Afsprakendocument Vervoermanagement

Afsprakendocument Vervoermanagement Drechtsteden - Provincie Zuid-Holland VCC ZHZ 4 februari 2004 Samen stad aan het water

Voorwoord Op 17 april 2003 heeft het Drechtstedenbestuur het document Afspraken vervoermanagement vastgesteld (bijgevoegd). Inmiddels hebben ook de diverse Drechtstedengemeenten een positief besluit genomen over dit afsprakendocument en kan worden overgegaan tot ondertekening. In het document worden door de Drechtstedengemeenten, de provincie Zuid- Holland en de Stichting Zuid-Holland Zuid Duurzaam bereikbaar (Vervoer Coördinatie Centrum Zuid-Holland Zuid, VCC ZHZ) afspraken gemaakt over vervoermanagement in de Drechtsteden. In het door de Drechtsteden gezamenlijk opgestelde Mobiliteitsplan constateren de Drechtsteden met elkaar dat de komende jaren de mobiliteit in de Drechtsteden nog fors zal toenemen waardoor de bereikbaarheid van de Drechtsteden onderling en de bereikbaarheid van de Drechtsteden in de Zuidvleugel steeds meer onder druk komen te staan. Infrastructurele maatregelen alleen zijn niet voldoende om de congestie terug te dringen. Hiervoor zijn ook flankerende maatregelen nodig. Vervoermanagement is een dergelijk instrument. Vervoermanagement kan bijdragen aan een verbetering van de bereikbaarheid van de Drechtsteden en aan het realiseren van een beter leefmilieu. Om vervoermanagement gestalte te geven, is een afsprakendocument opgesteld, waarbij onder andere de rol van de lokale overheden bij vervoermanagement wordt vastgelegd. Gemeenten dienen, in hun rol als werkgever, te fungeren als voorbeeldfunctie door bij de eigen werknemers vervoermanagement te stimuleren. De gemeente in haar rol als overheid dient vervoermanagement bij bedrijven te stimuleren. Om de afspraken concreet te kunnen maken, zijn maatregelen uit het Basispakket Vervoermanagement (plus enkele aanvullende maatregelen) genoemd en zijn voor elke gemeente specifieke bedrijventerreinen genoemd waar vervoermanagement gestimuleerd dient te worden. De provincie Zuid-Holland heeft in het afsprakendocument met name een rol bij het treffen van flankerende verkeersmaatregelen en financiële en beleidsmatige ondersteuning van vervoermanagement in de Drechtsteden. Het VCC ZHZ zal het proces om tot concrete afspraken te komen faciliteren. C.J.M. de Bruin Voorzitter Bestuurlijke Commissie Verkeer & Vervoer

Dit afsprakendocument is op 4 februari 2004 ondertekend door: De provincie Zuid-Holland,vertegenwoordigd door het lid van Gedeputeerde Staten, de heer J.M. Norder De gemeente Alblasserdam,vertegenwoordigd door het lid van het College van B&W, de heer J.M. Dekker De gemeente Dordrecht,vertegenwoordigd door het lid van het College van B&W, de heer C. Sas De gemeente s-gravendeel,vertegenwoordigd door het lid van het College van B&W, de heer A.J. Pijlman De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht,vertegenwoordigd door het lid van het College van B&W, de heer T.A. Stoop De gemeente Papendrecht *, vertegenwoordigd door het lid van het College van B&W, de heer J.C. de Looff De gemeente Sliedrecht,vertegenwoordigd door het lid van het College van B&W, de heer R.G. van de Ven De gemeente Zwijndrecht *, vertegenwoordigd door het lid van het College van B&W, de heer A.L. Dost De Stichting Zuid-Holland Zuid Duurzaam Bereikbaar, vertegenwoordigd de voorzitter, de heer P.H. Brandenburg *De gemeenten Zwijndrecht en Papendrecht hebben de kanttekening gemaakt voorlopig niet volledig te kunnen voldoen aan de invoering van het basispakket in de eigen organisatie.

