Verslagen praktijkbaden bij de OCMW s in het kader van de evaluatie van de sociale openbaredienstverplichtingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslagen praktijkbaden bij de OCMW s in het kader van de evaluatie van de sociale openbaredienstverplichtingen"

Transcriptie

1 Verslagen praktijkbaden bij de OCMW s in het kader van de evaluatie van de sociale openbaredienstverplichtingen Verslag praktijkbad OCMW Antwerpen 15/2/ Invulling VM: Gesprek met Karina Lenaerts (afdelingshoofd) en Erwin Van de Mosselaer (bestuurscoördinator) NM: bijwonen LAC-zitting 2. Verslag - de concrete praktijk van de Energiecel De Energiecel werd eind 2005 opgericht omdat bleek dat veel mensen die op de LAC uitgenodigd werden, gewoon niet kwamen of van niets wisten. Betere begeleiding was nodig. De mosterd werd in Gent gehaald, maar Antwerpen nam van bij het begin ook de problemen op de commerciële markt mee want gedropte klanten hebben al schulden en dat moet voorkomen worden. Alle inwoners van Antwerpen kunnen bij de Energiecel terecht voor problemen en vragen in verband met energie. 95% van de klanten van de Energiecel zijn geen OCMW-klanten, gezinnen die dus niet bij OCMW bekend zijn, vaak ook verdoken armoede. OCMW-klanten worden verder geholpen in de sociale centra. Voor hen fungeert de Energiecel als back office. De Energiecel situeert zich binnen de afdeling Schuldhulpverlening want energieschulden zijn vaak gelinkt aan andere schulden. De Energiecel bestaat naast Erwin en Karina uit 9 maatschappelijk werkers (waarvan 1 voor het stookoliefonds en 1 voor de waterdossiers) en 3 bedienden. De maatschappelijk werkers gaan op huisbezoek met het dossier van de netbeheerder. Ze kunnen dan ook de omgeving opnemen en stellen vaak een energiescan voor. Het antwoord is vaak negatief: mensen zien dit vaak als inbreuk tegen privacy (psychologisch). Klimaatwijken (samen) werken beter. - opleiding maatschappelijk assistenten: krijgen verschillende opleidingen over: energiemarkt en werking ervan techniciteit (maatschappelijk werkers kunnen ook zelf energiescan uitvoeren en op REGvragen antwoorden) sociale kaart leren kennen om snel problemen te detecteren en eventueel door te verwijzen omgaan met agressie (preventie) slecht-nieuwsgesprekken Al deze opleidingen worden door externe partijen gegeven zoals Eandis/Infrax/Energiemeesters/Syntra/politie. De maatschappelijk werkers voelden zich vroeger deurwaarders van de commerciële leveranciers. Nu hebben ze een andere visie, die van hulpverlening. - heeft het OCMW een visie op SODV of op de energieproblematiek? Ja, maar deze Visie is niet uitgeschreven. Pagina 1 van 17

2 Het basisprincipe is dat energie niet gratis is. Mensen moeten verantwoordelijk gemaakt worden. We promoten REG, maar energieschulden die gemaakt werden, dienen ook te worden (af)betaald. Waar nodig bemiddelen we wel om tot voor de burger-schuldenaar haalbare afbetalingstermijnen te komen. - wat is taak OCMW? Wat behoort niet tot taak OCMW? De Energiecel vindt het haar taak om mensen te begeleiden tot en met de LAC-zitting. Na de LACbeslissing en het verzenden van de beslissingsbrieven onderneemt het OCMW niets meer (bv geen opvolging van de overeengekomen afbetalingsplannen), tenzij er een doorverwijzing is naar andere OCMW-hulpverlening. Reden hiervoor is dat er op dat ogenblik genoeg stappen zijn gezet. Als er een vraag tot heraansluiting volgt, komt deze natuurlijk terug op LAC en dan verricht het OCMW wel opnieuw een sociaal onderzoek ter voorbereiding van de behandeling op de LAC-ziiting. - link met budgetbeheer/schuldhulpverlening De Energiecel werkt voor alle Antwerpenaren. Als er meerdere schulden zijn dan energie alleen, verwijst de Energiecel de burgers door naar de gespecialiseerde OCMW-diensten Budgetbeheer of Schuldbemiddeling. - structurele versus tijdelijke energieproblemen Energieproblemen zijn zelden alleenstaande problemen. - grootste oorzaken van energiearmoede? * laagte van een werkloosheidsuitkering * hoge huurprijzen * vele kleine schulden en bijhorende afbetalingen * ziekte en hoge medische kosten, zeker als mensen geen hospitalisatieverzekering hebben * hoge energieprijzen * slechte kwaliteit van huizen en toestellen - besteding Fonds Vandelanotte? Vroeger werd een deel gebruikt om schulden rechtstreeks bij de energieleverancier af te betalen waarbij burgers die van dergelijke maatregel genoten weliswaar de boodschap kregen dat zulks slechts een éénmalige tussenkomst betrof. Een ander deel van het energiefonds werd gebruikt om vanuit een rollend fonds renteloze lening (voorschot) te verstrekken waarbij de schuld bij de leverancier eveneens onmiddellijk betaald werd en de burger vervolgens op een haalbaar tempo de voorgeschoten bedragen terugbetaalde aan het OCMW. Nu worden er - op vraag van de inspectie van het ministerie niet langer renteloze leningen verstrekt en mogen er enkel nog rechtstreeks schuld mee afgelost worden. Dit is weliswaar minder arbeidsintensief, maar vinden we spijtig vermits via de renteloze leningen enerzijds een energieafsluiting reeds voorkomen werd terwijl de burger anderzijds toch besefte dat de eerder gemaakte energieschulden ook betaald dienen te worden. - informatieverlening naar klanten toe? Behoeften? * folders in wachtruimte, worden ook naar CAW s en naar sociale centra en dienstencentra gestuurd. * eigen folders met cartoon: spreekt mensen meer aan dan foto van lamp bv * voor leveranciersvgl en verhuizing wordt de website van de VREG gebruikt, deze website wordt op voordrachten ook uitgelegd * educatief: de Energiecel heeft een eigen spel ontwikkeld rond facturen / levensloopenergiespel / energiemeter en spaarlampen meenemen naar voordrachten / boekje met REG tips * er wordt actief meegewerkt aan acties vanuit de provincie rond groene stroom en de Energiejacht (vroegere Klimaatwijken ) - interne informatieverlening * train de trainer - contacten met leveranciers? Pagina 2 van 17

3 De contacten met leveranciers verliepen eerst zeer moeizaam. Na een tijdje beseften de leveranciers echter dat het OCMW een neutrale partner is, die vertrekt vanuit het principe dat verbruikte energie ook moet betaald worden. Toch zijn de leveranciers niet sociaal genoeg: ze blijven halsstarrig bij hun termijnen en regels. Er zou meer begrip moeten zijn voor afbetalingsplannen voorgesteld door een OCMW want dit zijn vaak de maximum haalbare voorstellen. Leveranciers eisen afbetalingsplannen op 3, 6 of soms 12 maanden, terwijl 24 maanden ook mogelijk zou moeten zijn. Leveranciers maken er zich vaak gemakkelijk van af door hun klanten door te verwijzen naar het OCMW om facturen te betalen. OCMW Antwerpen heeft bij sommige commerciële leveranciers vaste contactnummers of e- mailadressen, bij andere leveranciers moeten we altijd via hun call centers gaan met dus steeds wisselende contactpersonen, soms zelfs in slecht Nederlands. - contacten met netbeheerders? De contacten met de netbeheerders verlopen goed. - contacten met andere partners? * VREG / CREG / VEA * scholen * armoedeverenigingen * FRGE * Ecohuis (Stad Antwerpen) * andere OCMW s te woord staan die willen starten met een energiecel * studenten * VVSG - budgetmeters: hoe staan klanten en het OCMW zelf er tegenover? * budgetmeter elektriciteit: voor- en nadelen Zowel de BM gas als de BM elektriciteit worden beschouwd als een goed instrument. De meeste mensen hebben er eerst schrik van, maar na een woordje uitleg betert dat. Sommige mensen komen er ook om vragen. De switch van 6 naar 10A was een slechte beslissing want met 10A valt perfect te leven en op die manier bouwen mensen verder schulden op. 6A deed een alarmbel rinkelen en was leefbaar maar werd tegelijkertijd wel gevoeld, 10A niet meer. Mensen komen daardoor later bij de hulpverlening terecht en ook andere problemen komen dan niet naar tijdig boven. Er is ook een actieve vraag naar budgetmeters bij klanten van de commerciële leveranciers. Dat kan niet, maar Infrax geeft bv wel preventief BM aan klanten Infrax. * budgetmeter gas: voor- en nadelen Nadeel: Beperkte oplaadmogelijkheden qua timing, vooral in het Infraxgebied. Oplading via bancontact of in een supermarkt zou een oplossing zijn. (Ook voor het probleem van de beperkte openingsuren van de oplaadpunten.) Nadeel: schuldafbouw is ingewikkeld en zwaar in de winter. OCMW is er voorstander van om schuldafbouw stop te zetten in de winter in plaats van geld bij te geven via een minimumlevering. * opladen Hoewel OCMW Antwerpen in Infraxgebied ligt, is er toch ook een oplaadpunt van Eandis. OCMW Antwerpen heeft contractueel laten vastleggen met Eandis dat de sociale leverancier zelf 2 klantenkantoren moet hebben op het grondgebied van de stad Antwerpen. Infrax heeft geen enkele laatavondopening, het OCMW zelf ook niet. Voor mensen die werken is dat soms een probleem. Iemand anders sturen (partner, kind, kennis) is niet altijd aangewezen. * lijsten niet oplading Deze gezinnen krijgen een brief. Gezien de grote omvang wordt er hiervoor geen huisbezoek gedaan. * ervaringen met schuldafbouw budgetmeter? * eerste ervaringen met minimale levering aardgas? Pagina 3 van 17

