Combinatoriek en rekenregels

Vergelijkbare documenten
Combinatoriek en rekenregels

Combinatoriek en rekenregels

Combinatoriek en rekenregels

Combinatoriek en rekenregels

VWO Wiskunde D Combinatoriek en Rekenregels

Combinatoriek en rekenregels

2.0 Voorkennis (64 36) Haakjes (Stap 1) Volgorde bij berekeningen:

Wiskunde D Online uitwerking oefenopgaven 4 VWO blok 1 les 1

Binomiale verdelingen

de Wageningse Methode Beknopte gebruiksaanwijzing TI84 1

Samenvatting Wiskunde A kansen

2.0 Voorkennis. Rekenregels machten: 5) a 0 = 1. p p q p q a p q q. p q pq p p p. Willem-Jan van der Zanden

Havo 4, Handig tellen en Kansrekenen.

Samenvatting Wiskunde B Leerboek 1 examenstof

Bij het oplossen van een telprobleem zijn de volgende 2 dingen belangrijk: Is de volgorde van de gekozen dingen van belang?

Niet-euclidische meetkunde. Les 3 Meetkunde op de bol

Het leek ons wel een interessante opdracht, een uitdaging en een leuke aanvulling bij het hoofdstuk.

Wiskunde D Online uitwerking oefenopgaven 4 VWO blok 3 les 1

2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen ( 15 x 3 = 45

wiskundeleraar.nl

1.0 Voorkennis. Getallenverzameling = Verzameling van getallen met een bepaalde eigenschap

Hieronder zie je hoe dat gaat. Opgave 3. Tel het aantal routes in de volgende onvolledige roosters van linksboven naar rechtsonder.

som Het uiteindelijke wedstrijdverloop bij de damesfinale uit de vorige opgave was als volgt: Novotna won de eerste set.

DRIEHOEKSGETALLEN GETALLENRIJEN AFLEVERING 3. som

Bij de volgende opgaven vragen we je een kleine opteltabel in te vullen. De eerste hebben we zelf ingevuld om je te laten zien hoe zoiets gaat. 1.

Werkbladen vergelijking van een rechte

4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1]

Paragraaf 4.1 : Vermenigvuldig- en Somregel

10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel

Uitgeverij Schoolsupport

1.1 Lineaire vergelijkingen [1]

Analytische meetkunde. Les 4 Kwadratische vergelijkingen (Deze les sluit aan bij de paragraaf 3.1 van Analytische meetkunde van de Wageningse Methode)

5 T-shirts. (niet de tweede)

Boldriehoeken op een wereldkaart. 1. Op zoek naar de kortste afstand

Zomercursus Wiskunde. Module 4 Limieten en asymptoten van rationale functies (versie 22 augustus 2011)

De normale verdeling

Leerjaar 1 Periode 2. Grafieken en formules

Kerstvakantiecursus. wiskunde A. Rekenregels voor vereenvoudigen. Voorbereidende opgaven HAVO kan niet korter

Zomercursus Wiskunde. Katholieke Universiteit Leuven Groep Wetenschap & Technologie. September 2008

2003 De Wageningse Methode. Foto s De Wageningse Methode. Druk/Verkoop Tamminga bv, Postbus 176, 6920 AD Duiven

Werkblad Cabri Jr. Vermenigvuldigen van figuren

Morenaments Ornamenten met symmetrie. Werkblad vooraf met begeleidende tekst en oplossingen

15 a De rechthoeken zijn 1 bij 6 lucifers, of 2 bij 5 lucifers, of 3 bij 4 lucifers. Zie figuur: Hoofdstuk 21 OPPERVLAKTE HAVO 21.

Basistechnieken Microsoft Excel in 15 minuten

Toets Combinatoriek en kansrekening

In een bos lopen 10 kabouters. De lieve fee heeft 3 mutsjes gebreid. Ze kiest drie kabouters om een mutsje op het hoofdje te zetten.

Grafieken maken met Excel

Wat is de som van de getallen binnen een cirkel? Geef alle mogelijke sommen!

Bovenstaand schema kan je helpen bij het bepalen van het soort telprobleem en de berekening van het aantal mogelijkheden 2.