Afspraken vervoermanagement Drechtsteden Provincie Zuid-Holland VCC ZHZ 4 februari 2004 De partijen die deze afspraken ondertekenen zijn: de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, 's-gravendeel, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht de provincie Zuid-Holland Stichting Zuid-Holland Zuid Duurzaam Bereikbaar, verder aan te duiden als Vervoer Coördinatie Centrum Zuid-Holland Zuid (VCC ZHZ) Deze partijen constateren dat in het Mobiliteitsplan van de Drechtsteden is vastgesteld dat: vervoermanagement een van de wezenlijke beleidsthema s is voor de Drechtsteden de komende jaren de mobiliteit in de Drechtsteden nog fors zal toenemen, waardoor de bereikbaarheid van de Drechtsteden onderling en de bereikbaarheid van de Drechtsteden in de Zuidvleugel steeds meer onder druk komen te staan in de Drechtsteden wordt gestreefd naar vermindering van de hinder van verkeer en vervoer. bereikbaarheid van cruciaal belang is voor bedrijventerreinen de Drechtsteden de gezamenlijke ambitie hebben om de bedrijventerreinen in het Drechtstedengebied bereikbaar te houden vervoermanagement hierbij een instrument kan zijn Deze partijen constateren verder dat: gemeenten zelf het goede voorbeeld willen geven door zelf als werkgever minstens het Basispakket Vervoersmanagement 1,in te voeren overheden (gemeenten en provincie en rijk) beschikken over instrumenten om de bereikbaarheid van bedrijven en bedrijventerreinen te verbeteren ook bedrijven een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen of oplossen van bereikbaarheidsproblemen door het treffen van vervoermanagement-maatregelen gericht op het terugdringen van het autogebruik van werknemers voor het woon-werk verkeer en het zakelijk verkeer deze maatregelen bedrijven niet eens zoveel moeite en geld hoeven te kosten deze maatregelen door bedrijfsleven en overheid zijn vastgelegd in het Basispakket Vervoermanagement gemeenten bedrijven kunnen stimuleren tot het invoeren van maatregelen uit het Basispakket en eventueel aanvullende passende maatregelen het VCC ZHZ daartoe bereikbaarheidsanalyses 2 kan uitvoeren gemeenten en bedrijven op basis daarvan passende en effectieve maatregelen kunnen treffen ter stimulering van het gebruik van fiets, OV, carpool en bedrijfsvervoer zij met deze nieuwe werkwijze als een van de eersten in Nederland vervoermanagement inzetten als beleidsinstrument van gemeentelijk verkeersbeleid 1 2 Het Basispakket Vervoermanagement wordt op korte termijn vastgesteld door VNO/NCW en het ministerie van Verkeer en Waterstaat: zie voor de inhoud ervan bijlage 1 bij deze afspraken. Een bereikbaarheidsanalyse is een analyse van zowel de vraag- als de aanbodkant van mobiliteit: zie voor de inhoud ervan de bijlage 2 bij deze afspraken.

Deze partijen spreken daarom met elkaar af dat: 1 de gemeenten het goede voorbeeld geven door alle het Basispakket Vervoermanagement in te voeren, plus enkele aanvullende maatregelen 3 2 wanneer een gemeente (bestaande of verwachte) bedrijfsgerelateerde bereikbaarheidsproblemen 4 signaleert, de gemeente - in samenwerking met de betrokken bedrijven - het VCC ZHZ inschakelt om eerst een bereikbaarheidsanalyse uit te voeren, in ieder geval voor de bedrijventerreinen genoemd in bijlage 3 3 dat iedere gemeente afzonderlijk als eerste vervolgstap samen met het VCC ZHZ en de provincie Zuid-Holland tot een nadere concretisering en uitwerking komt van de afspraken vastgelegd in dit document 4 de gemeente op basis van deze bereikbaarheidsanalyse samen met betrokken bedrijven tracht vast te stellen wat concrete passende - liefst elkaar versterkende - maatregelen zijn ter stimulering van het gebruik van fiets, OV, carpool en bedrijfsvervoer 5 de gemeente vervolgens tracht hierover (ruil)afspraken te maken met betrokken bedrijven 6 deze (ruil)afspraken gaan over concrete maatregelen: vervoermanagement-maatregelen van betrokken bedrijven en/of verkeersmaatregelen 5 van de gemeente 7 de provincie Zuid-Holland daar waar nodig en mogelijk flankerende verkeersmaatregelen treft voorzover die tot haar verantwoordelijkheid als wegbeheerder en concessieverlener OV behoren 8 de provincie Zuid-Holland de totstandkoming en uitvoering van de beoogde afspraken tussen gemeente en bedrijven waar nodig en mogelijk via de haar beschikbare financiële en beleidsmatige middelen zal ondersteunen 9 het VCC ZHZ beschikbaar is om het proces om te komen tot afspraken te faciliteren Deze partijen spreken tenslotte af: binnen 2 jaar bijeen te komen om de uitvoering van de maatregelen te evalueren 3 4 5 Zie voor een precies overzicht van de maatregelen die de afzonderlijk gemeenten hebben getroffen, plus enkele aanvullende maatregelen, de bijlage 4 bij deze afspraken. (Bestaande of verwachte) bedrijfsgerelateerde bereikbaarheidsproblemen zijn in ieder geval aan de orde bij de aanleg van nieuwe terreinen (dan worden er immers nieuwe wegen aangelegd), de vestiging van nieuwe bedrijven (voor zover daar verkeersproblemen uit voort lijken te komen en er dus een vraag naar verkeersmaatregelen is), de reconstructie van bestaande bedrijventerreinen (voor zover dat ook die reconstructie ook de verkeersvoorzieningen behelst): zie voor de groslijst van bedrijventerreinen de lijst in de bijlage 3 bij deze afspraken. Verkeersmaatregelen zijn verbeteringen van de verkeersinfrastructuur (wegen, fietspaden, busbanen, parkeervoorzieningen), van de regeling van het verkeer (VRI's en andere kruispuntmaatregelen), van het OV-product e.d