4 In Antwerpen zouden zo n aardgasbudgetmeters opgesteld zijn. Het OCMW heeft een folder gemaakt en deze informatie ook verspreid naar alle sociale assistenten. Toch waren er slechts een 100-tal aanvragen en zelfs die mensen kwamen niet om de 14 dagen opladen. Het OCMW heeft geen verklaring voor die minieme opkomst. Mensen die werken raakten ook niet binnen tijdens de openingsuren van de oplaadpunten of hebben moeten verletten. Dat zou soepeler moeten kunnen. De communicatie naar de OCMW s rond de regeling was slecht. De fiches kwamen te laat. Het idee is te snel gelanceerd. Gratis gas geven werkt niet sensibiliserend. Een beter principe zou zijn om wie oplaadt in de zomer bijvoorbeeld 10% meer krediet te geven. Zo stimuleer je opladingen in de zomer (met gratis gas net niet) en deze mensen moeten niet extra langskomen in de winter. - beschermde afnemers: categorieën / voordelen? De categorieën die afgevallen zijn, zouden er beter terug bij moeten komen. - evolutie aantal LAC-dossiers? Er is nog steeds een stijging ondanks feit dat dossiers met kleinere schulden niet meer op LAC komen als schulden meteen in de BM gestopt worden. Eandis is in Antwerpen nog steeds een achterstand aan het wegwerken van zo n dossiers. Reden van de achterstand: de uitgestrekheid van grondgebied en de verarming middenklasse. De grootste dossiers (grootste bedragen) worden eerst geagendeerd. Er worden ook thema-lac s georganiseerd, bijvoorbeeld rond budgetmeters. - wat na afsluiting? Lijst afgesloten klanten? Dan stopt het voor de Energiecel. Klanten op de lijst krijgen dan nog een brief met het hulpaanbod van het OCMW maar er wordt niet meer op eigen initiatief op huisbezoek gegaan. De resultaten daarvan wegen immers niet op tegen de moeite. Uit een eenmalige opvolging bij 100 afgesloten klanten bleek de respons zeer beperkt te zijn. Enkel in geval van huisjesmelkerij begeleidt het OCMW de klant verder naar de rechtbank. Het is wel zo dat afsluiting effectief is als stok achter de deur. Veel mensen komen dan toch zelf af. Ook voor water zien we dat. Sinds er afgesloten wordt voor water, betalen mensen wel. Er wordt echter nooit afgesloten na een eerste LAC waarbij er geen informatie is over de klant, de klant krijgt steeds nog een tweede kans op LAC. Ook als op LAC blijkt dat er meer schulden zijn dan alleen energie, dan wordt klant eerst doorverwezen en wordt de globale situatie bekeken. Na een 8- tal weken volgt er dan een agendering op een nieuwe LAC. Op LAC zit Eandis en de LAC-voorzitter (Karina of Erwin of nog een derde) die de dossiers beetje kent. Zij kunnen echter niet alle dossiers bestuderen voor de zitting. Gezien de grote aantallen is dat niet mogelijk. Zij baseren hun oordeel op de fiche van het gevoerde sociaal onderzoek ingevuld door de maatschappelijk werkers. Op LAC zit ook 1 raadslid (politiek): dit is altijd iemand anders van de verschillende politieke partijen, maar daar zit weinig verschil tussen. OCMW Antwerpen wordt niet geconfronteerd met een dubbele pet tijdens de LAC-zitting. Quid inzet ervaringsdeskundigen Energiecel? OCMW is geen voorstander tenzij het een zeer goede kracht is die zich over zijn eigen situatie kan heen zetten. 95% van de LAC-klanten zijn geen OCMW-klanten dus ervaringsdeskundigen zijn niet de juiste doelgroep. Elders inzetten van deze mensen kan eventueel wel interessant zijn. Er is wel behoefte aan deuropeners binnen bepaalde gemeenschappen (Marokkaanse, Turkse, Afrikaanse) die in de eigen taal de globale uitleg kunnen geven (soort home party). Voor individuele problemen kunnen ze daarna naar het OCMW komen. - hiaten in SODV-regelgeving? Pagina 4 van 17

5 => REG: huurders hebben nog te weinig mogelijkheden want risico dat huurprijs te hoog oploopt => Dakisolatiepremie, maar wat als het dak zelf ook in slechte staat is? => categorie beschermde afnemers terug uitbreiden => kostprijs herinneringsbrief: Infrax rekent niets aan, bij NB zou dit best voor iedereen gratis zijn, bij commerciële leveranciers niet. => brochure budgetmeter is te moeilijk: mensen hebben schrik dat ze het niet zullen kunnen, het wordt te snel uitgelegd, schrik voor ontploffing => quid illegalen? Niet gedomicilieerd. => de 10A zou beter teruggebracht worden tot 6A Andere bevoegdheden: => bij collectieve schuldenregeling weet de klant soms niet of de energieschulden meegenomen worden. Voor energie zou dit beter verplicht zijn. => hoge tarieven voor klanten NB die geen recht hebben op de sociale maximumprijs => kringwinkels zouden geen energieverslindende huishoudtoestellen mogen verkopen, toch zeker geen koelkast want deze werkt constant => FRGE: afbetalingstermijnen zijn nog te kort zodat armen uitgesloten worden en eerder de middenklasse profiteert Andere problemen: => facturen te moeilijk => bereikbaarheid van leveranciers is slecht => schuldopbouw gezin blijft omdat mensen na drop nieuwe contract op naam partner nemen - bespreking eerste versie vragenlijst enquêtes met Karina Lenaerts Karina heeft ook statistieken over leeftijd en nationaliteit en kan deze bezorgen. Het profiel van klanten is zeer divers maar wel vooral werklozen (alle opleidingen), weinig gepensioneerden. Vooral huurhuizen en appartementen (stad) Opletten voor te moeilijke woorden: vulgariseren. Enquête zonder interviewer zal weinig ingevuld worden. Oplossingen na afsluiting: eventueel keuze - bij fam aankloppen - butaanfles / zibro kamin - elektriciteit bij buren nemen - kaarslicht - naar OCMW gaan - verhuizen of (tijdelijk) bij anderen gaan inwonen - het bijwonen van één of enkele LAC-zittingen (ovv respect voor privacy betrokkenen) Er werden 167 dossiers besproken van 58 klanten uit gemengd gebied. Slechts 3 mensen kwamen opdagen (normaal 5 à 8). 1 Tsjetsjeense vrouw was vergezeld van een tolk. Als een klant zelf langs komt duurt gesprek toch al snel 15 minuten. Het OCMW probeert daarom zoveel mogelijk dossiers op voorhand te regelen/bestuderen zodat de LAC minder lang duurt en de mensen ook niet moeten verletten om langs te komen. Dossiers van klanten van de sociale dienst worden op voorhand besproken. In de meeste dossiers wordt beslist om een budgetmeter te plaatsen en een regeling voor de schuld af te spreken. Een aanwezige klant wil absoluut geen BM omdat de huisbaas hiermee niet akkoord zou zijn. Pagina 5 van 17

