Het hart van leiderschap 7 praktische aandachtspunten Dr. Ben Tiggelaar CEB - SHL Talent Measurement 9 juni 2015 www.tiggelaar.nl
1. WAT IS LEIDERSCHAP?
BERNARD BASS "Leiderschap is het vermogen om anderen te beïnvloeden, te motiveren en in staat te stellen om bij te dragen aan de effectiviteit en het succes van de organisatie van welke ze deel uitmaken."
WARREN BENNIS "Om in de 21e eeuw te overleven, hebben we een nieuwe generatie van leiders nodig, geen managers. Het onderscheid is belangrijk. Leiders overwinnen de context (..) terwijl managers capituleren."
HENRI MINTZBERG "Managers die niet leiden, brengen mensen niet in beweging. En leiders die niet managen, hebben geen idee waar het om gaat"
PETER DRUCKER "Wie leiding wil geven aan anderen, moet eerst leiding geven aan zichzelf..."
De 'Covey-oefening' www.tiggelaar.nl
STEPHEN COVEY "De sleutel tot de mogelijkheid om te veranderen, is een onveranderlijk gevoel over wie je bent, waar je naartoe gaat en wat je belangrijk vindt."
2. LEIDERSCHAP EN VERANDERING
HOEVEEL VERANDERINGEN MISLUKKEN? Type verandering Onderzoek Invoering van nieuwe technologie 60% Invoering van nieuwe processen 70% Cultuurverandering 81% (Bron: Smith, 2002)
Psychology of Change top-10 # Theory Citations 1. The Theory of Planned Behavior - Ajzen 8490 2. Stages of change model - Prochaska 3252 3. Precede- proceed model - Green & Kreuter 3005 4. Social Cognitive theory - Bandura 1174 5. Theory of Reasoned Action - Ajzen 915 6. Theory of Goal Setting - Locke & Latham 910 7. Protection Motivation Theory - Rogers 763 8. The Health Belief Model - Rosenstock 973 9. Precaution Adoption Process - Weinstein 616 10. Model of Action Phases - Heckhausen & Gollwitzer 225 (Bron: Web of Science, 2014)
ICEK AJZEN "Als je iets wilt veranderen, zul je allereerst het gedrag dat je wilt zien duidelijk moeten definiëren. Dat is de belangrijkste stap in het hele proces. En het is verbazingwekkend hoeveel mensen hier nooit over nadenken..."
ICEK AJZEN "Als je iets wilt veranderen, zul je allereerst het gedrag dat je wilt zien duidelijk moeten definiëren. Dat is de belangrijkste stap in het hele proces. En het is verbazingwekkend hoeveel mensen hier nooit over nadenken..."
GEDRAG: TWEE NATUURWETTEN A > c
DANIEL KAHNEMAN "Wij worden in hoge mate gestuurd door automatische dingen waar we geen controle over hebben. En we hebben niet door dat we zo functioneren."
BUSCHAUFFEURS IN HET WEEKEND
BAT & BALL TEST 1. Een knuppel en een bal kosten samen EUR 1,10. 2. De knuppel kost 1 euro méér dan de bal. 3. Hoeveel kost de bal? (Vertel het antwoord aan je buurman / buurvrouw)...
GEDRAG: TWEE NATUURWETTEN P > p
ROY BAUMEISTER "Bad is stronger than good... Overleven vereist dat we altijd alert zijn op mogelijke slechte uitkomsten. Mogelijke goede uitkomsten zijn veel minder belangrijk. Dit verschil is een van de meest basale én belangrijke psychologische wetmatigheden."
GEDRAG: TWEE NATUURWETTEN A > c P > p
Bewust, gecontroleerd Onbewust, automatisch Plezier zoeken heel weinig veel Pijn vermijden weinig heel veel 2015
3. DOELEN STELLEN
184.853 BOEKEN OVER 'CHANGE' 139.145 BOEKEN OVER 'LEADERSHIP'
DOEL GEDRAG SUPPORT
DOEL... DOEL 1.Sluit aan bij hogere waarden. 2.Ambitieus, haalbaar én beter dan nu. 3. Basis voor dagelijkse keuzes.
