CYTOMEGAALVIRUSINFECTIE (CMV) IN DE ZWANGERSCHAP

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CYTOMEGAALVIRUSINFECTIE (CMV) IN DE ZWANGERSCHAP"

Transcriptie

1 CYTOMEGAALVIRUSINFECTIE (CMV) IN DE ZWANGERSCHAP Trefwoorden : CMV Zwangerschap Virusdetectie Serologie Vruchtwaterpunctie G Donders 1, K Wuyts 1, M Hansens 1, E Van Kerschaver 1 SAMENVATTING - CMV is de belangrijkste oorzaak van aangeboren doofheid en mentale retardatie. - CMV transmissie gebeurt via urine en bloed, respiratoire secreties, semen, cervicale secreties en moedermelk. - 0,7% tot 4% van de zwangeren maakt een primo-infectie door; hiervan leidt 30 tot 40% tot congenitale CMV infectie. 10% van deze groep wordt symptomatisch geboren. - De diagnose van maternele infecties berust op virusdetectie (kultuur of PCR). Serologie is beter geschikt voor screeningsdoeleinden: de aviditeitstest is van belang om het moment van de infectie beter te bepalen; een lage aviditeit betekent een recente infectie. Congenitale CMV-infecties worden opgespoord door vruchtwaterpunctie. - Screening is controversieel wegens gebrek aan een veilig vaccin en adequate behandeling. - preventieve maatregelen bestaan uit voorlichting en hygiënische maatregelen. 1 Inleiding Het cytomegaal (CMV) virus in een DNA-virus dat behoort tot de groep van de humane herpesviridae zoals het Epstein Barr virus, het herpes simplex virus en het varicella zoster virus. CMV kan zich repliceren in de meeste kernhoudende 1 namens de Werkgroep Verloskunde van de Vlaamse Vereniging voor Verloskunde en Gynecologie en Kind en Gezin.

2 cellen en na een primo-infectie verblijft het dan ook in het lichaam van de gastheer. Dit noemt men het latentiestadium; later kan er eventueel een reactivatie gebeuren. Dit betekent dat een CMV-infectie vóór de zwangerschap niet beschermd tegen utero-transmissie. Het reduceert wel de incidentie van de congenitale infecties, alsook de ernst van de infecties. CMV komt voor bij 0,4 tot 2,3 % van alle levend geborenen. Bij 12 % van alle gevallen van congenitaal sensoneuraal gehoorverlies zijn er aanduidingen van congenitaal CMV. Sinds de invoering van het rubellavaccin is CMV de belangrijkste oorzaak van aangeboren doofheid en mentale retardatie. 2 Overdracht 2.1 CMV transmissie en risicogroep CMV-transmissie gebeurt via urine, respiratoire secreties (en dit veel langer bij kinderen dan bij volwassenen), cervicale secreties, semen, bloed en moedermelk. De risicogroepen zijn dan ook in eerste instantie moeders met kinderen in een kribbe, multipara met kinderen thuis, vrouwen werkzaam in risico-omgeving zoals kribbe, materniteit, instellingen met mentaal gehandicapten, bloedtransfusiecentra met dialyse-eenheden of zorg voor immuungecompromitteerden. Werken in de gezondheidssector in het algemeen is geen verhoogde risicofactor, wellicht door de verhoogde waakzaamheid en goede handhygiëne. Omdat CMV ook wordt overgedragen door cervicale secreties en sperma hebben mensen met meerdere sexpartners een verhoogd risico op CMV-transmissie. HIV en andere sexuele overdraagbare aandoeningen geven tevens aanleiding tot een verhoogd risico op congenitale CMV infectie. Ook blijkt dat CMV-transmissie tijdens de zwangerschap vaker voorkomt in lagere socio-economische klassen en in de USA en de UK duidelijk meer bij de zwarte bevolking. Het dicht samenwonen ( crowding ) is ook in ons land een weinig bekende, doch niet te onderschatten risicofactor; hoe dichter mensen op elkaar wonen of hoe groter het aantal bewoners in een huisgezin, hoe hoger het risico dat een zwangere CMV oploopt. 2.2 Het risico op transplacentaire infectie. In Europa maken 0,7 tot 4 % van alle zwangeren een primo-infectie van CMV door tijdens de zwangerschap. Herinfectie bij vrouwen met antistoffen komt in 1 tot 14 % van de zwangerschappen voor. Primo-infectie leidt in 30 tot 40 % tot congenitale CMV infectie. Intra-uterien contact met het CMV virus betekent niet noodzakelijk dat er meetbare neonatale sequelen zullen optreden. Slechts 10 % van de intrauterien geïnfecteerde kinderen worden symptomatisch geboren, maar in deze groep zijn er in meer dan 80% van de gevallen blijvende letsels en bedraagt de mortaliteit 30 %. In de groep intrauterien geïnfecteerde kinderen die asymptomatisch zijn bij geboorte, ontwikkelen nog 10 tot 15 % van de pasgeborenen sequelen. In de groep van de herinfecties tenslotte ontwikkelt slechts 0,2 tot 2 % een congenitale CMV infectie, en slechts uiterst zelden (minder dan 1 %) worden de kinderen symptomatisch en dus met hoog risico op