6 Oorzaken van schulden die boven komen: - heel hoge schuld > euro omdat er geen tussentijdse facturen zouden geweest zijn - problemen met postbedeling - zelfstandige die pas zaak gestart was en werkonbekwaam werd - na einde job door fout van de vakbond zeker 3 maanden geen uitkering gehad - man in gevangenis - rechtszaken met hoge gerechtskosten - geen inkomsten (uitkering geschorst) Illegalen die niet gedomicilieerd zijn, worden geschorst. Bij een voorwaardelijke beslissing wordt 3 weken de tijd gegeven om iets te doen, zoniet mag worden afgesloten. Volgens Eandis wordt van deze groep slechts een klein aandeel afgesloten omdat: - de brief met de dreiging vaak al helpt - op het moment van de afsluiting zelf er soms toch nog een BM geplaatst kan worden Er komt nog een tweede reden boven waarvoor er om technische redenen geen BM kan geplaatst worden, naast het feit dat een BM te groot is. De budgetmeter kan niet aangesloten worden op een ouder type kabel (papierloodkabel) en Eandis draagt de kosten voor de vervanging van die kabel niet. Dus als de klant dat niet kan betalen, kan er ook geen BM geplaats worden. Verslag praktijkbad OCMW Gent 22/2/ Invulling VM: Gesprek met Johan Leys van de energiecel van het OCMW van Gent NM: bijwonen LAC-zitting 4. Verslag - de concrete praktijk van de energiecel De Energiecel werd in 2003 opgericht. De financiering gebeurt met de middelen van het Fonds Vande Lanotte. De cel telt 13 medewerkers (in totaal) en behandelt gemiddeld 70 LAC-dossiers per week (voor energie zijn er met Eandis 4 zittingen per maand, voor water met TMVW 1 per maand). De maatschappelijk werkers voorzien per dossier dat de netbeheerder op de LAC wil brengen een huisbezoek als onderdeel van het sociaal onderzoek. Waar relevant en haalbaar worden betaalplannen afgesproken. De Energiecel begeleidt de mensen ook bij de terugkeer naar de commerciële markt met haar interessantere tarieven. Het OCMW verleent financiële steun aan personen die problemen hebben om hun energiefacturen van water, elektriciteit en aardgas te betalen. Wie schulden heeft, kan bij het OCMW terecht voor een (langdurige) begeleiding. Onder bepaalde voorwaarden en mits het opvolgen van een resultaatsverbintenis kunnen schulden worden ten laste genomen. Op die manier wil men het recht op een minimale levering van energie voor iedereen verzekeren. Er zijn verschillende tussenkomsten. De Energiecel betaalt 1000 liter huisbrandolie, petroleum of bulkpropaangas op voorwaarde dat de cliënt in budgetbeheer komt en leert om zelf te sparen om de toekomstige leveringsfactuur van stookolie te betalen. De Energiecel kan in bepaalde gevallen een tussenkomst van 600 toekennen (dit zijn 12 maandelijkse opladingen van 50 euro voor de budgetmeter). Daaraan wordt een begeleidingsplan Pagina 6 van 17

7 gekoppeld dat ervoor moet zorgen dat de cliënt leert om 12 maanden lang, dus ook in de zomermaanden, maandelijks correct een oplading te doen. De energiecel promoot ook de kortingbonnen van 150 euro die beschermde afnemers bij de netbeheerder kunnen aanvragen voor de aankoop van een energiezuinige koelkast of wasmachine. Om de energiefacturen structureel te drukken worden de mensen doorverwezen naar vzw REGent voor een gratis huishoudelijke energiescan. De maatschappelijk werker ontvangt het verslag en bespreekt dit samen met de cliënt. Als die op basis van het verslag een energiezuinige maatregel wil laten uitvoeren, kan een financiële tussenkomst van maximum 500 euro aangevraagd worden bij het OCMW om een energiezuinig toestel te kopen (bijvoorbeeld een koelkast of wasmachine) of energiebesparende maatregelen uit te voeren (bijvoorbeeld dakisolatie). In 2009 werd die tussenkomst 177 keer uitgereikt, in 2010 al 243. In het kader van de FRGE-leningen voert de Energiecel het financieel onderzoek voor de doelgroepdossiers. De klanten die voor het LAC worden uitgenodigd, zijn voor ¾ niet gekend bij het OCMW; deze cliënten worden opgevolgd vanuit de Energiecel. De cliënten die reeds gekend zijn bij het OCMW, worden opgevolgd door de maatschappelijk werker binnen de welzijnsbureau s. In alle Welzijnsbureau s organiseert de Energiecel zitdagen om zo dicht mogelijk bij de mensen de dienstverlening te kunnen verzorgen. - opleiding maatschappelijk assistenten: Door interne en externe vormingen en studiedagen worden de maatschappelijk werkers (zowel van de Energiecel als van de Welzijnsbureaus) op de hoogte gehouden van veranderingen in de energiemarkt. Op elk moment kan men zich bijscholen. Nieuwe medewerkers kunnen in het begin meedraaien met een ervaren maatschappelijk werker (meter/peter) om op die manier de werking van de Energiecel en de energiemarkt te leren kennen en zich gaandeweg in de materie te verdiepen. - heeft het OCMW een visie op SODV of op de energieproblematiek? Energie is niet gratis. Mensen moeten verantwoordelijk gemaakt worden voor hun verbruik. Vanwege de ingewikkelde armoedeproblematiek vraagt dit een integrale, intense en vaak langdurige begeleiding. In het geval er ernstige budgetteringsproblemen blijken te bestaan, is de visie dat de klanten beter een tijdje door de netbeheerder beleverd worden zodat ze van nabij begeleid kunnen worden totdat ze schuldenvrij zijn. - link met budgetbeheer/schuldhulpverlening De Energiecel beperkt zich tot budgetbegeleiding, geen budgetbeheer. Als er budgetbeheer nodig is, dan verwijst de energiecel door naar de welzijnsbureaus. - structurele versus tijdelijke energieproblemen Energieproblemen zijn zelden alleenstaande problemen. Indien structureel, dan zet het OCMW de tussenkomsten als instrument in, zodat de problemen grondig opgelost zijn en de mensen onder begeleiding met een propere lei kunnen beginnen. Bijzondere aandacht gaat dan naar het vermijden van nieuwe schuldopbouw. - grootste oorzaken van energiearmoede? * algemene armoedeproblematiek en overcreditering * huisvesting: zowel vanwege de energieverspillende infrastructuur als het gedrag van de bewoner * problemen met communicatie en administratie: facturen blijven onbetaald, schulden bouwen zich op en men zit dan relatief snel in de problemen Pagina 7 van 17

8 * onvoldoende attitude en vaardigheden bij de doelgroep om eerst voorrang te geven aan de betaling van de vaste kosten - besteding Fonds Vande Lanotte? De middelen van het Fonds Vande Lanotte financieren voor OCMW Gent 10 personeelsleden. Daarnaast worden de middelen besteed voor ten laste names, tussenkomst voor aardgasbudgetmeter, voor preventie via de 500 euro maatregel voor energiebesparende maatregelen die na een huishoudelijke scan worden aangeraden. De besteding werd in 2010 gecontroleerd door de FOD. - informatieverlening naar klanten toe? Behoeften? * folders over de werking van de Energiecel en de LAC worden verspreid en verdeeld tijdens huisbezoeken. * * voor leveranciersvergelijking wordt de website van de VREG gebruikt * voor REG-maatregelen wordt oa de site gebruikt - contacten met leveranciers? De leveranciers blijven in de eerste plaats commerciële spelers die het verbruik van energie betaald willen zien. OCMW Gent heeft geen vaste contactpersoon bij de leveranciers, passeert altijd via call centers en heeft dus steeds wisselende contactpersonen, wat de communicatie bemoeilijkt. Hierdoor is er geen structurele relatie gericht op het vinden van oplossingen op maat van de verbruiker. - contacten met netbeheerders? De contacten met de netbeheerder verlopen goed. Er zijn geen drempels, de contacten zijn frequent en rechtstreeks en gericht op oplossingen op maat. - contacten met andere partners? * armoedeverenigingen * FRGE * vzw Regent * Samenlevingsopbouw - budgetmeters: hoe staan klanten en het OCMW zelf er tegenover? * budgetmeter elektriciteit: voor- en nadelen De BM elektriciteit wordt beschouwd als een goed instrument. De Energiecel suggereert dat de BM ook voor klanten bij de commerciële leveranciers aangevraagd zou moeten kunnen worden. Enerzijds op vraag van de klant die moeilijkheden ervaart om facturen te betalen en liever vooraf zou betalen, of in het geval er wanbetaling is. * budgetmeter gas: voor- en nadelen In de BM voor aardgas ziet men minder voordelen: ondanks de maatregel van de Vlaamse overheid (winter ) is er geen minimale levering gegarandeerd het hele jaar door en de concentratie van hoge kosten in de winter geven aanleiding tot betalingsproblemen, zeker in combinatie met de eventuele automatische schuldafbouw via de BM, die doorloopt. * combinatie met schuldafbouw De klant is vaak niet op de hoogte van de automatische methode van schuldafbouw via de BM, zo blijkt. De spreiding over een ruime periode, tot 3 jaar, wordt als een pluspunt ervaren ten opzicht van de veel kortere termijn van klassieke afbetalingsplannen. Langs de andere kant zit men zo wel lang vast bij de netbeheerder als leverancier, die toch duurdere tarieven aanrekent dan diegene die te vinden zijn op de commerciële markt. Tegelijk ziet men als nadeel van de automatische schuldafbouw dat er minder snel een tenlasteneming van de schuld door het OCMW wordt beslist. Wat betreft het Pagina 8 van 17