DE VERANDERING Plussen Minnen DE STATUS QUO Plussen Minnen
4. GEDRAG FORMULEREN
GEDRAG... DOEL 1.Begin bij de 'bright spots'. 2.Denk in concrete situaties (Als..., dan...). 3. Formuleer glashelder (M.A.P.). GEDRAG
GEDRAG Alles wat je kunt 'voordoen' en 'nadoen'
HANDEN WASSEN
"M.A.P."
5. SUPPORT ORGANISEREN
SUPPORT... DOEL 1.Versterk de intentie. 2.Versterk de situatie. 3. Stel leren centraal. GEDRAG SUPPORT
SUPPORT... DOEL 1.Versterk de intentie (overtuigen). 2.Versterk de situatie (activeren). 3. Stel leren centraal (experimenteren). GEDRAG SUPPORT
OVERTUIGEN, HOE DOE JE DAT? 1) Richt je op drie 'sets' van overtuigingen met betrekking tot het gewenste gedrag: nut, waardering, controle. 2) Zoek naar de 'zwakke plekken' in deze drie sets van overtuigingen. 3) Versterk de zwakke plekken door 'ervaring': eigen ervaring, ervaring van derden, voorgestelde ervaring.
WAARDERING NUT CONTROLE
ACTIVEREN, HOE DOE JE DAT? - Zorg voor een context -o.a. regels, reminders, structuur- die het gewenste gedrag 'automatisch' stimuleert. - Monitoring: houd gedrag en resultaten bij en maak progressie zichtbaar. - Social support: zorg dat mensen elkaar onderling helpen. - Positieve bekrachtiging: gewenst gedrag metéén 'belonen'.
Michael Bloombergs 'Bullpen'
ACTIVEREN, HOE DOE JE DAT? - Zorg voor een context -o.a. regels, reminders, structuur- die het gewenste gedrag 'automatisch' stimuleert. - Monitoring: houd gedrag en resultaten bij en maak progressie zichtbaar. - Social support: zorg dat mensen elkaar onderling helpen. - Positieve bekrachtiging: gewenst gedrag metéén 'belonen'.
TERESA AMABILE 26 teams; 238 deelnemers; 11.637 dagboeknotities. Survey onder managers: wat motiveert?waardering, beloningen, onderlinge steun, progressie, heldere doelen? Antwoord:... Progressie - 'small wins' - grootste impact op motivatie en prestatie.
SUPPORT... DOEL 1.Versterk de intentie (overtuigen). 2.Versterk de situatie (activeren). 3. Stel leren centraal (experimenteren). GEDRAG SUPPORT
ERIC RIES "De enige manier om te winnen is door sneller te leren dan anderen (..) Leiderschap draait om het creëren van de condities die medewerkers in staat stellen om te experimenteren op een manier die hoort bij ondernemerschap."
6. OP WIE MOET EEN LEIDER ZICH RICHTEN?
DE ROL VAN NETWERKEN Innovators Early Adopters Early Majority Late Majority Laggards Verandering verspreidt zich door sociaal contact (Bron: Rogers, 1963; 1994)
OP PAPIER (Connectrix, 2010)
IN HET ECHT... (Connectrix, 2010)
WIE HEB JE NODIG? (Connectrix, 2010)
7. HOE ZET JE LEIDERSCHAP OP DE KAART?
DOEL Sluit aan bij 'hogere waarden...'; Handhaven status quo? GEDRAG Bright Spots; Maak het concreet: M.A.P. SUPPORT Versterk de situatie; Stel leren centraal
ARISTOTELES "Er is maar één manier om kritiek te vermijden: niets doen, niets zeggen en niets zijn."
ARISTOTELES "Er is maar één manier om kritiek te vermijden: niets doen, niets zeggen en niets zijn."
Het hart van leiderschap 7 praktische aandachtspunten Dr. Ben Tiggelaar CEB - SHL Talent Measurement 9 juni 2015 www.tiggelaar.nl