3 latere verwikkelingen geboren. Nochtans kunnen asymptomatische neonati van deze groep ook nog tot 10 % sequelen ontwikkelen in het latere leven. 3 Symptomen bij moeder en neonatus 3.1 Bij de moeder Meestal verloopt een CMV primo-infectie bij de moeder symptomatisch. Soms echter is er ook een mononucleose-achtig beeld en kunnen leverfunctiestoornissen, lymfocytose, lymfopenie en thrombopenie ontstaan. Zeer zelden, en dit vooral bij ernstig immuundeficiënte patiënten, ziet men interstitiële pneumonie, hepatitis, Guillain-Barré syndroom, meningo-encephalitis, myocarditis en hemolytische anemie. 3.2 Bij de neonatus Neonatale symptomen omvatten vooral intrauteriene groeiretardatie en het zogenaamde CMV syndroom. Dit kan een variabel spectrum hebben, maar komt in min of meer ernstige vorm voor in de helft van de symptomatische neonati en bestaat uit geelzucht, hepatosplenomegalie, petechieën, respiratoire distress, microcephalie, epilepsie en cerebrale calcificaties. Chorioretinitis en epilepsie zijn de meest frequente tekens van neurologische aantasting. De meest gevreesde en frequente verwikkeling op lange termijn na congenitale CMV-infectie zijn hoorafwijkingen en doofheid. Hoorafwijkingen worden waargenomen bij 30 tot 65 % van de kinderen die symptomatisch geboren worden en in 15 % van kinderen die na een primaire infectie asymptomatisch geboren worden. Om optimale opvang en ontwikkeling van deze kinderen toe te laten, is het zeer belangrijk dat zulke hoorafwijkingen vroeg gediagnosticeerd worden, liefst vóór de ontwikkeling van de taal en communicatie bij het kind. Heel vaak kan er tijdens het eerste levensjaar geen gehoorafwijking opgespoord worden, maar als gevolg van progressieve achteruitgang van het gehoor nadien, is langdurige opvolging toch raadzaam. Andere lange-termijnverwikkelingen zijn mentale retardatie, motorische handicaps, visusstoornissen en epilepsie. Zij komen voor bij de helft van de symptomatische neonati. Asymptomatisch geboren neonati hebben een veel kleinere kans op deze lange termijnverwikkelingen. Zo worden visusstoornissen waargenomen bij 2 tot 8 % van de primaire asymptomatische infecties. Ook na congenitale infectie als gevolg van een maternele herinfectie, worden ernstige lange termijnverwikkelingen eerder zelden waargenomen. 4 De diagnose van maternele infecties Virusdetectie De diagnose van de maternele infectie verloopt in eerste instantie via virusdetectie (kultuur of PCR) van urine, speeksel, cervicale secreties en/of bloed. Men dient echter niet uit het oog te verliezen dat vele patiënten na een primo-infectie maanden CMV kunnen secreteren via urine en dat veel mensen

4 intermittent hoge virusconcentraties secreteren in hun leven, afhankelijk van de omstandigheden. Serologie Een alternatieve test, die zich beter leent voor screeningsdoeleinden, is serologie. CMV IgG seroconversie, CMV IgG titerstijging tot 4x de oorspronkelijke waarde en CMV IgM positiviteit zijn diagnostisch voor een maternele infectie. Men houdt er best rekening mee dat de IgG verdubbeling in 10% kan te wijten zijn aan herinfecties en dat persisterende IgM's aanwezig kunnen blijven tot 18 maanden na de primo-infectie. Een belangrijke test is daarom de aviditeitstest. Deze test bepaalt de functionele aviditeit van IgG antistoffen. Naarmate het immuunsysteem van de gastheer sterker reageert, wordt de match van antistoffen met het antigen beter. Met de aviditeitstest meet men deze specifieke bindingskracht van de IgG antistof met het antigeen. Hoe minder recent de infectie, hoe specifieker de antistof, en dus hoe hoger de aviditeit. Met deze test kan op die manier het moment van de infectie beter worden bepaald. Een lage aviditeit betekent bijgevolg dat het een recente infectie betreft, en een hoge aviditeit (boven 80 %) toont aan dat de acute infectie al méér dan 4 maanden geleden plaatsvond. Volgens sommige bronnen is deze aviditeitstest tot 100 % specifiek en 94 % sensitief. Vruchtwaterpunctie De diagnose van een congenitale CMV-infectie kan alleen maar gesteld worden door onderzoek van foetaal bloed of vruchtwater bekomen via vruchtwaterpunctie. Viruskultuur en PCR om virus DNA op te sporen zijn de meest ideale testen. De kwanitatieve PCR op virus DNA kan belangrijk zijn hoeveelheid virus in het vruchtwater te bepalen, vermits dit correleert met de kans op infectieuze verwikkelingen van de fetus. Guerra et al en Lavarotto et al vonden dat de kwantitatieve PCR van DNA op vruchtwater een specificiteit van 100 % en een gevoeligheid van 75 tot 87 % heeft. Daarom dienst een kwantitatieve PCR een kwalitatieve PCR op te volgen, indien vruchtwater bekomen werd op weken amenorree. Een negatieve kwalitatieve PCR sluit congenitale infectie bij de foetus uit. Indien positief wordt ook de kwantitatieve PCR uitgevoerd. Indien er minder dan 10 3 genomen per ml aanwezig zijn, is er de kans op afwezigheid van infectie bij de foetus 81%. Indien er meer dan of gelijk aan 10 3 genomen per ml aanwezig zijn, is de kans op congenitale infectie 100 %. Indien er meer 10 5 genomen per ml aanwezig zijn, is er 100 % zekerheid dat de fetus met symptomen zal geboren worden Een lagere hoeveelheid genomen, tussen 10 3 en 10 5 wijst op congenitale infectie, welke in 92% van de gevallen asymptomatisch zijn bij de geboorte. Vals-negatieve vruchtwaterpuncties kunnen voorkomen indien men de vruchtwaterpunctie ofwel té snel na de initiële seroconversie (binnen de 6 tot 9 weken) uitvoert, ofwel te vroeg in de zwangerschap. De fetus is immers maar in staat vanaf 21 tot 23 weken virus uit te scheiden in de urine.