9 bedrag per week: 5 euro is te doen, maar 10 euro, in het geval er schulden voor twee energiesoorten worden afgebouwd, weegt vaak toch door op het krappe budget. * opladen De OCMW-kantoren hebben een oplaadpunt. Daarnaast kan met in het Gentse klantenkantoor van Eandis terecht. * lijsten niet oplading aardgasbudgetmeter die de netbeheerder wekelijks aan het OCMW bezorgt De gezinnen op de lijst krijgen een brief. Gezien de grote omvang wordt er geen huisbezoek gedaan. * eerste ervaringen met minimale levering aardgas? In het kader van de minimale levering voor aardgas kregen alle mensen uit de lijsten van de netbeheerder een brief. Aantal toekenningen: 119 in december, 177 in januari en 143 tot en met 22 februari. Gent scoort hiermee goed. De Energiecel onderzoekt of het wenselijk/nodig is om naast de minimale levering nog andere tussenkomsten te verlenen. De Energiecel is van oordeel dat de kans bestaat dat deze regeling de mensen langer dan nodig bij de netbeheerder houdt, en hen afhankelijk maakt ipv responsabiliseert. - beschermde afnemers: categorieën / voordelen? De categorieën die afgevallen zijn, zouden er terug bij moeten. - sociale maximumprijzen De automatische toekenning voor mensen met een leefloon verloopt lang nog niet optimaal. Hierdoor krijgen mensen het voordeel veel te laat, wat een onnodige impact op hun budget heeft. - evolutie aantal LAC-dossiers? In 2009 waren er voor Gent 2727 LAC-dossiers. In 2010 verminderde het aantal tot Als voornaamste redenen om een dossier voor de LAC in te plannen gelden, naast wanbetaling: geen toegang geven tot de woning voor het plaatsen van een budgetmeter en het niet naleven van afspraken voor afbetaling van schulden. - wat na afsluiting? Lijst afgesloten klanten? De mensen op de lijst die het OCMW vanwege de netbeheerder ontvangt, krijgen een brief met de vraagt contact te nemen om een oplossing te zoeken. Als dat contact tot stand komt, wordt er vaak snel een oplossing gevonden. - hiaten in SODV-regelgeving? => de DNB zou de klant onder bepaalde voorwaarden moeten kunnen dwingen om terug te keren naar de commerciële markt met interessantere tarieven die schuldenvrije klanten toelaten hun energiekosten verder te drukken => eventueel budgetmeters op vraag van klanten bij de commerciële leverancier => minimale levering aardgas is slechts een aanvulling op de eigen werking en tussenkomsten, maar levert wel administratief extra werk op => de meterstand op het moment men gedropt is en men overgaat naar de DNB is vaak gebaseerd op een te lage schatting waardoor de klant schulden opbouwt. Beter vertrekken van de reële meterstand die aan huis genoteerd wordt. - het bijwonen van één of enkele LAC-zittingen (ovv respect voor privacy betrokkenen) De leden van de LAC hebben naamkaartjes voor zich. De voorzitter stelt altijd de LAC-leden en hun rol kort voor. Er werden 100 dossiers besproken van 63 klanten uit Gent en randgemeenten. Een tiental mensen was aanwezig op de zitting. Het is opvallend dat heel wat klanten schulden hebben voor beide energiesoorten. Voor gas lopen die schulden serieus op. Bedragen boven de euro zijn geen uitzondering, met uitschieters tot tegen de euro. Pagina 9 van 17

10 De schulden voor energie zijn vaak maar het tipje van de ijsberg. Heel wat dossiers zijn eerder al op de LAC geweest. Eerder gemaakte afspraken worden niet nageleefd. Soms meldt de klant de eerder gemaakte afspraken niet begrepen te hebben. De schuldafbouw via de budgetmeter is erg moeilijk om uit te leggen. De LAC bespreekt het dossier van klanten die komen opdagen eerst intern, voordat de klant binnenkomt. De voorgesteld oplossingen houden maximaal rekening met de mogelijkheden van de klant. Er wordt wel op gedrukt dat gemaakte afspraken moeten nageleefd worden. De meest frequente oplossing is het afspreken van een afbetalingsplan binnen 1 maand na de zitting, gecombineerd met de planning van een afsluiting als de klant geen afbetalingsplan start. Verslag praktijkbad OCMW Sint-Katelijne-Waver 23/3/ Invulling VM: Gesprek met Wim Aerts, hoofd sociale dienst OCMW NM: bijwonen LAC-zitting 6. Verslag - de concrete praktijk van de energiewerking van het OCMW Het OCMW van Sint-Katelijne-Waver heeft ervoor geopteerd geen aparte energiecel op te richten. Als OCMW in een kleinere gemeente is er niet voldoende volume aan dossiers rond energieproblemen om hiervoor een aparte werking op te zetten. Daarnaast is het de expliciete visie en keuze van het OCMW om armoede globaal te bekijken. Achterstallen voor energiefacturen worden dan ook vanuit een bredere benadering rond inkomen en besteding beoordeeld. Worden er budgetteringsproblemen vastgesteld, dan zal het OCMW in samenspraak met de cliënt een integrale aanpak uitwerken. Budgetproblemen uiten zich vaak ook op vlak van de energierekeningen. Voor elk LAC-dossier zal het OCMW een inspanning doen om de mensen te bereiken. Ze krijgen een brief, waarin men het probleem verstaanbaar en zo volledig mogelijk uitlegt. De dossiers worden dan verdeeld over 4 collega s die de mensen actief gaan benaderen. Een eerste contactname is telefonisch. Lukt dit niet, dan volgt een huisbezoek. Als dit geen contact oplevert, laat de medewerker een kaartje achter met de vraag contact te nemen. Als dit geen gevolg krijgt, dan wordt er voor dit dossier een beslissing voor advies aan de LAC voorgelegd. Doorgaans gaat het om een voorwaardelijke beslissing. Er wordt opgemerkt dat het niet kunnen komen tot een contact regelmatig te wijten is aan een verhuis van de betrokkene. Voor stookolie is er een regeling die eenmalig het vullen van de tank garandeert voor een beperkte levering (meestal: 1000 liter), op voorwaarde dat men van dan af spaart voor een volgende levering. - opleiding maatschappelijk assistenten: geen specifieke opleiding mbt het energiethema (vormingsmomenten Eandis + bespreking teamvergadering sociale dienst) - heeft het OCMW een visie op SODV of op de energieproblematiek? Pagina 10 van 17

ENERGIECEL OCMW GENT. Christel Herman 7 november 2013

ENERGIECEL OCMW GENT. Christel Herman 7 november 2013 ENERGIECEL OCMW GENT Energiecel Christel Herman 7 november 2013 energiecel themadienst energie en energieschulden deels opgericht nav liberalisering van de energiemarkt op 1 juli 2003 nadien ook water

Nadere informatie

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling INLEIDING ONZE KIJK OP HULP In deze brochure vind je informatie