Bijlage 1 Basispakket Vervoermanagement Basispakket Fiets Fietsenstalling Fiets van de zaak 1. Omschrijving Realisering van een beveiligde fietsenstalling met voldoende capaciteit voor het personeel, op max. tientallen meters van bedrijfsingang. Werknemers een fiets ter beschikking stellen (aankoopbedrag boven 749 euro voor rekening van de werknemer) incl. verzekering, eventueel in combinatie met een eigen bijdrage van de werknemer. 2. Afbakening en kernpunten Naast capaciteit is vooral de beveiliging van belang. Per situatie kan de oplossing tegen diefstal verschillen: een stalling in het zicht van de balie, een simpel slot erop en alle fietsende werknemers een sleutel, een pasjessysteem etc. Kosten van werkgever en voordeel voor werknemer verschillen sterk naar vorm, afhankelijk van eigen bijdrage. Toch is de maatregel ook inclusief een sterke eigen bijdrage een goede maatregel: Het voordeel voor de werknemer is dan nog steeds vaak 40% en het voorkomt misbruik. De fiscus vraagt, en dat is zeker van belang, een verklaring van werkelijk fietsgebruik. 3. Huidige praktijk Het overgrote deel van de Nederlandse bedrijven/instellingen heeft een (redelijk) goede fietsenstalling, alleen al omdat fietsende werknemers niet snel aanvaarden dat hun fiets op het werk gestolen wordt. De best-lopende vervoermanagement-maatregel - wellicht mede door de minimale kosten. Naar schatting door een kleine 10% van de werkgevers ingevoerd. 4. Activiteit 1. Onderzoeken wat de capaciteit moet zijn (aantal fietsers onder personeel op een piekdag) en wat een geschikte locatie en uitvoering is. 2. Aanschaffen en (laten) plaatsen van de stallingsvoorziening. 1. Regeling ontwerpen, in samenspraak met personeelsvertegenwoordiging. 2. Regeling (laten) uitvoeren. 3. Deelnemende werknemers een verklaring van gebruik laten tekenen en zorgen voor een serieuze sfeer daaromtrent. 5. Inspanning Grotendeels eenmalig en beperkt. Bij uitbesteding aan commercieel bedrijf minimaal. 6. Kosten Sterk afhankelijk van vorm en aantal; tot 500 euro per stallingsplaats. Sterk afhankelijk van de gekozen vorm: van (na fiscale verrekening) gratis tot 400 euro per deelnemer. 7. Dienst-verlening Verschillende leveranciers - leden van FIPAVO: brancheorganisatie van leveranciers van fietsparkeer-voorzieningen. FIPAVO kan informatie verschaffen over alle leveranciers. Verschillende commerciële aanbieders van fiets-vande-zaak (NFP, NFG, FBS, Batavus, Bedrijfsfietsen.nl e.a.). Daarnaast als koepel-aanbieder: BOVAG ( en alle aangesloten fietsenhandelaars).