5 5 Echografische follow-up bij CMV seroconversie Bij congenitale CMV-infectie is het nut van niet-invasieve echografie als enige bron van informatie beperkt omdat slechts maximaal 5 % van alle CMV-infecties op deze manier gedetecteerd worden. Enkel de zwaarst geïnfecteerde foetussen vertonen duidelijk echografisch zichtbare abnormaliteiten en dit vaak pas in het derde trimester. Echografische kenmerken van congenitale CMV infectie zijn ventriculomegalie, periventriculaire calcificaties, microcephalie, intrauteriene groeiretardatie, hydrops foetalis, verdikte placenta, hyperechogene darmen en oligo- of polyhydramnios. 6 Preventie. De belangrijkste vorm van preventie is de voorlichting om hygiënische maatregelen te hanteren. Hierin staat het veelvuldig wassen van de handen centraal, vooral na verschonen van kinderen. Theoretisch is condoomgebruik in staat om transmissie te verminderen bij gekende CMV positieven of personen met meerdere seksuele partners. In kribbes werd aangetoond dat het herhaaldelijk afwassen van gemeenschappelijk speelgoed en het niet gemeenschappelijk gebruiken van eetgerief tot verminderde transmissie tussen kinderen onderling en kinderen en volwassenen resulteerde. Tevens zal men ingeval van transfusie tijdens de zwangerschap trachten CMV-vrij bloed te gebruiken. 7 Behandeling. Gerandomiseerde, gecontroleerde multicentrisch onderzoek toont aan dat, behandeling met ganciclovir een duidelijke vermindering van de virusexcretie teweegbrengt en dat deze aanleiding geeft tot stabilisatie of verbetering van het gehoor op 6 maanden in 16% van der kinderen. Een andere studie suggereert eveneens dat ganciclovir het gehoor verbetert na 6 tot 12 maanden, vooral bij prematuur geboren kinderen. Er blijven echter nog veel vragen open, zoals de invloed op de groeiontwikkeling, het zicht en de mentale ontwikkeling. Ook zijn er nog onvoldoende gegevens over de veiligheid en de meest geschikte dosis. Om deze redenen wordt er, althans voorlopig, geen gebruik gemaakt van ganciclovir bij CMV-geinfecteerd kinderen, tenzij ze symptomatisch zijn bij de geboorte. Het gebruik van specifieke CMV hyperimmuunglobulines werd tot heden niet uitgebreid geëvalueerd, hoewel anekdotische rapporten een voordeel lijken te suggereren. 8 Vaccinatie. Ontwikkeling van een veilig en efficiënt CMV-vaccin zou een ideale oplossing zijn om congenitale CMV te voorkomen. Met huidige experimentele vaccins is een reductie van 40 % naar minder dan 2 % congenitale infectie vastgesteld bij maternale primo-infectie. Hoewel bemoedigend, zal nog vele jaren intensief wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk zijn, alvorens de eerste veilige en effectieve vaccins op grote schaal zullen kunnen aangewend worden.

6 9 Screening. In Europa wordt het systematisch opsporen van anti-cmv antistoffen tijdens de zwangerschap niet aanbevolen, hoewel in sommige streken, zoals in Italië, screening wel uitgevoerd wordt. De controverse rond screening is gebaseerd op het gebrek aan een veilig vaccin, adequate behandeling, onvermogen om de ernst van de foetale infectie precies in te schatten en omwille van economische, psychologische en ethische problemen die veralgemeende screening met zich mee kan brengen. In Vlaanderen groeit consensus rond een studieproject, waarbij het accent zou liggen op primaire preventie van seroconversie bij de seronegatieve zwangere. Tevens zou ingeval van bewezen maternale infectie prenatale diagnose aangeboden worden, inclusief aviditeitstest en kwalitatieve en waar nodig kwantitatieve PCR op vruchtwater op 21 à 22 weken zwangerschap. Ingeval van ernstige congenitale sequelen als gevolg van CMV kan in bepaalde gevallen een therapeutische abortus overwogen worden. Literatuur Donders G, Stray-Pederson B. Viral Infection in Pregnancy. 1 st Edition. Elsevier, 2002.

KLINISCHE BIOLOGIE Art. 24bis pag. 1 officieuze coördinatie Opsporen op kwalitatieve wijze van het hepatitis C virus (HCV) B 2000

KLINISCHE BIOLOGIE Art. 24bis pag. 1 officieuze coördinatie Opsporen op kwalitatieve wijze van het hepatitis C virus (HCV) B 2000 KLINISCHE BIOLOGIE Art. 24bis pag. 1 "Artikel 24bis. Worden als verstrekkingen beschouwd waarvoor de bekwaming van specialist voor klinische biologie (P) vereist is : 1. Moleculaire Biologische Onderzoeken

Nadere informatie

Zwangerschap: wat willen we zien? Marleen Temmerman Verloskunde, UZGent

Zwangerschap: wat willen we zien? Marleen Temmerman Verloskunde, UZGent Zwangerschap: wat willen we zien? Marleen Temmerman Verloskunde, UZGent Waarom screenen? Aandoening komt frequent voor Kan ernstige gevolgen hebben Kan opgespoord worden Kan behandeld worden of sequellae

Nadere informatie

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1 Huisartsensymposium anno 2013 1 2 CMV en Toxoplasmose bij zwangerschap en neonaat Dr. M. Traen 3 CMV en Toxoplasmose Bij immunocompetente hosts asymptomatisch of milde infectie Mogelijks zware ravage bij

Nadere informatie

De waarde van aviditeitstesten in diagnostiek en rondzendingen

De waarde van aviditeitstesten in diagnostiek en rondzendingen De waarde van aviditeitstesten in diagnostiek en rondzendingen Greet Boland, klinisch microbioloog / MMM er Aviditeitstesten Wat is aviditeit? Wat betekent de uitslag? Wanneer is toepassing zinvol/niet

Nadere informatie

Vlaamse consensus over beleid bij congenitale toxoplasmose (CT)

Vlaamse consensus over beleid bij congenitale toxoplasmose (CT) Vlaamse consensus over beleid bij congenitale toxoplasmose (CT) A. Zecic NICU, UZ Gent Transmissierisico tijdens de zwangerschap Maternale seroconversie Incidentie Ziekte bij pasgeborene 1e trim 15 % ernstig

Nadere informatie

infecties: PCR op amniosvocht

infecties: PCR op amniosvocht -infecties infecties: PCR op amniosvocht UZ Gasthuisberg GSO Britt Van Meensel Supervisie: Prof. Ap. K. Lagrou Prof. Dr. M. Van Ranst Inhoud Inleiding Prenatale diagnosestelling: CMV-infectie moeder CMV-infectie

Nadere informatie

Vragen Ouderdag Congenitale CMV infectie. CMV-groep

Vragen Ouderdag Congenitale CMV infectie. CMV-groep Vragen Ouderdag Congenitale CMV infectie CMV-groep Vragen voor het vragenuurtje Wat zijn de risico s voor een volgende zwangerschap? Borstvoeding en CMV Wat moet ik doen bij andere zwangeren nu ik en mijn

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18641 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18641 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/18641 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Vries, Jutte Jacoba Catharina de Title: Congenital cytomegalovirus infection :

Nadere informatie

Doel Behandeling bij Varicella Zoster virus (VZV) tijdens de zwangerschap en bij neonaat.