Nadere informatie

Vormingspakket Energie. De Lokale Adviescommissie en afsluiten van energie

Vormingspakket Energie. De Lokale Adviescommissie en afsluiten van energie De Lokale Adviescommissie en afsluiten van energie Normaal gezien sluit de netbeheerder de elektriciteit nooit af. Er zijn echter 3 uitzonderingen. De eerste uitzondering is als er gevaar is door technische

Nadere informatie

Het sociaal energiebeleid in Vlaanderen doorgelicht. Loont de aanpak van de strijd tegen energiearmoede? Voorstelling aanpak evaluatie

Het sociaal energiebeleid in Vlaanderen doorgelicht. Loont de aanpak van de strijd tegen energiearmoede? Voorstelling aanpak evaluatie Het sociaal energiebeleid in Vlaanderen doorgelicht Loont de aanpak van de strijd tegen energiearmoede? Voorstelling aanpak evaluatie 26 november 2010 Vlaams Regeerakkoord 2009-2014 Voor een vernieuwende,

Nadere informatie

Advies aan de VREG over het systeem van schuldafbouw in de budgetmeter

Advies aan de VREG over het systeem van schuldafbouw in de budgetmeter Advies aan de VREG over het systeem van schuldafbouw in de budgetmeter 1. Ter inleiding In onze Westerse samenleving is een leven zonder elektriciteit- en gasvoorziening een schending van de menselijke

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

Lokale Advies Commissie

Lokale Advies Commissie Draaiboek Lokale Advies Commissie Antwerpen Aantal beheerders Distributienetbeheerders Gas en Elektriciteit: Eandis Infrax Drinkwaterproducent: AWW Frequentie / locatie / samenstelling van de lac Frequentie:

Nadere informatie

De vrije energiemarkt Rechten van de consument

De vrije energiemarkt Rechten van de consument De vrije energiemarkt Rechten van de consument Op het programma: 1. De weg van gas en elektriciteit 2. Leveranciers 3. Contracten / verhuis 4. Facturen 5. Sociale dienstverplichtingen! 6. Klachten? 2 1.

Nadere informatie

DOSSIER GOEDKOOPSTE ENERGIELEVERANCIER

DOSSIER GOEDKOOPSTE ENERGIELEVERANCIER Afdeling LOKEREN 1. DOSSIER GOEDKOOPSTE ENERGIELEVERANCIER Van: An De Moor [mailto:adm.ave@skynet.be] Verzonden: zondag 10 oktober 2010 14:56 Aan: Secretariaat OCMW CC: Swens Roger Onderwerp: Vraag n.a.v.

Nadere informatie

Vormingspakket Energie

Vormingspakket Energie Verhuis Vanuit ons project merken we dat er regelmatig problemen opduiken bij personen die verhuizen. Vaak worden voorschotfacturen nog te lang voor het oude adres opgemaakt, of men krijgt geen voorschotfacturen

Nadere informatie

Bijlage 2: Eerste Hulp Bij Energieproblemen

Bijlage 2: Eerste Hulp Bij Energieproblemen Bijlage 2: Eerste Hulp Bij Energieproblemen Energie iedereen heeft er mee te maken. De vrijgemaakte energiemarkt is complex. Hulpverleners en welzijnswerker worden geconfronteerd met energieproblemen en

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: OCMW Spreker: Marianne Van Der Biest (OCMW Herzele) Wat is het OCMW? OCMW = Openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn. OCMW = publieke instelling Welzijn = meer dan armoedebestrijding

Nadere informatie

Beschermde klanten. Handleiding ten behoeve van de sociale spelers

Beschermde klanten. Handleiding ten behoeve van de sociale spelers Beschermde klanten Handleiding ten behoeve van de sociale spelers Inhoudstafel Het statuut beschermde klant... p. 4 Wie kan als beschermde klant erkend worden?... p. 4 Hoe wordt iemand beschermde klant?...

Nadere informatie

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u!

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Stap 1 : Vraag snel een gratis energiescan aan. Stap 2 : Isoleer het dak van een private huurwoning en geniet van een extra hoge premie van 23 euro per m 2. Bekijk

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Van hoeveel mensen is de energie geheel of gedeeltelijk afgesloten? Aangezien de drie gewesten niet dezelfde

Nadere informatie

ENERGIEQUIZ. Dit is niet waar, er worden nog steeds mensen afgesloten.

ENERGIEQUIZ. Dit is niet waar, er worden nog steeds mensen afgesloten. ENERGIEQUIZ 1. Het verloop van de quiz We hebben een spelleider nodig en een jurylid die de scores bijhoudt. Daarnaast voorzien we 1 of meerdere (ervarings)deskundigen, vrijwilligers in armoede of niet

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE BELEIDSNOTA ENERGIEARMOEDE MOTIE VAN AANBEVELING. van mevrouw Mieke Vogels en de heer Eloi Glorieux

MAATSCHAPPELIJKE BELEIDSNOTA ENERGIEARMOEDE MOTIE VAN AANBEVELING. van mevrouw Mieke Vogels en de heer Eloi Glorieux Zitting 2005-2006 3 februari 2006 MAATSCHAPPELIJKE BELEIDSNOTA ENERGIEARMOEDE MOTIE VAN AANBEVELING van mevrouw Mieke Vogels en de heer Eloi Glorieux Zie: 668 (2005-2006) Nr. 1: Maatschappelijke beleidsnota

Nadere informatie

DVD Jongeren en schulden

DVD Jongeren en schulden DVD Jongeren en schulden Werkwijze: De leerlingen bekijken het filmpje. Daarna krijgen zij een vragenlijst die ze beginnen invullen zo ver ze kunnen. Daarna wordt de film opnieuw bekeken in drie delen

Nadere informatie

Vergeet niet uw energie mee te verhuizen.

Vergeet niet uw energie mee te verhuizen. Vergeet niet uw energie mee te verhuizen. Energie op uw oude en nieuwe adres: hoe regelt u het correct? MET HANDIG ENERGIEVERHUISFORMULIER GAAT U BINNENKORT VERHUIZEN? Denk er dan aan om uw elektriciteits-

Nadere informatie

Welkom. De netbeheerder en de OCMW s: samen tegen energiearmoede

Welkom. De netbeheerder en de OCMW s: samen tegen energiearmoede Welkom De netbeheerder en de OCMW s: samen tegen energiearmoede Energiearmoede? In Vlaanderen formele noch unieke definitie voor energiearmoede Totale woonlast (incl. verzekering, onderhoud, belastingen,

Nadere informatie

Vormingspakket Energie

Vormingspakket Energie De factuur Elektriciteit wordt gemaakt (productie), vervoerd (transport en distributie) en aan huis gebracht (levering). In de geliberaliseerde markt zijn er daarvoor telkens andere bedrijven. Dat vertaalt

Nadere informatie

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Vergelijk de leveranciers van elektriciteit en aardgas en vind de beste leverancier. Veranderen van leverancier is gratis en niet moeilijk. 1 Betaal minder

Nadere informatie

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Vergelijk de leveranciers van elektriciteit en aardgas en vind de beste leverancier. Veranderen van leverancier is gratis en niet moeilijk. 1 Betaal minder

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Brussel, 11/2/2016 Energiebesparende renovatie in Vlaanderen zet door

Nadere informatie

Schuldhulpverlening. Hoe gaat dat in zijn werk?

Schuldhulpverlening. Hoe gaat dat in zijn werk? Schuldhulpverlening Hoe gaat dat in zijn werk? In deze brochure vind je informatie over de mogelijke vormen van schuldhulpverlening binnen OCMW Antwerpen. Inhoud Wat is schuldhulpverlening?... 3 Kort overzicht

Nadere informatie

Projectvoorstel lokale aanpak energiearmoede i.k.v. opstart FRGE in de Westhoek

Projectvoorstel lokale aanpak energiearmoede i.k.v. opstart FRGE in de Westhoek Projectvoorstel lokale aanpak energiearmoede i.k.v. opstart FRGE in de Westhoek De Vlaamse regering wil meewerken aan de vermindering van de CO2 uitstoot door in te zetten op groene energie, door energie-investeringen

Nadere informatie

Kortfilm: No more credit, game over www.budgetsurvivalkids.be

Kortfilm: No more credit, game over www.budgetsurvivalkids.be Paviljoenstraat 9 1030 Brussel www.centrumschuldbemiddeling.be Kortfilm: No more credit, game over www.budgetsurvivalkids.be Auteurs Vlaams Centrum Schuldbemiddeling en jeugddienst In Petto in samenwerking

Nadere informatie

Minimale levering via de aardgasbudgetmeter

Minimale levering via de aardgasbudgetmeter Minimale levering via de aardgasbudgetmeter tijdens de winter Wie doet beter? De budgetmeter aardgas biedt, in tegenstelling tot de minimale levering van 10 ampère via de budgetmeter voor elektriciteit,

Nadere informatie

betreffende de bestrijding van energiearmoede

betreffende de bestrijding van energiearmoede stuk ingediend op 738 (2010-2011) Nr. 1 25 oktober 2010 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heren Bart Martens en Carl Decaluwe, de dames Liesbeth Homans, Else De Wachter en Cindy Franssen, de heer

Nadere informatie

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds.

