goed komt. ENGIE Healthcare

Zorg dat het goed komt. ENGIE Healthcare Zorg dat het goed komt ENGIE Healthcare 2 Zorg & ICT Energymanagement & Exploitatie Design Build Finance Maintain Operate (DBFMO) Publiek Private Samenwerking (PPS) Integrale diensten en services Slimmer

Nadere informatie

Social Return Van verplichting naar verbinding. KplusV dhr. Jan Beldman, adviseur InterPactum dhr. Ezra Hendriks, partner en adviseur

Social Return Van verplichting naar verbinding. KplusV dhr. Jan Beldman, adviseur InterPactum dhr. Ezra Hendriks, partner en adviseur Social Return Van verplichting naar verbinding Donderdag 23 januari 2013 KplusV dhr. Jan Beldman, adviseur InterPactum dhr. Ezra Hendriks, partner en adviseur Opbouw 1. Over Social Return / de sociale

Nadere informatie

Samenwerkingsvormen. bij scholenbouw

Samenwerkingsvormen. bij scholenbouw Samenwerkingsvormen bij scholenbouw Concept & tekstbewerking Coördinatie Vormgeving Fotografie Lithografie drs. Kees Jan Snoei, drs. Elise Berk (AVBB) drs. Karin Triep (AVBB) De Zaak Launspach, Moordrecht

Nadere informatie

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat.

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat. Realisatie Verkenning Planuitwerking Life Cycle Prestaties Life Cycle Risico s Life Cycle Kosten Life Cycle Management. als aandachtsgebied binnen Asset Management Beheer, onderhoud, exploitatie Jaap Bakker

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 40 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 17 april 2014 De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal

Nadere informatie

DUURZAAM overheidsgebouw. Implementatie van afwegingsinstrumenten in bestekken extra last of must

DUURZAAM overheidsgebouw. Implementatie van afwegingsinstrumenten in bestekken extra last of must DUURZAAM overheidsgebouw Implementatie van afwegingsinstrumenten in bestekken extra last of must Voorstelling 2 Planning en Design Services Consulting services Trajectbegeleiding van klassieke opdrachten

Nadere informatie

Geïntegreerde contracten hulpmiddel voor decentrale overheden en maatschappelijke ondernemingen

Geïntegreerde contracten hulpmiddel voor decentrale overheden en maatschappelijke ondernemingen Geïntegreerde contracten hulpmiddel voor decentrale overheden en maatschappelijke ondernemingen Jean-Paul Schaaij, PPSsupport Bijeenkomst TU Delft 03-10-2012 PPSsupport Kennis van pps binnen Rijk beschikbaar

Nadere informatie

Quick scan Montaigneproject

Quick scan Montaigneproject Quick scan Montaigneproject Eindrapportage Utrecht, 30 maart 2005 Inhoud 1 Vraagstelling 3 1.1 Quick scan 3 1.2 Leeswijzer 4 2 Achtergrond 5 2.1 Tijdshorizon 5 2.2 Doel project 5 2.3 Betrokken partijen

Nadere informatie

Rijkswaterstaat op weg naar nieuwe aanbestedingsvormen

Rijkswaterstaat op weg naar nieuwe aanbestedingsvormen Rijkswaterstaat op weg naar nieuwe aanbestedingsvormen Een economische evaluatie van het project Renovatie Ring Zuid Groningen S. Goudriaan Samenvatting Rijkswaterstaat op weg naar nieuwe aanbestedingsvormen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 37 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Contractering bij infra-projecten

Contractering bij infra-projecten Contractering bij infra-projecten Mooie voornemens en waarom het toch vaak misgaat Industrieel Management & Advies Roadmap Het contracteringsproces Organisatiemodellen/Contractmodellen 3 contractmodellen

Nadere informatie

Memo. VAN : W ethouder Meijer C.C. : DATUM : 27 juni 2014 ALG * *

Memo. VAN : W ethouder Meijer C.C. : DATUM : 27 juni 2014 ALG * * ALG 002 Memo AAN : Leden van de Commissie Ruimte VAN : W ethouder Meijer C.C. : DATUM : 27 juni 2014 BETREFT : Stand van zaken aanbes teding Nieuw Gemeentehuis Inleiding Op 30 oktober 2013 heeft uw gemeenteraad

Nadere informatie

Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid

Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid Workshop Prestatiecontracten 7 december 2009 Albert Hulshoff, programma-adviseur adviseur Utiliteitsbouw SenterNovem Albert Hulshoff innovatie, energie, klimaat,

Nadere informatie

Inlichtingenbijeenkomst

Inlichtingenbijeenkomst Inlichtingenbijeenkomst Raamovereenkomst levering van financiële expertise en kennisoverdracht op het gebied van het voorbereiden, aanbesteden en uitvoeren van DBFM-projecten van 30 januari 2012 Aanwezig

Nadere informatie

PPS roadshow voor lokale overheden Limburg 18 juni 2013. Marc Dillen Directeur Generaal Vlaamse Confederatie Bouw

PPS roadshow voor lokale overheden Limburg 18 juni 2013. Marc Dillen Directeur Generaal Vlaamse Confederatie Bouw PPS roadshow voor lokale overheden Limburg 18 juni 2013 Marc Dillen Directeur Generaal Vlaamse Confederatie Bouw Definitie van PPS Projecten die door publiek- en privaatrechtelijke partijen, gezamenlijk