Doel Behandeling bij Varicella Zoster virus (VZV) tijdens de zwangerschap en bij neonaat. : Pagina 1 van 5 Doel Behandeling bij Varicella Zoster virus (VZV) tijdens de zwangerschap en bij neonaat. Doelgroep Kinderarts en gynaecoloog. Algemene aandachtspunten Overtuig je van de juiste patiënt

Nadere informatie

PERINATALE CYTOMEGALOVIRUSINFECTIE 1

PERINATALE CYTOMEGALOVIRUSINFECTIE 1 Tijdschr. voor Geneeskunde, 59, nr. 10, 2003 PERINATALE CYTOMEGALOVIRUSINFECTIE 1 L. GOOSSENS 2, 4, M. TEMMERMAN 3, P. VANHAESEBROUCK 2 Inleiding Cytomegalovirus(CMV)-infectie is een veelvoorkomende perinatale

Nadere informatie

MRI van de hersenen bij congenitale cytomegalovirus infectie

MRI van de hersenen bij congenitale cytomegalovirus infectie MRI van de hersenen bij congenitale cytomegalovirus infectie Department of Pediatrics / Child Neurology Center for Childhood White Matter Disorders VU University Medical Center Amsterdam, NL Hersenen en

Nadere informatie

Cytomegalie CMV-infectie

Cytomegalie CMV-infectie Cytomegalie CMV-infectie B25 1. Algemeen De naam cytomegalovirus (CMV) is afgeleid van het gezwollen aspect dat de door dit virus aangetaste cellen vertonen. Al in 1881 werden zogenaamde uilenoogcellen

Nadere informatie

Infecties in de zwangerschap. Inge Gyssens Internist infectioloog Jessa ziekenhuis

Infecties in de zwangerschap. Inge Gyssens Internist infectioloog Jessa ziekenhuis Infecties in de zwangerschap Inge Gyssens Internist infectioloog Jessa ziekenhuis Alfabetische lijst infecties Blaasontsteking nierbekkeninfectie Cytomegalovirusinfectie (CMV) Griep (Influenza) Groep A

Nadere informatie

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog CMV, EBV, Toxoplasma Diagnostiek Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog Man, 50 jaar Sinds 8d uit Thailand, 1 maand verblijf (nieuwe partner aldaar) Branderig gevoel ter hoogte van

Nadere informatie

1. Algemeen. 2. Ziekte 2.1 Pathogenese. 2.2 Incubatieperiode. 2.3 Ziekteverschijnselen. CMV-infectie

1. Algemeen. 2. Ziekte 2.1 Pathogenese. 2.2 Incubatieperiode. 2.3 Ziekteverschijnselen. CMV-infectie Cytomegalievirusinfectie CMV-infectie B25 1. Algemeen De naam cytomegalovirus (CMV) is afgeleid van het gezwollen aspect dat de door dit virus aangetaste cellen vertonen. Al in 1881 werden zogenaamde uilenoogcellen

Nadere informatie

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1 Huisartsensymposium anno 2013 1 Vaccinaties en zwangerschap 2 Aanpak van frequent voorkomende pre- en postnatale problemen 3 Coördinator dr. Ilse Vleminckx Vaccinaties en zwangerschap Dr. Els Van de Poel,

Nadere informatie

Congenitaal gehoorverlies en de kinderarts. CDS symposium 17 maart 2010 Margot Mulder, kinderarts

Congenitaal gehoorverlies en de kinderarts. CDS symposium 17 maart 2010 Margot Mulder, kinderarts Congenitaal gehoorverlies en de kinderarts CDS symposium 17 maart 2010 Margot Mulder, kinderarts Kindergeneeskundig onderzoek naar de oorzaak van het congenitaal gehoorverlies doel Patiënt: te verwachten

Nadere informatie

Verantwoord aanvragen en interpretatie van virale serologie bij de zwangere

Verantwoord aanvragen en interpretatie van virale serologie bij de zwangere Verantwoord aanvragen en interpretatie van virale serologie bij de zwangere Prof. Dr. Elizaveta Padalko Afdelingshoofd Virologie Laboratorium Klinische Biologie Universitair Ziekenhuis Gent GAB, De Pinte

Nadere informatie

Tuesday 17 April 12. intake raadpleging

Tuesday 17 April 12. intake raadpleging intake raadpleging BFHI borstvoedingsbeleid huidcontact moeder en kind samen op de kamer borstvoeding op verzoek geen fopspeen continuïteit in borstvoeding verzekeren na ziekenhuisverblijf respect voor

Nadere informatie

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln B06 Bijlage I Rubella en zwangerschap, richtlijnen voor de praktijk Beleid naar aanleiding van een (mogelijk) contact (zie toelichting 1) Inventariseer

Nadere informatie

Wat te doen als een Italiaanse zwangere bezorgd is en een kind vreemd kijkt?

Wat te doen als een Italiaanse zwangere bezorgd is en een kind vreemd kijkt? Wat te doen als een Italiaanse zwangere bezorgd is en een kind vreemd kijkt? Rebecca van Grootveld AIOS Medische Microbiologie Werkgroep Klinische Parasitologie, NVP & WAMM Toxoplasmose 2 Werkgroep klinische

Nadere informatie

Twee handen op één bolle buik. Gezamenlijke zwangerschapsopvolging door uw huisarts en gynaecoloog

Twee handen op één bolle buik. Gezamenlijke zwangerschapsopvolging door uw huisarts en gynaecoloog Twee handen op één bolle buik Gezamenlijke zwangerschapsopvolging door uw huisarts en gynaecoloog Zwanger! Van harte gefeliciteerd u bent zwanger! Om uw zwangerschap zo goed mogelijk samen te kunnen opvolgen,

Nadere informatie

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS Onderstaande ketenafspraken zijn tot stand gekomen in samenwerking met COA, GC A, GGD GHOR Nederland, KNOV, NVOG en LCI, en zijn bedoeld

Nadere informatie

Wetenschappelijk dossier Cytomegalie (110221)

Wetenschappelijk dossier Cytomegalie (110221) Dr Nadine De Ronne Centraal adviserend arts Medische beleidscel Kind en Gezin Wetenschappelijk dossier Cytomegalie (110221) Samenvatting: Het cytomegalovirus (CMV) is oorzaak van de meeste congenitale