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds. Heeft u vragen? Nood aan bijkomende info? Mail naar onze frontdesk via vraag@mi-is.be Of bel naar 02 508 85 85 Aan de dames en heren Voorzitters van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn Datum:

Nadere informatie

Andere gedropte klanten, de werkenden, zoals ook uit de cijfers van de VVSG blijkt, vallen eigenlijk uit de boot.

Andere gedropte klanten, de werkenden, zoals ook uit de cijfers van de VVSG blijkt, vallen eigenlijk uit de boot. Vraag van mevrouw Nahima Lanjri aan de staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Maatschappelijke Integratie en Armoedebestrijding, toegevoegd aan de minister van Justitie, over "het sociaal tarief voor

Nadere informatie

Vrijgemaakte energiemarkt; ervaringen OCMW Gent.

Vrijgemaakte energiemarkt; ervaringen OCMW Gent. Algemene vergadering afdeling maatschappelijk welzijn van de vereniging van de stad en de gemeenten van het Brussels hoofdstedelijk gewest. 15 februari 2007 Vrijgemaakte energiemarkt; ervaringen OCMW Gent.

Nadere informatie

Schuldhulp- verlening

Schuldhulp- verlening Schuldhulpverlening De gemeente Nederweert kan u helpen een problematische schuldsituatie op te lossen of in de toekomst te voorkomen. Dit noemen we ook wel schuldhulpverlening. We zijn verantwoordelijk

Nadere informatie

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur.

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Veel mensen betalen nog altijd te veel voor elektriciteit en aardgas. Toch is overstappen naar een voordeliger contract

Nadere informatie

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur.

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Veel mensen betalen nog altijd te veel voor elektriciteit en aardgas. Toch is overstappen naar een voordeliger contract

Nadere informatie

Sociale maatregelen drinkwater 28 maart 2012

Sociale maatregelen drinkwater 28 maart 2012 i. inleiding Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN DE VLAAMSE MINISTER VAN ENERGIE, WONEN, STEDEN EN SOCIALE ECONOMIE

DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN DE VLAAMSE MINISTER VAN ENERGIE, WONEN, STEDEN EN SOCIALE ECONOMIE DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN DE VLAAMSE MINISTER VAN ENERGIE, WONEN, STEDEN EN SOCIALE ECONOMIE Nota aan de leden van de Vlaamse Regering Betreft : - Ontwerp van besluit van

Nadere informatie

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Energie voor iedereen! met steun van de Koning Boudewijnstichting Inhoud Samenwerkingsverband Dakisolatie waarom? Probleemstelling Project Troeven, uitdagingen

Nadere informatie

Brus sel, 21 april 2008. Mijn heer de mi nis ter-pre si dent,

Brus sel, 21 april 2008. Mijn heer de mi nis ter-pre si dent, 1593 Brus sel, 21 april 2008 Mijn heer de mi nis ter-pre si dent, Wij heb ben de eer U ten be hoeve van de Vlaamse Re ge ring in ge slo ten de resolutie tot besluit van de opvolging van de werkzaamheden

Nadere informatie

Aanpak energiearmoede Zonnebeke

Aanpak energiearmoede Zonnebeke Aanpak energiearmoede Zonnebeke Evaluatie en aanbevelingen 1. INLEIDING In 2011 werd de Westhoek erkend als lokale entiteit voor het FRGE (fonds ter reductie van de globale energiekost). De opstart van

Nadere informatie

668-2. Brussel, 20 februari 2006. Mijnheer de minister-president,

668-2. Brussel, 20 februari 2006. Mijnheer de minister-president, 668-2 Brussel, 20 februari 2006 Mijnheer de minister-president, Wij hebben de eer U ten behoeve van de Vlaamse Regering ingesloten de motie van aanbeveling op de maatschappelijke beleidsnota Energiearmoede,

Nadere informatie

Simulator VREG V-test. Handleiding Resultaten

Simulator VREG V-test. Handleiding Resultaten Simulator VREG V-test Handleiding Resultaten 1 VREG De Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt staat in voor: de regulering; de controle; de bevordering van de transparantie van de energiemarkt.

Nadere informatie

Verslag workshop budgetmeter als instrument tegen energiearmoede

Verslag workshop budgetmeter als instrument tegen energiearmoede Verslag workshop budgetmeter als instrument tegen energiearmoede 1. Aanwezigen Ann Claes Bert D hondt Danny Horemans Denise Verhaert Fanny Seurinck Geert Thange Guido Prinsen Henk Van Hootegem Ilse Meuris

Nadere informatie

De verwarmingstoelage

De verwarmingstoelage Versie nr: 1 Laatste wijziging: 04-02-2009 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Wat is dat een verwarmingstoelage? 3) Wordt elke brandstof in aanmerking genomen voor de toekenning van de verwarmingstoelage?

Nadere informatie

Groepsaankoop 100 % groene stroom en aardgas 2013

Groepsaankoop 100 % groene stroom en aardgas 2013 Groepsaankoop 100 % groene stroom en aardgas 2013 1 Waarom deelnemen? 1) 100% Groene stroom: afkomstig is uit hernieuwbare energiebronnen -onuitputtelijk -zon, wind, biomassa, biogas, waterkracht, getijdenenergie

Nadere informatie

FORMULIER VOOR DE AANVRAAG VAN HET STATUUT VAN BESCHERMDE AFNEMER

FORMULIER VOOR DE AANVRAAG VAN HET STATUUT VAN BESCHERMDE AFNEMER FORMULIER VOOR DE AANVRAAG VAN HET STATUUT VAN BESCHERMDE AFNEMER Het ingevulde en door alle meerderjarige personen ongetekende formulier te verzenden, samen met de bijlagen (zie pagina 4) naar het volgende

Nadere informatie

Onthaalbrochure voor cliënten van de sociale dienst

Onthaalbrochure voor cliënten van de sociale dienst Onthaalbrochure voor cliënten van de sociale dienst OCMW SINT-TRUIDEN Pantone 366 Pantone 361 2 Voorwoord Beste Truienaar Via deze brochure leggen we je uit waarom je niet te lang moet wachten om de stap

Nadere informatie

Onthaalbrochure voor cliënten van de sociale dienst

Onthaalbrochure voor cliënten van de sociale dienst Onthaalbrochure voor cliënten van de sociale dienst OCMW SINT-TRUIDEN Pantone 366 Pantone 361 Voorwoord Beste Truienaar Via deze brochure leggen we je uit waarom je niet te lang moet wachten om de stap

Nadere informatie

Standpunt Samenlevingsopbouw - project Energie en Armoede en Netwerk tegen Armoede. 4 mei 2015

Standpunt Samenlevingsopbouw - project Energie en Armoede en Netwerk tegen Armoede. 4 mei 2015 Slimme budgetmeters. Standpunt Samenlevingsopbouw - project Energie en Armoede en Netwerk tegen Armoede. 4 mei 2015 Inleiding We nemen kennis van het VREG-document Mededeling van de Vlaamse Regulator van

Nadere informatie

Vul energieovernamedocumenten in.

Vul energieovernamedocumenten in. U verhuist? Vul energieovernamedocumenten in. Waarop moet u letten en welke formulieren hebt u nodig als u verhuist? In deze folder ontdekt u alles wat u voor elektriciteit en/of aardgas moet regelen.