Bijlage 1 Basispakket Vervoermanagement Basispakket Carpooling / Vanpooling Carpool-matching Carpool-vergoeding Carpool/Vanpool-auto Carpool-parkeerplaatsen 1. Omschrijving 2. Afbakening en kernpunten 3. Huidige praktijk 4. Activiteit 5. Inspanning 6. Kosten 7. Dienst-verlening Werknemers de mogelijkheid bieden om een carpool te vormen door ze in contact te brengen met andere belangstellenden en te matchen op vooral woonplaats/ richting en werktijden. Grootschalige matching per bedrijventerrein heeft vaak slechts resultaten behaald: carpoolen doe je vooral met bekenden van thuis of werk. De werkgever moet de mogelijkheid bieden om elkaar te vinden. Bij kleine aantallen kan dat heel simpel, handmatig op papier. Bij grotere aantallen met eenvoudige software. Bij de grootste bedrijven/-terreinen via complexe software als Smartpool. Zo n 10% van alle werknemers carpoolt naar het werk, vooral op wat langere afstanden en naar nietcentrum locaties. De bijdrage van carpool-matching daarin is echter niet groot. 1. Matching aanbieden, in een vorm die aansluit bij de omvang van de vraag: van formuliertje tot matching via Smartpool. 2. (eigen of uitbesteed) Beheer: mutaties verwerken en doorgeven. Minimaal. Nihil. VCC s/adviespunten. V&W heeft eenvoudige software beschikbaar. Bestuurders van carpools de onbelaste carpoolvergoeding van 28 eurocent per km toekennen en dat organiseren. Werkgever betaalt de bestuurder (wonend > 10 km) een minstens kostendekkende vergoeding met deze 28 eurocent. Carpoolpassagiers hebben sowieso geen kosten; per saldo rijden carpoolers zo dus gratis naar het werk.. Onbekend hoeveel werkgevers de carpool-vergoeding verstrekken. 1. Vergoedingsregeling vaststellen en communiceren. 2. Carpoolovereenkomsten en rittenformulieren verstrekken/tekenen (model van VNO-NCW). Minimaal; reguliere P&O taak. Zonder forfaitaire normale auto-vergoeding: werkgeverskosten gem. ca. 150 euro per maand na Vpb. VCC s/adviespunten. Administratiekantoren. Werknemers boven 10 km de keuze geven in een kleine (carpool) of grote (vanpool) auto-van-dezaak samen te rijden. Er kunnen werknemers zijn die ook bij een forfaitaire autovergoeding liever niet met de eigen auto reizen en best willen carpoolen. Daar kan een auto-van-de-zaak voor beschikbaar gesteld worden, met een aantal zitplaatsen dat voldoende is voor de pool. Carpooling met auto-vande-zaak komt uiterst zelden voor; vanpooling zelden. 1. Interesse peilen en pools formeren. 2. Auto s regelen. 3. (eigen of uitbesteed) Beheer. Aanzienlijk, maar uit te besteden. Wanneer nu forfaitaire autovergoeding: nihil bij goede bezetting. VCC s/adviespunten. Vipre. Voor carpoolers gereserveerde parkeerplaatsen nabij de bedrijfsingang. Alleen zinvol wanneer het bij grote bedrijven om grote parkeer-terreinen en lange loopafstanden vanaf de achterste plaatsen gaat. Uiterst incidenteel voorkomend, bij enkele grote bedrijven. 1. Benodigde parkeerplaatsen aanwijzen. 2. Organisatie: voorwaarden, vignetten e.d. Minimaal. Nihil. VCC s/adviespunten.

Bijlage 1 Basispakket Vervoermanagement Basispakket OV Basispakket- auto Verstrekking OV-abonnementen Auto-van-de-zaak als keuze 1. Omschrijving Geheel of deels verstrekken van OV-abonnementen aan werknemers. Aan werknemers die een auto-van-de-zaak krijgen, gezien hun functie, maar die auto lang niet dagelijks nodig hebben de keuze geven deze kosten anders te besteden. 2. Afbakening en kernpunten De keuze voor OV bevorderen zal moeten betekenen dat ook minstens de helft van de kosten niet teruggevorderd worden van de werknemer (anders is het voordeel t.o.v. de aftrek via inkomstenbelasting minimaal). Bij veel zakelijke reizen, moet die auto-van-de-zaak natuurlijk niet facultatief worden (de vertegenwoordiger etc). Wanneer meer arbeidsvoorwaarde is het de vraag of de werknemer niet liever een ruime andere vergoeding zou willen hebben. Crux: voor mensen die de auto niet dagelijks-zakelijk nodig hebben, een ontkoppeling van zakelijk autoverkeer (mogelijk via dienstauto s) en woon-werk verkeer (niet langer automatisch per auto). 3. Huidige praktijk Tamelijk gebruikelijke vervoermanagement-maatregel. Slechts 1 gedocumenteerde ervaring: Atos-Origin. Zo n 20% van de consultants met leaseauto leverde die auto in en koos voor een vervoerbudget. 4. Activiteit 1. Belangstellende inventariseren en kaarten aanschaffen. 2. Beheer: mutaties. 1. Regeling van secundaire arbeidsvoorwaarden (ingrijpend) wijzigen. 2. Voorlichting aan personeel over financiële consequenties. 5. Inspanning Vooral eens per jaar een wat grotere inspanning. Vooral eenmalige grotere inspanning. 6. Kosten Gemiddelde woon-werk afstand van OV-reiziger is momenteel 27 km. Jaarkaart voor die afstand kost 1134 euro. In principe kostenneutraal. 7. Dienst-verlening VCC s/adviespunten. OV-bedrijven (w.o. NS-Grootgebruik). VCC s/adviespunten. Administratiekantoren.