Langs het Spaarne rijden soms wel 8 fietsers naast elkaar. Dat is best asociaal, zeker daar ze ook nog in een extreem langzaam tempo fietsen.

8.1 Herleiden [1] Herleiden bij vermenigvuldigen: -5 3a 6b 8c = -720abc 1) Vermenigvuldigen cijfers (let op teken) 2) Letters op alfabetische volgorde

Netwerkdiagram voor een project. AOA: Activities On Arrows - activiteiten op de pijlen.

2. Het getal = 1800 is even. De andere antwoorden zijn oneven: 2009, = 11, = 191, = 209.

Week 1 CAL Ersboda-poncho

5.1 Lineaire formules [1]

Samenvatting Tentamenstof. Statistiek 1 - Vakgedeelte

Paragraaf 2.1 : Telproblemen visualiseren

inhoudsopgave januari 2005 handleiding algebra 2

Stoomcursus. wiskunde A. Rekenregels voor vereenvoudigen. Voorbereidende opgaven VWO ( ) = = ( ) ( ) ( ) = ( ) ( ) = ( ) = = ( )

d = 8 cm 2 6 A: = 26 m 2 B: = 20 m 2 C: = 18 m 2 D: 20 m 2 E: 26 m 2

ICT en grote datasets havo wiskunde A en vwo wiskunde A/C

3.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1]

Praktische opdracht: modelleren met Coach

16.0 Voorkennis. Voorbeeld 1: Los op in 2x + 3i = 5x + 6i -3x = 3i x = -i

7,5. Samenvatting door een scholier 1439 woorden 13 mei keer beoordeeld. Inhoudsopgave

MUZIEK EN WISKUNDE: samen klinkt het goed! INTERVALLEN: KWINT EN OCTAAF

16 a. b a. b 6a. de Wageningse Methode Antwoorden H21 OPPERVLAKTE HAVO 1

GETAL& RUIMTE. Verbeteringen havo A 10e editie (2011) t.o.v. editie 2007

Netwerkdiagram voor een project. AON: Activities On Nodes - activiteiten op knooppunten

Werken met de grafische rekenmachine

De vijfhoek in klas 9

Voorbereidende opgaven Kerstvakantiecursus. Rekenregels voor vereenvoudigen ( ) = = ( ) ( ) ( ) = ( ) ( ) = ( ) = = ( )

ABBAB, BABAB (B winnaar in vijf sets 4 sets is het 2-2).

Examencursus. wiskunde A. Rekenregels voor vereenvoudigen. Voorbereidende opgaven VWO kan niet korter

Berekeningen op het basisscherm

4. Het uiteindelijke wedstrijdverloop bij de damesfinale uit de vorige opgave was als volgt: Novotna won de eerste set.

8.0 Voorkennis ,93 NIEUW

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A

Opdrachtbladen (II) Hoe komt een formule tot stand?

inhoudsopgave juni 2005 handleiding haakjes 2

Opmerking 2: laat de tussenstap aanvankelijk luidop doen, later (als het vlot gaat) in stilte.

8.1 Herleiden [1] Herleiden bij vermenigvuldigen: -5 3a 6b 8c = -720abc 1) Vermenigvuldigen cijfers (let op teken) 2) Letters op alfabetische volgorde

6.0 Voorkennis AD BC. Kruislings vermenigvuldigen: Voorbeeld: 50 10x ( x 1) Willem-Jan van der Zanden

DATABASEBEHEER IN EXCEL

6. De vermenigvuldiging: het wisselen van de factoren (1) Datum

Tafels bloemlezing. Inhoud 1

Opgaven Kangoeroe vrijdag 17 maart 2000

Gebruik van het programmadeel LAY- OUT.

Berekeningen op het basisscherm

Groep 8 Tips bij werkboekje B

Parameterkrommen met Cabri Geometry

Ofwel beginnen we links van de bestaande lijn, zoals in de figuur links. Ofwel beginnen we rechts van de eerste lijn, zoals in de figuur rechts.