Nadere informatie

Bescherming van consument

Bescherming van consument Bescherming van consument Voorzieningen & procedures voor bescherming van de consument, voor elektriciteit Opleiding-debat ten behoeve van de Brusselse maatschappelijk werkers Marie Brynart en François

Nadere informatie

Goede en slechte praktijken in de strijd tegen energiearmoede

Goede en slechte praktijken in de strijd tegen energiearmoede Goede en slechte praktijken in de strijd tegen energiearmoede 26/11/2010 Katrien Gielis Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Agenda Kader Andere gewesten Wallonië Brussel Andere

Nadere informatie

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts VREG Doe de V-test en bespaar op uw energiefactuur. VREG Fanny Schoevaerts 8 oktober 2015 Agenda

Nadere informatie

Samen minder betalen voor onze energiefactuur 24 JANUARI 2012

Samen minder betalen voor onze energiefactuur 24 JANUARI 2012 Samen minder betalen voor onze energiefactuur 24 JANUARI 2012 Resultaten warmtescan door Mario Verhellen Toelichting door Bruno Tuybens, burgemeester Zwalm en federaal sp.a volksvertegenwoordiger Toelichting

Nadere informatie

Schuldhulpverlening bij OCMW Antwerpen

Schuldhulpverlening bij OCMW Antwerpen Schuldhulpverlening bij OCMW Antwerpen 2 Beste lezer Je zette een eerste stap om een oplossing te vinden voor je schulden en/of moeilijkheden om je budget te plannen. In deze bundel geven we je een overzicht

Nadere informatie

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be.

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be. Aan de Voorzitter van het OCMW van Knokke-Heist Kraaiennestplein 1 bus 2 8300 Knokke-Heist Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Aantal 2 OCMW / RMIB-SFGE / 2015 Betreft: Geïntegreerd

Nadere informatie

Verhuist uw contract voor elektriciteit en aardgas met u mee?

Verhuist uw contract voor elektriciteit en aardgas met u mee? Verhuist uw contract voor elektriciteit en aardgas met u mee? U verhuist. Waarop moet u letten en welke formulieren hebt u nodig? In deze folder ontdekt u alles wat u voor elektriciteit en/of aardgas moet

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

ZORGELOOS VERHUREN. Premies en steunmaatregelen voor verhuurders. Katja Calsyn projectcoördinator Beter Wonen aan de Gete

ZORGELOOS VERHUREN. Premies en steunmaatregelen voor verhuurders. Katja Calsyn projectcoördinator Beter Wonen aan de Gete ZORGELOOS VERHUREN Premies en steunmaatregelen voor verhuurders Katja Calsyn projectcoördinator 9 oktober 2014 CC De Kruisboog Sint-Jorisplein20, 3300 Tienen Premies en Steunmaatregelen Particulier verhuurder

Nadere informatie

Federaal memorandum van de OCMW s. Algemene Vergadering afdeling OCMW s van de VVSG Zottegem, 7 juni 2007

Federaal memorandum van de OCMW s. Algemene Vergadering afdeling OCMW s van de VVSG Zottegem, 7 juni 2007 Federaal memorandum van de OCMW s Algemene Vergadering afdeling OCMW s van de VVSG Zottegem, 7 juni 2007 Lokale besturen : meest burgernabije bestuur OCMW s worden het eerst geconfronteerd met nieuwe noden

Nadere informatie

Voorstelling van BRUGEL over de werking van de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt

Voorstelling van BRUGEL over de werking van de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt Voorstelling van BRUGEL over de werking van de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt Marie-Pierre Fauconnier, Voorzitster van de Raad van bestuur 29/09/2008 Presentatie parlement 30 sept. 2008 1 Voorstelling

Nadere informatie

van 30 september 2011

van 30 september 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Vlaams Energieagentschap Graaf de Ferrarisgebouw Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Koning Albert II-laan 20 bus

Nadere informatie

Gas & elektriciteit DURF VERGELIJKEN

Gas & elektriciteit DURF VERGELIJKEN Gas & elektriciteit DURF VERGELIJKEN Oefeningen V-test FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Algemene Directie Energie Koning Albert II-laan 16 1000 Brussel Inhoud I. Praktijk... 3 1. Geval 1: normale

Nadere informatie

SEZO.SCHULDHULPVERLENING

SEZO.SCHULDHULPVERLENING SEZO.SCHULDHULPVERLENING Overzicht in financiën Aflossen van schulden Zelfstandig verder Schuldhulpverlening SEZO is de aanbieder van Maatschappelijke Dienstverlening in Amsterdam Nieuw-West. Inwoners

Nadere informatie

VERSLAG OCMW-RAAD 22 MAART 2016

VERSLAG OCMW-RAAD 22 MAART 2016 VERSLAG OCMW-RAAD 22 MAART 2016 Aanwezig: Frank Vroonen, voorzitter; Hannah Billen, Sven Luyck, Sis Luyckx, Carine Meyers, Jo Vandercappellen, Peter Vanhoutteghem, Pierrette Putzeys en Ilse Cops, OCMW-raadsleden;

Nadere informatie

OCMW Lede - Beleidsnota 2010. Sociale dienstverlening. Financiële steun

OCMW Lede - Beleidsnota 2010. Sociale dienstverlening. Financiële steun OCMW Lede - Beleidsnota 2010 Deze beleidsnota hoort bij het budget 2010. Dit budget maakt deel uit van het financieel meerjarenplan 2008-2012. Het opgemaakte budget 2010 past binnen de opgemaakte meerjarenplanning

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over het energieovernamedocument

Veelgestelde vragen over het energieovernamedocument Veelgestelde vragen over het energieovernamedocument 1. Wat is een energieovernamedocument? Een document dat wordt ingevuld als iemand de levering van elektriciteit en/of aardgas overneemt in een bepaalde

Nadere informatie

Schuldbemiddeling. Hulp bij financiële problemen

Schuldbemiddeling. Hulp bij financiële problemen Schuldbemiddeling Hulp bij financiële problemen Schuldbemiddeling Hulp bij financiële problemen Als u te maken heeft met financiële problemen, schakel dan op tijd deskundige hulp in. Hoe eerder hoe beter.

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Advies

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 5 augustus 2014

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 5 augustus 2014 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Gaat u binnenkort verhuizen? Hoe gaat u te werk? Stap 1 Een maand voor u verhuist. Stap 2 Wanneer u verhuist naar uw nieuwe adres

Gaat u binnenkort verhuizen? Hoe gaat u te werk? Stap 1 Een maand voor u verhuist. Stap 2 Wanneer u verhuist naar uw nieuwe adres Gaat u binnenkort verhuizen? Denk er dan aan om uw elektriciteits- en aardgasleverancier hiervan zo snel mogelijk op de hoogte te brengen. Via de onderstaande werkwijze kunt u bij uw verhuizing de elektriciteits-

Nadere informatie

Handleiding budgetmeter aardgas

Handleiding budgetmeter aardgas Handleiding budgetmeter aardgas Inhoud Hoe ziet je budgetmeter voor aardgas eruit?... 2 Wat is de budgetmeter voor aardgas?... 3 Hoe zet je krediet over naar je budgetmeter?... 4 Welke informatie staat

Nadere informatie

Bescherming van consument

Bescherming van consument Bescherming van consument Voorzieningen & procedures voor bescherming van de consument, voor gas Opleiding-debat ten behoeve van de Brusselse maatschappelijk werkers Marie Brynart en François Grevisse,

Nadere informatie

ADVIES SAMENLEVINGSOPBOUW ANTWERPEN PROVINCIE vzw betreffende:

ADVIES SAMENLEVINGSOPBOUW ANTWERPEN PROVINCIE vzw betreffende: ADVIES SAMENLEVINGSOPBOUW ANTWERPEN PROVINCIE vzw betreffende: Voorontwerp van decreet tot wijziging van het decreet van 20 december 1996 tot regeling van het recht op minimumlevering van elektriciteit,

Nadere informatie

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, inzonderheid op artikel 20,

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, inzonderheid op artikel 20, Vlaamse Regering Voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering met betrekking tot de sociale openbaredienstverplichtingen in de vrijgemaakte elektriciteits- en aardgasmarkt DE VLAAMSE REGERING, Gelet

Nadere informatie

Welkom. Woon sociaal, bouw wijs! Isoleren loont! 9 september 2014 PATRICK STEURBAUT

Welkom. Woon sociaal, bouw wijs! Isoleren loont! 9 september 2014 PATRICK STEURBAUT Welkom Woon sociaal, bouw wijs! Isoleren loont! 9 september 2014 PATRICK STEURBAUT Agenda REG-premies focus op beschermde afnemers Huishoudelijke energiescans Nieuwe doelgroep Nieuwe inhoud Sociaal dakisolatieproject

Nadere informatie

Energieprijs en energiearmoede

Energieprijs en energiearmoede 1 Energieprijs en energiearmoede Een artikel van het Trefpunt Economie - een publicatie van de FOD Economie Voorgesteld in november 2013 op het 20 e congres van de Franstalige economen Auteurs: Bonnard,

Nadere informatie

Procedure 2014-201. 2015 voor OCMW s die opteren gebruik te maken van het systeem van minimale levering via de aardgasbudgetmeter. 1.