Nadere informatie

ELIMINATIE VAN RUBELLA IN BELGIË

ELIMINATIE VAN RUBELLA IN BELGIË Amendement van het eliminatieplan voor mazelen in België ELIMINATIE VAN RUBELLA IN BELGIË Oktober 2006 Comité voor de eliminatie van mazelen en rubella in België INLEIDING In het nieuw `Strategisch plan

Nadere informatie

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 Inhoudstafel Voorwoord 13 Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 1.1 Menstruele cyclus 15 1.1.1 Ovulatie 15 1.1.2 Menstruele cyclus ter hoogte van het endometrium 17 1.2 Gametogenese 18 1.3 De

Nadere informatie

Risicoberekening voor TRISOMIE 21 in het eerste trimester

Risicoberekening voor TRISOMIE 21 in het eerste trimester Risico op trisomie 21 Centrum Menselijke Erfelijkheid Risicoberekening voor TRISOMIE 21 in het eerste trimester Hoewel de meeste baby s gezond zijn, heeft elke baby een kleine kans op een lichamelijke

Nadere informatie

De behandeling van een congenitale CMV infectie is al jaren een punt van discussie.

De behandeling van een congenitale CMV infectie is al jaren een punt van discussie. Titel: CMV infecties bij de neonaat: diagnostiek en behandeling Onderafdeling: KHI Mede namens: Verloskunde en gynecologie, neonatologie, Apotheek, klinische virologie Auteurs: D. Pajkrt, K. Bilardo, L.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden Nederlandse samenvatting 161 1 2 3 Samenvatting Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nederlandse samenvatting 163 Wereldwijd is het percentage kinderen dat te vroeg geboren

Nadere informatie

Samenvatting Chapter 15

Samenvatting Chapter 15 Samenvattting Samenvatting Chapter 15 Er zijn 2 soorten tweelingen: een-eiig en twee-eiig. Twee-eiige tweelingen komen vaker voor dan een-eiige tweelingen (65% versus 35%). Alle tweeeiige tweelingen hebben

Nadere informatie

Diagnostiek naar de oorzaak van slechthorendheid binnen het Centrum Diagnostiek Slechthorendheid

Diagnostiek naar de oorzaak van slechthorendheid binnen het Centrum Diagnostiek Slechthorendheid Diagnostiek naar de oorzaak van slechthorendheid binnen het Centrum Diagnostiek Slechthorendheid Derde VUMC nascholingsdag 22 maart 2013 Margot Mulder, kinderarts Aangeboren slechthorendheid: Literatuur:

Nadere informatie

Casuspresentaties infectieuse serologie: laboratoriumaspecten. Dr. Alex Mewis Klinisch Bioloog Jessa Ziekenhuis - Campus Virga Jesse Hasselt

Casuspresentaties infectieuse serologie: laboratoriumaspecten. Dr. Alex Mewis Klinisch Bioloog Jessa Ziekenhuis - Campus Virga Jesse Hasselt Casuspresentaties infectieuse serologie: laboratoriumaspecten Dr. Alex Mewis Klinisch Bioloog Jessa Ziekenhuis - Campus Virga Jesse Hasselt Infectieuse serologie Borrelia-serologie (Lyme) Toxoplasma gondii

Nadere informatie

Controles tijdens de zwangerschap

Controles tijdens de zwangerschap Controles tijdens de zwangerschap Tijdens de zwangerschap worden de volgende onderzoeken uitgevoerd: Beoordelen van de groei van de baarmoeder Bij elk bezoek wordt de groei van de baarmoeder nagegaan.

Nadere informatie

Prenatale screening. Gynaecologie en verloskunde

Prenatale screening. Gynaecologie en verloskunde Prenatale screening Gynaecologie en verloskunde Wat is prenatale screening? De meeste kinderen worden gezond geboren. Een klein percentage (3 4 %) heeft echter bij de geboorte een aangeboren aandoening.

Nadere informatie

Kinderziekten. Risico s in de zwangerschap

Kinderziekten. Risico s in de zwangerschap Kinderziekten Risico s in de zwangerschap Indeling Waterpokken (windpokken, varicella) Rode hond (rubella) Vijfde ziekte (erythema infectiosum) Zesde ziekte (roseola infantum) Mazelen (morbilli) Bof (parotis

Nadere informatie

Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004

Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004 Thema 2.1: Infectie- en Immuunziekten Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004 Tentamencoördinator mw. Dr. I. Bakker Tentameninformatie Het tentamen bestaat uit 68 vragen, waarvan 53 gesloten en

Nadere informatie

Hepatitis A.

Hepatitis A. Hepatitis A www.hepatitisinfo.nl Hepatitis A Epidemiologie Transmissie Virologie Symptomen van een infectie met hepatitis A Diagnostiek Behandeling Preventie Hepatitis A epidemiologie http://wwwnc.cdc.gov/travel/pdf/yellowbook-2012-map-03-03-estimated-prevalence-hepatitis-a.pdf

Nadere informatie

Flaviviridae family Genus Hepacivirus Diameter 50 nm 11 genotypes (1-11), verschillende subtypes

Flaviviridae family Genus Hepacivirus Diameter 50 nm 11 genotypes (1-11), verschillende subtypes HCV HCV Flaviviridae family Genus Hepacivirus Diameter 50 nm 11 genotypes (1-11), verschillende subtypes (a,b,c, ) Reservoir: mens ssrna + virus (9600b) Icosahedraal capside Lipidenbilayer enveloppe met

Nadere informatie

cytomegalovirus infectie in de zwangerschap en de auditieve gevolgen op het kind

cytomegalovirus infectie in de zwangerschap en de auditieve gevolgen op het kind cytomegalovirus infectie in de zwangerschap en de auditieve gevolgen op het kind NVA 19 april 2007 Dr HLM van Straaten neonatoloog Inhoud Introductie CMV CMV manifestaties CMV epidemiologie CMV en auditieve

Nadere informatie

Screening van pasgeborenen

Screening van pasgeborenen Screening van pasgeborenen Algemeen en prenataal Arjan Lock, arts M&G 6 november 2014 Disclosure belangen spreker (Potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP. Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch 04-11-2014

HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP. Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch 04-11-2014 HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch 04-11-2014 INTRODUCTIE HBV = dsdna virus, hoge viremie, zeer infectieus (50-100x infectieuzer dan HIV) Transmissie door contact met

Nadere informatie

Tijdens de zwangerschap staat een vrouw bloot aan

Tijdens de zwangerschap staat een vrouw bloot aan Stand van zaken Virale infecties in de zwangerschap met risico voor het kind Ann C.T.M. Vossen Specifieke virale infecties tijdens de zwangerschap kunnen worden overgedragen op de foetus of pasgeborene.