D-day Lights Out

Microsoft Word Kolommen en tabellen

WISKUNDE B-DAG De Wiskunde B-dag wordt mede mogelijk gemaakt door

6 A: = 26 m 2 B: = 20 m 2 C:

ICT. Meetkunde met GeoGebra. 2.7 deel 1 blz 78

Introductie Coach 6 videometen. 1 Eerste oefening

Transcriptie:

Combinatoriek en rekenregels Les 2: Roosters en ongeordende grepen (deze les sluit aan bij de paragrafen 3 en 4 van Hoofdstuk 1 Combinatoriek en Rekenregels van de Wageningse Methode, http://www.wageningsemethode.nl/methode/het-lesmateriaal/?s=y456v-d)

Kortste routes in een rooster In de figuur is een kortste route getekend van A naar B. Er zijn meer kortste routes van A naar B. Hoeveel zijn dat er? In deze les leer je hoe je dat handig kunt berekenen en wat je ermee kunt berekenen.

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Vanaf A zijn er 20 kortste routes naar het punt links van B en 15 kortste routes naar het punt onder B. Het aantal kortste routes van A naar B Is dus 20 + 15 = 35.

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Een getal bij een kruispunt geeft het aantal kortste routes van A naar dat kruispunt. Met het optelprincipe kun je zo het rooster vullen.

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Een getal bij een kruispunt geeft het aantal kortste routes van A naar dat kruispunt. Met het optelprincipe kun je zo het rooster vullen. Op de plaats van de pijl tel je de waarden van de buren links en onder bij elkaar op.

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Een getal bij een kruispunt geeft het aantal kortste routes van A naar dat kruispunt. Met het optelprincipe kun je zo het rooster vullen. 3

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Een getal bij een kruispunt geeft het aantal kortste routes van A naar dat kruispunt. Met het optelprincipe kun je zo het rooster vullen. 3 6

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Een getal bij een kruispunt geeft het aantal kortste routes van A naar dat kruispunt. Met het optelprincipe kun je zo het rooster vullen. 3 6 4

De driehoek van Pascal Maak nu opgave 3 van bladzijde 12

De driehoek van Pascal

De driehoek van Pascal Tel zo: De bovenste 1 staat op de 0 de rij. In een rij krijgt de linker 1 plaats 0.

De driehoek van Pascal Bereken de achtste rij van de driehoek.

Pascal en het aantal kortste routes

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van A naar B Van (0,0) naar (4,3) 7 stappen: 4 naar rechts en 3 naar boven, in willekeurige volgorde. Aantal kortste routes van A naar B vierde plaats op de zevende rij van Pascal

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van (0,0) naar (14,6) 20 stappen: 14 naar rechts en 6 naar boven, in willekeurige volgorde.

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van (0,0 naar (14,6) 20 stappen: 14 naar rechts en 6 naar boven, in willekeurige volgorde. Aantal kortste routes van A naar B veertiende plaats op de twintigste rij van Pascal

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van (0,0 naar (14,6) 20 stappen: 14 naar rechts en 6 naar boven, in willekeurige volgorde. Aantal kortste routes van A naar B veertiende plaats op de twintigste rij van Pascal Notatie: combinatiegetal 20 6 zeg: 20 boven 6

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van (0,0 naar (14,6) 20 stappen: 14 naar rechts en 6 naar boven, in willekeurige volgorde. Aantal kortste routes van A naar B veertiende plaats op de twintigste rij van Pascal Notatie: combinatiegetal 20 6 zeg: 20 boven 6 Met de GR: optie ncr in menu PRB onder de Math knop.

Pascal en het aantal kortste routes Maak nu opgave 6 op bladzijde 14.

Ongeordende grepen Je kiest 3 cd s uit een aanbod van 6. Je pakt de eerste: die kies je niet. Je pakt de tweede: die kies je wel. De derde kies je niet. Ook de vierde kies je niet. Maar weer wel de vijfde en de zesde cd. Je keuze kun je weergeven in een wel-niet rooster van (0,0) naar (3,3).

Ongeordende grepen Je kiest 3 cd s uit een aanbod van 6. Je pakt de eerste: die kies je niet. Je pakt de tweede: die kies je wel. De derde kies je niet. Ook de vierde kies je niet. Maar weer wel de vijfde en de zesde cd. Je keuze kun je weergeven in een wel-niet rooster van (0,0) naar (3,3). De volgorde van je keuze doet er niet toe. Dit is een ongeordende greep, in dit geval zonder herhaling.