Procedure 2014-201. 2015 voor OCMW s die opteren gebruik te maken van het systeem van minimale levering via de aardgasbudgetmeter. 1. Procedure 2014-201 2015 voor OCMW s die opteren gebruik te maken van het systeem van minimale levering via de aardgasbudgetmeter 1. Algemeen Met de minimale levering via de aardgasbudgetmeter (artikel

Nadere informatie

Handleiding budgetmeter elektriciteit

Handleiding budgetmeter elektriciteit Handleiding budgetmeter elektriciteit Inhoud Hoe ziet je budgetmeter voor elektriciteit eruit?... Wat is de budgetmeter voor elektriciteit?... 3 Hoe zet je krediet over naar je budgetmeter?... 4 Welke

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

VERWERKING ENQUETES BUDGETMETERKLANTEN IN HET KADER VAN DE EVALUATIE VAN DE SOCIALE OPENBAREDIENSTVERPLICHTINGEN IN HET VLAAMS GEWEST

VERWERKING ENQUETES BUDGETMETERKLANTEN IN HET KADER VAN DE EVALUATIE VAN DE SOCIALE OPENBAREDIENSTVERPLICHTINGEN IN HET VLAAMS GEWEST VERWERKING ENQUETES BUDGETMETERKLANTEN IN HET KADER VAN DE EVALUATIE VAN DE SOCIALE OPENBAREDIENSTVERPLICHTINGEN IN HET VLAAMS GEWEST Definitieve versie 26 september 2011 Provinciale Hogeschool Limburg,

Nadere informatie

VLAAMSE ENERGIELENING

VLAAMSE ENERGIELENING VLAAMSE ENERGIELENING Jeroen Verbeke Energiedeskundige 04/12/2015 WVI www.wvi.be BARON RUZETTELAAN 35 8310 BRUGGE T +32 50 36 71 71 E wvi@wvi.be voormalig federaal Fonds FRGE(Fonds ter Reductie van de

Nadere informatie

Versie mei 2015 Sociaal onderzoek WEGWIJS IN. het sociaal onderzoek van het OCMW

Versie mei 2015 Sociaal onderzoek WEGWIJS IN. het sociaal onderzoek van het OCMW Versie mei 2015 Sociaal onderzoek WEGWIJS IN het sociaal onderzoek van het OCMW WEGWIJS IN HET SOCIAAL ONDERZOEK in negen stappen... Wat is het sociaal onderzoek? Waarom het sociaal onderzoek? Wie voert

Nadere informatie

De opvolging van je zoektocht naar werk

De opvolging van je zoektocht naar werk De opvolging van je zoektocht naar werk Klassieke procedure > Hoe vermijd je sancties? > Wat moet je doen? > Vraag de nodige informatie! www.aclvb.be Als werkloze heb je een aantal verplichtingen. Zo moet

Nadere informatie

Infofiche wonen. Hoogrendementsbeglazing

Infofiche wonen. Hoogrendementsbeglazing Infofiche wonen Hoogrendementsbeglazing Inhoud 1. Een woordje uitleg 2. Premies 3. FRGE-lening 4. Contactgegevens 1. Een woordje uitleg Hoogrendementsglas isoleert vijf maal beter dan enkel glas en twee

Nadere informatie

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 2 Inhoudsopgave Als schulden een probleem worden... 4 Hoe vraag ik schuldhulpverlening aan? 5 Wanneer kom ik in aanmerking voor schuldhulpverlening? 5 Waaruit bestaat

Nadere informatie

Dames en heren. Dat lees ik ook in de conclusies van het boek, waarvan ik er enkele graag met u overloop:

Dames en heren. Dat lees ik ook in de conclusies van het boek, waarvan ik er enkele graag met u overloop: Dames en heren Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Wie enkel naar de prijzen van woningen en gronden, zal geneigd zijn om neen te antwoorden. Maar de betaalbaarheid van wonen is niet enkel een kwestie van

Nadere informatie

Lege brooddozen op school. Symposium

Lege brooddozen op school. Symposium Lege brooddozen op school Symposium 14 oktober 2014 Een private (vzw) ongebonden welzijnsorganisatie die werkt met een combinatie van Overheidssubsidies (Vlaamse gemeenschap) Lokale subsidies (stad/ocmw)

Nadere informatie

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Projectoproep Gericht aan de schuldbemiddelingssector Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Uiterste datum voor het indienen van de projecten : 6 juli

Nadere informatie

De elektriciteitsfactuur onder stroom

De elektriciteitsfactuur onder stroom De elektriciteitsfactuur onder stroom Auteurs: Jan Maris en Geert Schuermans 2016_02_02 E&A Artikel De gids op maatschappelijk gebied Volgens Febeg, de Federatie van Belgische Elektriciteits- en gasbedrijven,

Nadere informatie

Gerechtelijke jeugdhulp, ervaringen en vragen van ouders. oudergroep Gent maart 2007

Gerechtelijke jeugdhulp, ervaringen en vragen van ouders. oudergroep Gent maart 2007 1 Vzw Roppov Martelaarslaan 212 9000 Gent tel 09/224.09.15 fax 09/233.35.89 e-mail info@roppov.be web www.roppov.be Gerechtelijke jeugdhulp, ervaringen en vragen van ouders. oudergroep Gent maart 2007

Nadere informatie

Veel gestelde vragen Over zonnepanelen

Veel gestelde vragen Over zonnepanelen A. Opbrengsten zonnepanelen Hoeveel brengen de zonnepanelen op en kunnen jullie dat garanderen? De te verwachten opbrengst van een installatie is een indicatie. De werkelijke opbrengst kan iets hoger of

Nadere informatie

De collectieve schuldenregeling in de praktijk

De collectieve schuldenregeling in de praktijk De collectieve schuldenregeling in de praktijk De collectieve schuldenregeling is een gerechtelijke procedure die u in staat stelt om uw schulden te betalen en tegelijkertijd waarborgt dat u een menswaardig

Nadere informatie

Informatiebundel over energie voor hulpverleners en intermediairen. Minder betalen voor elektriciteit en aardgas

Informatiebundel over energie voor hulpverleners en intermediairen. Minder betalen voor elektriciteit en aardgas Informatiebundel over energie voor hulpverleners en intermediairen Minder betalen voor elektriciteit en aardgas 2 In deze bundel vindt u het antwoord op veel vragen over energie. P 05 P 09 P 14 P 17 P

Nadere informatie

Informatiebundel over energie voor hulpverleners en intermediairen. Minder betalen voor elektriciteit en aardgas

Informatiebundel over energie voor hulpverleners en intermediairen. Minder betalen voor elektriciteit en aardgas Informatiebundel over energie voor hulpverleners en intermediairen Minder betalen voor elektriciteit en aardgas In deze bundel vindt u het antwoord op veel vragen over energie. P 05 P 09 P 14 P 17 P 19

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER ENERGIELENING

AANVRAAGFORMULIER ENERGIELENING AANVRAAGFORMULIER ENERGIELENING Gegevens van de kredietaanvrager Persoonlijke gegevens Aanspreking: Dhr. Mvr. Naam:... Voornaam:... Postcode:... Stad / gemeente:... Rijksregisternummer: Telefoon:... Gsm:...

Nadere informatie

Toegankelijkheid van de CAW s volgens de verenigingen waar armen het woord nemen. April 16

Toegankelijkheid van de CAW s volgens de verenigingen waar armen het woord nemen. April 16 Netwerk tegen Armoede Vooruitgangstraat 323 bus 6-1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@netwerktegenarmoede.be / www.netwerktegenarmoede.be Toegankelijkheid van de CAW s volgens de

Nadere informatie

Sociale maatregelen voor wie elektriciteit en aardgas koopt

Sociale maatregelen voor wie elektriciteit en aardgas koopt Sociale maatregelen voor wie elektriciteit en aardgas koopt Wie heeft recht op de sociale maximumprijs voor elektriciteit en aardgas? Welke maatregelen beschermen je tegen afsluiting? Sociale maatregelen

Nadere informatie