Nadere informatie

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht Zwangerschap en HBV Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht 1 Virale aandoeningen die verticaal overdraagbaar zijn HIV Hepatitis B

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting Hoofdstuk 1 bevat een korte inleiding over eeneiige tweelingzwangerschappen en de daarbij voorkomende problemen. Ongeveer 1-2% van alle zwangerschappen zijn tweelingzwangerschappen.

Nadere informatie

SAMENVATTING VOOR DE NIET MEDISCH ONDERLEGDE LEZER

SAMENVATTING VOOR DE NIET MEDISCH ONDERLEGDE LEZER 9 SAMENVATTING VOOR DE NIET MEDISCH ONDERLEGDE LEZER In dit proefschrift zijn de eerste resultaten van de DECIBEL-study besproken. DECIBEL is het acroniem voor DEVELOPMENTAL EVALUATION OF CHILDREN: IMPACT

Nadere informatie

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A Naast deze infokaart over hepatitis zijn er ook infokaarten beschikbaar over: infectieziekten algemeen, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, jeugd en onveilig vrijen en jeugd en vaccinatie.

Nadere informatie

Hoe krijg je hepatitis B?

Hoe krijg je hepatitis B? Hepatitis B Hepatitis B is een infectie van de lever, veroorzaakt door het hepatitis B-virus. In Nederland wordt dit virus vooral overgedragen door seksueel contact. Het dringt via de slijmvliezen van

Nadere informatie

Hepatitis B vaccinatie

Hepatitis B vaccinatie Hepatitis B vaccinatie De lever speelt een centrale rol bij de stofwisseling van eiwitten, vetten en suikers en de zuivering van het bloed. Soms raakt de lever ontstoken. In zo n geval is er sprake van

Nadere informatie

Audiologische zorg na prenatale CMV infectie Yvonne Simis, Cas Smits, Theo Goverts

Audiologische zorg na prenatale CMV infectie Yvonne Simis, Cas Smits, Theo Goverts udiologische zorg na prenatale CMV infectie Yvonne Simis, Cas Smits, Theo Goverts 22 maart 2013 Zorg bij CMV in het C Eén virus Zeven kinderen Zeven routes van/naar het C Zeven trajecten binnen het C Prenataal

Nadere informatie

info voor patiënten Cytomegalovirus

info voor patiënten Cytomegalovirus info voor patiënten Cytomegalovirus Inhoud 01 Cytomegalovirus 05 02 Opvolging in het UZ Gent 09 03 Vlaams CMV-register 11 04 Contact 11 01. Cytomegalovirus Wat is het cytomegalovirus? Het cytomegalovirus

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Hepatitis B vaccinatie

Hepatitis B vaccinatie Hepatitis B vaccinatie De lever speelt een centrale rol bij de stofwisseling van eiwitten, vetten en suikers en de zuivering van het bloed. Soms raakt de lever ontstoken. In zo n geval is er sprake van

Nadere informatie

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op?

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? 1 INHOUD PSIE programma Antistoffen Ontstaan en Risico Achtergrond Rhc-screening Doel Rhc-screening Evaluatiestudie Rhc-screening Opzet Inclusies

Nadere informatie

Dragerschap en erfelijke belasting

Dragerschap en erfelijke belasting Dragerschap en erfelijke belasting VSOP 17 mei 2010 Martina Cornel Hoogleraar Community Genetics & Public Health Genomics Quality of Care EMGO Institute for Health and Care Research Nieuwe technologische

Nadere informatie

www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. 2 de editie Vaak gestelde vragen over baarmoederhalskanker en het Humaan Papillomavirus

www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. 2 de editie Vaak gestelde vragen over baarmoederhalskanker en het Humaan Papillomavirus www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. 2 de editie Vaak gestelde vragen over baarmoederhalskanker en het Humaan Papillomavirus 4 Check this out! Baarmoederhalskanker is een veel voorkomend

Nadere informatie

Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen

Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen Van gezonde geslachtscel tot gezond kind Infoavond Vrouwenkliniek Ellen Roets Prenatale diagnostiek Vrouwenkliniek 23 november 2014

Nadere informatie

trisomie 13 en trisomie 18: de prenatale diagnose

trisomie 13 en trisomie 18: de prenatale diagnose trisomie 13 en trisomie 18: de prenatale diagnose Katelijne Bouman, klinisch geneticus Afdeling Genetica Universitair Medisch Centrum Groningen Trisomie 13 en 18: de prenatale diagnose Geboorteprevalentie

Nadere informatie

VSV Preventie groep B streptokokken ziekte neonaat september 2011

VSV Preventie groep B streptokokken ziekte neonaat september 2011 VSV Preventie groep B streptokokken ziekte neonaat september 2011 1.0 EPIDEMIOLOGIE In Nederland is circa 20% van alle zwangeren draagster van GBS. Naar schatting zal gemiddeld 50% van alle kinderen, van

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 De onderstaande tarievenlijst geeft een zo goed mogelijk beeld van de kosten van de meest aangevraagde onderzoeken. Afwijkingen kunnen voorkomen. Het kan zijn dat

Nadere informatie

Zwangerschap en rhesusfactoren. Informatie over bloedgroepen en antistoffen

Zwangerschap en rhesusfactoren. Informatie over bloedgroepen en antistoffen Zwangerschap en rhesusfactoren Informatie over bloedgroepen en antistoffen 1 Inleiding Uit bloedonderzoek is gebleken dat u bloedgroep rhesus D-negatief of rhesus c-negatief heeft. Uw verloskundig zorgverlener

Nadere informatie

In het kort. Welke testen zijn er mogelijk bij prenatale screening? Wat is prenatale screening?

In het kort. Welke testen zijn er mogelijk bij prenatale screening? Wat is prenatale screening? prenatale screening Inhoudsopgave In het kort 3 Wat is prenatale screening? 3 Welke testen zijn er mogelijk bij prenatale screening? 3 Bij welke zwangerschapsduur vindt prenatale screening plaats? 3 Wie

Nadere informatie

Serologische testen en interpretatie van testresultaten

Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen Serologie is de leer van de stoffen die zich bevinden in het bloedserum. Bloedserum is het vocht dat verkregen is nadat bloed

Nadere informatie

Kinkhoest. Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen.