Ongeordende grepen Je kiest 3 cd s uit een aanbod van 6. Je keuze kun je weergeven in een wel-niet rooster. De volgorde van je keuze doet er niet toe. Dit is een ongeordende greep, in dit geval zonder herhaling. Het aantal mogelijke keuzes dat je kunt maken is dus het aantal kortste routes van (0,0) naar (3,3).

Ongeordende grepen Je kiest 3 cd s uit een aanbod van 6. Je keuze kun je weergeven in een wel-niet rooster. De volgorde van je keuze doet er niet toe. Dit is een ongeordende greep, in dit geval zonder herhaling. Het aantal mogelijke keuzes dat je kunt maken is dus het aantal kortste routes van (0,0) naar (3,3). Dat is: 6 ncr 3 = 6 3 = 20.

Ongeordende grepen Voorbeeld Je kiest 4 boeken uit een aanbod van 20. In het wel-niet rooster zijn dat 20 stappen: 4 naar boven, 16 opzij. Het aantal kortste wegen van (0,0) naar (16,4) is: 20 ncr 4 = 20 4 = 4845

Ongeordende grepen Maak nu opgave 2 van bladzijde 16.

Ongeordende grepen Een ijssalon heeft 7 verschillende smaken. Voor een ijsje met drie bolletjes heb je een keuze van 3 uit 7. De volgorde doet er niet toe. Ook kun je 3 bolletjes van dezelfde smaak kiezen. Dit is een voorbeeld van een ongeordende greep met herhaling.

Ongeordende grepen Een ijssalon heeft 7 verschillende smaken. Voor een ijsje met drie bolletjes heb je een keuze van 3 uit 7. De volgorde doet er niet toe. Ook kun je 3 bolletjes van dezelfde smaak kiezen. Dit is een voorbeeld van een ongeordende greep met herhaling. Hoeveel keuzemogelijkheden heb je?

Ongeordende grepen Je kunt dit oplossen met een rooster dat per smaak het aantal gekozen bolletjes weergeeft. In dit rooster zie je de keuze 2 x mokka en 1 x vanille.

Ongeordende grepen Je kunt dit oplossen met een rooster dat per smaak het aantal gekozen bolletjes weergeeft. In dit rooster zie je de keuze 2 x mokka en 1 x vanille. In dit aangepaste rooster zet je horizontaal de te kiezen elementen en verticaal het aantal dat je van een element kiest.

Ongeordende grepen Je kunt dit oplossen met een rooster dat per smaak het aantal gekozen bolletjes weergeeft. In dit rooster zie je de keuze 2 x mokka en 1 x vanille. In dit aangepaste rooster zet je horizontaal de te kiezen elementen en verticaal het aantal dat je van een element kiest. Het gaat in dit geval om het aantal kortste routes van (a,0) naar (v,3) Elke kortste route heeft 9 stappen.

Ongeordende grepen Je kunt dit oplossen met een rooster dat per smaak het aantal gekozen bolletjes weergeeft. In dit rooster zie je de keuze 2 x mokka en 1 x vanille. In dit aangepaste rooster zet je horizontaal de te kiezen elementen en verticaal het aantal dat je van een element kiest. Het gaat in dit geval om het aantal kortste routes van (a,0) naar (v,3) Elke kortste route heeft 9 stappen. 9 Het aantal kortste routes is 9 ncr 3 = 3 = 84.

Samenvatting Optelprincipe: Tel zo: De bovenste 1 is de 0 de rij. In een rij krijgt de linker 1 plaats 0. 7 ncr 2 = 7 ncr 5 = 7 2 = 7 5 = 21 Ongeordende grepen ZONDER herhaling: Bereken je met een wel/niet rooster, waarin je de keuzemogelijkheden in een bepaalde volgorde denkt. Ongeordende grepen MET herhaling: Bereken je met een aangepast aantal-rooster. Horizontaal zet je de te kiezen elementen Verticaal zet je het aantal dat je van een element kiest.

Oefenen Maak de opgaven van paragraaf 3 en 4 en in ieder geval: Opgaven 4 en 5 van paragraaf 3, Opgaven 2, 5 en 7 van paragraaf 4.

Huiswerk Inleveren: Opgave 7 van paragraaf 3, Opgaven 8 en 9 van paragraaf 4.