CONSTRUCCIONES Y AUXILIAR DE FERROCARRILES, S.A. Verduurzaming Diesellijnen Arjan de Hek Nov. 2015
1. Wie is CAF? 1. Spaanse producent van alle soorten spoorwegmaterieel 2. Sinds 1860 3. Hoofdvestiging ca. 30 km ten zuiden van San Sebástian (Spaans Baskenland) 4. Vestigingen wereldwijd 5. Eigen ontwikkeling, R&D, productie 6. Nieuwbouw, onderhoud en revisie 7. Jaaromzet ca. 1,5 Mld
CAF in Nederland GVB Amsterdam; S3/M4 Sneltram/Metro sinds 1995 118 x Sprinter type Civity voor NS 27 x Tram type Urbos voor Uithoflijn Utrecht
Verduurzaming regionale diesellijnen Waarneming: Veel technische ontwikkelingen in OV; Verschillende duurzame energiebronnen; Initiatieven van aanbesteders & vervoerders, met name bij stadsbussen; Spoor blijft achter; Veel technieken uit automotive (nog) niet bruikbaar voor spoor: Andere voertuigtechniek: afmetingen, gewicht, gewichtsdistributie, normeringen; Andere energiepatroon : rijcyclus, snelheden, afstanden; Andere levenscyclus : 30 jaar vs. 10-15 jaar; Kleinere productieaantallen; Distributie duurzame energiebron; Ruimte voor experimenten beperkt : regelgeving, kosten, bewezen techniek ;
Positie CAF in verduurzamingsvraagstuk Een voertuigbouwer is vooral systeemintegrator Voldoen aan vraag klanten Op basis van aanbod toeleveranciers Onder toepassing van regelgeving Eigen inbreng voertuigbouwer : Zo licht mogelijk construeren Voertuig voorbereiden op mogelijke ontwikkelingen Mogelijke oplossingen op haalbaarheid toetsen en zo mogelijk toepassen
Uitgangspunten verduurzaming diesellijnen Visie CAF: Waar moet een bruikbare oplossing aan voldoen? Efficiente exploitatie; Goede supply chain energie; Passend binnen regelgeving; Passagierscapaciteit vergelijkbaar; Bio Diesel 2e gen. b.v. B100 www.co2emissiefactoren.nl Geen/Beperkte aanpassingen infra; Voertuigmassa/volume vergelijkbaar; Autonomie/Actieradius voertuig voldoende; Beperkte meerkosten (investering & instandhouding)
Voorbeelden CAF Voorbeelden toegepaste oplossingen door CAF 1.Toepassing van Batterijen / Supercaps bij trams 2.Bi-Modale technieken (Locomotieven - goederen). Bruikbaar voor regionaal personenvervoer?
1: Energieopslag aan boord Vanaf 2011 in onze trams type Urbos Tram voorzien van energiedragers bestaande uit NiMH batterijen en supercaps. Energie wordt gebruikt om het voertuig een bepaalde mate van autonomie te geven waardoor het zich kan verplaatsen zonder contact met de bovenleiding. Gangbare opslagmedia Batterijen : veel energie maar weinig vermogen (lange laadtijd) Supercaps : weing energie, maar hoog vermogen (korte laadtijd).
1: Batterijen & Supercaps Voordelen Ca. 30% energiebesparing Verbetering esthetica (geen bovenleiding) Besparing op kosten aanleg / onderhoud infrastructuur Keerzijden Hoger gewicht (ca. 10% van het lege voertuig) Actieradius (ca. 2 km afhankelijk van omstandigheden) Levensduur energiedragers Toepasbaar op personentreinen?
1 : Toepasbaar op trein? Simulatie energieflow o.b.v. een doorsnee regionale trein Treinstel met 3 rijtuigen, ca. 60 m; ca 200 zitplaatsen, toilet, ruim 100 ton leeg; Simulatie energieverbruik: Afstand 5 km; max. 130 km/h; 30 seconden haltetijd; zitplaatsen bezet Vlakke, rechte baan, en geen stop tonende seinen
1 : Simulatie rijcyclus
1 : Simulatie rijcyclus Ca. 40 kwh
1: Opgave Hoe verpak je 40 kwh Electrische Energie?
1 : Extrapolatie Trein vanuit Tram Een vergelijking tussen tram en trein Tram ca. 41 ton (leeg) 2 x Energiedrager elk bestaande uit: Tram (30m) Trein (3 bakken 60m) Massa leeg 41 ton (incl. SC) 103 ton 1 (excl. SC) Max. snelheid 50 km/h 130 km/h Halte afstand 500 m 5 km Max. Energiebuffer snelheid 50/70 km/h 4 kwh 2 40 kwh 1,2,3 Extra massa 4 ton (10% tarra) 40 ton (ca. 40 % tarra) Supercapacitor 2 x 2 kwh = 4 kwh (hoog vermogen; lage energie) Extra volume 6 m3 60 m3 NiMH batterij 2 x 15 kwh = 30 kwh (laag vermogen; hoge energie 1.extra energie voor verplaatsen 40 ton aan batterijen nog niet meegenomen. 2.Bestaande uit 20% NiMH & 80% SuperCaps 3.Geen reserve voor calamiteiten, b.v. extra stop : 40 60/80 kwh
1 : Praktische bezwaren 40% gewichtstoename (kost extra energie) Volume : 60 m3 = 60 x 2 x 0,5 m (L x B x H) Laden: 40 kwh laden in 30 sec Ca. 5 MW nodig
1 : Willen we dit? Bruikbare oplossing afhankelijk van ontwikkeling opslagmedia Nog niet realistisch
2 : Bi-Modaal : DE + E
2 : Bi-Modale Locomotief Bi-Modaal: Diesel-Electrische loc die ook is uitgerust met een pantograaf Bij aanwezigheid van bovenleiding wordt electrisch gereden. Mogelijk in combinatie met Bio-Diesel.
2: Toepasbaar bij treinstel? Ja, toepasbaar op een diesel-electrisch treinstel : Relatief eenvoudige aanpassing; Omschakeling diesel vs pantograaf kan rijdend, desnoods automatisch; Toepassingsmogelijkheden : Te gebruiken bij gemengde trajecten met deels bovenleiding; Te gebruiken op eindstations (10-15 min stilstand) waar al bovenleiding is; Bij installatie kort stukje bovenleiding op eindstations zonder bovenleiding; Voorbeelden : Gemengde trajecten: Arnhem Winterswijk; Arnhem - Tiel Eindstations met bovenleiding : Groningen, Leeuwarden, Zutphen, Hengelo Eindstations zonder bovenleiding : Noordelijke diesellijnen
Dank voor uw aandacht For further information, please visit our website: www.caf.net