Kinkhoest. Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen. Kinkhoest Ziektebeeld Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen. Het ziektebeeld kan variëren van een milde hoest tot ernstige ziekte. Klassiek wordt kinkhoest gekenmerkt

Nadere informatie

NIPT De niet-invasieve prenatale test voor trisomie

NIPT De niet-invasieve prenatale test voor trisomie NIPT De niet-invasieve prenatale test voor trisomie NIPT De niet-invasieve prenatale test voor trisomie Waarom NIPT? In België kunnen alle zwangere vrouwen die dit wensen het risico dat de foetus het syndroom

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie 00 Groep-B-streptokokken en zwangerschap Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer

Nadere informatie

Juni 2015 SAMENVATTING SCREENINGSSCHEMA UIT LEIDRAAD VOOR MEDISCHE CONSULTATIES BIJ SEKSWERKERS. Pasop vzw

Juni 2015 SAMENVATTING SCREENINGSSCHEMA UIT LEIDRAAD VOOR MEDISCHE CONSULTATIES BIJ SEKSWERKERS. Pasop vzw SAMENVATTING SCREENINGSSCHEMA UIT LEIDRAAD VOOR MEDISCHE CONSULTATIES BIJ SEKSWERKERS Pasop vzw 1 KERNBOODSCHAP Sekswerkers: zeer gevarieerde groep qua leeftijd, nationaliteit, werksector, taal, sociale

Nadere informatie

Hfdst 7: Humane herpesvirussen humane papillomavirussen

Hfdst 7: Humane herpesvirussen humane papillomavirussen Hfdst 7: Humane herpesvirussen humane papillomavirussen Geven meest frequent huidafwijkingen 1. Humane herpesvirussen ± 70 types Herpes simplex virus type 1 Herpes simplex virus type 2 belangrijke huidpathologie

Nadere informatie

Neonatale follow-up na congenitale CMV infectie. Dr. Alexandra Casaer Congres MIC-NIC Brugge 18 oktober 2014

Neonatale follow-up na congenitale CMV infectie. Dr. Alexandra Casaer Congres MIC-NIC Brugge 18 oktober 2014 Neonatale follow-up na congenitale CMV infectie Dr. Alexandra Casaer Congres MIC-NIC Brugge 18 oktober 2014 Cytomegalovirus = CMV Seroconversie bij zwangere vrouw Toekomstige moeder seronegatief: preventieve

Nadere informatie

Chapter 5. Samenvatting. Fear and Cervical cancer screening

Chapter 5. Samenvatting. Fear and Cervical cancer screening Chapter 5 Samenvatting Fear and Cervical cancer screening 115 Samenvatting Samenvatting Angst en cervixkankerscreening Angst en screening voor baarmoederhalskanker: Een onderzoek naar risicogedrag, angst

Nadere informatie

kind geboren na zwangerschapsduur van 37 of meer complete weken en vóór 42 weken. kind geboren na een zwangerschapsduur langer dan 42 complete weken.

kind geboren na zwangerschapsduur van 37 of meer complete weken en vóór 42 weken. kind geboren na een zwangerschapsduur langer dan 42 complete weken. 45 Neonatologie.1 Definities Aterme neonaat (AT) voldragen (aterme geboren) pasgeborene. kind geboren na zwangerschapsduur van 37 of meer complete weken en vóór 4 weken. Dysmature neonaat/dysmatuur onderontwikkelde

Nadere informatie

Prof Gunnar Naulaers

Prof Gunnar Naulaers Prof Gunnar Naulaers Ziekenhuis gestraft als jonge moeder te lang blijft Kate Middleton Asks Mother To Help With Princess Charlotte Instead Of Second Nanny Wordt de materniteit te veel als hotel gezien?

Nadere informatie

hoofdstuk één hoofdstuk twee

hoofdstuk één hoofdstuk twee Dit proefschrift beschrijft onderzoek naar hemolytische foetale bloedarmoede en foetale hydrops. Hemolytische foetale bloedarmoede ontstaat door afbraak van rode bloedcellen. Foetale hydrops betreft het

Nadere informatie

De Q koorts epidemie in Nederland

De Q koorts epidemie in Nederland De Q koorts epidemie in Nederland Coxiella burnetii Wim van der Hoek, artsepidemioloog, Centrum Infectieziektebestrijding 1 Huisarts Herpen Toename Q koorts? Microbioloog Huisarts Sint Oedenrode Mei Juni

Nadere informatie

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne VRAAG EN ANTWOORD Hepatitis B aandachtscampagne: Zeg Nee!...Tegen hepatitis B 1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne Q. Wat is het doel van de campagne? A. We willen Chinezen woonachtig in Rotterdam

Nadere informatie

Preventie van. Wat u moet weten over. baarmoederhalskanker. Deze brochure bevat informatie over baarmoederhalskanker,

Preventie van. Wat u moet weten over. baarmoederhalskanker. Deze brochure bevat informatie over baarmoederhalskanker, Preventie van baarmoederhalskanker Wat u moet weten over baarmoederhalskanker Deze brochure bevat informatie over baarmoederhalskanker, een ziekte die kan voorkomen worden. Spreek er over met uw arts,

Nadere informatie

Opvolging van de zwangerschap

Opvolging van de zwangerschap Dienst Gynaecologie Verloskunde Informatie voor de patiënte Opvolging van de zwangerschap De eerste raadpleging bij de gynaecoloog gebeurt meestal rond 6 à 9 weken zwangerschap. Elke maand dient uw bloeddruk,

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Patiënteninformatie Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie over een infectie met groep B streptokokken bij zwangerschap Inhoudsopgave Pagina Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 4 Hoe vaak

Nadere informatie

Het belang van monitoring en vaccinatie in de BVD-aanpak

Het belang van monitoring en vaccinatie in de BVD-aanpak Auteur: Steven Sarrazin Het belang van monitoring en vaccinatie in de BVD-aanpak Veelal wordt de bestrijding van het Boviene Virale Diarree-virus (BVD) enkel geassocieerd met vaccinatie. Echter, met vaccinatie