Bijlage 2 Bereikbaarheidsanalyse Een bereikbaarheidsanalyse is een analyse van zowel de vraag- als de aanbodkant van mobiliteit: Vraagkant - het type bedrijvigheid (branche) - de omvang van bedrijven (aantal medewerkers) - de woonplaatsen van werknemers (postcode-gegevens) - de huidige vervoerwijze van werknemers (modal split) - de autoafhankelijkheid van werknemers (bedrijfsprocessen) - het werkritme van werknemers (werkprocessen) - de huidige regeling woon-werk verkeer plus faciliteiten (parkeergelegenheid, douches e.d.) - de huidige knelpunten die bedrijven ervaren op het gebied van bereikbaarheid Aanbodkant - de bereikbaarheid per fiets - de bereikbaarheid per OV - de bereikbaarheid per auto - (inclusief mogelijke combinaties) N.B. Voor de analyse van de vraagkant is informatie van betrokken bedrijven noodzakelijk. Voor de analyse van de aanbodkant is informatie van gemeenten noodzakelijk.

Bijlage 3 Groslijst bedrijventerreinen Drechtsteden Alblasserdam Dordrecht s'gravendeel H-I-Ambacht Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Nieuwbouw Nieuwland Amstelwijck- Langeweg Bakestein I (15 ha.) Oost (3 ha. icm (17 ha. icm (21 ha.) Bakestein) Langeweg) Dordtse Kil III (73 ha.) Herstructurering Vinkenwaard Dordrecht- Genie- en Oosteind Nijverwaard De Geer (2000 med.) West Citadelterrein (4000 med.) (2500 med.) (2300 med.) (4600 med.) Noordoevers Groote Lindt Merwede- (16 ha.) (3200 med.) haven/ Maasstraat (4700 med.) Dordtse Kil I & Kil II (8100 med.) Bereikbaarheidsproblemen Grote nieuwe vestigingen Leerpark/ Dordtwijk park

Bijlage 4 Vervoermanagement-maatregelen Drechtsteden-gemeenten en provincie Zuid-Holland als werkgever Alblasserdam Dordrecht s'gravendeel H-I-Ambacht Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht PZH Beveiligde aanwezig aanwezig aanwezig aanwezig met fietsenstalling reparatie mogelijkheden Fiets van bruto-netto gratis in bruto-netto bruto-netto bruto-netto gratis fietspremie de zaak regeling bruikleen regeling regeling regeling verstrekking + 79.50 pj incl. accessoires accessoires tot 576,23 Basispakket Carpool- aanwezig matching Carpool- aanwezig aanwezig aanwezig vergoeding Carpool- 1 abonnement aanwezig met parkeerplaatsen parkeergarage voorrang Basispakket- OV verstrekking volledig volledig vergoed volledig vergoed verstrekking + + volledig vergoed buiten + 7.58p/m >10 km volledig vergoed s Gravendeel vergoed tot 40 ns-kilometers Basispakket n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. - auto Kleed- en doucheruimte aanwezig 100% OV- van toepassing van toepassing vergoeding Verhuiskosten- aanwezig aanwezig aanwezig aanwezig aanwezig vergoeding OV/fiets- van toepassing van toepassing vergoeding> autovergoeding Extra Waterbus/ aanwezig n.v.t. fastferry vergoeding Telewerken incidenteel Dienstreizen regeling bij voorkeur fiets, OV of van toepassing van toepassing van toepassing dienstauto Flexibele beperkt aanwezig aanwezig beperkt werktijden aanwezig aanwezig

Bureau Drechtsteden Postbus 365 3300 AJ Dordrecht tel. +31 (0)78 648 06 00 fax +31 (0)78 648 06 40 e-mail: info@drechtsteden.nl website: www.drechtsteden.nl Vormgeving Impuls Publiciteit Papendrecht