Nadere informatie

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed AT OSBORNE www.atosborne.nl Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed 19 september 2012 AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS

Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS 1 Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS Syndeks een combinatie van ingenieurs- en inkoopactiviteiten Materiekennis Syndeks b.v. Son & Europese Aanbestedingen Lid van 2

Nadere informatie

Storingscontract. HVL Service, Onderhoud en Beheer

Storingscontract. HVL Service, Onderhoud en Beheer Uw samenwerking met HVL Service, Onderhoud en Beheer kan in verschillende contractvormen worden vastgelegd. Samen stellen wij een gedetailleerd onderhoudsplan op en formuleren wij een overeenkomst op maat,

Nadere informatie

Publiek-private samenwerking in de zorg

Publiek-private samenwerking in de zorg Publiek-private samenwerking in de zorg oktober 2002 Full service concept: een zorg minder Inhoudsopgave Samenvatting en conclusies...2 1. Inleiding... 11 1.1 Aanleiding onderzoek naar publiek-private

Nadere informatie

PPS-code rijksoverheid 2008

PPS-code rijksoverheid 2008 PPS-code rijksoverheid 2008 Een beheercode voor een goede bedrijfsvoering binnen de rijksoverheid gericht op een doelmatige en rechtmatige inzet van het instrument van publiek-private samenwerking bij

Nadere informatie

Integraal bouwen, beheren en bekostigen. Rapport TNO-034-UTC-2010-00006

Integraal bouwen, beheren en bekostigen. Rapport TNO-034-UTC-2010-00006 Integraal bouwen, beheren en bekostigen Rapport TNO-034-UTC-2010-00006 TNO-rapport Integraal bouwen, beheren en bekostigen Rapport over de voor- en nadelen van geïntegreerd contracteren (DBFMO) van zorgvastgoedontwikkeling

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA Den Haag. 25 oktober 2004 PO/OO/2004/ PPS en de brede school

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA Den Haag. 25 oktober 2004 PO/OO/2004/ PPS en de brede school De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 25 oktober 2004 PO/OO/2004/35925 Onderwerp PPS en de brede school Bijlage(n) Best practices brede

Nadere informatie

Publiek Private Samenwerking. Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure

Publiek Private Samenwerking. Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Tweede lokale openbare sector-studiedag Sint-Niklaas, hotel Serwir, 25 oktober 2007 Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Tweede Lokale

Nadere informatie

Door de aanbestedende dienst aan de opdracht gegeven benaming: PPS Penitentiaire Inrichting Zaanstad (nieuwbouw)

Door de aanbestedende dienst aan de opdracht gegeven benaming: PPS Penitentiaire Inrichting Zaanstad (nieuwbouw) AANKONDIGING VAN EEN OPDRACHT Werken AFDELING I: AANBESTEDENDE DIENST I.1) I.2) NAAM, ADRESSEN EN CONTACTPUNT(EN), Postbus 20952, 2500 EZ s- Gravenhage (NL). Contactpunt(en): Secretariaat Directie projecten,

Nadere informatie

Hartelijk welkom op deze presentatie van Syndeks

Hartelijk welkom op deze presentatie van Syndeks 1 Hartelijk welkom op deze presentatie van Syndeks Syndeks een combinatie van ingenieurs- en inkoopactiviteiten Materiekennis Syndeks b.v. Son & Europese Aanbestedingen Lid van 2 Syndeks in een notedop

Nadere informatie

ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM

ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM Even voorstellen 1. Jan Hendrik Bouman 2. Werkzaam bij Inter Project Management 3. Gedetacheerd als Algemeen projectleider bij

Nadere informatie

Contractmanagement bij DBFMO-projecten

Contractmanagement bij DBFMO-projecten Contractmanagement bij DBFMO-projecten 2013 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 639 Contractmanagement bij DBFMO-projecten Nr. 1 BRIEF VAN DE ALGEMENE REKENKAMER Aan de voorzitter

Nadere informatie

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Management Advies Automatisering Bouw Huisvesting Vastgoed @brinkgroep NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Als u zoekt naar samenwerking en vertrouwen Specialisten geïntegreerde contracten en

Nadere informatie

Campus Kortrijk Weide - ZWEMBAD raadscommissie oktober 2015

Campus Kortrijk Weide - ZWEMBAD raadscommissie oktober 2015 Campus Kortrijk Weide - ZWEMBAD raadscommissie oktober 2015 Wat? GR beslissing omtrent : 1.Formele sluiting van de dialoog 2.Goedkeuren van het bestek 3.Goedkeuren van de DBFMO-overeenkomst 4.Goedkeuren

Nadere informatie

Willen en kunnen bepalen de samenwerkingsvorm

Willen en kunnen bepalen de samenwerkingsvorm Willen en kunnen bepalen de samenwerkingsvorm ing. Michel van Rooyen en ing. Marcel van Rosmalen Alhoewel de crisis in de markt voor vastgoed zich in volle hevigheid manifesteert worden aan de andere kant

Nadere informatie

Van synergie naar symbiose

Van synergie naar symbiose 2 e Opdrachtgevers Opdrachtnemersdag Boxtel, waterschap De Dommel Vrijdag 18 september 2009 Van synergie naar symbiose Met vakmanschap alleen redden de opdrachtgevers en opdrachtnemers het niet Organisatie:

Nadere informatie