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie VERLOSKUNDE PRENATALE SCREENING. Versie 1.5. Verantwoording

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie VERLOSKUNDE PRENATALE SCREENING. Versie 1.5. Verantwoording Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie VERLOSKUNDE PRENATALE SCREENING Versie 1.5 Datum Goedkeuring Verantwoording 01 03 2006 NVOG Inhoudsopgave Algemeen...1 Wat is prenatale screening?...1

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 7

Samenvatting. Samenvatting 7 Samenvatting Dit advies gaat over zwangerschapsimmunisatie door rode bloedcellen: het verschijnsel waarbij vrouwen zogeheten irregulaire erytrocytenantistoffen (IEA) vormen tegen voor hen vreemde rode

Nadere informatie

Groep-B streptokokken en zwangerschap

Groep-B streptokokken en zwangerschap Groep-B streptokokken en zwangerschap De groep B streptokok is een bacterie. Zwangere vrouwen hebben deze bacterie soms in de vagina (schede). Dat kan meestal geen kwaad, maar een klein aantal baby s wordt

Nadere informatie

Kinderwens spreekuur Volendam

Kinderwens spreekuur Volendam Kinderwens spreekuur Volendam Voor wie is deze folder? Deze folder is voor mensen afkomstig uit Volendam met kinderwens. Wat is het kinderwens spreekuur? Het spreekuur is een samenwerking tussen de afdelingen

Nadere informatie

Inleiding 2 Wat is prenatale screening? 2 2. Welke testen zijn er mogelijk bij prenatale screening? Bij welke zwangerschapsduur vindt prenatale

Inleiding 2 Wat is prenatale screening? 2 2. Welke testen zijn er mogelijk bij prenatale screening? Bij welke zwangerschapsduur vindt prenatale Inleiding De meeste kinderen worden gezond geboren, maar een klein percentage (ongeveer 3 tot 4%) van alle kinderen heeft bij de geboorte een aangeboren aandoening, zoals het Down-syndroom ('mongooltje')

Nadere informatie

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte DEFINITIE: Vroeggeboorte: bevalling bij amenorroeduur < 37 weken Bij een zwangerschapsduur van meer dan 35 weken wordt het risico van belangrijke

Nadere informatie

Kinkhoest vaccinatie. Ann Buyens. 16 november 2013

Kinkhoest vaccinatie. Ann Buyens. 16 november 2013 Kinkhoest vaccinatie Ann Buyens 16 november 2013 Kinkhoest Gramnegatieve coccobacillus Species: Bordetella pertussis, Bordetella parapertussis, Bordetella bronchiseptica, Bordetella avium, Bordetella hinzii,

Nadere informatie

Bloedgroepantistoffen tijdens. Informatie voor verloskundig hulpverleners de zwangerschap

Bloedgroepantistoffen tijdens. Informatie voor verloskundig hulpverleners de zwangerschap Bloedgroepantistoffen tijdens Informatie voor verloskundig hulpverleners de zwangerschap In deze folder geven wij u informatie over bloedgroepantistoffen, ook wel irregulaire erytrocytenantistoffen (IEA)

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Mazelen

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Mazelen 139 Mazelen Ziektebeeld Mazelen is een zeer besmettelijke, acute, virale infectieziekte die gekenmerkt wordt door een typische huiduitslag. Klassiek begint mazelen met prodromale symptomen. Klachten tijdens

Nadere informatie

ONDERZOEK IN VLOKKEN OF VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN

ONDERZOEK IN VLOKKEN OF VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN ONDERZOEK IN VLOKKEN OF VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN ONDERZOEK IN VLOKKEN E VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN Afdeling Genetica UMCG 2 Onderzoek in vlokken of in vruchtwater bij echoafwijkingen. U bent

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Het foetaal alcohol syndroom. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Het foetaal alcohol syndroom. www.kinderneurologie.eu Het foetaal alcohol syndroom Wat is het foetaal alcohol syndroom? Het foetaal alcohol syndroom is een combinatie van aangeboren afwijkingen bij een baby die veroorzaakt zijn door alcohol gebruik van de

Nadere informatie

Evaluatie van Vidas IgG aviditeitstesten voor. CMV en Toxoplasmose serologie

Evaluatie van Vidas IgG aviditeitstesten voor. CMV en Toxoplasmose serologie Woord vooraf Voor u ligt het resultaat van mijn studieopdracht voor het behalen van het diploma professionele bachelor in de biomedische laboratoriumtechnologie afstudeerrichting medische laboratoriumtechnologie.

Nadere informatie

4.4 Contra-indicaties (5,10)

4.4 Contra-indicaties (5,10) 4.4 Contra-indicaties (5,10) Bij absolute contra-indicaties is vaccinatie meestal uitgesloten, in sommige gevallen kan overwogen worden toch in hospitaalmilieu te vaccineren. Bij relatieve contra-indicaties

Nadere informatie

Infobrochure. Prenatale screening. Dienst: Gynaecologie-verloskunde Tel: mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Prenatale screening. Dienst: Gynaecologie-verloskunde Tel: mensen zorgen voor mensen Infobrochure Prenatale screening Dienst: Gynaecologie-verloskunde Tel: 011 826 100 mensen zorgen voor mensen 2 Downsyndroom (trisomie 21) De meeste pasgeborenen zijn gezond. Elke baby heeft echter een

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie voor patiënten F0538-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK

Nadere informatie

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost Zicht op Q-koorts Ronald ter Schegget arts infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost 1 Kernboodschap Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie. Wees alert op de verschijnselen van

Nadere informatie

Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen

Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Wat is HIV, wat is aids en wat zijn de gevolgen tijdens de zwangerschap HIV is het virus dat de ziekte aids veroorzaakt. HIV kan op meerdere manieren

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren

Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren Marco Koppelman 1, Theo Cuypers 2, Harry Bos 1, Maarten Koot 2, Hans Zaaijer 3 1 afdeling Nationaal Screening laboratorium Sanquin (NSS), divisie Diagnostiek

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hiv-infectie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hiv-infectie DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB HIV-INFECTIE 109 Hiv-infectie Ziektebeeld Hiv-infectie is een virale infectie die wordt veroorzaakt door het hiv-virus (human immunodeficiency virus). Deze infectie tast geleidelijk

Nadere informatie